Epistola Ad Colossenses
List Do Kolossan
1
Paulus Apóstolus Iesu Christi per voluntátem Dei, et Timótheus frater:
Paweł Apostoł Jezu Chrysta przez wolą Bożą, i Tymoteusz brat:
2
eis, qui sunt Colóssis, sanctis, et fidélibus frátribus in Christo Iesu.
Tym, którzy są w Kolossiech świętym, i wiernej braciej w Chrystusie Jezusie.
3
Grátia vobis, et pax a Deo Patre nostro, et Dómino Iesu Christo. Grátias ágimus Deo, et Patri Dómini nostri Iesu Christi semper pro vobis orántes:
Łaska wam i pokój od Boga Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa. Dziękujemy Bogu i Ojcu Pana naszego Jezusa Chrystusa, zawsze modląc się za was:
4
audiéntes fidem vestram in Christo Iesu, et dilectiónem, quam habétis in sanctos omnes
Usłyszawszy wiarę waszę w Chrystusie Jezusie, i miłość, którą macie ku wszystkim świętym.
5
propter spem, quæ repósita est vobis in cælis: quam audístis in verbo veritátis Evangélii:
Dla nadzieje, która jest wam odłożona w niebie, którąście słyszeli w słowie prawdy Ewanieljej,
6
quod pervénit ad vos, sicut et in univérso mundo est, et fructíficat, et crescit sicut in vobis, ex ea die, qua audístis, et cognovístis grátiam Dei in veritáte,
Która przyszła do was, jako i na wszystkim świecie jest, i owoc przynosi, i pomnaża się jako i w was, odednia tego, któregoście usłyszeli i poznali łaskę bożą w prawdzie.
7
sicut didicístis ab Epaphra caríssimo consérvo nostro, qui est fidélis pro vobis miníster Christi Iesu,
Jakoście się nauczyli od Epaphra namilszego spół sługi naszego, który jest wiernym sługą Chrystusa Jezusa dla was:
8
qui étiam manifestávit nobis dilectiónem vestram in spíritu.
Który też nam oznajmił miłość waszę w Duchu.
9
Ideo et nos ex qua die audívimus, non cessámus pro vobis orántes, et postulántes ut impleámini agnitióne voluntátis eius, in omni sapiéntia et intelléctu spiritáli:
Dla tego i my ode dnia, któregośmy usłyszeli, nie przestawamy za was się modlić i prosić, abyście byli napełnieni znajomości wolej jego we wszelakiej mądrości i wyrozumieniu duchownem:
10
ut ambulétis digne Deo per ómnia placéntes: in omni ópere bono fructificántes, et crescéntes in sciéntia Dei:
Abyście chodzili godnie Bogu we wszem się podobając: w każdym uczynku dobrym owoc przynosząc, i rostąć w znajomości Bożej:
11
in omni virtúte confortáti secúndum poténtiam claritátis eius, in omni patiéntia, et longanimitáte cum gáudio,
Umocnieni wszelaką mocą według możności jasności jego, we wszelakiej cierpliwości i nieskwapliwości z weselem.
12
grátias agéntes Deo Patri, qui dignos nos fecit in partem sortis sanctórum in lúmine:
Dziękując Bogu Ojcu, który nas godnemi uczynił działu dziedzictwa świętych, w światłości:
13
qui erípuit nos de potestáte tenebrárum, et tránstulit in regnum Fílii dilectiónis suæ,
Który nas wyrwał z mocy ciemności, i przeniósł w królestwo syna umiłowania swego,
14
in quo habémus redemptiónem per sánguinem eius, remissiónem peccatórum:
W którym mamy odkupienie, przez krew jego odpuszczenie grzechów.
15
qui est imágo Dei invisíbilis, primogénitus omnis creatúræ:
Który jest obrazem Boga niewidzialnego, pierworodny wszego stworzenia.
16
quóniam in ipso cóndita sunt univérsa in cælis, et in terra, visibília, et invisibília, sive throni, sive dominatiónes, sive principátus, sive potestátes: ómnia per ipsum, et in ipso creáta sunt:
Abowiem w nim wszystkie rzeczy są stworzone na niebie i na ziemi, widzialne i niewidzialne, choć trony, choć państwa, choć księstwa, choć zwierzchności: wszystko przezeń, i w nim jest stworzono:
17
et ipse est ante omnes, et ómnia in ipso constant.
A on jest przed wszystkiemi, a wszystko w nim stoi.
18
Et ipse est caput córporis Ecclésiæ, qui est princípium, primogénitus ex mórtuis: ut sit in ómnibus ipse primátum tenens:
I on jest głową ciała kościoła, który jest początkiem pierworodnym z umarłych: aby on był między wszystkiemi przodkowanie mając:
19
quia in ipso complácuit, omnem plenitúdinem inhabitáre:
Bo w nim upodobało się, aby wszystka zupełność mieszkała:
20
et per eum reconciliáre ómnia in ipsum, pacíficans per sánguinem crucis eius, sive quæ in terris, sive quæ in cælis sunt.
A żeby przezeń pojednało się wszystko z nim uspokoiwszy przez krew krzyża jego bądź co na ziemi, bądź co w niebiesiech jest.
21
Et vos cum essétis aliquándo alienáti, et inimíci sensu in opéribus malis:
I was, którzyście niekiedy byli oddaleni i nieprzyjaciele umysłem, w złośliwych uczynkach:
22
nunc autem reconciliávit in córpore carnis eius per mortem, exhibére vos sanctos, et immaculátos, et irreprehensíbiles coram ipso:
I teraz pojednał w ciele ciała swego przez śmierć, aby was wystawił święte i niepokalane, i nienaganione przed sobą.
23
si tamen permanétis in fide fundáti, et stábiles, et immóbiles a spe Evangélii, quod audístis, quod prædicátum est in univérsa creatúra, quæ sub cælo est, cuius factus sum ego Paulus miníster.
Jeśli jedno trwacie w wierze ugruntowani i stateczni, a nie poruszeni od nadzieje Ewanieljej, którąście słyszeli, która opowiadana jest wszelkiemu stworzeniu, które jest pod niebem, której ja Paweł stałem się sługą.
24
Qui nunc gáudeo in passiónibus pro vobis, et adímpleo ea, quæ desunt passiónum Christi, in carne mea pro córpore eius, quod est Ecclésia:
Który się teraz raduję w utrapieniach za was, i wypełniam to czego nie dostawa utrapieniam Chrystusowym, w ciele mojem za ciało jego, które jest kościół:
25
cuius factus sum ego miníster secúndum dispensatiónem Dei, quæ data est mihi in vos, ut ímpleam verbum Dei:
Którego stałem się ja sługą wedle szafowania Bożego, które mi jest dane do was, abych wypełniał słowo Boże,
26
mystérium, quod abscónditum fuit a sǽculis, et generatiónibus, nunc autem manifestátum est sanctis eius,
Tajemnicę, która była zakryta od wieków i od rodzajów, a teraz oznajmiona jest świętym jego,
27
quibus vóluit Deus notas fácere divítias glóriæ sacraménti huius in géntibus, quod est Christus, in vobis spes glóriæ,
Którym chciał Bóg znajome uczynić bogactwa chwały tej tajemnice między Pogany, która jest Chrystus, między wami nadzieja chwały,
28
quem nos annuntiámus, corripiéntes omnem hóminem, et docéntes omnem hóminem, in omni sapiéntia, ut exhibeámus omnem hóminem perféctum in Christo Iesu:
Którego my przepowiadamy, upominając każdego człowieka, i nauczając każdego człowieka we wszelakiej mądrości, abyśmy wystawiali każdego człowieka doskonałym w Chrystusie Jezusie:
29
in quo et labóro, certándo secúndum operatiónem eius, quam operátur in me in virtúte.
W czem i pracuję, bojując według skuteczności jego, którą we mnie potężnie sprawuje.
1
Volo enim vos scire qualem sollicitúdinem hábeam pro vobis, et pro iis, qui sunt Laodicíæ, et quicúmque non vidérunt fáciem meam in carne:
Abowiem chcę, abyście wiedzieli jakie staranie mam o was i o tych, którzy są w Laodycjej, i którzykolwiek nie widzieli oblicza mego w ciele:
2
ut consoléntur corda ipsórum, instrúcti in caritáte, et in omnes divítias plenitúdinis intelléctus, in agnitiónem mystérii Dei Patris et Christi Iesu:
Aby pocieszone były serca ich, spoiwszy się w miłości, i ku wszelkim bogactwom zupełności wyrozumienia, ku poznaniu tajemnice Boga Ojca i Chrystusa Jezusa,
3
in quo sunt omnes thesáuri sapiéntiæ, et sciéntiæ abscónditi.
W którym skryte są wszystkie skarby mądrości i umiejętności.
4
Hoc autem dico, ut nemo vos decípiat in sublimitáte sermónum.
A to powiadam, aby was nikt nie podszedł przez wyniosłość mowy.
5
Nam etsi córpore absens sum, sed spíritu vobíscum sum: gaudens, et videns órdinem vestrum, et firmaméntum eius, quæ in Christo est, fídei vestræ.
Bo aczkolwiek ciałem odległy jestem, ale duchem jestem z wami: weseląc się i widząc porządek wasz, i utwierdzenie tej, która jest w Chrystusie wiary naszej.
6
Sicut ergo accepístis Iesum Christum Dóminum, in ipso ambuláte,
Jakoście tedy przyjęli Jezusa Chrystusa Pana, w nim chodźcie,
7
radicáti, et superædificáti in ipso, et confirmáti fide, sicut et didicístis, abundántes in illo in gratiárum actióne.
Wkorzenieni i wybudowani w nim, i umocnieni wiarą, jakoście się też nauczyli, obfitując w nim w dziękczynieniu.
8
Vidéte ne quis vos decípiat per philosóphiam, et inánem falláciam secúndum traditiónem hóminum, secúndum eleménta mundi, et non secúndum Christum:
Patrzcie, by kto was nie oszukał przez Filozofią, i próżne omamienie: wedle ustawy ludzkiej, podług elementów świata, a nie według Chrystusa:
9
quia in ipso inhábitat omnis plenitúdo divinitátis corporáliter:
Gdyż w nim mieszka wszystka zupełność Bóstwa cieleśnie:
10
et estis in illo repléti, qui est caput omnis principátus, et potestátis:
I jesteście w nim napełnieni, który jest głową wszelkiego księstwa i zwierzchności:
11
in quo et circumcísi estis circumcisióne non manu facta in exspoliatióne córporis carnis, sed in circumcisióne Christi:
W którym i obrzezani jesteście obrzezaniem nie ręką uczynionem, w zewleczeniu ciała cielesnego, w obrzezaniu Chrystusowem,
12
consepúlti ei in baptísmo, in quo et resurrexístis per fidem operatiónis Dei, qui suscitávit illum a mórtuis.
Pogrzebieni z nim we chrzcie: w którymeście też powstali przez wiarę skuteczności Boga, który go wzbudził z martwych.
13
Et vos cum mórtui essétis in delíctis, et præpútio carnis vestræ, convivificávit cum illo, donans vobis ómnia delícta:
I was, gdyście byli umarli w grzechach i w odrzezku ciała waszego, spół ożywił z nim, darowawszy wam wszystkie grzechy,
14
delens quod advérsus nos erat chirógraphum decréti, quod erat contrárium nobis, et ipsum tulit de médio, affígens illud cruci:
Zmazawszy który był przeciwko nam cyrograf dekretu, który był nam przeciwny, i ten zniósł z pośrodku, przybiwszy ji do krzyża:
15
et exspólians principátus, et potestátes tradúxit confidénter, palam triúmphans illos in semetípso.
I złupiwszy księstwa i zwierzchności, wywiódł na widok śmiele, jawnie tryumf z nich czyniąc sam przez się.
16
Nemo ergo vos iúdicet in cibo, aut in potu, aut in parte diéi festi, aut neoméniæ, aut sabbatórum:
Niechajże was tedy nikt nie sądzi w pokarmie abo w piciu, abo w części dnia świętego, abo w Nowie, abo szabbatów:
17
quæ sunt umbra futurórum: corpus autem Christi.
Które są cieniem rzeczy przyszłych, a ciało Chrystusowe.
18
Nemo vos sedúcat, volens in humilitáte, et religióne angelórum, quæ non vidit ámbulans, frustra inflátus sensu carnis suæ,
Niechaj was nikt nie zwodzi, chcąc przez pokorę i nabożeństwo aniołów, czego nie widział chodząc, próżno nadęty zmysłem ciała swego:
19
et non tenens caput, ex quo totum corpus per nexus, et coniunctiónes subministrátum, et constrúctum crescit in augméntum Dei.
A nie trzymając się głowy, z którego wszystko ciało przez spojenia i związania zrządzone i spólnie złączone, roście na pomnożenie Boże.
20
Si ergo mórtui estis cum Christo ab eleméntis huius mundi: quid adhuc tamquam vivéntes in mundo decérnitis?
Jeśliście tedy umarli z Chrystusem, od elementów tego świata: przeczże jeszcze jakoby żywiąc na świecie stanawiacie?
21
Ne tetigéritis, neque gustavéritis, neque contrectavéritis:
Nie dotykajcie się, ani kosztujcie, ani ruszajcie:
22
quæ sunt ómnia in intéritum ipso usu, secúndum præcépta, et doctrínas hóminum:
Co wszystko jest ku skażeniu samem używaniem, wedle przykazań i nauk ludzkich.
23
quæ sunt ratiónem quidem habéntia sapiéntiæ in superstitióne, et humilitáte, et non ad parcéndum córpori, non in honóre áliquo ad saturitátem carnis.
Które mają pozór mądrości w zaboboniech i w upokorzeniu, i w niefolgowaniu ciału, nie we czci jakiej ku nasyceniu ciała.
1
Igitur, si consurrexístis cum Christo: quæ sursum sunt quǽrite, ubi Christus est in déxtera Dei sedens:
Przeto jeśliście spół powstali z Chrystusem: co wzgórę jest szukajcie: gdzie Chrystus jest na prawicy Bożej siedzący.
2
quæ sursum sunt sápite, non quæ super terram.
Co wzgórę jest miłujcie, nie co na ziemi.
3
Mórtui enim estis, et vita vestra est abscóndita cum Christo in Deo.
Abowiemieście umarli: i żywot wasz skryty jest z Chrystusem w Bogu.
4
Cum Christus apparúerit, vita vestra: tunc et vos apparébitis cum ipso in glória.
Gdy się Chrystus żywot wasz okaże: tedy i wy z nim okażecie się w chwale.
5
Mortificáte ergo membra vestra, quæ sunt super terram: fornicatiónem, immundítiam, libídinem, concupiscéntiam malam, et avarítiam, quæ est simulacrórum sérvitus:
Umartwiajcie tedy członki wasze, które są na ziemi, porubstwo, nieczystotę, wszeteczeństwo, złą pożądliwość, i łakomstwo, które jest bałwochwalstwem.
6
propter quæ venit ira Dei super fílios incredulitátis:
Dla których przychodzi gniew Boży na syny niewierności.
7
in quibus et vos ambulástis aliquándo, cum viverétis in illis.
W którycheście i wy niekiedy chodzili, gdyście żyli w nich.
8
Nunc autem depónite et vos ómnia: iram, indignatiónem, malítiam, blasphémiam, turpem sermónem de ore vestro.
Lecz teraz złóżcie i wy wszystko: gniew, rozgniewanie, złość, bluźnierstwo, szkaradną mowę z ust waszych.
9
Nolíte mentíri ínvicem, exspoliántes vos véterem hóminem cum áctibus suis,
Nie kłamajcie jedni drugim: zwlókszy z siebie starego człowieka z uczynkami jego,
10
et induéntes novum eum, qui renovátur in agnitiónem secúndum imáginem eius, qui creávit illum:
A oblokszy nowego tego, który się odnawia w poznanie, podług wyobrażenia tego, który go stworzył.
11
ubi non est gentílis, et Iudǽus, circumcísio, et præpútium, Bárbarus, et Scytha, servus, et liber: sed ómnia, et in ómnibus Christus.
Gdzie niemasz Poganina i Żyda, obrzezania i odrzezku, Barbarzyna i Tatarzyna, niewolnika i wolnego: ale wszystko, i we wszech Chrystus.
12
Indúite vos ergo, sicut elécti Dei, sancti, et dilécti, víscera misericórdiæ, benignitátem, humilitátem, modéstiam, patiéntiam:
Przyobleczcież się tedy (jako wybrani Boży, święci, i umiłowani) we wnętrzności miłosierdzia, w dobrotliwość, w pokorę, w cichość, w cierpliwość.
13
supportántes ínvicem, et donántes vobismetípsis si quis advérsus áliquem habet querélam: sicut et Dóminus donávit vobis, ita et vos.
Jedni drugich znosząc: i odpuszczając sobie, jeśli kto ma skargę przeciw komu. Jako i Pan odpuścił wam, tak i wy.
14
Super ómnia autem hæc, caritátem habéte, quod est vínculum perfectiónis:
A nadto wszystko, miejcie miłość, która jest związka doskonałości.
15
et pax Christi exsúltet in córdibus vestris, in qua et vocáti estis in uno córpore: et grati estóte.
A pokój Chrystusów niech przewyższa w sercach waszych, ku któremu też wezwani jesteście w jednem ciele: a wdzięczni bądźcie.
16
Verbum Christi hábitet in vobis abundánter, in omni sapiéntia, docéntes, et commonéntes vosmetípsos, psalmis, hymnis, et cánticis spirituálibus, in grátia cantántes in córdibus vestris Deo.
Słowo Chrystusowe niechaj mieszka w was obficie, z wszelaką mądrością, nauczając i sami siebie napominając, przez Psalmy, i pieśni, i śpiewania duchowne, w łasce śpiewając w sercach waszych Bogu.
17
Omne, quodcúmque fácitis in verbo aut in ópere, ómnia in nómine Dómini Iesu Christi, grátias agéntes Deo et Patri per ipsum.
Wszystko cokolwiek czynicie w słowie abo w uczynku, wszystko w imię Pana Jezusa Chrystusa, dziękując Bogu i Ojcu przezeń.
18
Mulíeres súbditæ estóte viris, sicut opórtet, in Dómino.
Żony bądźcie poddane mężom, jako ma być, w Panu.
19
Viri dilígite uxóres vestras, et nolíte amári esse ad illas.
Mężowie, miłujcie żony wasze, a nie bądźcie gorzkiemi przeciwko nim.
20
Fílii obedíte paréntibus per ómnia: hoc enim plácitum est in Dómino.
Synowie, posłuszni bądźcie rodzicom we wszystkiem: abowiem się to podoba w Panu.
21
Patres, nolíte ad indignatiónem provocáre fílios vestros, ut non pusíllo ánimo fiant.
Ojcowie, nie pobudzajcie ku rozgniewaniu synów waszych: aby się małego serca nie stawali.
22
Servi obedíte per ómnia dóminis carnálibus, non ad óculum serviéntes, quasi homínibus placéntes, sed in simplicitáte cordis, timéntes Deum.
Słudzy, bądźcie posłuszni we wszystkiem panom wedle ciała, nie służąc na oko, jakoby ludziom się podobając, ale w szczerości serca, Boga się bojąc.
23
Quodcúmque fácitis, ex ánimo operámini sicut Dómino, et non homínibus:
Cokolwiek czynicie, z serca czyńcie jako Panu, a nie ludziam:
24
sciéntes quod a Dómino accipiétis retributiónem hereditátis. Dómino Christo servíte.
Wiedząc, iż od Pana weźmiecie odpłatę dziedzictwa. Panu Chrystusowi służcie.
25
Qui enim iniúriam facit, recípiet id, quod iníque gessit: et non est personárum accéptio apud Deum.
Bo który krzywdę czyni, odniesie to co niesłusznie uczynił: a niemasz względu na osoby u Boga.
1
Dómini, quod iustum est et æquum, servis præstáte: sciéntes quod et vos Dóminum habétis in cælo.
Panowie, co sprawiedliwego i słusznego jest, czyńcie sługom: wiedząc że i wy macie Pana w niebie.
2
Oratióni instáte, vigilántes in ea in gratiárum actióne:
W modlitwie trwajcie: czujni będąc na niej z dziękczynieniem.
3
orántes simul et pro nobis, ut Deus apériat nobis óstium sermónis ad loquéndum mystérium Christi (propter quod étiam vinctus sum),
Modląc się spółecznie i za nas, aby nam Bóg otworzył drzwi mowy ku opowiadaniu tajemnice Chrystusowej (dla której też jestem związany):
4
ut maniféstem illud ita ut opórtet me loqui.
Abych ją oznajmiał jako potrzeba, abym mówił.
5
In sapiéntia ambuláte ad eos, qui foris sunt: tempus rediméntes.
W mądrości się obchodźcie z tymi, którzy są obcy: czas odkupując.
6
Sermo vester semper in grátia sale sit condítus, ut sciátis quómodo opórteat vos unicuíque respondére.
Mowa wasza zawsze w przyjemności niech będzie solą posolona: abyście widzieli jako macie każdemu odpowiedzieć.
7
Quæ circa me sunt, ómnia vobis nota fáciet Týchicus, caríssimus frater, et fidélis miníster, et consérvus in Dómino:
Co się zemną dzieje, wszystko wam oznajmi Tychikus namilszy brat, i wierny sługa, i spół sługa w Panu:
8
quem misi ad vos ad hoc ipsum, ut cognóscat quæ circa vos sunt, et consolétur corda vestra,
Któregom posłał do was na to samo, aby się wywiedział co się dzieje z wami, i pocieszył serca wasze,
9
cum Onésimo caríssimo, et fidéli fratre, qui ex vobis est. Omnia, quæ hic agúntur, nota fácient vobis.
Z Onezymem namilszym i wiernym bratem, który jest z was. Wszystko wam oznajmią, co się tu dzieje.
10
Salútat vos Aristárchus concaptívus meus, et Marcus consobrínus Bárnabæ, de quo accepístis mandáta: si vénerit ad vos, excípite illum:
Pozdrawia was Arystarchus, który jest spół więzień mój, i Marek ciotczony brat Barnabaszów, o którym wzięliście rozkazanie. Jeśliby przyszedł do was, przyjmicie go.
11
et Iesus, qui dícitur Iustus: qui sunt ex circumcisióne: hi soli sunt adiutóres mei in regno Dei, qui mihi fuérunt solátio.
I Jezus, którego zową Justem: którzy są z obrzezania. Ci sami są pomocnicy moi w królestwie Bożem: którzy mnie byli pociechą.
12
Salútat vos Epaphras, qui ex vobis est, servus Christi Iesu, semper sollícitus pro vobis in oratiónibus, ut stetis perfécti, et pleni in omni voluntáte Dei.
Pozdrawia was Epaphras, który z was jest, sługa Chrystusa Jezusa, zawsze pieczołujący się o was w modlitwach, abyście stali doskonałemi i pełnemi we wszelakiej woli Bożej.
13
Testimónium enim illi perhíbeo quod habet multum labórem pro vobis, et pro iis, qui sunt Laodicíæ, et qui Hierápoli.
Bo daję mu świadectwo, że ma wielką pracą o was, i o tych, którzy są w Laodycjej, i którzy w Hierapolu.
14
Salútat vos Lucas, médicus caríssimus, et Demas.
Pozdrawia was Łukasz lekarz namilszy, i Demas.
15
Salutáte fratres, qui sunt Laodicíæ, et Nympham, et quæ in domo eius est, ecclésiam.
Pozdrówcie bracią, którzy są w Ladycjej: i Nymphę, i zgromadzenie, które jest w domu jego.
16
Et cum lecta fúerit apud vos epístola hæc, fácite ut et in Laodicénsium ecclésia legátur: et eam, quæ Laodicénsium est, vos legátis.
A gdy u was przeczytan będzie ten list, czyńcie, aby też czytany był w kościele Laodyceńskim: a iżebyście ten, który Laodycensów jest wy czytali.
17
Et dícite Archíppo: Vide ministérium, quod accepísti in Dómino, ut illud ímpleas.
A powiedzcie Archipowi: Doglądaj posługowania, któreś wziął w Panu, abyś je wypełniał.
18
Salutátio, mea manu Pauli. Mémores estóte vinculórum meórum. Grátia vobíscum. Amen.
Pozdrowienie, ręką moją Pawłową. Pamiętajcie na okowy moje. Łaska z wami. Amen.