Epistola Jacobi
List Jakóba
1
Iacóbus, Dei et Dómini nostri Iesu Christi servus, duódecim tríbubus, quæ sunt in dispersióne, salútem.
Jakób, Boży i Pana naszego Jezusa Chrystusa sługa, dwiemanaście pokoleniom, które są w rozproszeniu, zdrowia.
2
Omne gáudium existimáte fratres mei, cum in tentatiónes várias incidéritis:
Za wszelką radość poczytujcie, bracia moi, gdy w rozmaite pokusy wpadacie.
3
sciéntes quod probátio fídei vestræ patiéntiam operátur.
Widząc, iż doświadczenie wiary waszej sprawuje cierpliwość.
4
Patiéntia autem opus perféctum habet: ut sitis perfécti et íntegri in nullo deficiéntes.
A cierpliwość ma doskonały uczynek: abyście byli doskonali i zupełni, którym ni na czem nie schodzi.
5
Si quis autem vestrum índiget sapiéntia, póstulet a Deo, qui dat ómnibus affluénter, et non impróperat: et dábitur ei.
A jeśli który z was potrzebuje mądrości, niech prosi od Boga, który obficie wszystkim dawa, a nie wymawia: a będzie mu dana.
6
Póstulet autem in fide nihil hǽsitans: qui enim hǽsitat, símilis est flúctui maris, qui a vento movétur et circumfértur.
A niech prosi z wiarą, nic nie wątpiąc. Bo kto wątpi podobny jest wału morskiemu, którego wiatr wzrusza i tam i sam nosi.
7
Non ergo ǽstimet homo ille quod accípiat áliquid a Dómino.
Przetoż niech on człowiek nie mniema, aby co miał wziąć od Pana.
8
Vir duplex ánimo incónstans est in ómnibus viis suis.
Mąż umysłu dwoistego, niestateczny jest we wszech drogach swoich.
9
Gloriétur autem frater húmilis in exaltatióne sua:
A niech się brat podły chlubi, w podwyższeniu swojem.
10
dives autem in humilitáte sua, quóniam sicut flos fœni transíbit:
A bogaty, w podłości swej: boć przeminie jako kwiat trawy.
11
exórtus est enim sol cum ardóre, et arefécit fœnum, et flos eius décidit, et decor vultus eius depériit: ita et dives in itinéribus suis marcéscet.
Abowiem weszło słońce z upaleniem, i ususzyło trawę, i kwiat jej opadł, i zginęła śliczność oblicza jego: tak i bogaty w drogach swoich uwiędnie.
12
Beátus vir, qui suffert tentatiónem: quóniam cum probátus fúerit, accípiet corónam vitæ, quam repromísit Deus diligéntibus se.
Błogosławiony mąż, który zdzierżywa pokusę: bo gdy będzie doświadczony, weźmie koronę żywota, którą obiecał Bóg tym, którzy go miłują
13
Nemo cum tentátur, dicat quóniam a Deo tentátur: Deus enim intentátor malórum est: ipse autem néminem tentat.
Żaden gdy bywa kuszon, niech nie mówi, że od Boga bywa kuszon. Abowiem Bóg nie jest kusiciel złych: a sam nikogo nie kusi.
14
Unusquísque vero tentátur a concupiscéntia sua abstráctus, et illéctus.
Lecz każdy bywa kuszony od własnej pożądliwości pociągniony i ponęcony.
15
Deínde concupiscéntia cum concéperit, parit peccátum: peccátum vero cum consummátum fúerit, génerat mortem.
Zatem pożądliwość, gdy pocznie, rodzi grzech: a grzech, gdy wykonany będzie, rodzi śmierć.
16
Nolíte ítaque erráre fratres mei dilectíssimi.
Nie mylcie się tedy bracia moi namilszy.
17
Omne datum óptimum, et omne donum perféctum desúrsum est, descéndens a Patre lúminum, apud quem non est transmutátio, nec vicissitúdinis obumbrátio.
Wszelki datek dobry, i wszelki dar doskonały, z wysocza jest, zstępujący od Ojca światłości, u którego niemasz odmiany, ani zaćmienia przemiany.
18
Voluntárie enim génuit nos verbo veritátis, ut simus inítium áliquod creatúræ eius.
Dobrowolnie bowiem porodził nas słowem prawdy, żebyśmy byli niejakim początkiem stworzenia jego.
19
Scitis fratres mei dilectíssimi. Sit autem omnis homo velox ad audiéndum: tardus autem ad loquéndum, et tardus ad iram.
Wiecie bracia moi namilszy. A niech wszelki człowiek będzie prędki ku słuchaniu: a leniwy ku mówieniu, i leniwy ku gniewowi.
20
Ira enim viri iustítiam Dei non operátur.
Bo gniew męża nie sprawuje sprawiedliwości Bożej.
21
Propter quod abiciéntes omnem immundítiam, et abundántiam malítiæ, in mansuetúdine suscípite ínsitum verbum, quod potest salváre ánimas vestras.
Przeto odrzuciwszy wszelakie plugastwo i obfitość złości, przyjmijcie w cichości słowo wszczepione, które może zbawić dusze wasze.
22
Estóte autem factóres verbi, et non auditóres tantum: falléntes vosmetípsos.
A bądźcie czynicielmi słowa, a nie słuchaczmi tylko: oszukawającymi samych siebie.
23
Quia si quis audítor est verbi, et non factor: hic comparábitur viro consideránti vultum nativitátis suæ in spéculo:
Bo jeśli kto jest słuchaczem słowa, a nie czynicielem: ten podobny będzie mężowi przypatrującemu się obliczu narodzenia swego we zwierciadle.
24
considerávit enim se, et ábiit, et statim oblítus est qualis fúerit.
Bo się obejrzał, i odszedł, i wnet zapomniał jakowy był.
25
Qui autem perspéxerit in legem perféctam libertátis, et permánserit in ea, non audítor obliviósus factus, sed factor óperis: hic beátus in facto suo erit.
Lecz ktoby pilniej wejrzał w zakon doskonałej wolności, i wytrwał w nim, nie stawszy się słuchaczem zapamiętliwym, ale czynicielem uczynku: ten błogosławiony będzie w sprawie swojej.
26
Si quis autem putat se religiósum esse, non refrénans linguam suam, sed sedúcens cor suum, huius vana est relígio.
A jeśli kto mniema, że jest nabożnym niepowściągając języka swego, ale zawodząc serce swe: tego nabożeństwo próżne jest.
27
Relígio munda, et immaculáta apud Deum et Patrem, hæc est: Visitáre pupíllos, et víduas in tribulatióne eórum, et immaculátum se custodíre ab hoc sǽculo.
Nabożeństwo czyste i niepokalane u Boga i Ojca to jest, Nawiedzać sieroty i wdowy w ucisku ich: a siebie zachować nieznanym od tego świata.
1
Fratres mei, nolíte in personárum acceptióne habére fidem Dómini nostri Iesu Christi glóriæ.
Bracia moi, nie miejcie z brakowaniem osób wiary Pana naszego Jezusa Chrystusa chwały.
2
Etenim si introíerit in convéntum vestrum vir áureum ánnulum habens in veste cándida, introíerit autem et pauper in sórdido hábitu,
Abowiem gdyby wszedł do zgromadzenia waszego mąż mający złoty pierścień w szacie świetnej, wszedłby też i ubogi w plugawej szacie,
3
et intendátis in eum, qui indútus est veste præclára, et dixéritis ei: Tu sede hic bene: páuperi autem dicátis: Tu sta illic: aut sede sub scabéllo pedum meórum:
I patrzylibyście na tego co się odział w świetną szatę, i rzeklibyście mu: Ty siedź tu dobrze. A ubogiemu byście rzekli: Ty stój tam: abo siedź pod podnóżkiem nóg moich:
4
nonne iudicátis apud vosmetípsos, et facti estis iúdices cogitatiónum iniquárum?
Azaż nie sądzicie sami między sobą, i nie staliście się sędziami myśli złościwych?
5
Audíte fratres mei dilectíssimi: nonne Deus elégit páuperes in hoc mundo, dívites in fide, et herédes regni, quod repromísit Deus diligéntibus se?
Słuchajcież bracia moi namilszy: Azaż Bóg nie obrał ubogich na tym świecie, bogatym w wierze, i dziedzicmi królestwa, które Bóg obiecał tym, którzy go miłują?
6
Vos autem exhonorástis páuperem. Nonne dívites per poténtiam ópprimunt vos, et ipsi trahunt vos ad iudícia?
A wyście nie uczcili ubogiego. Aza bogacze przez moc was nie uciskają: i ci was do sądów nie pociągają?
7
Nonne ipsi blasphémant bonum nomen, quod invocátum est super vos?
Aza oni, nie bluźnią dobrego imienia, które wzywane jest nad wami?
8
Si tamen legem perfícitis regálem secúndum Scriptúras: Díliges próximum tuum sicut teípsum: bene fácitis:
Jednak jeśli zakon królewski pełnicie według pisma: Będziesz miłował bliźniego swego jako samego siebie: dobrze czynicie:
9
si autem persónas accípitis, peccátum operámini, redargúti a lege quasi transgressóres.
Lecz jeśli osobami brakujecie, grzech czynicie przekonani od zakonu jako przestępcy.
10
Quicúmque autem totam legem serváverit, offéndat autem in uno, factus est ómnium reus.
A ktobykolwiek zachował wszystek zakon, a w jednymby upadł, stał się winien wszystkiego.
11
Qui enim dixit: Non mœcháberis, dixit et: Non occídes. Quod si non mœcháberis, occídes autem, factus es transgréssor legis.
Bo który rzekł, Nie cudzołóż: rzekłci też, Nie zabijaj. A jeślibyś nie cudzołożył, alebyś zabijał: stałeś się przestępcą zakonu.
12
Sic loquímini, et sic fácite sicut per legem libertátis incipiéntes iudicári.
Tak mówcie, i tak czyńcie jako ci, którzy mają być sądzeni przez zakon wolności.
13
Iudícium enim sine misericórdia illi, qui non fecit misericórdiam: superexáltat autem misericórdia iudícium.
Abowiem sąd bez miłosierdzia temu, który miłosierdzia nie czynił. A miłosierdzie przewyższa sąd.
14
Quid próderit fratres mei si fidem quis dicat se habére, ópera autem non hábeat? Numquid póterit fides salváre eum?
Cóż za pożytek bracia moi, gdyby kto mówił, iż ma wiarę: a uczynkówby nie miał? Izali go może wiara zbawić?
15
Si autem frater, et soror nudi sint, et indígeant victu quotidiáno,
A jeśliby brat i siostra byli nadzy, i potrzebowaliby powszedniej żywności:
16
dicat autem áliquis ex vobis illis: Ite in pace, calefacímini et saturámini: non dedéritis autem eis quæ necessária sunt córpori, quid próderit?
A rzekłby im który z was: Idźcie w pokoju, zgrzejcie się a nasyćcie się: a nie dalibyście im czego potrzeba ciału: cóż pomoże?
17
Sic et fides, si non hábeat ópera, mórtua est in semetípsa.
Także i wiara, jeśliby nie miała uczynków, martwa jest sama w sobie.
18
Sed dicet quis: Tu fidem habes, et ego ópera hábeo: osténde mihi fidem tuam sine opéribus: et ego osténdam tibi ex opéribus fidem meam.
Al rzecze kto: Ty wiarę masz, a ja mam uczynki: okaż mi wiarę twą bez uczynków, a ja tobie okażę wiarę moję z uczynków.
19
Tu credis quóniam unus est Deus: bene facis: et dǽmones credunt, et contremíscunt.
Ty wierzysz, iż jest jeden Bóg. Dobrze czynisz: i czarcić wierzą, i drżą.
20
Vis autem scire o homo inánis, quóniam fides sine opéribus mórtua est?
A chcesz wiedzieć o człowiecze próżny, iż wiara bez uczynków martwa jest?
21
Abraham pater noster nonne ex opéribus iustificátus est, ófferens Isaac fílium suum super altáre?
Abraham ociec nasz izali nie z uczynków usprawiedliwiony jest, ofiarowawszy Izaaka syna swego na ołtarzu?
22
Vides quóniam fides cooperabátur opéribus illíus: et ex opéribus fides consummáta est?
Widzisz, iż wiara spólnie robiła z uczynkami jego: a z uczynków wiara się wykonała?
23
Et suppléta est Scriptúra, dicens: Crédidit Abraham Deo, et reputátum est illi ad iustítiam, et amícus Dei appellátus est.
I wypełniło się pismo, które mówi, uwierzył Abraham Bogu, i poczytano mu jest ku sprawiedliwości, i nazwan jest przyjacielem Bożym.
24
Vidétis quóniam ex opéribus iustificátur homo, et non ex fide tantum?
Widzcie, iż z uczynków bywa usprawiedliwiony człowiek: a nie z wiary tylko?
25
Simíliter et Rahab méretrix, nonne ex opéribus iustificáta est, suscípiens núntios, et ália via eíciens?
Tak i Rahab nierządnica, izali nie z uczynków jest usprawiedliwiona przyjąwszy posły, i inszą drogą wypuściwszy?
26
Sicut enim corpus sine spíritu mórtuum est, ita et fides sine opéribus mórtua est.
Abowiem jako ciało bez ducha jest martwe: tak i wiara bez uczynków martwa jest.
1
Nolíte plures magístri fíeri fratres mei, sciéntes quóniam maius iudícium súmitis.
Niech się was wiele mistrzami nie stawa bracia moi, wiedząc, iż więtszy sąd odniesiecie.
2
In multis enim offéndimus omnes. Si quis in verbo non offéndit, hic perféctus est vir: potest étiam freno circumdúcere totum corpus.
Abowiem w wielu upadamy wszyscy. Jeśli kto w słowie nie upada: ten jest mąż doskonały. Może też wędzidłem kierować wszystko ciało.
3
Si autem equis frena in ora míttimus ad consentiéndum nobis, et omne corpus illórum circumférimus.
A jeśli koniom wędzidła w gęby wprawujemy, aby nam posłuszne były, i wszystko ich ciało obracamy.
4
Ecce et naves, cum magnæ sint, et a ventis válidis minéntur, circumferúntur a módico gubernáculo ubi ímpetus dirigéntis volúerit.
Oto i okręty wielkie będąc, i gdy je srogie wiatry pędzą, obracane bywają od malutkiego steru, gdzie wola styrującego zechce.
5
Ita et lingua módicum quidem membrum est, et magna exáltat. Ecce quantus ignis quam magnam silvam incéndit!
Tak i języki, małyć wprawdzie członek jest, ale wielki rzeczy odnosi. Ot jako mały ogień, jako wielki las spala.
6
Et lingua ignis est, univérsitas iniquitátis. Lingua constitúitur in membris nostris, quæ máculat totum corpus, et inflámmat rotam nativitátis nostræ inflammáta a gehénna.
I język jest ogień, powszechność nieprawości. Język postanowiony jest między członkami naszemi, który plugawi wszystko ciało, i zapala koło narodzenia naszego zapalony od piekła.
7
Omnis enim natúra bestiárum, et vólucrum, et serpéntium, et ceterórum domántur, et dómita sunt a natúra humána:
Abowiem wszelkie przyrodzenie zwierząt i ptaków, i płazów, i innych uskromione bywa, i ukrócone jest od przyrodzenia ludzkiego.
8
linguam autem nullus hóminum domáre potest: inquiétum malum, plena venéno mortífero.
Lecz języka żaden z ludzi nie może ukrócić: złe niespokojne pełen jadu śmiertelnego.
9
In ipsa benedícimus Deum et Patrem: et in ipsa maledícimus hómines, qui ad similitúdinem Dei facti sunt.
Przezeń błogosławiemy Boga i Ojca: i przezeń przeklinamy ludzi, którzy na podobieństwo Boże sprawieni są.
10
Ex ipso ore procédit benedíctio, et maledíctio. Non opórtet, fratres mei, hæc ita fíeri.
Z tychże ust wychodzi błogosławieństwo i przeklęctwo. Nie ma to tak być bracia moi.
11
Numquid fons de eódem forámine emánat dulcem, et amáram aquam?
Izali źródło z tegoż poniku wypuszcza słodką i gorzką wodę?
12
Numquid potest, fratres mei, ficus uvas fácere, aut vitis ficus? Sic neque salsa dulcem potest fácere aquam.
Izali może, bracia moi, figa winne jagody rodzić: abo winna macica figi? Tak ani słona słodkiej wody uczy nie może.
13
Quis sápiens, et disciplinátus inter vos? Osténdat ex bona conversatióne operatiónem suam in mansuetúdine sapiéntiæ.
Który mądry i ćwiczony między wami? Niech pokaże z dobrego obcowania sprawę swą w cichości mądrości.
14
Quod si zelum amárum habétis, et contentiónes sint in córdibus vestris: nolíte gloriári, et mendáces esse advérsus veritátem.
Lecz jeśli zazdrość gorzką macie, i sporyby były w sercach waszych: nie chciejcie się chlubić i kłamcami być przeciwko prawdzie.
15
Non est enim ista sapiéntia desúrsum descéndens: sed terréna, animális, diabólica.
Abowiem nie jest ta mądrość z góry zstępująca: ale ziemska, cielesna, djabelska.
16
Ubi enim zelus et conténtio: ibi inconstántia, et omne opus pravum.
Bo gdzie zazdrość i spór, tam niestateczność, i wszelaka zła sprawa.
17
Quæ autem desúrsum est sapiéntia, primum quidem pudíca est, deínde pacífica, modésta, suadíbilis, bonis conséntiens, plena misericórdia, et frúctibus bonis, non iúdicans, sine simulatióne.
Lecz która jest z góry mądrość, naprzód jestci czysta: potem spokojna, skromną, łacna ku namówieniu, przyzwalająca dobrym, pełna miłosierdzia i owoców dobrych, nie szacująca bez obłudy.
18
Fructus autem iustítiæ, in pace seminátur, faciéntibus pacem.
A owoc sprawiedliwości, w pokoju bywa siany pokój czyniącym.
1
Unde bella, et lites in vobis? nonne hinc: ex concupiscéntiis vestris, quæ mílitant in membris vestris?
Zkądże walki i zwady między wami? Izali nie ztąd? z pożądliwości waszych, które wojują w członkach waszych.
2
Concupíscitis, et non habétis: occíditis, et zelátis: et non potéstis adipísci: litigátis, et belligerátis, et non habétis, propter quod non postulátis.
Pożądacie, a nie macie: zabijacie, i zawisni jesteście: i a nie możecie dostać: wadzicie się i walczycie: a nie macie, dla tego, iż nie prosicie.
3
Pétitis, et non accípitis: eo quod male petátis: ut in concupiscéntiis vestris insumátis.
Prosicie, a nie bierzecie: przeto, iż źle prosicie: abyście na pożądliwościach waszych strawili.
4
Adúlteri nescítis quia amicítia huius mundi inimíca est Dei? Quicúmque ergo volúerit amícus esse sǽculi huius, inimícus Dei constitúitur.
Cudzołożnicy, nie wiecie iż przyjaźń tego świata, jest nieprzyjaciółką Bożą? Ktobykolwie tedy chciał być przyjacielem tego świata: stawa się nieprzyjacielem Bożym.
5
An putátis quia inániter Scriptúra dicat: Ad invídiam concupíscit spíritus, qui hábitat in vobis?
Abo mniemacie, iż próżno pismo mówi: Ku zazdrości pożąda duch, który w was mieszka?
6
Maiórem autem dat grátiam. Propter quod dicit: Deus supérbis resístit, humílibus autem dat grátiam.
Lecz więtszą łaskę daje. Przeto mówi: Bóg pysznym się sprzeciwia, a pokornym łaskę dawa.
7
Súbditi ergo estóte Deo, resístite autem diábolo, et fúgiet a vobis.
Bądźcie tedy poddani Bogu, a przeciwcie się djabłu, a uciecze od was.
8
Appropinquáte Deo, et appropinquábit vobis. Emundáte manus, peccatóres: et purificáte corda, dúplices ánimo.
Przybliżajcie się do Boga: a przybliży się do was. Ochędóżcie ręce, grzesznicy: i oczyśćcie serca, umysłu dwoistego.
9
Míseri estóte, et lugéte, et ploráte: risus vester in luctum convertátur, et gáudium in mœrórem.
Dręczcie się, i żałujcie, i płaczcie: śmiech wasz niech się obróci w żałość, a wesele w smutek.
10
Humiliámini in conspéctu Dómini, et exaltábit vos.
Uniżcie się przed oblicznością Pańską, a podwyższy was.
11
Nolíte detráhere altérutrum fratres. Qui détrahit fratri, aut qui iúdicat fratrem suum, détrahit legi, et iúdicat legem. Si autem iúdicas legem, non es factor legis, sed iudex.
Nie uwłóczcie jeden drugiemu bracia. Kto uwłacza bratu, abo który sądzi brata swego: uwłacza zakonowi i sądzi zakon. A jeśli sądzisz zakon, nie jesteś czynicielem zakonu, ale sędzią.
12
Unus est legislátor, et iudex, qui potest pérdere, et liberáre.
Jeden jest zakonodawca, i sędzia, który może zagubić i wybawić.
13
Tu autem quis es, qui iúdicas próximum? Ecce nunc qui dícitis: Hódie, aut crástino íbimus in illam civitátem, et faciémus ibi quidem annum, et mercábimur, et lucrum faciémus:
A ty ktoś jest co sądzisz bliźniego? Oto teraz co mówicie: Dziś abo jutro pójdziemy do tego miasta, i zmieszkamy tam rok, i będziem kupczyć, i będziem mieć zysk:
14
qui ignorátis quid erit in crástino.
Którzy nie wiecie co jutro będzie. Bo cóż jest żywot wasz? Para jest, okazująca się na mały czas, a potem zniszczona będzie.
15
Quæ est enim vita vestra? vapor est ad módicum parens, et deínceps exterminábitur: pro eo ut dicátis: Si Dóminus volúerit. Et: Si vixérimus, faciémus hoc, aut illud.
Miasto tego cobyście mieli mówić: Będzieli Pan chciał: i, Jeśli będziem żywi, uczynimy to abo owo.
16
Nunc autem exsultátis in supérbiis vestris. Omnis exsultátio talis, malígna est.
A teraz chlubicie się w hardościach waszych. Wszelkie chlubienie takie złośliwe jest.
17
Sciénti ígitur bonum fácere, et non faciénti, peccátum est illi.
Umiejącemu tedy dobrze czynić, a nie czyniącemu, jest mu grzech.
1
Agite nunc dívites, ploráte ululántes in misériis vestris, quæ advénient vobis.
Nuż teraz bogacze, płaczcie, narzekając na nędze wasze, które przydą na was.
2
Divítiæ vestræ putrefáctæ sunt, et vestiménta vestra a tíneis comésta sunt.
Bogactwa wasze zgniły: a szaty wasze mole pogryzły.
3
Aurum, et argéntum vestrum æruginávit: et ærúgo eórum in testimónium vobis erit, et manducábit carnes vestras sicut ignis. Thesaurizástis vobis iram in novíssimis diébus.
Złoto i srebro wasze pordzewiało: a rdza ich będzie wam na świadectwo, i zje ciała wasze jako ogień. Skarbiliście sobie gniew w ostatnie dni.
4
Ecce merces operariórum, qui messuérunt regiónes vestras, quæ fraudáta est a vobis, clamat: et clamor eórum in aures Dómini Sábaoth introívit.
Oto zapłata robotników, którzy żęli pola wasze, która jest zatrzymana od was, woła: i wołanie ich weszło do uszu Pana zastępów.
5
Epuláti estis super terram, et in luxúriis enutrístis corda vestra in die occisiónis.
Zażywaliście na ziemi, i w zbytkach wytuczyliście serca wasze, w dzień zabijania.
6
Addixístis, et occidístis iustum, et non réstitit vobis.
Skazaliście i zabiliście sprawiedliwego, a nie sprzeciwił się wam.
7
Patiéntes ígitur estóte fratres usque ad advéntum Dómini. Ecce agrícola exspéctat pretiósum fructum terræ, patiénter ferens donec accípiat temporáneum, et serótinum.
Przetoż cierpliwymi bądźcie bracia, aż do przyszcia Pańskiego. Oto, oracz oczekiwa drogiego owocu ziemie: cierpliwie znosząc, ażby wziął zaranny i odwieczorny:
8
Patiéntes ígitur estóte et vos, et confirmáte corda vestra: quóniam advéntus Dómini appropinquávit.
I wy bądźcie cierpliwymi, i utwierdzajcie serca wasze: abowiem przybliżyło się przyszcie Pańskie.
9
Nolíte ingemíscere fratres in altérutrum, ut non iudicémini. Ecce iudex ante iánuam assístit.
Nie wzdychajcie bracia jedni przeciw drugim, abyście nie byli sądzeni. Oto sędzia przede drzwiami stoi.
10
Exémplum accípite, fratres, éxitus mali, labóris, et patiéntiæ, prophétas, qui locúti sunt in nómine Dómini.
Bracia bierzcie na przykład zeszcia złego utrapienia i cierpliwości, proroki: którzy mówili w imię Pańskie.
11
Ecce beatificámus eos, qui sustinuérunt. Sufferéntiam Iob audístis, et finem Dómini vidístis, quóniam miséricors Dóminus est, et miserátor.
Oto za błogosławione mamy tych, którzy wycierpieli. Jobowę cierpliwość słyszeliście, i koniec Pański widzieliście, iż litościwy jest Pan i miłosierny.
12
Ante ómnia autem, fratres mei, nolíte iuráre, neque per cælum, neque per terram, neque áliud quodcúmque iuraméntum. Sit autem sermo vester: Est, est: Non, non: ut non sub iudício decidátis.
A przed wszystkiem bracia moi, nie przysięgajcie , ani na niebo, ani na ziemię, ani żadną inną przysięgą. Ale wasza mowa niech będzie, Jest, jest: Nie, nie: abyście pod sąd nie wpadli.
13
Tristátur áliquis vestrum? oret: æquo ánimo est? psallat.
Smuci się kto z was? niech się modli. Wesołego serca jest? niechajże śpiewa.
14
Infirmátur quis in vobis? indúcat presbýteros Ecclésiæ, et orent super eum, ungéntes eum óleo in nómine Dómini:
Choruje kto między wami? niech wwiedzie kapłany kościelne, a niech się modlą nad nim, pomazując go olejem w imię Pańskie.
15
et orátio fídei salvábit infírmum, et alleviábit eum Dóminus: et si in peccátis sit, remitténtur ei.
A modlitwa wiary uzdrowi niemocnego, i ulży mu Pan: a jeśliby w grzechach był, będą mu odpuszczone.
16
Confitémini ergo altérutrum peccáta vestra, et oráte pro ínvicem ut salvémini: multum enim valet deprecátio iusti assídua.
Spowiadajcie się tedy jedni drugim, grzechów waszych: i módlcie się jedni za drugimi, abyście byli zbawieni: abowiem wiele może ustawiczna prośba sprawiedliwego.
17
Elías homo erat símilis nobis passíbilis: et oratióne orávit ut non plúeret super terram, et non pluit annos tres, et menses sex.
Eliasz był człowiek nam podobny cierpiętliwy: a modlitwą modlił się, żeby deszcz nie padał na ziemię, i nie padał trzy lata i sześć miesięcy.
18
Et rursum orávit: et cælum dedit plúviam, et terra dedit fructum suum.
I zasię modlił się: a niebo spuściło deszcz, i ziemia dała owoc swój.
19
Fratres mei, si quis ex vobis erráverit a veritáte, et convérterit quis eum:
Bracia moi, jeśliby kto z was zabłądził od prawdy, a nawróciłby go kto:
20
scire debet quóniam qui convérti fécerit peccatórem ab erróre viæ suæ, salvábit ánimam eius a morte, et opériet multitúdinem peccatórum.
Ma wiedzieć, iż któryby uczynił, że się nawrócił grzesznik od błędnej drogi jego, zbawi duszę jego od śmierci, i zakryje mnóstwo grzechów.