Epistola Ad Philippenses
List Do Philippensów
1
Paulus, et Timótheus, servi Iesu Christi, ómnibus sanctis in Christo Iesu, qui sunt Philíppis, cum epíscopis, et diacónibus.
Paweł i Tymotheusz słudzy Jezusa Chrystusa: wszystkim świętym w Chrystusie Jezusie, którzy są w Philippiech z Biskupy i Diakonami.
2
Grátia vobis, et pax a Deo Patre nostro, et Dómino Iesu Christo.
Łaska wam i pokój od Boga Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa.
3
Grátias ago Deo meo in omni memória vestri,
Dziękuję Bogu memu w każdem przypominaniu was
4
semper in cunctis oratiónibus meis pro ómnibus vobis, cum gáudio deprecatiónem fáciens,
Zawżdy we wszelkich prośbach moich za wszystkich was, modlitwą z weselem,
5
super communicatióne vestra in Evangélio Christi a prima die usque nunc.
Za społeczność waszę w Ewanieljej Chrystusowej od pierwszego dnia aż dotąd:
6
Confídens hoc ipsum, quia qui cœpit in vobis opus bonum, perfíciet usque in diem Christi Iesu:
Mając ufność o tym samym, iż który począł w was dobrą sprawę, wykona aż do dnia Chrystusa Jezusa.
7
sicut est mihi iustum hoc sentíre pro ómnibus vobis: eo quod hábeam vos in corde, et in vínculis meis, et in defensióne, et confirmatióne Evangélii, sócios gáudii mei omnes vos esse.
Jakoż jest słuszna, abych ja to rozumiał o was wszystkich, dla tego, iż was mam w sercu i w więzieniu mojem, i w obronie, i w utwierdzaniu Ewanieljej, że wy wszyscy towarzysze jesteście wesela mego.
8
Testis enim mihi est Deus, quómodo cúpiam omnes vos in viscéribus Iesu Christi.
Abowiem świadkiem mi jest Bóg, jako pragnę was wszystkich we wnętrznościach Jezusa Chrystusa.
9
Et hoc oro, ut cáritas vestra magis ac magis abúndet in sciéntia, et in omni sensu:
I o to proszę, aby miłość wasza więcej a więcej obfitowała w umiejętności i we wszelakiem zrozumieniu:
10
ut probétis potióra, ut sitis sincéri, et sine offénsa in diem Christi,
Abyście doświadczali co jest pożyteczniejszego, żebyście byli szczeremi i bez obrażenia na dzień Chrystusów.
11
repléti fructu iustítiæ per Iesum Christum, in glóriam et laudem Dei.
Napełnieni owocu sprawiedliwości przez Jezusa Chrystusa, ku sławie i chwale Bożej.
12
Scire autem vos volo fratres, quia quæ circa me sunt, magis ad proféctum venérunt Evangélii:
A chcę bracia, abyście wiedzieli, iż to co się zemną dzieje, więcej się obróciło ku pomnożeniu Ewanieljej.
13
ita ut víncula mea manifésta fíerent in Christo in omni prætório, et in céteris ómnibus,
Tak iż też okowy moje wiadome są w Chrystusie po wszystkim pałacu, i u wszystkich inszych.
14
et plures e frátribus in Dómino confidéntes vínculis meis, abundántius audérent sine timóre verbum Dei loqui.
I więcej z braciej w Panie dufając okowam moim, obficiej śmieli bez bojaźni słowo Boże opowiadać.
15
Quidam quidem et propter invídiam, et contentiónem: quidam autem et propter bonam voluntátem Christum prǽdicant:
I dla zazdrości i sporu: a niektórzy też z dobrej woli Chrystusa opowiadają.
16
quidam ex caritáte, sciéntes quóniam in defensiónem Evangélii pósitus sum.
Inni z miłości: wiedząc, iżem jest postanowion ku obronie Ewanieljej.
17
Quidam autem ex contentióne Christum annúntiant non sincére, existimántes pressúram se suscitáre vínculis meis.
A drudzy z sporu Chrystusa opowiadają nie szczerze: mniemając, iż przydawają ucisku okowam moim.
18
Quid enim? Dum omni modo sive per occasiónem, sive per veritátem, Christus annuntiétur: et in hoc gáudeo, sed et gaudébo.
Bo cóż? By jeno wszelkim sposobem, bądź z okazjej, bądź poprawdzie Chrystus był opowiadan, i w tem się weselę, ale i weselić się będę.
19
Scio enim quia hoc mihi provéniet ad salútem, per vestram oratiónem, et subministratiónem Spíritus Iesu Christi,
Bo wiem, iż mi to wynidzie ku zbawieniu, za waszą modlitwą i dodawaniem Ducha Jezusa Chrystusa,
20
secúndum exspectatiónem, et spem meam, quia in nullo confúndar: sed in omni fidúcia sicut semper, et nunc magnificábitur Christus in córpore meo, sive per vitam, sive per mortem.
Według oczekawania i nadzieje mojej, iż się w niwczem nie zawstydzę, ale z wszelakiem bezpieczeństwem jako zawsze i teraz wielce będzie wsławion Chrystus w ciele mojem, choć przez żywot, choć przez śmierć.
21
Mihi enim vívere Christus est, et mori lucrum.
Abowiem mnie żyć jest Chrystus, a umrzeć zysk.
22
Quod si vívere in carne, hic mihi fructus óperis est, et quid éligam ignóro.
A jeśliż żywym być w ciele, ten mi jest owoc pracej, i nie wiem cobym obrać miał.
23
Coárctor autem e duóbus: desidérium habens dissólvi, et esse cum Christo, multo magis mélius:
Jestem ściśnion ze dwojga: pragnienie mając, rozwiązanym być, i być z Chrystusem: barzo daleko lepiej.
24
permanére autem in carne, necessárium propter vos.
Ale zostać w ciele, potrzebna dla was.
25
Et hoc confídens scio quia manébo, et permanébo ómnibus vobis ad proféctum vestrum, et gáudium fídei:
A o tem ufność mając, wiem, iż zostanę i zetrwam wszystkim wam, ku waszemu pomnożeniu i weselu wiary:
26
ut gratulátio vestra abúndet in Christo Iesu in me, per meum advéntum íterum ad vos.
Aby obfitowało przechwalanie wasze w Chrystusie Jezusie we mnie, przez moje przybycie zaś do was.
27
Tantum digne Evangélio Christi conversámini: ut sive cum vénero, et vídero vos, sive absens áudiam de vobis, quia statis in uno spíritu unánimes, collaborántes fídei Evangélii:
Tylko się sprawujcie godnie Ewanieljej Chrystusowej: abym chociaż gdy przybędę i oglądam was, chociaż w niebytności słyszał o was, iż stoicie w jednym duchu, jednomyślni wespół pracując około wiary Ewanieljej.
28
et in nullo terreámini ab adversáriis: quæ illis est causa perditiónis, vobis autem salútis, et hoc a Deo:
A niwczem nie bądźcie ustraszeni od przeciwników, co onym jest przyczyną zginienia, a wam zbawienia, i to od Boga:
29
quia vobis donátum est pro Christo, non solum ut in eum credátis, sed ut étiam pro illo patiámini:
Iż wam darowano, jest dla Chrystusa, nietylko abyście weń wierzyli, ale iżbyście też dla niego cierpili:
30
idem certámen habéntes, quale et vidístis in me, et nunc audístis de me.
Toż potykanie mając, jakieście i widzieli we mnie, i terazeście o mnie słyszeli.
1
Si qua ergo consolátio in Christo, si quod solátium caritátis, si qua socíetas spíritus, si qua víscera miseratiónis:
Jeśli tedy które pocieszenie w Chrystusie, jeśli które ucieszenie miłości, jeśli które towarzystwo ducha, jeśli którewnętrzności ulitowania:
2
impléte gáudium meum ut idem sapiátis, eámdem caritátem habéntes, unánimes, idípsum sentiéntes,
Napełńcie wesele moje, abyście toż rozumieli, też miłość mając, jednomyślni, jednoż rozumiejąc.
3
nihil per contentiónem, neque per inánem glóriam: sed in humilitáte superióres sibi ínvicem arbitrántes,
Nie przez sprzeczanie, ani przez próżną chwałę: ale w pokorze, jeden drugiego mając za wyższego nad się:
4
non quæ sua sunt sínguli considerántes, sed ea, quæ aliórum.
Nie upatrując każdy co swego jest, ale tego co drugich.
5
Hoc enim sentíte in vobis, quod et in Christo Iesu:
Abowiem to w sobie czujcie, co i w Chrystusie Jezusie:
6
qui cum in forma Dei esset, non rapínam arbitrátus est esse se æquálem Deo:
Który będąc w postaci Bożej, nie poczytał za drapieztwo, że był równym Bogu:
7
sed semetípsum exinanívit, formam servi accípiens, in similitúdinem hóminum factus, et hábitu invéntus ut homo.
Ale wyniszczył samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stawszy się na podobieństwo ludzi, i postawą naleziony jako człowiek.
8
Humiliávit semetípsum factus obédiens usque ad mortem, mortem autem crucis.
Sam się poniżył, stawszy się posłusznym aż do śmierci: a śmierci krzyżowej.
9
Propter quod et Deus exaltávit illum, et donávit illi nomen, quod est super omne nomen:
Dla czego i Bóg wywyższył go, i darował mu imię, które jest nad wszelakie imię:
10
ut in nómine Iesu omne genu flectátur cæléstium, terréstrium, et infernórum,
Aby na imię Jezusowe wszelkie kolano klękało, niebieskich, ziemskich, i podziemnych.
11
et omnis lingua confiteátur, quia Dóminus Iesus Christus in glória est Dei Patris.
A iżby wszelki język wyznawał, iż Pan Jezus Chrystus jest w chwale Boga Ojca.
12
Itaque caríssimi mei (sicut semper obedístis), non ut in præséntia mei tantum, sed multo magis nunc in abséntia mea, cum metu et tremóre vestram salútem operámini.
Przetoż namilszy moi (jakoście zawsze posłuszni byli): nietylko jako przy mojej bytności, ale teraz daleko więcej w niebytności mojej, z bojaźnią i ze drżeniem zbawienie wasze sprawujcie.
13
Deus est enim, qui operátur in vobis et velle, et perfícere pro bona voluntáte.
Abowiem Bóg jest, który sprawuje w was i chcieć i wykonać, wedle dobrej wolej.
14
Omnia autem fácite sine murmuratiónibus, et hæsitatiónibus:
A wszystko czyńcie krom szemrania i wahania,
15
ut sitis sine queréla, et símplices fílii Dei, sine reprehensióne in médio natiónis pravæ, et pervérsæ: inter quos lucétis sicut luminária in mundo,
Abyście byli bez przygany, i szczerzy synowie Boży bez naganiania w pośrodku narodu złego i przewrotnego, między któremi świecicie jako światła na świecie:
16
verbum vitæ continéntes ad glóriam meam in die Christi, quia non in vácuum cucúrri, neque in vácuum laborávi.
Zachowywając słowo żywota ku przechwalaniu mojemu na dzień Chrystusów. Iżem darmo nie bieżał, anim darmo pracował.
17
Sed et si ímmolor supra sacrifícium, et obséquium fídei vestræ, gáudeo, et congrátulor ómnibus vobis.
Ale choć mię i zarzezą na ofiarę i posługowanie wiary waszej, weselę się i pomagam wszystkim wam wesela.
18
Idípsum autem et vos gaudéte, et congratulámini mihi.
A z tegoż i wy się weselcie i pomagajcie mi wesela.
19
Spero autem in Dómino Iesu, Timótheum me cito míttere ad vos: ut et ego bono ánimo sim, cógnitis quæ circa vos sunt.
A spodziewam się w Panu Jezusie, iż rychło Tymotheusza poślę do was: abym i ja był dobrej myśli, dowiedziawszy się co się z wami dzieje.
20
Néminem enim hábeo tam unánimem, qui sincéra affectióne pro vobis sollícitus sit.
Abowiem nie mam żadnego tak jednomyślnego, któryby się z szczerej miłości o was pieczołował.
21
Omnes enim quæ sua sunt quærunt, non quæ sunt Iesu Christi.
Bo wszyscy co ich jest szukają: nie co jest Jezusa Chrystusa.
22
Experiméntum autem eius cognóscite, quia sicut patri fílius, mecum servívit in Evangélio.
A doświadczenie jego poznajcie, iż jako syn ojcu, zemną służył w Ewanieljej.
23
Hunc ígitur spero me míttere ad vos, mox ut vídero quæ circa me sunt.
Spodziewam się tedy, iż tego do was poślę, skoro obaczę co się zemną dzieje.
24
Confído autem in Dómino quóniam et ipse véniam ad vos cito.
Ale dufam w Panie, iż i sam rychło do was przybędę.
25
Necessárium autem existimávi Epaphróditum fratrem, et cooperatórem, et commilitónem meum, vestrum autem apóstolum, et minístrum necessitátis meæ, míttere ad vos:
A rozumiałem za potrzebną, posłać do was Epaphrodyta brata i pomocnika i spół bojownika mego, a waszego Apostoła, i sługę w potrzebie mojej.
26
quóniam quidem omnes vos desiderábat: et mœstus erat, proptérea quod audierátis illum infirmátum.
Abowiem pragnął was wszystkich, i frasował się, dla tego, żeście byli słyszeli, że chorował.
27
Nam et infirmátus est usque ad mortem: sed Deus misértus est eius: non solum autem eius, verum étiam et mei, ne tristítiam super tristítiam habérem.
Bo iście chorował aż do śmierci: ale Bóg zmiłował się nad nim: a nie tylko nad nim, ale też nademną, iżbym nie miał smutku na smutek.
28
Festinántius ergo misi illum, ut viso eo íterum gaudeátis, et ego sine tristítia sim.
Tem rychlej tedy posłałem go, abyście go ujrzawszy, zaś się weselili, a jabym był bez smutku.
29
Excípite ítaque illum cum omni gáudio in Dómino, et eiúsmodi cum honóre habetóte:
Przymijcie go tedy w Panu z wszelakiem weselem: a takowe we czci miejcie.
30
quóniam propter opus Christi usque ad mortem accéssit, tradens ánimam suam ut impléret id, quod ex vobis déerat erga meum obséquium.
Bo dla sprawy Chrystusowej przyszedł aż do śmierci, wydawszy duszę swoję, aby wypełnił to czego z was nie dostawało do posługi mojej.
1
De cétero fratres mei gaudéte in Dómino. Eadem vobis scríbere, mihi quidem non pigrum, vobis autem necessárium.
Naostatek bracia moi, weselcie się w Panu. Toż wam pisać, mnieć nie ciężko, a wam potrzebno.
2
Vidéte canes, vidéte malos operários, vidéte concisiónem.
Patrzcie na psy, patrzcie na złe robotniki, upatrujcie porzezanie.
3
Nos enim sumus circumcísio, qui spíritu servímus Deo, et gloriámur in Christo Iesu, et non in carne fidúciam habéntes,
Abowiem my jesteśmy obrzezaniem, którzy duchem służymy Bogu: i chlubimy się w Chrystusie Jezusie, a nie w ciele ufność mamy.
4
quamquam ego hábeam confidéntiam et in carne. Si quis álius vidétur confídere in carne, ego magis,
Aczkolwiek ja mam ufanie i w ciele. Jeśli kto inszy zda się ufać w ciele: więcej ja.
5
circumcísus octávo die, ex génere Israel, de tribu Béniamin, Hebrǽus ex Hebrǽis, secúndum legem Pharisǽus,
Obrzezany ósmego dnia, z narodu Izraelskiego, z pokolenia Benjamin, Hebreiczyk z Hebreiczyków, wedle zakonu Faryzeusz,
6
secúndum æmulatiónem pérsequens Ecclésiam Dei, secúndum iustítiam, quæ in lege est, conversátus sine queréla.
Według żarzliwości prześladując kościół Boży: według sprawiedliwości, która jest w zakonie obcując bez przygany.
7
Sed quæ mihi fuérunt lucra, hæc arbitrátus sum propter Christum detriménta.
Ale co mi było zyskiem, tom poczytał dla Chrystusa być szkodą.
8
Verúmtamen exístimo ómnia detriméntum esse propter eminéntem sciéntiam Iesu Christi Dómini mei: propter quem ómnia detriméntum feci, et árbitror ut stércora, ut Christum lucrifáciam,
Owszem poczytam wszystko za szkodę dla wysokiego poznania Jezusa Chrystusa Pana mego: dla któregom wszystkiego postradał, i mam sobie za gnój, abym Chrystusa zyskał:
9
et invéniar in illo non habens meam iustítiam, quæ ex lege est, sed illam, quæ ex fide est Christi Iesu: quæ ex Deo est iustítia in fide,
I był nalezion w nim nie mając sprawiedliwości mojej, która jest z zakonu: ale tę, która jest z wiary Chrystusa Jezusa, która z Boga jest sprawiedliwość przez wiarę:
10
ad cognoscéndum illum, et virtútem resurrectiónis eius, et societátem passiónum illíus: configurátus morti eius:
Żebym go poznał, i moc zmartwychwstania jego, i społeczność utrapienia jego: przypodobany śmierci jego,
11
si quo modo occúrram ad resurrectiónem, quæ est ex mórtuis:
Jeślibym jako zabieżał ku powstaniu, które jest z martwych.
12
non quod iam accéperim, aut iam perféctus sim: sequor autem, si quómodo comprehéndam in quo et comprehénsus sum a Christo Iesu.
Nie iżbym już wziął, abo już doskonałym był: ale, gonię, jeślibym jako uchwycił, w czemem i uchwycony jest od Chrystusa Jezusa.
13
Fratres, ego me non árbitror comprehendísse. Unum autem: quæ quidem retro sunt oblivíscens, ad ea vero, quæ sunt prióra, exténdens meípsum,
Bracia, jać nie rozumiem, iżbych uchwycił. Lecz jedno tego co nazad jest zapamietywając, a do tego wprzód, wyciągając się.
14
ad destinátum pérsequor, ad bravíum supérnæ vocatiónis Dei in Christo Iesu.
Bieżę do kresu ku zakładu wysokiego wezwania Bożego w Chrystusie Jezusie.
15
Quicúmque ergo perfécti sumus, hoc sentiámus: et si quid áliter sápitis, et hoc vobis Deus revelábit.
Którzyśmykolwiek tedy doskonali, to rozumiejmy: a jeśli co inaczej rozumiecie, i to wam Bóg objawi.
16
Verúmtamen ad quod pervénimus ut idem sapiámus, et in eádem permaneámus régula.
Wszakoż do czegośmy przyszli, abyśmy toż rozumieli, i w temże prawidle trwajmy.
17
Imitatóres mei estóte fratres, et observáte eos qui ita ámbulant, sicut habétis formam nostram.
Bądźcie naśladowcami mojemi, bracia: a upatrujcie te, którzy tak chodzą jako macie wzór nasz.
18
Multi enim ámbulant, quos sæpe dicébam vobis (nunc autem et flens dico) inimícos crucis Christi:
Boć wiele ich chodzi, którem wam często opowiadał (a teraz i płacząc powiadam) nieprzyjaciele krzyża Chrystusowego.
19
quorum finis intéritus: quorum Deus venter est: et glória in confusióne ipsórum, qui terréna sápiunt.
Których koniec, zatracenie: których Bóg, jest brzuch: i chwała w sromocie ich, którzy ziemskie rzeczy miłują.
20
Nostra autem conversátio in cælis est: unde étiam Salvatórem exspectámus Dóminum nostrum Iesum Christum,
A nasze obcowanie jest w niebiesiech: zkąd też zbawiciela oczekawamy, Pana naszego Jezusa Chrystusa,
21
qui reformábit corpus humilitátis nostræ, configurátum córpori claritátis suæ, secúndum operatiónem, qua étiam possit subícere sibi ómnia.
Który przemieni ciało podłości naszej przypodobane ciału jasności swojej wedle skuteczności , którą też wszystko podbić sobie może.
1
Itaque fratres mei caríssimi, et desideratíssimi, gáudium meum, et coróna mea: sic state in Dómino, caríssimi.
A tak bracia moi namilszy, i wielce pożądani, wesele moje i korono moja: tak stójcie w Panu, namilszy.
2
Evódiam rogo, et Sýntychen déprecor, idípsum sápere in Dómino.
Ewodjej żądam, i Syntychi proszę, aby toż rozumiały w Panie.
3
Etiam rogo et te, germáne compar, ádiuva illas, quæ mecum laboravérunt in Evangélio cum Cleménte, et céteris adiutóribus meis, quorum nómina sunt in libro vitæ.
A proszę i ciebie towarzyszu prawdziwy, pomagaj tym, które w Ewanieljej społu zemną pracowały, z Klementem, i z innemi pomocniki mojemi, których imiona są w księgach żywota.
4
Gaudéte in Dómino semper: íterum dico gaudéte.
Weselcie się zawsze w Panu: powtóre mówię, weselcie się.
5
Modéstia vestra nota sit ómnibus homínibus: Dóminus prope est.
Skromność wasza niech będzie wiadoma wszystkim ludziom. Pan blizko jest.
6
Nihil sollíciti sitis: sed in omni oratióne, et obsecratióne, cum gratiárum actióne petitiónes vestræ innotéscant apud Deum.
Nie troszcież się niócz: ale we wszelkiej modlitwie i prośbie z dziękowaniem niech żądania wasze będą u Boga oznajmione.
7
Et pax Dei, quæ exsúperat omnem sensum, custódiat corda vestra, et intelligéntias vestras in Christo Iesu.
A pokój Boży, który przewyższa wszelki zmysł, niechaj strzeże serc waszych i myśli waszych w Chrystusie Jezusie.
8
De cétero fratres, quæcúmque sunt vera, quæcúmque pudíca, quæcúmque iusta, quæcúmque sancta, quæcúmque amabília, quæcúmque bonæ famæ, si qua virtus, si qua laus disciplínæ, hæc cogitáte.
Na ostatek, bracia, cokolwiek jest prawdziwego, cokolwiek wstydliwego, cokolwiek sprawiedliwego, cokolwiek świętego, cokolwiek przyjemnego, cokolwiek dobrej sławy: jeśli która cnota, jeśli która chwała karności, to obmyślajcie.
9
Quæ et didicístis, et accepístis, et audístis, et vidístis in me, hæc ágite: et Deus pacis erit vobíscum.
Czegoście się też nauczyli, i przyjęli, i słyszeli, i widzieliście we mnie, to czyńcie: a Bóg pokoju będzie z wami.
10
Gavísus sum autem in Dómino veheménter, quóniam tandem aliquándo refloruístis pro me sentíre, sicut et sentiebátis: occupáti autem erátis.
A uweseliłem się wielce w Panu, iżeście wżdy kiedy znowu zakwitnęli starać o mnie: jakoż i staraliście się: aleście zabawieni byli.
11
Non quasi propter penúriam dico: ego enim dídici, in quibus sum, suffíciens esse.
Nie mówię jakoby dla niedostatku. Abowiem nauczyłem się ja przestawać w czemem jest.
12
Scio et humiliári, scio et abundáre (ubíque et in ómnibus institútus sum): et satiári, et esuríre, et abundáre, et penúriam pati.
Umiem i uniżać się, umiem i obfitować: (wszędy, i we wszem jestem wyćwiczony) i nasyconym być, łaknąć, i obfitować, i niedostatek cierpieć.
13
Omnia possum in eo, qui me confórtat.
Wszystko mogę w tym, który mię umacnia.
14
Verúmtamen bene fecístis, communicántes tribulatióni meæ.
Wszakże dobrzeście uczynili, użyczywszy uciskowi mojemu.
15
Scitis autem et vos Philippénses, quod in princípio Evangélii, quando proféctus sum a Macedónia, nulla mihi ecclésia communicávit in ratióne dati et accépti, nisi vos soli:
A wiecie i wy Philippensowie, i na początku Ewanieljej, gdym wyszedł z Macedoniej, żaden mi kościół nie spółkował zemną w rachunku, datku, i wziętku, jedno wy sami:
16
quia et Thessalonícam semel et bis in usum mihi misístis.
Ponieważ i do Thessaloniki, raz i dwa posłaliście mi na potrzeby.
17
Non quia quæro datum, sed requíro fructum abundántem in ratióne vestra.
Nie iżbym szukał datku: ale szukam owocu, któryby obfitował na liczbie waszej.
18
Hábeo autem ómnia, et abúndo: replétus sum, accéptis ab Epaphródito quæ misístis odórem suavitátis, hóstiam accéptam, placéntem Deo.
I mam wszystko, i obfituję: jestem napełnion, wziąwszy od Epaphrodyta coście posłali, wonność wdzięczności, ofiarę przyjemną, Bogu miłą.
19
Deus autem meus ímpleat omne desidérium vestrum secúndum divítias suas in glória in Christo Iesu.
A Bóg mój niechaj napełni wszelkie żądanie wasze według bogactw swoich w chwale, w Chrystusie Jezusie.
20
Deo autem et Patri nostro glória in sǽcula sæculórum. Amen.
A Bogu i Ojcu naszemu chwała na wieki wieków. Amen.
21
Salutáte omnem sanctum in Christo Iesu.
Pozdrówcie każdego świętego w Chrystusie Jezusie.
22
Salútant vos, qui mecum sunt, fratres. Salútant vos omnes sancti, máxime autem qui de Cǽsaris domo sunt.
Pozdrawiają was bracia, którzy są zemną. Pozdrawiają was wszyscy święci: a zwłaszcza, którzy są z Cesarskiego domu.
23
Grátia Dómini nostri Iesu Christi cum spíritu vestro. Amen.
Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa z Duchem waszym. Amen.