Biblia Sacra

Prophetia Isaiæ Proroctwo Izajasza
1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 – 10 – 11 – 12 – 13 – 14 – 15 – 16 – 17 – 18 – 19 – 20 – 21 – 22 – 23 – 24 – 25 – 26 – 27 – 28 – 29 – 30 – 31 – 32 – 33 – 34 – 35 – 36 – 37 – 38 – 39 – 40 – 41 – 42 – 43 – 44 – 45 – 46 – 47 – 48 – 49 – 50 – 51 – 52 – 53 – 54 – 55 – 56 – 57 – 58 – 59 – 60 – 61 – 62 – 63 – 64 – 65 – 66
1
1
Vísio Isaíæ, fílii Amos, quam vidit super Iudam et Ierúsalem, in diébus Ozíæ, Ióathan, Achaz, et Ezechíæ, regum Iuda. Widzenie Izajasza syna Amos, które widział nad Judą, i Jeruzalem za dni Oziasza, Joathana, Achasa, i Ezechiasza królów Judzkich.
2
Audíte cæli, et áuribus pércipe terra, quóniam Dóminus locútus est. Fílios enutrívi, et exaltávi: ipsi autem sprevérunt me. Słuchajcie niebiosa, a weźmi w uszy ziemio, abowiem Pan mówił. Wychowałem syny i wywyższyłem: a oni mię wzgardzili.
3
Cognóvit bos possessórem suum, et ásinus præsépe dómini sui: Israel autem me non cognóvit, et pópulus meus non intelléxit. Poznał wół Pana swego, i osieł żłób Pana swego: a Izrael mię nie poznał, a lud mój nie zrozumiał.
4
Væ genti peccatríci, pópulo gravi iniquitáte, sémini nequam, fíliis scelerátis: dereliquérunt Dóminum, blasphemavérunt sanctum Israel, abalienáti sunt retrórsum. Biada narodowi grzesznemu, ludowi nieprawością obciążonemu, nasieniu złemu, synom złośliwym: opuścili Pana, bluźnili świętego Izraelowego, odwrócili się wstecz.
5
Super quo percútiam vos ultra, addéntes prævaricatiónem? omne caput lánguidum, et omne cor mœrens. Na czemże was mam więcej karać, którzy przyczyniacie przestępstwa? każda głowa chora, a każde serce żałosne.
6
A planta pedis usque ad vérticem, non est in eo sánitas: vulnus, et livor, et plaga tumens, non est circumligáta, nec curáta medicámine, neque fota óleo. Od stopy nogi aż do wierzchu głowy nie masz w nim zdrowia: rana i siność i spuchły raz, nie jest zawiązany, ani lekarstwem opatrzony, ani oliwą zmiękczony.
7
Terra vestra desérta, civitátes vestræ succénsæ igni: regiónem vestram coram vobis aliéni dévorant, et desolábitur sicut in vastitáte hostíli. Ziemia wasza spustoszona, miasta wasze ogniem popalone: krainę waszę przed wami cudzoziemcy pożerają, i spustoszeje jako w zburzeniu nieprzyjacielskiem.
8
Et derelinquétur fília Sion ut umbráculum in vínea, et sicut tugúrium in cucumerário, et sicut cívitas, quæ vastátur. I zostanie się córka Siońska jako chłodnik w winnicy, a jako budka w ogrodzie ogórkowym, i jako miasta, które burzą.
9
Nisi Dóminus exercítuum reliquísset nobis semen, quasi Sódoma fuissémus, et quasi Gomórrha símiles essémus. By nam był Pan zastępów nie zostawił nasienia: bylibychmy jako Sodoma stalibyśmy się Gomorze podobni.
10
Audíte verbum Dómini príncipes Sodomórum: percípite áuribus legem Dei nostri pópulus Gomórrhæ. Słuchajcie słowa Pańskiego książęta Sodomskie, weźcie w uszy zakon Boga naszego ludu Gomorski.
11
Quo mihi multitúdinem victimárum vestrárum? dicit Dóminus. Plenus sum: holocáusta aríetum, et ádipem pínguium, et sánguinem vitulórum, et agnórum, et hircórum nólui. Cóż mi po mnóstwie ofiar waszych, mówi Pan? Pełenem całopalenia baranów, i łoju tłustego bydła, i krwie cielców, i jagniąt, i kozłów nie chciałem.
12
Cum venirétis ante conspéctum meum, quis quæsívit hæc de mánibus vestris, ut ambularétis in átriis meis? Gdyście przychodzili przed oczy moje, kto tego szukał z rąk waszych, abyście chodzili po sieniach moich?
13
Ne offerátis ultra sacrifícium frustra: incénsum abominátio est mihi. Neoméniam et sábbatum, et festivitátes álias non feram, iníqui sunt cœtus vestri: Nie ofiarujcież więcej ofiary próżno: kadzenie jest mi obrzydłością. Nowiu miesiąca, i Szabbathu, i innych świąt, nie ścierpię, nieprawe są zbory wasze:
14
caléndas vestras, et solemnitátes vestras odívit ánima mea: facta sunt mihi molésta, laborávi sústinens. Nowi waszych, i uroczystych świąt waszych nienawidzi dusza moja, stały mi się przykre, zmordowałem się znosząc.
15
Et cum extendéritis manus vestras, avértam óculos meos a vobis, et cum multiplicavéritis oratiónem, non exáudiam: manus enim vestræ sánguine plenæ sunt. A gdy wyciągniecie ręce wasze, odwrócę oczy moje od was: a gdy rozmnożycie modlitwę, nie wysłucham: bo ręce wasze pełne są krwie.
16
Lavámini, mundi estóte, auférte malum cogitatiónum vestrárum ab óculis meis: quiéscite ágere pervérse, Omyjcie się, czystymi bądźcie, odejmcie złość myśli waszych od oczu moich: przestańcie źle czynić:
17
díscite benefácere: quǽrite iudícium, subveníte opprésso, iudicáte pupíllo, deféndite víduam. Uczcie się dobrze czynić: szukajcie sądu, wspomagajcie uciśnionego, czyńcie sprawiedliwość sierocie, brońcie wdowy.
18
Et veníte, et argúite me, dicit Dóminus: si fúerint peccáta vestra ut cóccinum, quasi nix dealbabúntur: et si fúerint rubra quasi vermículus, velut lana alba erunt. A przyjdźcie, a strofujcie mię, mówi Pan: Choćby były grzechy wasze jako szarłat, jako śnieg wybieleją: i choćby były czerwone jako karmazyn, będą białe jako wełna.
19
Si voluéritis, et audiéritis me, bona terræ comedétis. Jeśli zechcecie, a posłuchacie mię, dóbr ziemie pożywać będziecie.
20
Quod si noluéritis, et me ad iracúndiam provocavéritis, gládius devorábit vos, quia os Dómini locútum est. Ale jeśli nie zechcecie, a mnie ku gniewowi przywiedziecie: miecz was pożrze, bo usta Pańskie mówiły.
21
Quómodo facta est méretrix cívitas fidélis, plena iudícii? iustítia habitávit in ea, nunc autem homicídæ. Jako się stało nierządnicą miasto wierne, pełne sądu? sprawiedliwość mieszkała w niem, a teraz mężobójce.
22
Argéntum tuum versum est in scóriam: vinum tuum mistum est aqua. Srebro twoje obróciło się w zużelicę: wino twoje zmieszało się z wodą.
23
Príncipes tui infidéles, sócii furum: omnes díligunt múnera, sequúntur retributiónes. Pupíllo non iúdicant: et causa víduæ non ingréditur ad illos. Książęta twoje niewierne, towarzysze złodziejscy: wszyscy miłują dary, a idą za nagrodą. Sierocie nie czynią sprawiedliwości: a sprawa wdowia nie przychodzi przed nie.
24
Propter hoc ait Dóminus Deus exercítuum fortis Israel: Heu, consolábor super hóstibus meis, et vindicábor de inimícis meis. Przeto mówi Pan Bóg zastępów mocny Izraelski: Ach pocieszę się nad nieprzyjaciółmi swemi, a pomszczę się nad przeciwniki memi.
25
Et convértam manum meam ad te, et éxcoquam ad purum scóriam tuam, et áuferam omne stannum tuum. I obrócę rękę swoję na cię, i wypalę do czysta zużelicę twoję, i odpędzę wszystkę cenę twoję.
26
Et restítuam iúdices tuos ut fuérunt prius, et consiliários tuos sicut antíquitus: post hæc vocáberis cívitas iusti, urbs fidélis. I przywrócę sędzię twoje jako przedtem byli, a rajcę twoje jako z starodawna: potem będziesz nazwano miastem sprawiedliwego, miastem wiernem.
27
Sion in iudício redimétur, et redúcent eam in iustítia: Sion w sądzie odkupione będzie, i przywiodą je zaś w sprawiedliwości.
28
et cónteret sceléstos, et peccatóres simul: et qui dereliquérunt Dóminum consuméntur. A zetrze złośniki i grzeszniki społem: a którzy Pana opuścili, będą wyniszczeni.
29
Confundéntur enim ab idólis, quibus sacrificavérunt: et erubescétis super hortis, quos elegerátis, Bo będą pohańbieni od bałwanów, którym ofiarowali: i będziecie się wstydzić za ogrody, któreście byli obrali:
30
cum fuéritis velut quercus defluéntibus fóliis, et velut hortus absque aqua. Gdy będziecie jako dąb, którego liście opadło, i jako ogród bez wody.
31
Et erit fortitúdo vestra ut favílla stuppæ, et opus vestrum quasi scintílla: et succendétur utrúmque simul, et non erit qui exstínguat. I będzie moc wasza, jako perz z zgrzebi, a dzieło wasze, jako iskra: i zapali się oboje pospołu, a nie będzie ktoby zagasił.
2
1
Verbum, quod vidit Isaías, fílius Amos, super Iuda et Ierúsalem. Słowo, które widział Izajasz syn Amos, nad Judą i Jeruzalem.
2
Et erit in novíssimis diébus præparátus mons domus Dómini in vértice móntium, et elevábitur super colles, et fluent ad eum omnes gentes. I będzie w ostateczne dni przygotowana góra domu Pańskiego na wierzchu gór, i wywyższy się nad pagórki, a popłyną do niej wszyscy narodowie.
3
Et ibunt pópuli multi, et dicent: Veníte, et ascendámus ad montem Dómini, et ad domum Dei Iacob, et docébit nos vias suas, et ambulábimus in sémitis eius: quia de Sion exíbit lex, et verbum Dómini de Ierúsalem. Pójdą też wiele ludzi, i rzekną: Chodźcie a wstąpmy na górę Pańską, i do domu Boga Jakóbowego, a nauczy nas dróg swoich, i będziemy chodzić ścieżkami jego, bo z Sionu wynidzie zakon, a słowo Pańskie z Jeruzalem.
4
Et iudicábit gentes, et árguet pópulos multos: et conflábunt gládios suos in vómeres, et lánceas suas in falces: non levábit gens contra gentem gládium, nec exercebúntur ultra ad prœ́lium. I będzie sądził narody, i będzie strofował ludzi wiele: i przekują miecze swe na lemiesze, a włócznie swe na sierpy: nie podniesie miecza naród przeciw narodowi: ani się będą więcej ćwiczyć ku bitwie.
5
Domus Iacob veníte, et ambulémus in lúmine Dómini. Domie Jakobów pódźcie, a chodźmy w światłości Pańskiej.
6
Proiecísti enim pópulum tuum, domum Iacob: quia repléti sunt ut olim, et áugures habuérunt ut Philísthiim, et púeris aliénis adhæsérunt. Abowiem porzuciłeś twój lud, dom Jakobów, iż pełni są jako przedtem, i mieli wieszczki jako Filistynowie, a dzieci się cudzych jęli.
7
Repléta est terra argénto et auro, et non est finis thesaurórum eius: Napełniona jest ziemia srebra i złota: i niemasz końca skarbom jego: i napełniła się ziemia jego koni, i niemasz liczby poczwórnych jego.
8
et repléta est terra eius equis, et innumerábiles quadrígæ eius. Et repléta est terra eius idólis: opus mánuum suárum adoravérunt, quod fecérunt dígiti eórum. I napełniła się ziemia jego bałwanów: kłaniali się dziełu rąk swoich, które uczyniły palce ich.
9
Et incurvávit se homo, et humiliátus est vir: ne ergo dimíttas eis. I kłaniał się człowiek, i uniżał się mąż: przetoż nie odpuszczaj im.
10
Ingrédere in petram, et abscóndere in fossa humo a fácie timóris Dómini, et a glória maiestátis eius. Wnidź do skały, a skryj się w wykopanej ziemi przed obliczem strachu Pańskiego i przed jasnością majestatu jego.
11
Oculi sublímes hóminis humiliáti sunt, et incurvábitur altitúdo virórum: exaltábitur autem Dóminus solus in die illa. Oczy wyniosłe człowiecze zniżone są, i nachylona będzie wysokość mężów: a sam Pan wywyższy się w on dzień.
12
Quia dies Dómini exercítuum super omnem supérbum, et excélsum, et super omnem arrogántem: et humiliábitur. Bo dzień Pana zastępów na każdego pysznego i wysokiego, i na każdego hardego: i zniżon będzie:
13
Et super omnes cedros Líbani sublímes et eréctas, et super omnes quercus Basan. I na wszystkie cedry Libanu wysokie i wyniosłe, i na wszystkie dęby Basan:
14
Et super omnes montes excélsos, et super omnes colles elevátos. I na wszystkie góry wysokie, i na wszystkie pagórki wyniosłe:
15
Et super omnem turrim excélsam, et super omnem murum munítum, I na każdą wieżę wysoką, i na każdy mur obronny:
16
et super omnes naves Tharsis, et super omne, quod visu pulchrum est. I na wszystkie okręty Tharsis, i na wszystko co jest piękne ku widzeniu.
17
Et incurvábitur sublímitas hóminum, et humiliábitur altitúdo virórum, et elevábitur Dóminus solus in die illa: I będzie nachylona wyniosłość ludzi, i uniżona będzie wysokość mężów, a sam Pan wywyższy się w on dzień:
18
et idóla pénitus conteréntur: A bałwany do szczątka będą pokruszone:
19
et introíbunt in spelúncas petrárum, et in vorágines terræ, a fácie formídinis Dómini, et a glória maiestátis eius, cum surréxerit percútere terram. I wnidą do jaskiń skalnych, i do przepaści ziemie przed obliczem strachu Pańskiego, i przed chwałą majestatu jego, gdy powstanie, aby karał ziemię.
20
In die illa proíciet homo idóla argénti sui, et simulácra auri sui, quæ fécerat sibi ut adoráret, talpas et vespertiliónes. W on dzień porzuci człowiek bałwany srebra swego, i wyobrażenia złota swego, który był sobie sprawił, aby się im kłaniał, krety i nietoperze.
21
Et ingrediétur scissúras petrárum et in cavérnas saxórum, a fácie formídinis Dómini, et a glória maiestátis eius, cum surréxerit percútere terram. I wnidzie w rozpadliny skalne, i w maclochy kamienne przed obliczem strachu Pana, i przed chwałą majestatu jego, gdy powstanie, aby karał ziemię.
22
Quiéscite ergo ab hómine, cuius spíritus in náribus eius est, quia excélsus reputátus est ipse. A tak miejcie pokój z człowiekiem, którego dech jest w nozdrzach jego, bo poczytan jest on za wysokiego.
3
1
Ecce enim dominátor Dóminus exercítuum áuferet a Ierúsalem et a Iuda válidum et fortem, omne robur panis, et omne robur aquæ: Abowiem oto panujący Pan zastępów odejmie z Jeruzalem i z Judy dużego i mocnego wszelkie posilenie chleba, i wszelkie posilenie wody:
2
fortem, et virum bellatórem, iúdicem, et prophétam, et aríolum, et senem: Mocnego i męża walecznego, sędziego i proroka, i wieszczka i starca:
3
príncipem super quinquagínta, et honorábilem vultu et consiliárium, et sapiéntem de architéctis, et prudéntem elóquii mýstici. Kapitana nad piąciądziesiąt, i uczciwą osobę, i rajcę, i mądrego budownika, i roztropnego w mowach tajemnych.
4
Et dabo púeros príncipes eórum, et effemináti dominabúntur eis. I dam dzieci za książęta ich, a niewieściuchowie panować im będą.
5
Et írruet pópulus, vir ad virum, et unusquísque ad próximum suum: tumultuábitur puer contra senem, et ignóbilis contra nóbilem. A oburzy się lud, mąż na męża, i każdy na bliźniego swego: powstanie chłopię na starca, a wzgardzony na uczciwego.
6
Apprehéndet enim vir fratrem suum, domésticum patris sui: Vestiméntum tibi est, princeps esto noster, ruína autem hæc sub manu tua. Bo ujmie mąż brata swego, domownika ojca swego: Masz odzienie, bądź książęciem naszym, a upadek ten pod ręką twoją.
7
Respondébit in die illa, dicens: Non sum médicus, et in domo mea non est panis neque vestiméntum: nolíte constitúere me príncipem pópuli. Odpowie dnia onego, mówiąc: Nie jestem lekarz, i w domu moim niemasz chleba, ani odzienia: nie stanówcie mię książęciem nad ludem.
8
Ruit enim Ierúsalem, et Iudas cóncidit, quia lingua eórum et adinventiónes eórum contra Dóminum, ut provocárent óculos maiestátis eius. Bo się wali Jeruzalem, a Judas upadł: iż język ich i wynalazki ich przeciw Panu, aby drażnili oczy majestatu jego.
9
Agnítio vultus eórum respóndit eis: et peccátum suum quasi Sódoma prædicavérunt, nec abscondérunt. Væ ánimæ eórum, quóniam réddita sunt eis mala. Poznanie oblicza ich odpowiedziało im: a grzech swój jako Sodoma opowiadali a nie taili: biada duszy ich, bo im oddano złości.
10
Dícite iusto quóniam bene, quóniam fructum adinventiónum suárum cómedet. Powiedzcie sprawiedliwemu że dobrze, iż owoców wynalazków swoich pożywać będzie.
11
Væ ímpio in malum: retribútio enim mánuum eius fiet ei. Biada bezbożnemu na złe: abowiem odpłata rąk jego stanie mu się:
12
Pópulum meum exactóres sui spoliavérunt, et mulíeres dominátæ sunt eis. Pópule meus, qui te beátum dicunt, ipsi te decípiunt, et viam gréssuum tuórum díssipant. Lud mój wyciągacze jego złupili, a niewiasty panowały nad nimi. Ludu mój, którzy cię błogosławionym zowią, ci cię zwodzą, a drogę chodu twego rozkopują.
13
Stat ad iudicándum Dóminus, et stat ad iudicándos pópulos. Stoi Pan na sąd, a stoi aby sądził narody.
14
Dóminus ad iudícium véniet cum sénibus pópuli sui, et princípibus eius: vos enim depásti estis víneam, et rapína páuperis in domo vestra. Pan na sąd przyjdzie z starszymi ludu swego, i z książęty jego: boście wy spaśli winnicę, a to zdzier ubogiego w domu waszym.
15
Quare attéritis pópulum meum, et fácies páuperum commólitis? dicit Dóminus Deus exercítuum. Czemu ciśniecie lud mój, a oblicza ubogich mielecie, mówi Pan Bóg zastępów?
16
Et dixit Dóminus: Pro eo quod elevátæ sunt fíliæ Sion, et ambulavérunt exténto collo, et nútibus oculórum ibant, et plaudébant, ambulábant pédibus suis, et compósito gradu incedébant: I rzekł Pan: Przeto że się wyniosły córki Siońskie, a chodziły wyciągnąwszy szyje, i pomrugając oczyma chodziły, i pląsały, chodziły nogami swemi, i postawnym krokiem postępowały:
17
decalvábit Dóminus vérticem filiárum Sion, et Dóminus crinem eárum nudábit. Obłysi Pan wierzch głowy córek Siońskich, a Pan włosy ich obnaży.
18
In die illa áuferet Dóminus ornaméntum calceamentórum, Onego dnia odejmie Pan ozdobę trzewików, i knafliki.
19
et lúnulas, et torques, et monília, et armíllas, et mitras, I łańcuchy, i noszenia, i manelle, i bieretki.
20
et discriminália, et periscélidas, et murénulas, et olfactoríola, et ináures, I przedzielnice, i nagolenice, i łańcuszki, i jabłuszka woniające, i nausznice,
21
et ánnulos, et gemmas in fronte pendéntes, I pierścionki, i drogie kamienie na czele wiszące,
22
et mutatória, et pallíola, et linteámina, et acus, I szaty odmienne, i płaszczyki, i rańtuszki, i szpilki,
23
et spécula, et síndones, et vittas, et therístra. I zwierciadła, i rąbeczki i bramki, i letniki.
24
Et erit pro suávi odóre fœtor, et pro zona funículus, et pro crispánti crine calvítium, et pro fáscia pectoráli cilícium. I będzie miasto wdzięcznej woniej smród, a miasto paska, powrózek, a miasto kędzierzawych włosów, łysina, a miasto koszulki, włosiennica.
25
Pulchérrimi quoque viri tui gládio cadent, et fortes tui in prœ́lio. Co piękniejszy też mężowie twoi od miecza polegą, a mocarze twoi w bitwie.
26
Et mœrébunt atque lugébunt portæ eius, et desoláta in terra sedébit. I zasmucą się i płakać będą bramy jego, i spustoszone na ziemi usiędzie.
4
1
Et apprehéndent septem mulíeres virum unum in die illa, dicéntes: Panem nostrum comedémus, et vestiméntis nostris operiémur: tantúmmodo invocétur nomen tuum super nos, aufer oppróbrium nostrum. I uchwycą siedm niewiast męża jednego w on dzień mówiąc: Chleb swój jeść będziemy, i odzieniem swem przyodziewać się będziemy, tylko niech będzie mianowane imię twoje nad nami, zejmi sromotę naszę.
2
In die illa erit germen Dómini in magnificéntia, et glória, et fructus terræ sublímis, et exsultátio his, qui salváti fúerint de Israel. W on dzień będzie płód Pański w wielmożności i chwale, a owoc ziemie wyniosły, i radość tym, którzy będą zbawieni z Izraela.
3
Et erit: omnis qui relíctus fúerit in Sion, et resíduus in Ierúsalem, sanctus vocábitur, omnis qui scriptus est in vita in Ierúsalem. I będzie: Wszelki, który się zostanie w Sion, i kto się ostoi w Jeruzalem, świętym go nazową, każdego który jest napisany w żywocie w Jeruzalem.
4
Si ablúerit Dóminus sordes filiárum Sion, et sánguinem Ierúsalem láverit de médio eius in spíritu iudícii, et spíritu ardóris. Jeśli omyje Pan plugastwa córek Syon, a krew Jeruzalem omyje z pośrodku jego, w duchu sądu, i w duchu zapalenia:
5
Et creábit Dóminus super omnem locum montis Sion, et ubi invocátus est, nubem per diem, et fumum et splendórem ignis flammántis in nocte: super omnem enim glóriam protéctio. I stworzy Pan nad wszystkiem miejscem góry Sion, i gdzie wzywany był, obłok we dnie, a dym i światło ognia pałającego w nocy, bo nad każdą sławą nakrycie.
6
Et tabernáculum erit in umbráculum diéi ab æstu, et in securitátem, et absconsiónem a túrbine, et a plúvia. I będzie przybytek na zasłonę we dnie od gorąca, a na ubezpieczenie i na skrycie od wichru i od deszczu.
5
1
Cantábo dilécto meo cánticum patruélis mei víneæ suæ. Vínea facta est dilécto meo in cornu fílio ólei. Zaśpiewam miłemu memu piosnkę stryjecznego brata mego, winnicy jego. Winnica uczyniona miłemu memu, na rogu synie oliwy.
2
Et sepívit eam, et lápides elégit ex illa, et plantávit eam eléctam, et ædificávit turrim in médio eius, et tórcular exstrúxit in ea: et exspectávit ut fáceret uvas, et fecit labrúscas. I ogrodził ją, i wybrał z niej kamienie, i nasadził ją wyborną, i zbudował wieżę w pośrodku jej, i sprawił prasę w niej, i czekał, aby zrodziła jagody winne, alić zrodziła agrest.
3
Nunc ergo habitatóres Ierúsalem et viri Iuda, iudicáte inter me et víneam meam. A tak teraz obywatele Jerozolimscy, i mężowie Judzcy, rozsądźcie między mną a winnicą moją.
4
Quid est quod débui ultra fácere víneæ meæ, et non feci ei? an quod exspectávi ut fáceret uvas, et fecit labrúscas? Co jest com więcej miał czynić winnicy mojej, a nie uczyniłem jej? czyli iżem czekał, aby zrodziła jagody winne, a zrodziła agrest?
5
Et nunc osténdam vobis quid ego fáciam víneæ meæ: áuferam sepem eius, et erit in direptiónem: díruam macériam eius, et erit in conculcatiónem. A teraz ukażę wam co ja uczynię winnicy mojej: Rozbiorę płot jej, i będzie na rozchwycenie: rozerwę parkan jej i będzie na podeptanie.
6
Et ponam eam desértam: non putábitur, et non fodiétur: et ascéndent vepres et spinæ: et núbibus mandábo ne pluant super eam imbrem. I zostawię ją pustą: nie będą jej obrzezywać, ani kopać: i porośnie tarniem i cierzniem: a obłokom przykażę, aby na nie dżdżu nie spuszczały.
7
Vínea enim Dómini exercítuum domus Israel est: et vir Iuda germen eius delectábile: et exspectávi ut fáceret iudícium, et ecce iníquitas: et iustítiam, et ecce clamor. Bo winnica Pana zastępów jest dom Izraelski: a mąż Juda rodzaj jego rozkoszny: i czekałem, żeby czynił sąd, alić nieprawość: a krzyk miasto sprawiedliwości.
8
Væ qui coniúngitis domum ad domum, et agrum agro copulátis usque ad términum loci: numquid habitábitis vos soli in médio terræ? Biada, którzy przyłączacie dom do domu, a rolą do roli przyczyniacie, aż do granice miejsca: izali wy sami mieszkać będziecie w pośród ziemie?
9
In áuribus meis sunt hæc, dicit Dóminus exercítuum: nisi domus multæ desértæ fúerint, grandes et pulchræ, absque habitatóre. W uszach moich to jest, mówi Pan zastępów. Jeśliż wiele domów wielkich i ozdobnych nie będą spustoszone bez obywatela.
10
Decem enim iúgera vineárum fácient lagúnculam unam, et trigínta módii seméntis fácient módios tres. Abowiem dzisięć stajań winnice uczynią łagwicę jednę, a trzydzieści korcy nasienia dadzą trzy korce.
11
Væ qui consúrgitis mane ad ebrietátem sectándam, et potándum usque ad vésperam, ut vino æstuétis. Biada, którzy wstajecie rano, abyście się opilstwem bawili, i pili aż do wieczora, abyście się winem rozpalili.
12
Cíthara, et lyra, et týmpanum, et tíbia, et vinum in convíviis vestris: et opus Dómini non respícitis, nec ópera mánuum eius considerátis. Cytra, i lutnia, i bęben, i piszczałka, i wino na biesiadach waszych: a na sprawę Pańską nie patrzycie, i uczynków rąk jego nie baczycie.
13
Proptérea captívus ductus est pópulus meus, quia non hábuit sciéntiam, et nóbiles eius interiérunt fame, et multitúdo eius siti exáruit. Przetoż w niewolą zawiedzion jest lud mój, iż nie miał umiejętności: i zacni z niego pozdychali od głodu, a pospólstwo jego wyschło od pragnienia.
14
Proptérea dilatávit inférnus ánimam suam, et apéruit os suum absque ullo término: et descéndent fortes eius, et pópulus eius, et sublímes, gloriosíque eius ad eum. Przetoć rozszerzyło piekło duszę swoję, i rozdziewiło paszczękę swą bez żadnego końca: i stąpią mocarze jego, i pospólstwo jego, i zacni a sławni jego do niego.
15
Et incurvábitur homo, et humiliábitur vir, et óculi sublímium depriméntur. I nachylony będzie człowiek, i zniżon będzie mąż, a oczy podwyższonych będą spuszczone.
16
Et exaltábitur Dóminus exercítuum in iudício, et Deus sanctus sanctificábitur in iustítia. A Pan zastępów wywyższy się w sądzie, i Bóg święty poświęci się w sprawiedliwości.
17
Et pascéntur agni iuxta órdinem suum, et desérta in ubertátem versa ádvenæ cómedent. I będą paść baranki według porządku ich, a pustynie w urodzaj obrócone, będą jeść przychodniowie.
18
Væ qui tráhitis iniquitátem in funículis vanitátis, et quasi vínculum plaustri peccátum. Biada, którzy ciągniecie nieprawość powrózkami marności, a grzech jako powróz wozowy.
19
Qui dícitis: Festínet, et cito véniat opus eius, ut videámus: et apprópiet, et véniat consílium sancti Israel, et sciémus illud. Którzy mówicie: Niech się spieszy, a niech rychło przyjdzie uczynek jego, abyśmy oglądali: niech się przybliży, a niech przyjdzie rada świętego Izraelskiego, a dowiemy się jej.
20
Væ qui dícitis malum bonum, et bonum malum: ponéntes ténebras lucem, et lucem ténebras: ponéntes amárum in dulce, et dulce in amárum. Biada którzy nazywacie złe dobrem, a dobre złem: pokładając ciemność za światłość, a światłość za ciemność: pokładając gorzkie za słodkie, a słodkie za gorzkie.
21
Væ qui sapiéntes estis in óculis vestris, et coram vobismetípsis prudéntes. Biada, którzyście mądrymi w oczach waszych, a sami przed sobą roztropnymi.
22
Væ qui poténtes estis ad bibéndum vinum, et viri fortes ad miscéndam ebrietátem. Biada, którzyście mocnymi na picie wina, a mężmi dużymi ku mieszaniu opilstwa.
23
Qui iustificátis ímpium pro munéribus, et iustítiam iusti aufértis ab eo. Którzy usprawiedliwiacie niezbożnego za podarki, a sprawiedliwość sprawiedliwego odejmujecie od niego.
24
Propter hoc, sicut dévorat stípulam lingua ignis, et calor flammæ exúrit: sic radix eórum quasi favílla erit, et germen eórum ut pulvis ascéndet. Abiecérunt enim legem Dómini exercítuum, et elóquium sancti Israel blasphemavérunt. Przetoż jako pożera paździerze język ogniowy, a wypala gorącość płomieniowa: tak korzeń ich jako perz będzie, a płód ich jako proch ku górze pójdzie. Bo odrzucili zakon Pana zastępów, a wyrok świętego Izraelowego bluźnili.
25
Ideo irátus est furor Dómini in pópulum suum, et exténdit manum suam super eum, et percússit eum: et conturbáti sunt montes, et facta sunt morticína eórum quasi stercus in médio plateárum. In his ómnibus non est advérsus furor eius, sed adhuc manus eius exténta. Dla tego zapalczywość Pańska rozgniewała się na lud jego, i wyciągnął nań rękę swoję, i poraził ji: i wzruszyły się góry, i były trupy ich jako gnój po ulicach. W tem wszystkiem nie odwróciła się zapalczywość jego, ale jeszcze ręka jego wyciągniona.
26
Et elevábit signum in natiónibus procul, et sibilábit ad eum de fínibus terræ: et ecce festínus velóciter véniet. I podniesie chorągiew między narody odległe, i świśnie nań z kończyn ziemie: a oto spieszny prędko przyjdzie.
27
Non est defíciens, neque labórans in eo: non dormitábit, neque dórmiet, neque solvétur cíngulum renum eius, nec rumpétur corrígia calceaménti eius. Niemasz ustawającego, ani spracowanego między nim: nie będzie drzemał ani spał, ani będzie rozpasany pas biodr jego, ani się rozerwie rzemyk botów jego.
28
Sagíttæ eius acútæ, et omnes arcus eius exténti. Ungulæ equórum eius ut silex, et rotæ eius quasi ímpetus tempestátis. Strzały jego ostre, i wszystkie łuki jego naciągnione. Kopyta koni jego jako krzemień a koła jego jako gwałt burze.
29
Rugítus eius ut leónis, rúgiet ut cátuli leónum: et frendet, et tenébit prædam: et amplexábitur, et non erit qui éruat. Ryk jego jako lwa, będzie ryczał jako lwie szczenięta, i będzie zgrzytał, a będzie łup trzymał: a obejmie, a nie będzie ktoby wyrwał.
30
Et sonábit super eum in die illa sicut sónitus maris: aspiciémus in terram, et ecce ténebræ tribulatiónis, et lux obtenebráta est in calígine eius. I zaszumi nad nim dnia onego jako szum morski: pojrzemy na ziemię a oto ciemności ucisku, i światłość zaćmiła się we mgle jego.
6
1
In anno quo mórtuus est rex Ozías, vidi Dóminum sedéntem super sólium excélsum et elevátum: et ea, quæ sub ipso erant, replébant templum. Roku, którego umarł król Oziasz, widziałem Pana siedzącego na stolicy wysokiej i wyniosłej: a to co pod nim było, napełniało kościół:
2
Séraphim stabant super illud: sex alæ uni, et sex alæ álteri: duábus velábant fáciem eius, et duábus velábant pedes eius, et duábus volábant. Seraphim stali nad nim: sześć skrzydeł miał jeden, a sześć skrzydeł drugi: dwiema zakrywali oblicze jego: a dwiema zakrywali nogi jego, a dwiema latali.
3
Et clamábant alter ad álterum, et dicébant: Sanctus, sanctus, sanctus, Dóminus Deus exercítuum, plena est omnis terra glória eius. I wołali jeden do drugiego, i mówili Święty, święty, święty Pan Bóg zastępów, pełna jest wszystka ziemia chwały jego.
4
Et commóta sunt superliminária cárdinum a voce clamántis, et domus repléta est fumo. I poruszyły się naprożniki z zawiasami od głosu wołającego, a dom napełnion jest dymem.
5
Et dixi: Væ mihi, quia tácui, quia vir pollútus lábiis ego sum, et in médio pópuli pollúta lábia habéntis ego hábito, et regem Dóminum exercítuum vidi óculis meis. I rzekłem: Biadasz mnie, iżem milczał, bo mąż mający wargi plugawe, ja jestem, i w pośrodku ludu plugawe wargi mającego ja mieszkam, a króla Pana zastępów widziałem oczyma swemi.
6
Et volávit ad me unus de Séraphim, et in manu eius cálculus, quem fórcipe túlerat de altári. I przyleciał go mnie jeden z Seraphim, a w ręce jego kamyk, który był wziął kleszczami z ołtarza.
7
Et tétigit os meum, et dixit: Ecce tétigit hoc lábia tua, et auferétur iníquitas tua, et peccátum tuum mundábitur. I dotknął się ust moich, i rzekł: Oto się to dotknęło warg twoich, i odejdzie nieprawość twoja, a grzech twój będzie oczyściony.
8
Et audívi vocem Dómini dicéntis: Quem mittam? et quis ibit nobis? Et dixi: Ecce ego, mitte me. I usłyszałem głos Pana mówiącego: kogo poślę? a kto nam pójdzie? i rzekłem: Owo ja, pośli mię.
9
Et dixit: Vade, et dices pópulo huic: Audíte audiéntes, et nolíte intellígere: et vidéte visiónem, et nolíte cognóscere. I rzekł: Idź, a powiesz ludowi twemu: Słuchajcie słuchając, a nie rozumiejcie: i oglądajcie widzenie a nie poznajcie.
10
Excǽca cor pópuli huius, et aures eius ággrava: et óculos eius claude: ne forte vídeat óculis suis, et áuribus suis áudiat, et corde suo intélligat, et convertátur, et sanem eum. Zaślep serce ludu tego, a uszy jego obciąż: i oczy jego zawrzy: aby snadź nie widział oczyma swemi, i uszyma swemi nie słyszał, a sercem swem nie rozumiał, a nawróciłby się, i uzdrowiłbym go.
11
Et dixi: Usquequo Dómine? et dixit: Donec desoléntur civitátes absque habitatóre, et domus sine hómine, et terra relinquétur desérta. I rzekłem: dokądże Panie? I rzekł: aż będą spustoszone miasta bez obywatela, a domy bez człowieka, a ziemia zostanie spustoszona.
12
Et longe fáciet Dóminus hómines, et multiplicábitur quæ derelícta fúerat in médio terræ. I daleko zapędzi Pan ludzie, i rozmnoży się ta, która była pusta w pośród ziemie.
13
Et adhuc in ea decimátio, et convertétur, et erit in ostensiónem sicut terebínthus, et sicut quercus, quæ expándit ramos suos: semen sanctum erit id, quod stéterit in ea. A jeszcze w niej dziesięcina: a wróci się, i będzie na pokazanie jako terebint, jako dąb, który rozpuszcza gałęzie swoje: nasienie święte będzie to co będzie stało w niej.
7
1
Et factum est in diébus Achaz fílii Ióathan, fílii Ozíæ regis Iuda, ascéndit Rasin rex Sýriæ, et Phácee fílius Romelíæ rex Israel, in Ierúsalem, ad prœliándum contra eam: et non potuérunt debelláre eam. I stało się za dni Achaz syna Joathan, syna Ozyasza króla Judzkiego, przyciągnął Rasyn król Syryjski, i Phaceasz syn Romeliasza król Izraelski, do Jeruzalem, aby walczyli przeciwko niemu, i nie mogli go zwalczyć.
2
Et nuntiavérunt dómui David, dicéntes: Requiévit Sýria super Ephraim. Et commótum est cor eius, et cor pópuli eius, sicut movéntur ligna silvárum a fácie venti. I dali znać domowi Dawidowemu, rzekąc: Odpoczęła Syria na Ephraimie: i poruszyło się serce jego, i serce ludu jego, jako się wzruszają drzewa leśne od wiatru.
3
Et dixit Dóminus ad Isaíam: Egrédere in occúrsum Achaz, tu et qui derelíctus est Iasub, fílius tuus, ad extrémum aquædúctus piscínæ superióris in via Agri fullónis. I rzekł Pan do Izajasza. Wynidź przeciw Achazowi, ty i który pozostał Jasub syn twój, do końca rur sadzawki wyższej na drodze rolej farbierzowej.
4
Et dices ad eum: Vide ut síleas: noli timére, et cor tuum ne formídet a duábus caudis titiónum fumigántium istórum in ira furóris Rasin regis Sýriæ, et fílii Romelíæ: I rzeczesz do niego: Patrz, abyś milczał: nie bój się, a serce twoje niechaj się nie lęka dwu ogonów tych głowien kurzących się popędliwością gniewu Rasyna króla Syryjskiego, i syna Romeliasza:
5
eo quod consílium iníerit contra te Sýria in malum Ephraim, et fílius Romelíæ, dicéntes: Że się naradziła przeciw tobie na złe Syria, Ephraim, i syn Romeliasza, mówiąc:
6
Ascendámus ad Iudam, et suscitémus eum, et avellámus eum ad nos, et ponámus regem in médio eius fílium Tábeel. Ciągnimy do Judy, a wzbudźmy go, i oderwiemy go do nas, i postanówmy króla w pośrodku jej syna Tabeel.
7
Hæc dicit Dóminus Deus: Non stabit, et non erit istud: To mówi Pan Bóg: Nie stanie się ani to będzie:
8
sed caput Sýriæ Damáscus, et caput Damásci Rasin: et adhuc sexagínta et quinque anni, et désinet Ephraim esse pópulus: Ale głową Syriej Damaszek, a głową Damaszku Rasyn: a jeszcze sześćdziesiąt i pięć lat, i przestanie Ephraim być ludem:
9
et caput Ephraim Samaría, et caput Samaríæ fílius Romelíæ. Si non credidéritis, non permanébitis. A głową Ephraimową Samaria, a głową Samariej syn Romeliasza. Jeśli wierzyć nie będziecie, nie ostoicie się.
10
Et adiécit Dóminus loqui ad Achaz, dicens: I przydał Pan mówić do Achaz, rzekąc:
11
Pete tibi signum a Dómino Deo tuo, in profúndum inférni, sive in excélsum supra. Proś sobie znaku od Pana Boga twego w głębokość piekielną, abo na wysokość wzgórę.
12
Et dixit Achaz: Non petam, et non tentábo Dóminum. I rzekł Achaz: Nie będę prosił, i nie będę kusił Pana.
13
Et dixit: Audíte ergo domus David: Numquid parum vobis est moléstos esse homínibus, quia molésti estis et Deo meo? I rzekł: Słuchajcież tedy domie Dawidów: Aza wam na tem mało, że się uprzykrzacie ludziom, iż się też uprzykrzacie Bogu mojemu?
14
Propter hoc dabit Dóminus ipse vobis signum. Ecce virgo concípiet, et páriet fílium, et vocábitur nomen eius Emmánuel. Przetoż da wam sam Pan znamię. Oto Panna pocznie i porodzi syna, i nazową imię jego Emanuel.
15
Butýrum et mel cómedet, ut sciat reprobáre malum, et elígere bonum. Masło i miód jeść będzie, aby umiał odrzucać złe, i obierać dobre.
16
Quia ántequam sciat puer reprobáre malum, et elígere bonum, derelinquétur terra, quam tu detestáris a fácie duórum regum suórum. Bo pierwej niż będzie umiało dziecię odrzucić złe, i obrać dobre: będzie opuszczona ziemia, którą się ty brzydzisz dla dwu królów jej.
17
Addúcet Dóminus super te, et super pópulum tuum, et super domum patris tui dies, qui non venérunt a diébus separatiónis Ephraim a Iuda cum rege Assyriórum. Przywiedzie Pan na cię i na lud twój, i na dom ojca twego dni, jakie nie przychodziły odedni odstąpienia Ephraim od Judy z królem Assyryjskim.
18
Et erit in die illa: sibilábit Dóminus muscæ, quæ est in extrémo flúminum Ægýpti, et api, quæ est in terra Assur: I będzie dnia onego: Świśnie Pan na muchę, która jest na końcu rzek Egiptskich, i na pszczołę, która jest w ziemi Assur,
19
et vénient, et requiéscent omnes in torréntibus vállium, et in cavérnis petrárum, et in ómnibus frutétis, et in univérsis foramínibus. I przyjdą, i będą odpoczywać wszyscy nad potoki dolin, i w rozpadlinach skał, i we wszystkich chrościnach, i po wszystkich jamach.
20
In die illa radet Dóminus in novácula condúcta in his, qui trans flumen sunt, in rege Assyriórum, caput et pilos pedum, et barbam univérsam. Onego dnia ogoli Pan brzytwą najętą temi, którzy są za rzeką, królem Assyryjskim, głowę, i włosy na nogach, i wszystkę brodę.
21
Et erit in die illa: nútriet homo vaccam boum, et duas oves, I będzie dnia onego: Będzie chował człowiek krowę z bydła, i dwie owce:
22
et præ ubertáte lactis cómedet butýrum: butýrum enim et mel manducábit omnis qui relíctus fúerit in médio terræ. A prze obfitość mleka będzie jadł masło: bo masło i miód będzie jadł każdy, który się zostanie w pośród ziemie
23
Et erit in die illa: omnis locus ubi fúerint mille vites, mille argénteis, in spinas et in vepres erunt. I będzie dnia onego: każde miejsce, na którem będzie tysiąc winnych macic za tysiąc srebrników, że się w ciernie i w tarnie obrócą.
24
Cum sagíttis et arcu ingrediéntur illuc: vepres enim et spinæ erunt in univérsa terra. Z strzałami a z łukiem będą tam wchodzić: bo tarny i ciernie będą po wszystkiej ziemi.
25
Et omnes montes, qui in sárculo sarriéntur, non véniet illuc terror spinárum et véprium, et erit in páscua bovis, et in conculcatiónem pécoris. A wszystkie góry, które motyką będą kopane nie przyjdzie tam strach ciernia i tarnia, i będą na pastwisko wołu, i na podeptanie bydła.
8
1
Et dixit Dóminus ad me: Sume tibi librum grandem, et scribe in eo stylo hóminis: Velóciter spólia détrahe, cito prædáre. I rzekł Pan do mnie: Weźmi sobie księgi wielkie, a napisz na nich pismem człowieczem: Prędko łupy zdzieraj, rychło bierz korzyści.
2
Et adhíbui mihi testes fidéles, Uríam sacerdótem, et Zacharíam fílium Barachíæ: I wziąłem do siebie świadki wierne, Uriasza kapłana, i Zachariasza syna Barachiasza:
3
et accéssi ad prophetíssam, et concépit, et péperit fílium. Et dixit Dóminus ad me: Voca nomen eius: Accélera spólia detráhere: Festína prædári: I przystąpiłem do prorokiniej, i poczęła i porodziła syna. I rzekł Pan do mnie: Nazów imię jego, pospiesz się łupy zdzierać: kwap się brać korzyści.
4
quia ántequam sciat puer vocáre patrem suum et matrem suam, auferétur fortitúdo Damásci, et spólia Samaríæ, coram rege Assyriórum. Abowiem pierwej niźli dziecię będzie umiało mianować ojca swego i matkę swoję, będzie pobrana moc Damaszku, i łupy Samaryjskie przed królem Assyryjskim.
5
Et adiécit Dóminus loqui ad me adhuc, dicens: I przyczynił Pan jeszcze mówić do mnie, rzekąc:
6
Pro eo quod abiécit pópulus iste aquas Síloe, quæ vadunt cum siléntio, et assúmpsit magis Rasin, et fílium Romelíæ: Za to, iż ten lud wzgardził wody Siloe, które płyną cicho, a przyjął raczej Rasin i syna Romeliasza,
7
propter hoc ecce Dóminus addúcet super eos aquas flúminis fortes et multas, regem Assyriórum, et omnem glóriam eius, et ascéndet super omnes rivos eius, et fluet super univérsas ripas eius, Przetoż oto Pan przywiedzie na nie wody rzeczne gwałtowne i mnogie, króla Assyryjskiego, i wszystkę chwałę jego: i wstąpi na wszystkie strumienie jego, i popłynie nad wszystkiemi brzegami jego,
8
et ibit per Iudam, inúndans, et tránsiens usque ad collum véniet. Et erit exténsio alárum eius implens latitúdinem terræ tuæ, o Emmánuel. I pociecze przez Judę, wzbierając, i idąc aż do szyje przyjdzie. I będzie wyciągnienie skrzydeł jego napełniając szerokość ziemie twojej o Emanuelu.
9
Congregámini pópuli, et vincímini, et audíte univérsæ procul terræ: confortámini et vincímini, accíngite vos et vincímini: Zgromadźcie się narodowie, a bądźcie zwyciężeni, a słuchajcie wszystkie dalekie ziemie: zmacniajcie się, a bądźcie zwyciężeni, przepaszcie się a bądźcie zwyciężeni.
10
iníte consílium, et dissipábitur: loquímini verbum, et non fiet: quia nobíscum Deus. Wnidźcie w radę, a będzie rozerwana: mówcie słowo, a nie stanie się: bo z nami Bóg.
11
Hæc enim ait Dóminus ad me: Sicut in manu forti erudívit me, ne irem in via pópuli huius, dicens: Abowiem to Pan mówi do mnie: Jako mocną ręką wyćwiczył mię, abych nie chodził drogą ludu tego, mówiąc:
12
Non dicátis: Coniurátio: ómnia enim quæ lóquitur pópulus iste, coniurátio est: et timórem eius ne timeátis, neque paveátis. Nie mówcie, zprzysiężenie: bo wszystko co ten lud mówi, jest zprzysiężenie: a postrachu jego nie strachajcie się ani się lękajcie.
13
Dóminum exercítuum ipsum sanctificáte: ipse pavor vester, et ipse terror vester. Pana zastępów tego święćcie, ten strachem waszym i ten bojaźnią waszą.
14
Et erit vobis in sanctificatiónem. In lápidem autem offensiónis, et in petram scándali duábus dómibus Israel, in láqueum et in ruínam habitántibus Ierúsalem. I będzie wam poświęceniem. A kamieniem obrażenia i opoką zgorszenia dwiema domom Izraelskim, sidłem i upadkiem obywatelom Jerozolimskim.
15
Et offéndent ex eis plúrimi, et cadent, et conteréntur, et irretiéntur, et capiéntur. I obrażą się z nich barzo wiele, i powalą się, i starci będą, i usidleni będą, i poimani będą.
16
Liga testimónium, signa legem in discípulis meis. Zawiąż świadectwo, zapieczętuj zakon między uczniami moimi.
17
Et exspectábo Dóminum, qui abscóndit fáciem suam a domo Iacob, et præstolábor eum. A czekać będę Pana, który zakrył oblicze swe od domu Jakóbowego, i poczekam go.
18
Ecce ego et púeri mei, quos dedit mihi Dóminus in signum, et in porténtum Israel a Dómino exercítuum, qui hábitat in monte Sion. Oto ja dzieci moje, które mi dał Pan na znamię, i na cud w Izraelu od Pana zastępów, który mieszka na górze Sion.
19
Et cum díxerint ad vos: Quǽrite a pythónibus, et a divínis, qui strident in incantatiónibus suis: Numquid non pópulus a Deo suo requíret pro vivis a mórtuis? A gdy rzeką do was: pytajcie się Pythonów i wieszczków, którzy markocą w czarowaniu swojem:Aza naród nie będzie się pytał u Boga swego o żywe od umarłych?
20
Ad legem magis, et ad testimónium. Quod si non díxerint iuxta verbum hoc, non erit eis matutína lux. Do zakonu raczej i do świadectwa. A jeśli nie rzeką według słowa tego, nie będą mieć jutrzennej światłości.
21
Et transíbit per eam, córruet, et esúriet: et cum esuríerit, irascétur, et maledícet regi suo, et Deo suo, et suspíciet sursum. I przejdzie przez nie, powali się, i łaknąć będzie; a gdy będzie łaknął, będzie się gniewał, i będzie przeklinał króla swego i Boga swego, a będzie wzgórę poglądał.
22
Et ad terram intuébitur: et ecce tribulátio et ténebræ, dissolútio et angústia, et calígo pérsequens, et non póterit avoláre de angústia sua. I na ziemię patrzeć będzie, a oto ucisk i ciemność, rozerwanie i ściśnienie, i mrok ściągający, a nie będzie mógł odlecieć z ucisku swego.
9
1
Primo témpore alleviáta est terra Zábulon et terra Néphthali: et novíssimo aggraváta est via maris trans Iordánem Galilǽæ géntium. Pierwszego czasu ulżenie się stało ziemi Zabulon, i ziemi Nephthalim: a na ostatek obciążona jest droga morska za Jordanem w Galileiej Pogańskiej.
2
Pópulus, qui ambulábat in ténebris, vidit lucem magnam: habitántibus in regióne umbræ mortis, lux orta est eis. Lud, który chodził w ciemności, ujrzał światłość wielką: mieszkającym w krainie cienia śmierci, światłość im weszła.
3
Multiplicásti gentem, et non magnificásti lætítiam. Lætabúntur coram te, sicut qui lætántur in messe: sicut exsúltant victóres capta præda, quando dívidunt spólia. Rozmnożyłeś naród, a nie uczyniłeś wielkiego wesela. Będą się weselić przed tobą, jako ci, którzy się weselą we żniwa, jako się radują zwycięzcy dostawszy korzyści, gdy się dzielą łupy.
4
Iugum enim óneris eius, et virgam húmeri eius, et sceptrum exactóris eius superásti sicut in die Mádian. Abowiem jarzmo ciężaru jego, i laskę ramienia jego, sceptr wycięgacza jego, zwyciężyłeś jako w dzień Madian.
5
Quia omnis violénta prædátio cum tumúltu, et vestiméntum mistum sánguine, erit in combustiónem, et cibus ignis. Bo wszelkie gwałtowne złupienie z trwogą, i odzienie we krwi uwalane, będzie na spalenie, i strawą ognia.
6
Párvulus enim natus est nobis, et fílius datus est nobis, et factus est principátus super húmerum eius: et vocábitur nomen eius, Admirábilis, Consiliárius, Deus, Fortis, Pater futúri sǽculi, Princeps pacis. Abowiem MALUCZKI NARODZIŁ się nam, i syn jest nam dany, i stało się panowanie na ramieniu jego: i nazową imię jego, przedziwny, radny. Bóg, mocny, ociec przyszłego wieku, książę pokoju.
7
Multiplicábitur eius impérium, et pacis non erit finis: super sólium David, et super regnum eius sedébit, ut confírmet illud et corróboret in iudício et iustítia, ámodo et usque in sempitérnum: zelus Dómini exercítuum fáciet hoc. Rozmnożone będzie państwo jego, a pokoju nie będzie końca: na stolicy Dawidowej i na królestwie jego siedzieć będzie: aby je utwierdził i umocnił w sądzie i w sprawiedliwości, odtąd i aż na wieki: Zawisna miłość Pana zastępów uczyni to.
8
Verbum misit Dóminus in Iacob, et cécidit in Israel. Słowo posłał Pan do Jakóba, i padło w Izraelu.
9
Et sciet omnis pópulus Ephraim, et habitántes Samaríam, in supérbia et magnitúdine cordis dicéntes: I będzie wiedział wszystek lud Ephraim, i mieszkający w Samariej, w pysze i w wyniosłości serca mówiąc:
10
Láteres cecidérunt, sed quadris lapídibus ædificábimus: sycómoros succidérunt, sed cedros immutábimus. Cegły upadły, ale kwadratowym kamieniem budować będziemy: płonne figi porąbali, ale cedry odmieniemy.
11
Et elevábit Dóminus hostes Rasin super eum, et inimícos eius in tumúltum vertet. I podniesie Pan nieprzyjaciele Razyn nań, a przeciwniki jego w trwogę obróci:
12
Sýriam ab oriénte, et Philísthiim ab occidénte: et devorábunt Israel toto ore. In ómnibus his non est avérsus furor eius, sed adhuc manus eius exténta. Syrią od wschodu, a Filistymy od zachodu: i pożrą Izraela całą gębą. W tem wszystkiem nie odwróciła się zapalczywość jego, ale jeszcze ręka jego wyciągniona:
13
Et pópulus non est revérsus ad percutiéntem se, et Dóminum exercítuum non inquisiérunt. 1 lud nie nawrócił się do tego, który go karał, a Pana zastępów nie szukali.
14
Et dispérdet Dóminus ab Israel caput et caudam, incurvántem et refrenántem die una. I zgubi Pan od Izraela głowę i ogon, nakrzywiającego i zawściągającego dnia jednego.
15
Longǽvus et honorábilis, ipse est caput: et prophéta docens mendácium, ipse est cauda. Starzec i poczciwy, ten jest głową: a prorok nauczający kłamstwa, ten jest ogonem.
16
Et erunt, qui beatíficant pópulum istum, seducéntes: et qui beatificántur, præcipitáti. I będą ci, którzy pobłażają ludowi temu, zwodzicielmi: a ci którym pobłażają na szyję zrzuconymi.
17
Propter hoc super adolescéntulis eius non lætábitur Dóminus, et pupillórum eius et viduárum non miserébitur: quia omnis hypócrita est et nequam, et univérsum os locútum est stultítiam. In ómnibus his non est avérsus furor eius, sed adhuc manus eius exténta. Dla tego z młodzieńców jego nie będzie się Pan weselił: a nie zmiłuje się nad sierotami i nad wdowami jego: bo wszelki jest obłudnikiem i złośnikiem, a każde usta mówiły głupstwo. W tem wszystkiem nie odwróciła się zapalczywość jego, ale jeszcze ręka jego wyciągniona.
18
Succénsa est enim quasi ignis impíetas: veprem et spinam vorábit, et succendétur in densitáte saltus, et convolvétur supérbia fumi. Bo się zapaliła jako ogień niezbożność, tarn i cierznie żrzeć będzie: a zapali się w gęstwie lasu, i będzie się kręciła wyniesieniem dymu.
19
In ira Dómini exercítuum conturbáta est terra, et erit pópulus quasi esca ignis: vir fratri suo non parcet. Dla gniewu Pana zastępów strwożyła się ziemia, i będzie lud jako strawą ognia: mąż bratu swemu nie sfolguje.
20
Et declinábit ad déxteram, et esúriet: et cómedet ad sinístram, et non saturábitur: unusquísque carnem bráchii sui vorábit: Manásses Ephraim, et Ephraim Manássen: simul ipsi contra Iudam. I ustąpi na prawą stronę, a łaknąć będzie: i jeść będzie na lewej, a nie naje się: każdy mięso ramienia swego żrzeć będzie: Manasses Ephraima, a Ephraim Manassessa, ci społem na Judę.
21
In ómnibus his non est avérsus furor eius, sed adhuc manus eius exténta. W tem wszystkiem nie odwróciła się zapalczywość jego, ale jeszcze ręka jego wyciągniona.
10
1
Væ qui condunt leges iníquas: et scribéntes iniustítiam scripsérunt: Biada, którzy ustawują prawa niezbożne: i piszący, niesprawiedliwość napisali:
2
ut opprímerent in iudício páuperes, et vim fácerent causæ humílium pópuli mei: ut essent víduæ præda eórum, et pupíllos diríperent. Aby ucisnęli na sądzie ubogie, i gwałt uczynili sprawie poniżonych ludu mego: aby były wdowy łupem ich, a sieroty, aby odzierali.
3
Quid faciétis in die visitatiónis, et calamitátis de longe veniéntis? ad cuius confugiétis auxílium? et ubi derelinquétis glóriam vestram, Cóż czynicie w dzień nawiedzenia, i utrapienia z daleka przychodzącego? do czyjego się ratunku ucieczecie? i gdzie zostawicie sławę wasze,
4
ne incurvémini sub vínculo, et cum interféctis cadátis? Super ómnibus his non est avérsus furor eius, sed adhuc manus eius exténta. Abyście się nie zgarbili pod okowami, a z pobitymi żebyście nie upadli? W tem wszystkiem nie odwróciła się zapalczywość jego, ale jeszcze ręka jego wyciągniona.
5
Væ Assur, virga furóris mei et báculus ipse est, in manu eórum indignátio mea. Biada Assurowi, rózga gniewu mego, i kij on jest, w ręce ich rozgniewanie moje.
6
Ad gentem fallácem mittam eum, et contra pópulum furóris mei mandábo illi, ut áuferat spólia, et dirípiat prædam, et ponat illum in conculcatiónem quasi lutum plateárum. Do narodu zdradliwego poślę ji: a na lud zapalczywości mojej rozkażę mu, aby pobrał łupy, i rozchwytał korzyści, i uczynił go podeptanym jako błoto na ulicach.
7
Ipse autem non sic arbitrábitur, et cor eius non ita existimábit: sed ad conteréndum erit cor eius, et ad interneciónem géntium non paucárum. Lecz on nie tak będzie mniemał, i serce jego nie tak będzie rozumiało: ale serce jego będzie na starcie, i na wytracenie niemało narodów.
8
Dicet enim: Bo rzecze: Aza książęta moje pospołu królmi nie są?
9
Numquid non príncipes mei simul reges sunt? numquid non ut Chárcamis, sic Cálano? et ut Arphad, sic Emath? numquid non ut Damáscus, sic Samaría? Aza nie jako Charkamis, tak Kalano: a jako Arphad, tak i Emath? aza nie jako Damaszek, tak i Samaria?
10
Quómodo invénit manus mea regna idóli, sic et simulácra eórum de Ierúsalem, et de Samaría. Jako nalazła ręka moja królestwa bałwańskie, tak i bałwany ich z Jeruzalem i z Samariej.
11
Numquid non sicut feci Samaríæ et idólis eius, sic fáciam Ierúsalem, et simulácris eius? Izali jakom uczynił Samariej i bałwanom jej, nie także uczynię Jeruzalem i bałwanom jego?
12
Et erit, cum impléverit Dóminus cuncta ópera sua in monte Sion et in Ierúsalem, visitábo super fructum magnífici cordis regis Assur, et super glóriam altitúdinis oculórum eius. I będzie: gdy wykona Pan wszystkie sprawy swoje na górze Sion i w Jeruzalem: nawiedzę owoc wielmożnego serca króla Assur, i sławę wysokości oczu jego.
13
Dixit enim: In fortitúdine manus meæ feci, et in sapiéntia mea intelléxi: et ábstuli términos populórum, et príncipes eórum deprædátus sum, et detráxi quasi potens in sublími residéntes. Abowiem rzekł: Mocą ręki mojej uczyniłem, i mądrością moją wyrozumiałem: i odjąłem granice narodom, i złupiłem książęta ich, i stargnąłem jako mocny wysoko siedzące.
14
Et invénit quasi nidum manus mea fortitúdinem populórum: et sicut colligúntur ova, quæ derelícta sunt, sic univérsam terram ego congregávi: et non fuit qui movéret pennam, et aperíret os, et ganníret. I nalazła ręka moja jako gniazdo siłę narodów: a jako zbierają jajca które są opuszczone, takem ja zebrał wszystkę ziemię: a nie było ktoby ruszył piórem, i gębę otworzył, i zawarczał.
15
Numquid gloriábitur secúris contra eum, qui secat in ea? aut exaltábitur serra contra eum a quo tráhitur? Quómodo si elevétur virga contra elevántem se, et exaltétur báculus, qui útique lignum est. Izali się będzie przechwalać siekiera przeciw temu kto nią rąba? abo się podwyższy piła przeciw temu, który nią trze? jako gdyby się podnosiła rózga na tego, który ją podnosi, i gdyby się podnosił kij, który wżdy jest drewno.
16
Propter hoc mittet dominátor Dóminus exercítuum in pínguibus eius tenuitátem: et subtus glóriam eius succénsa ardébit quasi combústio ignis. Dla tego zeszle panujący Pan zastępów na tłuszcze jego suchoty, a pod sławą jego rozpalone będzie gorzało jako zapalenie ognia.
17
Et erit lumen Israel in igne, et Sanctus eius in flamma: et succendétur, et devorábitur spina eius et vepres in die una. I będzie światłość Izraelowa w ogniu, a Święty jego w płomieniu: i będzie spalono i pożarto cierznie jego i tarnie dnia jednego.
18
Et glória saltus eius, et carméli eius, ab ánima usque ad carnem consumétur, et erit terróre prófugus. A sława lasu jego, i Karmela jego od dusze aż do ciała zniszczona będzie, i będzie tułaczem od strachu.
19
Et relíquiæ ligni saltus eius præ paucitáte numerabúntur, et puer scribet eos. Ostatek też drzewa lasu jego dla trochy policzon będzie, i dziecię je popisze.
20
Et erit in die illa: non adíciet resíduum Israel, et hi, qui fúgerint de domo Iacob, inníti super eo, qui pércutit eos: sed innitétur super Dóminum sanctum Israel in veritáte. I będzie dnia onego: nie przyczyni ostatek Izraela, i ci którzy się wybiegali z domu Jakóbowego, polegać na tym, który je bije: ale polegać będzie na Panie świętym Izraelowym w prawdzie.
21
Relíquiæ converténtur, relíquiæ, inquam, Iacob ad Deum fortem. Ostatek się nawróci, ostatek mówię Jakóba do Boga mocnego.
22
Si enim fúerit pópulus tuus Israel quasi aréna maris, relíquiæ converténtur ex eo: consummátio abbreviáta inundábit iustítiam. Bo choćby było ludu twego Izraelu jako piasku morskiego, ostatek nawróci się z niego, dokonanie skrócone wyleje sprawiedliwość.
23
Consummatiónem enim et abbreviatiónem Dóminus Deus exercítuum fáciet in médio omnis terræ. Bo dokonanie i skrócenie uczyni Pan Bóg zastępów w pośrodku wszystkiej ziemi.
24
Propter hoc, hæc dicit Dóminus Deus exercítuum: Noli timére pópulus meus habitátor Sion, ab Assur: in virga percútiet te, et báculum suum levábit super te in via Ægýpti. Przetoż, to mówi Pan Bóg zastępów: Nie bój się ludu mój obywatelu Sion Assura: rózgą ubije cię, a laskę swą podniesie na cię na drodze Egiptskiej.
25
Adhuc enim páululum modicúmque, et consummábitur indignátio et furor meus super scelus eórum. Bo jeszcze maluczko i trochę, a skończy się rozgniewanie i zapalczywość moja nad złością ich.
26
Et suscitábit super eum Dóminus exercítuum flagéllum, iuxta plagam Mádian in petra Oreb: et virgam suam super mare, et levábit eam in via Ægýpti. I wzbudzi nań Pan zastępów bicz, na kształt porażki Madian, na skale Oreb, i rózgę swą na morzu, i podniesie ją na drodze Egiptskiej.
27
Et erit in die illa: auferétur onus eius de húmero tuo et iugum eius de collo tuo, et computréscet iugum a fácie ólei. I będzie dnia onego: zjęte będzie brzemię jego z ramienia twego, i jarzmo jego z szyje twojej, i zgnije jarzmo od oliwy.
28
Véniet in Aiath, transíbit in Magron, apud Machmas commendábit vasa sua. Przyjdzie na Ajath, przejdzie do Magron, u Machmas porzuci naczynie swoję.
29
Transiérunt cursim Gaba sedes nostra: obstúpuit Rama, Gábaath Saulis fugit. Przebiegli w lot: Gaba mieszkanie nasze: zdumiała się Rama, Gabaath Saulowe uciekło.
30
Hinni voce tua fília Gallim, atténde Láisa, paupércula Anathoth. Wykrzykaj głosem twoim córko Galim, pilnuj Laisa, ubożuchna Anathoth.
31
Migrávit Medeména: habitatóres Gabim confortámini. Przeprowadziła się Medemena: obywatele Gabim zmacniajcie się.
32
Adhuc dies est, ut in Nobe stetur: agitábit manum suam super montem fíliæ Sion, collem Ierúsalem. Jeszcze dzień jest, że mogą stać w Nobie: będzie potrząsał ręką swoją ku górze córki Sion, pagórkowi Jeruzalem.
33
Ecce dominátor Dóminus exercítuum confrínget lagúnculam in terróre: et excélsi statúra succidéntur, et sublímes humiliabúntur. Oto panujący Pan zastępów stłucze łagwicę w strachu, a wysokiego wzrostu wycięci będą, a wynieśli będą poniżeni.
34
Et subverténtur condénsa saltus ferro: et Líbanus cum excélsis cadet. I obalone będą gęstwy lasu żelazem: i Liban z wysokimi upadnie.
11
1
Et egrediétur virga de radíce Iesse, et flos de radíce eius ascéndet. I wynidzie różczka z korzenia Jessego, a kwiat z korzenia jego wyroście.
2
Et requiéscet super eum spíritus Dómini: spíritus sapiéntiæ et intelléctus, spíritus consílii et fortitúdinis, spíritus sciéntiæ et pietátis: I odpocznie na nim Duch Pański, duch mądrości i rozumu, duch rady i mocy, duch umiejętności, i bogobojności.
3
et replébit eum spíritus timóris Dómini. Non secúndum visiónem oculórum iudicábit, neque secúndum audítum áurium árguet: I napełni go duch bojaźni Pańskiej: nie według widzenia oczu sądzić będzie, ani według słyszenia uszu strofować będzie:
4
sed iudicábit in iustítia páuperes, et árguet in æquitáte pro mansuétis terræ: et percútiet terram virga oris sui, et spíritu labiórum suórum interfíciet ímpium. Ale będzie sądził w sprawiedliwości ubogie: i będzie strofował w prawości za cichymi na ziemi: i ubije ziemię rózgą ust swoich, a duchem warg swoich zabije niezbożnika.
5
Et erit iustítia cíngulum lumbórum eius, et fides cinctórium renum eius. I będzie sprawiedliwość pasem biodr jego: a wiara opasaniem nerek jego.
6
Habitábit lupus cum agno, et pardus cum hædo accubábit: vítulus et leo et ovis simul morabúntur, et puer párvulus minábit eos. Będzie mieszkał wilk z jagnięciem, a pard z koźlęciem legać będzie: cielę i lew i owca pospołu mieszkać będą, a dziecię małe pędzić je będzie.
7
Vítulus, et ursus pascéntur: simul requiéscent cátuli eórum: et leo quasi bos cómedet páleas. Cielę i niedźwiedź będą się paść: społem legać będą dzieci ich: a lew jako wół plewy będzie jadał.
8
Et delectábitur infans ab úbere super forámine áspidis: et in cavérna réguli, qui ablactátus fúerit, manum suam mittet. I będzie grało dzieciątko od piersi nad dziurą żmijową: a odchowane dziecię do jamy bazyliszkowej wpuści rękę swoję.
9
Non nocébunt, et non occídent in univérso monte sancto meo: quia repléta est terra sciéntia Dómini, sicut aquæ maris operiéntes. Nie będą szkodzić ani zabijać po wszystkiej górze świętej mojej: bo napełniona jest ziemia znajomości Pańskiej, jako wody morskie pokrywające.
10
In die illa radix Iesse, qui stat in signum populórum, ipsum gentes deprecabúntur, et erit sepúlcrum eius gloriósum. Onego dnia korzeń Jesse, który stoi na znak narodów, jemu się narodowie modlić będą, i będzie grób jego sławny.
11
Et erit in die illa: adíciet Dóminus secúndo manum suam ad possidéndum resíduum pópuli sui, quod relinquétur ab Assýriis, et ab Ægýpto, et a Phetros, et ab Æthiópia, et ab Ælam, et a Sénnaar, et ab Emath, et ab ínsulis maris. I będzie dnia onego: Przyłoży Pan powtóre rękę swą aby posiadł ostatek ludu swego, który pozostawion będzie od Assyryjczyków i od Egiptu, i od Phetros, i od Etyopiej, od Elam, i od Sennar, i od Emath, i od wysep morskich.
12
Et levábit signum in natiónes, et congregábit prófugos Israel, et dispérsos Iuda cólliget a quátuor plagis terræ. I podniesie chorągiew między narody, i zgromadzi wygnańce Izraelowe, i rozproszone Judzkie zbierze od czterzech stron ziemie.
13
Et auferétur zelus Ephraim, et hostes Iuda períbunt: Ephraim non æmulábitur Iudam, et Iudas non pugnábit contra Ephraim. I zniesiona będzie zawiść Ephraim, a nieprzyjaciele Judzcy zaginą: Ephraim będzie zajrzał Judzie, a Judas nie będzie walczył przeciw Ephraim.
14
Et volábunt in húmeros Philísthiim per mare, simul prædabúntur fílios oriéntis: Idumǽa et Moab præcéptum manus eórum, et fílii Ammon obediéntes erunt. I polecą na ramiona Filistynów przez morze, społem złupią syny wschodowe: Idumea i Moab przykazanie rąk ich, a synowie Ammon posłuszni będą.
15
Et desolábit Dóminus linguam maris Ægýpti, et levábit manum suam super flumen in fortitúdine spíritus sui: et percútiet eum in septem rivis, ita ut tránseant per eum calceáti. I spustoszy Pan język morza Egiptskiego, i podniesie rękę swą na rzekę w mocy ducha swego: i rozbije ją na sicdm odnóg, tak iż przejdą przez nie w bóciech.
16
Et erit via resíduo pópulo meo, qui relinquétur ab Assýriis: sicut fuit Israéli in die illa, qua ascéndit de terra Ægýpti. I będzie droga pozostałemu ludowi memu, który zostawion będzie od Assyryjczyków: jako była Izraelowi w on dzień, którego wyszedł z ziemie Egiptskiej.
12
1
Et dices in die illa: Confitébor tibi Dómine, quóniam irátus es mihi: convérsus est furor tuus, et consolátus es me. I rzeczesz dnia onego: Wyznawać będę Panie, żeś się rozgniewał na mię, odwróciła się zapalczywość twoja, i pocieszyłeś mię.
2
Ecce Deus salvátor meus, fiduciáliter agam, et non timébo: quia fortitúdo mea et laus mea Dóminus, et factus est mihi in salútem. Oto Bóg zbawiciel mój, śmiele czynić będę, a nie zlęknę się, bo moc moja, i chwała moja Pan, i stał mi się zbawieniem.
3
Hauriétis aquas in gáudio de fóntibus salvatóris: Będziecie czerpać wody z radością ze zdrojów zbawicielowych:
4
et dicétis in die illa: Confitémini Dómino, et invocáte nomen eius: notas fácite in pópulis adinventiónes eius: mementóte quóniam excélsum est nomen eius. I rzeczecie w on dzień, wyznawajcie Panu, i wzywajcie imienia jego: oznajmujcie między narody wynalazki jego: pamiętajcie, że wysokie jest imię jego
5
Cantáte Dómino quóniam magnífice fecit: annuntiáte hoc in univérsa terra. Śpiewajcie Panu, bo wielmożnie uczynił: opowiadajcie to po wszystkiej ziemi.
6
Exsúlta et lauda habitátio Sion: quia magnus in médio tui Sanctus Israel. Wykrzykaj a chwal mieszkanie Sion: bo wielki w pośród ciebie święty Izraelski.
13
1
Onus Babylónis, quod vidit Isaías fílius Amos. Brzemię Babilonu, które widział Izajasz syn Amos.
2
Super montem caliginósum leváte signum: exaltáte vocem, leváte manum, et ingrediántur portas duces. Na górze ciemnej podnieście chorągiew, podwyżcie głos, podnieście rękę, a niechaj wnidą w bramy książęta.
3
Ego mandávi sanctificátis meis, et vocávi fortes meos in ira mea, exsultántes in glória mea. Jam rozkazał poświęconym moim, i przyzwałem mocarze moje w gniewie moim, radujące się w sławie mojej.
4
Vox multitúdinis in móntibus, quasi populórum frequéntium: vox sónitus regum, géntium congregatárum: Dóminus exercítuum præcépit milítiæ belli, Głos zgraje na górach, jako gęstego ludu: głos dźwięku królów, narodów zgromadzonych: Pan zastępów przykazał rycerstwu wojennemu,
5
veniéntibus de terra procul, a summitáte cæli: Dóminus, et vasa furóris eius, ut dispérdat omnem terram. Przychodzącemu z ziemie dalekiej, z kończyn nieba Pan i naczynia zapalczywości jego, aby zburzył wszystkę ziemię.
6
Ululáte, quia prope est dies Dómini: quasi vástitas a Dómino véniet. Wyjcie, bo blizko jest dzień Pański: jako spustoszenie od Pana przyjdzie.
7
Propter hoc omnes manus dissolvéntur, et omne cor hóminis contabéscet, Dla tego wszystkie ręce osłabieją, a każde serce ludzkie struchleje,
8
et conterétur. Torsiónes et dolóres tenébunt: quasi partúriens dolébunt: unusquísque ad próximum suum stupébit, fácies combústæ vultus eórum. I skruszy się. Gryzienia boleści zejmą, jako rodząca boleć będą: każdy bliźniemu swemu dziwować się będzie, lica opalone oblicza ich.
9
Ecce dies Dómini véniet, crudélis, et indignatiónis plenus, et iræ, furorísque, ad ponéndam terram in solitúdinem, et peccatóres eius conteréndos de ea. Oto dzień Pański przyjdzie okrutny, i pełen rozgniewania i gniewu i zapalczywości, aby obrócił ziemię w pustynią, a grzeszniki jej aby starł z niej.
10
Quóniam stellæ cæli, et splendor eárum, non expándent lumen suum: obtenebrátus est sol in ortu suo, et luna non splendébit in lúmine suo. Bo gwiazdy niebieskie, i jasność ich nie rozpuszczą światła swego: zaćmiło się słońce na wschodzie swym, i księżyc nie zaświeci światłem swojem.
11
Et visitábo super orbis mala, et contra ímpios iniquitátem eórum: et quiéscere fáciam supérbiam infidélium, et arrogántiam fórtium humiliábo. I nawiedzę złości świata, a przeciw niezbożnym nieprawość ich: i uczynię, że ustanie pycha niewiernych, a hardość mocarzów poniżę.
12
Pretiósior erit vir auro, et homo mundo obrízo. Droższy będzie mąż niźli złoto, a człowiek niźli naczystsze złoto.
13
Super hoc cælum turbábo: et movébitur terra de loco suo, propter indignatiónem Dómini exercítuum, et propter diem iræ furóris eius. Dla tego niebem zatrzasnę: i poruszy się ziemia z miejsca swego, dla zagniewania Pana zastępów, i dla dnia gniewu zapalczywości jego.
14
Et erit quasi dámula fúgiens, et quasi ovis: et non erit qui cóngreget: unusquísque ad pópulum suum convertétur, et sínguli ad terram suam fúgient. I będzie jako sarna uciekająca, i jako owca: a nie będzie ktoby zgromadził: każdy się obróc do ludu swego, i każdy do ziemie swej uciecze.
15
Omnis, qui invéntus fúerit, occidétur: et omnis, qui supervénerit, cadet in gládio. Wszelki, którego najdą, zabit będzie: i wszelki który nadejdzie, od miecza polęże.
16
Infántes eórum allidéntur in óculis eórum: diripiéntur domus eórum, et uxóres eórum violabúntur. Dziatki ich poroztrącają przed ich oczyma: domy ich splondrują, a żony ich pogwałcą.
17
Ecce ego suscitábo super eos Medos, qui argéntum non quærant, nec aurum velint: Oto ja pobudzę na nie Medy, którzy nie będą srebra szukać, ani dbać o złoto.
18
sed sagíttis párvulos interfícient, et lactántibus úteris non miserebúntur, et super fílios non parcet óculus eórum. Ale strzałami dziatki postrzelają, a nad karmiącemi żywotami nie zlitują się, i synom oko ich nie sfolguje.
19
Et erit Bábylon illa gloriósa in regnis, ínclyta supérbia Chaldæórum, sicut subvértit Dóminus Sódomam et Gomórrham. I będzie Babylon on zawołany w królestwach, zacny pychą Chaldejczyków: jako Pan wywrócił Sodomę i Gomorrhę.
20
Non habitábitur usque in finem, et non fundábitur usque ad generatiónem et generatiónem: nec ponet ibi tentória Arabs, nec pastóres requiéscent ibi. Nie będą w nim mieszkać aż do końca, i nieosadzą go aż do narodu i narodu: ani tam rozbije namiotów Arabczyk, ani pasterze tam odpoczywać będą.
21
Sed requiéscent ibi béstiæ, et replebúntur domus eórum dracónibus: et habitábunt ibi struthiónes, et pilósi saltábunt ibi: Ale się tam będą chować zwierzowie, i napełnią się domy ich smokami: i mieszkać tam będą strusiowie, a koszmaczowie tam skakać będą:
22
et respondébunt ibi úlulæ in ǽdibus eius, et sirénes in delúbris voluptátis. I będą się ozywać sowy w domiech jego, a Syreny we zborach rozkosznych.
14
1
Prope est ut véniat tempus eius, et dies eius non elongabúntur. Miserébitur enim Dóminus Iacob, et éliget adhuc de Israel, et requiéscere eos fáciet super humum suam: adiungétur ádvena ad eos, et adhærébit dómui Iacob. Blisko jest, że przyjdzie czas jego, a dni jego nie odwloką się. Abowiem zlituje się Pan nad Jakóbem, i obierze jeszcze z Izraela, i da im odpoczynąć na ziemi ich: przyłączy się do nich przychodzień, i przystanie do domu Jakóbowego.
2
Et tenébunt eos pópuli, et addúcent eos in locum suum: et possidébit eos domus Israel super terram Dómini in servos et ancíllas: et erunt capiéntes eos, qui se céperant, et subícient exactóres suos. I będą je trzymać narody, i przywiodą je na miejsce ich: i posiędzie je dom Izraelski na ziemi Pańskiej za sługi i za służebnice: i będą imać te, którzy je imali, i podbiją wycięgacze swoje.
3
Et erit in die illa: cum réquiem déderit tibi Deus a labóre tuo, et a concussióne tua, et a servitúte dura, qua ante servísti: I będzie dnia onego: gdy tobie Bóg da odpoczynienie od pracy twojej, i od drżenia twego, i od niewoli ciężkiej, w któryjeś był przedtem:
4
sumes parábolam istam contra regem Babylónis, et dices: Quómodo cessávit exáctor, quiévit tribútum? Weźmiesz tę przypowieść przeciw królowi Babilońskiemu, i rzeczesz: Jakoż ustał wycięgacz, ustał pobór?
5
Contrívit Dóminus báculum impiórum, virgam dominántium, Złamał Pan kij niezbożnych, laskę panujących,
6
cædéntem pópulos in indignatióne plaga insanábili, subiciéntem in furóre gentes, persequéntem crudéliter. Bijącego ludzie w zagniewaniu plagą nieuzdrowioną, podbijającego narody w zapalczywości prześladującego okrutnie.
7
Conquiévit et síluit omnis terra, gavísa est et exsultávit: Odpoczynęła i umilkła wszystka ziemia, uradowała się i uweseliła:
8
abiétes quoque lætátæ sunt super te, et cedri Líbani: ex quo dormísti, non ascéndet qui succídat nos. Jodły też rozweseliły się nad tobą, i cedry Libańskie: odtąd jakoś zasnął, nie wyciągnie, któryby nas podciął.
9
Inférnus subter conturbátus est in occúrsum advéntus tui: suscitávit tibi gigántes. Omnes príncipes terræ surrexérunt de sóliis suis, omnes príncipes natiónum. Piekło ze spodku ruszyło się na potkanie przyszcia twego, wzbudziłoć obrzymy. Wszyscy książęta ziemscy powstali z stolic swoich, wszystkie książęta narodów.
10
Univérsi respondébunt, et dicent tibi: Et tu vulnerátus es sicut et nos, nostri símilis efféctus es. Wszyscy odpowiedzą, i rzeką tobie: I tyś zranion jest jako i my, stałeś się nam podobny.
11
Detrácta est ad ínferos supérbia tua, cóncidit cadáver tuum: subter te sternétur tínea, et operiméntum tuum erunt vermes. Stargniona jest do piekła pycha twoja, upadł trup twój: pod tobą pościelą mola, a przykrycie twoje będą robacy.
12
Quómodo cecidísti de cælo lúcifer, qui mane oriebáris? corruísti in terram, qui vulnerábas gentes? Jakożeś spadł z nieba Lucyferze, któryś rano wschodził? upadłeś na ziemię, któryś zraniał narody?
13
Qui dicébas in corde tuo: In cælum conscéndam, super astra Dei exaltábo sólium meum: sedébo in monte testaménti, in latéribus aquilónis. Któryś mówił w sercu twojem: wstąpię na niebo, nad gwiazdy Boże wywyższę stolicę moję: usiędę na górze testamentu, na stronach północnych.
14
Ascéndam super altitúdinem núbium, símilis ero Altíssimo. Wstąpię na wysokość obłoków, będę podobny Nawyższemu.
15
Verúmtamen ad inférnum detrahéris, in profúndum laci: Wszakże aż do piekła stargnion będziesz w głębokość dołu.
16
qui te víderint, ad te inclinabúntur, teque prospícient: Numquid iste est vir, qui conturbávit terram, qui concússit regna, Którzy cię ujrzą, przychylą się ktobie, i przypatrować ci się będą: I onże to mąż, który trwożył ziemią, który zatrząsnął królestwy,
17
qui pósuit orbem desértum, et urbes eius destrúxit, vinctis eius non apéruit cárcerem? Który obrócił świat w pustynią, i miasta jego rozwalił, więźniom swoim nie otworzył ciemnice?
18
Omnes reges géntium univérsi dormiérunt in glória, vir in domo sua. Wszyscy królowie narodów zasnęli w sławie, mąż w domu swoim.
19
Tu autem proiéctus es de sepúlcro tuo, quasi stirps inútilis pollútus, et obvolútus cum his, qui interfécti sunt gládio, et descendérunt ad fundaménta laci, quasi cadáver pútridum. A tyś wyrzucony z groby twego, jako latorośl nie pożyteczna, splugawionyś i uwinionyś z tymi, którzy są mieczem pobici, i zstąpili do dna dołu jako trup zgniły.
20
Non habébis consórtium, neque cum eis in sepultúra: tu enim terram tuam disperdidísti, tu pópulum tuum occidísti: non vocábitur in ætérnum semen pessimórum. Nie będziesz miał towarzystwa ani z nimi w pogrzebie: boś ty ziemię twoję pokaził, tyś lud swój pomordował, nie będzie zwano na wieki nasienie złośliwych.
21
Præparáte fílios eius occisióni, in iniquitáte patrum suórum: non consúrgent, nec hereditábunt terram, neque implébunt fáciem orbis civitátum. Zgotujcie syny jego na zabicie dla nieprawości ojców ich: Nie powstaną, ani odziedziczą ziemie, ani napełnią świata miastami.
22
Et consúrgam super eos, dicit Dóminus exercítuum: et perdam Babylónis nomen, et relíquias, et germen, et progéniem, dicit Dóminus: I powstanę na nie, mówi Pan zastępów: i zatracę imię Babilonu, i szczątek, i płód, i naród, mówi Pan.
23
et ponam eam in possessiónem erícii, et in palúdes aquárum, et scopábo eam in scopa terens, dicit Dóminus exercítuum. A uczynię ją dzierżawą jeża, i kałużami wód: i wymiotę ją miotłą wycierając, mówi Pan zastępów.
24
Iurávit Dóminus exercítuum, dicens: Si non, ut putávi, ita erit: et quómodo mente tractávi, Przysiągł Pan zastępów, mówiąc: Jeśli nie tak będzie jakom umyślił: i jakom w myśli rozbierał, tak się stanie:
25
sic evéniet: ut cónteram Assýrium in terra mea, et in móntibus meis concúlcem eum: et auferétur ab eis iugum eius, et onus illíus ab húmero eórum tollétur. Że zetrę Assyryjczyka w ziemi mojej, a na górach moich podepcę go: i odejdzie od nich jarzmo jego, a brzemię jego z ramienia jego zjęte będzie.
26
Hoc consílium, quod cogitávi super omnem terram: et hæc est manus exténta super univérsas gentes. Ta rada, którąm umyślił na wszystkę ziemię, i ta jest ręka wyciągniona na wszystkie narody.
27
Dóminus enim exercítuum decrévit: et quis póterit infirmáre? et manus eius exténta: et quis avértet eam? Bo Pan zastępów postanowił: a któż będzie mógł zwątpić? i ręka jego wyciągniona: a któż ją odwróci?
28
In anno, quo mórtuus est rex Achaz, factum est onus istud: Roku, którego umarł król Achacz stało się to brzemię:
29
Ne lætéris Philisthǽa omnis tu, quóniam comminúta est virga percussóris tui: de radíce enim cólubri egrediétur régulus, et semen eius absórbens vólucrem. Nie wesel się ty wszystka ziemio Filistyńska, że złamana jest rózga tego, który cię bił: bo z korzenia wężowego wynidzie bazyliszek, a nasienie jego pożerające ptaka.
30
Et pascéntur primogéniti páuperum, et páuperes fiduciáliter requiéscent: et interíre fáciam in fame radícem tuam, et relíquias tuas interfíciam. I będą się paść pierworodni nędznych, a ubodzy bezpiecznie odpoczywać będą: i wygubię głodem korzeń twój, i szczątki twe wybiję.
31
Ulula porta, clama cívitas: prostráta est Philisthǽa omnis: ab aquilóne enim fumus véniet, et non est qui effúgiet agmen eius. Zawyj bramo, wołaj miasto: porażona jest Filistea wszystka: bo od północy dym przyjdzie, a niemasz ktoby uszedł przed hufem jego.
32
Et quid respondébitur núntiis gentis? Quia Dóminus fundávit Sion, et in ipso sperábunt páuperes pópuli eius. A co odpowiedzą posłom narodu? Bo Pan założył Sion a w nim nadzieję mieć będą ubodzy ludu jego.
15
1
Onus Moab. Quia nocte vastáta est Ar Moab, contícuit: quia nocte vastátus est murus Moab, contícuit. Brzemię Moab. Bo w nocy zburzon jest Ar Moab, umilkł: bo w nocy zburzon jest mur Moab, umilkł.
2
Ascéndit domus et Dibon ad excélsa in planctum super Nabo, et super Médaba. Moab ululávit: in cunctis capítibus eius calvítium, et omnis barba radétur. Wstąpił dom, i Dibon, na wyżyny płakać nad Nabo, i nad Medaba, Moab zawył: na każdej głowie jego łysina, i każda broda będzie ogolona.
3
In tríviis eius accíncti sunt sacco: super tecta eius, et in platéis eius omnis ululátus descéndit in fletum. Na rozstaniach jego oblekli się w wory: na dachach jego i na ulicach jego, wszelkie wycie zstąpiło na płacz.
4
Clamábit Hésebon, et Eleále, usque Iasa audíta est vox eórum: super hoc expedíti Moab ululábunt, ánima eius ululábit sibi. Będzie wołać Hesebon i Eleale, aż w Jasa usłyszan jest głos ich. Dla tego gotowi Moab wyć będą: dusza jego wyć będzie sobie.
5
Cor meum ad Moab clamábit: vectes eius usque ad Segor, vítulam conternántem: per ascénsum enim Luith flens ascéndet, et in via Orónaim clamórem contritiónis levábunt. Serce moje do Moab wołać będzie, zawory jego aż do Segor jałowice trzecioletnej: bo wstępem Luith płacząc wstępować będzie, a na drodze Oronaim wołanie skruszenia podniosą.
6
Aquæ enim Nemrim desértæ erunt, quia áruit herba, defécit germen, viror omnis intériit. Bo wody Nemrim spustoszone będą, że uschła trawa, ustał urodzaj, zieloność wszelaka zginęła.
7
Secúndum magnitúdinem óperis, et visitátio eórum: ad torréntem sálicum ducent eos. Według wielkości uczynków i nawiedzenie ich: do potoka wierzbowego powiodą je.
8
Quóniam circuívit clamor términum Moab: usque ad Gallim ululátus eius, et usque ad púteum Elim clamor eius. Bo obeszło wołanie granice Moab, aż do Galim wycie jego, i aż do studnie Elim krzyk jego.
9
Quia aquæ Dibon replétæ sunt sánguine: ponam enim super Dibon additaménta: his, qui fúgerint de Moab leónem, et relíquiis terræ. Bo wody Dibon napełniły się krwie: abowiem położę na Dibon przydatki tym, którzyby uszli lwa z Moab, i ostatkom ziemie.
16
1
Emítte agnum Dómine dominatórem terræ, de Petra desérti ad montem fíliæ Sion. Ześli, Panie baranka panującego ziemi, z skały pustynie do góry córki Siońskiej.
2
Et erit: sicut avis fúgiens, et pulli de nido avolántes, sic erunt fíliæ Moab in transcénsu Arnon. I będzie: jako ptak uciekający, i ptaszęta z gniazda wylatające, tak będą córki Moab w przeprawianiu Arnon.
3
Ini consílium, coge concílium: pone quasi noctem umbram tuam in merídie: abscónde fugiéntes, et vagos ne prodas. Wnidź w radę, zbierz gromadę: połóż jako noc cień twój w południe: pokryj uciekające a tułających się nie wydawaj.
4
Habitábunt apud te prófugi mei: Moab esto latíbulum eórum a fácie vastatóris: finítus est enim pulvis, consummátus est miser, defécit qui conculcábat terram. Będą u ciebie mieszkać wygnańcy moi. Moabie bądź ich tajnikiem przed pustoszycielem: bo się dokonał proch, skończył się nędznik, ustał, który podeptywał ziemię.
5
Et præparábitur in misericórdia sólium, et sedébit super illud in veritáte in tabernáculo David, iúdicans et quærens iudícium, et velóciter reddens quod iustum est. I zgotowana będzie w miłosierdziu stolica, a siądzie na niej w prawdzie w przybytku Dawidowym, sądzący i szukający sądu, i oddający prędko co jest sprawiedliwego.
6
Audívimus supérbiam Moab, supérbus est valde: supérbia eius, et arrogántia eius, et indignátio eius plus quam fortitúdo eius. Słyszeliśmy pychę Moab, pyszny jest barzo: pycha jego i hardość jego i zagniewanie jego więtsze niż moc jego.
7
Idcírco ululábit Moab ad Moab: univérsus ululábit: his, qui lætántur super muros cocti láteris, loquímini plagas suas. Dla tego zawyje Moab do Moaba, wszystek wyć będzie: tym którzy się weselą z murów z cegły upalonej, powiadajcie plagi ich.
8
Quóniam suburbána Hésebon desérta sunt, et víneam Sábama dómini géntium excidérunt: flagélla eius usque ad Iazer pervenérunt: erravérunt in desérto, propágines eius relíctæ sunt, transiérunt mare. Abowiem przedmieścia Hesebon spustoszone są, a winnicę Sabama panowie pogańscy wycięli: latorośli jego aż do Jazera zaszły, błąkali się po puszczy, latorośli jego opuszczone są, przeszli morze.
9
Super hoc plorábo in fletu Iazer víneam Sábama: inebriábo te lácryma mea Hésebon et Eleále, quóniam super vindémiam tuam et super messem tuam vox calcántium írruit. Dla tego płakać będę w płaczu Jazer winnice Sabama: upoję cię łzą moją, Hesebonie i Elealu: bo na zbieranie win twoje, i na żniwo twoje okrzyk tłoczących przypadł.
10
Et auferétur lætítia et exsultátio de Carmélo, et in víneis non exsultábit neque iubilábit: vinum in torculári non calcábit qui calcáre consuéverat: vocem calcántium ábstuli. I odjęte będzie wesele i radość z Karmela, i w winnicach nie będzie się weselił ani wykrzykał. Wina w prasie nie będzie deptał ten, który był zwykł deptać: odjąłem głos depcących.
11
Super hoc venter meus ad Moab quasi cíthara sonábit, et víscera mea ad murum cocti láteris. Dla tego brzuch mój nad Moabem jako cytra brzmieć będzie, a wnętrzności moje nad murem z wypalonej cegły.
12
Et erit: cum apparúerit quod laborávit Moab super excélsis suis, ingrediétur ad sancta sua ut óbsecret, et non valébit. I będzie: Gdy się pokaże o co pracował Moab na wyżynach swoich, wnidzie do świątnice swojej, aby się modlił, a nie będzie mógł.
13
Hoc verbum quod locútus est Dóminus ad Moab ex tunc: To słowo które mówił Pan do Moab od onego czasu:
14
et nunc locútus est Dóminus, dicens: In tribus annis, quasi anni mercenárii, auferétur glória Moab super omni pópulo multo, et relinquétur parvus et módicus, nequáquam multus. A teraz rzekł Pan, mówiąc: Przez trzy lata, jako lata najemnicze, odjęta będzie sława Moab nad wszystkim ludem wielkim, a zostanie mały i lichy, i niewielki.
17
1
Onus Damásci. Ecce Damáscus désinet esse cívitas, et erit sicut acérvus lápidum in ruína. Brzemię Damaszkowe. Oto Damaszek przestanie być miastem, a będzie jako gromada kamienia po obaleniu.
2
Derelíctæ civitátes Aroer grégibus erunt, et requiéscent ibi, et non erit qui extérreat. Opuszczone miasta Aroer będą dla trzód, i będą tam legać, a nie będzie ktoby płoszał.
3
Et cessábit adiutórium ab Ephraim, et regnum a Damásco: et relíquiæ Sýriæ sicut glória filiórum Israel erunt, dicit Dóminus exercítuum. I ustanie pomoc od Ephraima, i królestwo od Damaszku: a ostatki Syriej będą jako sława synów Izraelowych: mówi Pan zastępów.
4
Et erit in die illa: attenuábitur glória Iacob, et pinguédo carnis eius marcéscet. I będzie w on dzień: umniejszona będzie sława Jakóbowa, a tłustość ciała jego wychudnie.
5
Et erit sicut cóngregans in messe quod restíterit, et bráchium eius spicas leget: et erit sicut quærens spicas in valle Ráphaim. I będzie jako ten, który zbiera we żniwo co zostawa: a ramię jego kłosy zbierać będzie: i będzie jako szukający kłosów w dolinie Raphaim.
6
Et relinquétur in eo sicut racémus, et sicut excússio óleæ duárum vel trium olivárum in summitáte rami, sive quátuor aut quinque in cacumínibus eius fructus eius, dicit Dóminus Deus Israel. I zostanie w nim jako grono wina, i jako na otrzęsionej oliwie dwie abo trzy oliwki na wierzchu gałęzi, abo cztery, abo pięć na wierzchu jego owocu jego, mówi Pan Bóg Izraelów.
7
In die illa inclinábitur homo ad Factórem suum, et óculi eius ad sanctum Israel respícient: W on dzień nakłoni się człowiek do stworzyciela swego, i oczy jego ku świętemu Izraelowemu poglądać będą:
8
et non inclinábitur ad altária, quæ fecérunt manus eius: et quæ operáti sunt dígiti eius non respíciet, lucos et delúbra. A nie przykłoni się do ołtarzów które udziałały ręce jego: a na to co uczyniły palce jego nie pojrzy, na gaje i na zbory.
9
In die illa erunt civitátes fortitúdinis eius derelíctæ sicut arátra, et ségetes quæ derelíctæ sunt a fácie filiórum Israel, et eris desérta. W on dzień będą miasta mocy jego pozostawione jako pługi i zboża, które pozostały przed synmi Izraelskiemi, i będziesz pustą,
10
Quia oblíta es Dei salvatóris tui, et fortis adiutóris tui non es recordáta: proptérea plantábis plantatiónem fidélem, et germen aliénum seminábis. Iżeś zapomniała Boga zbawiciela twego, a nie wspomniałeś na mocnego pomocnika twego: przetoż szczepić będziesz szczepienie wierne, i będziesz siała nasienie obce.
11
In die plantatiónis tuæ labrúsca, et mane semen tuum florébit: abláta est messis in die hereditátis, et dolébit gráviter. W dzień szczepienia twego płonne wino, a rano nasienie twe zakwitnie: odjęte jest żniwo w dzień dziedzictwa, a będzie ciężko żałować.
12
Væ multitúdini populórum multórum, ut multitúdo maris sonántis: et tumúltus turbárum, sicut sónitus aquárum multárum. Biada zgrai narodów mnogich, jako mnóstwa morza szumiącego: a zgiełk gminu jako szum wód wielkich.
13
Sonábunt pópuli sicut sónitus aquárum inundántium, et increpábit eum, et fúgiet procul: et rapiétur sicut pulvis móntium a fácie venti, et sicut turbo coram tempestáte. Zaszumieją narodowie jako szum wód wzbierających i sfuka ji, i uciecze daleko: i będzie porwany jako proch na górach przed wiatrem, i jako wicher przed wiatrem.
14
In témpore véspere, et ecce turbátio: in matutíno, et non subsístet: hæc est pars eórum, qui vastavérunt nos, et sors diripiéntium nos. Czasu wieczornego, ali oto trwoga: a rano i nie ostoi się: tenci jest dział onych, którzy nas pustoszyli, i los którzy nas darli.
18
1
Væ terræ cýmbalo alárum, quæ est trans flúmina Æthiópiæ, Biada ziemi cymbałowi skrzydeł, która jest za rzekami Etyopskiemi,
2
qui mittit in mare legátos, et in vasis papýri super aquas. Ite ángeli velóces ad gentem convúlsam, et dilacerátam: ad pópulum terríbilem, post quem non est álius: ad gentem exspectántem et conculcátam, cuius diripuérunt flúmina terram eius. Która śle na morze posły, w naczyniu z papirowego drzewka po wodach. Idźcie aniołowie prędcy do narodu rozerwanego i rozszarpanego, do ludu strasznego, po którym niemasz innego, do narodu czekającego i podeptanego, którego ziemię rzeki rozerwały:
3
Omnes habitatóres orbis, qui morámini in terra, cum elevátum fúerit signum in móntibus, vidébitis, et clangórem tubæ audiétis. Wszyscy obywatele świata, którzy mieszkacie na ziemi, gdy podniosą chorągiew na górach, ujrzycie, i dźwięk trąby usłyszycie.
4
Quia hæc dicit Dóminus ad me: Quiéscam, et considerábo in loco meo, sicut meridiána lux clara est, et sicut nubes roris in die messis. Bo to mówi Pan do mnie: Uspokoję się, a patrzeć będę na miejscu mojem, jako światło w południe jasne jest, a jako obłok rosisty we żniwa.
5
Ante messem enim totus efflóruit, et immatúra perféctio germinábit: et præcidéntur ramúsculi eius fálcibus, et quæ derelícta fúerint, abscindéntur, et excutiéntur. Bo przed żniwem wszystek okwitnął, i niedojrzała doskonałość rodzić będzie, i oberzną gałązki jego sierpami: a co zostanie, będzie obrzezane i obite.
6
Et relinquéntur simul ávibus móntium, et béstiis terræ: et æstáte perpétua erunt super eum vólucres, et omnes béstiæ terræ super illum hiemábunt. A osławione będą pospołu ptastwu górnemu, i bestyam ziemie: a przez wszystko lato będą na nim ptacy, i wszystkie bestye ziemie na nim zimować będą.
7
In témpore illo deferétur munus Dómino exercítuum a pópulo divúlso et dilaceráto, a pópulo terríbili, post quem non fuit álius: a gente exspectánte, exspectánte et conculcáta, cuius diripuérunt flúmina terram eius: ad locum nóminis Dómini exercítuum, montem Sion. Na on czas przyniesion będzie dar Panu zastępów od ludu oderwanego i roztarganego: od ludu strasznego, po którym nie był inny, od ludu czekającego, czekającego i podeptanego, którego ziemię rozerwały rzeki, na miejsce imienia Pana zastępów górę Sion.
19
1
Onus Ægýpti. Ecce Dóminus ascéndet super nubem levem, et ingrediétur Ægýptum, et commovebúntur simulácra Ægýpti a fácie eius, et cor Ægýpti tabéscet in médio eius. Brzemię Egiptu: Oto Pan wsiędzie na obłok lekki, i wnidzie do Egiptu, i poruszą się bałwany Egiptskie od oblicza jego, i serce Egiptskie zemdleje w nim.
2
Et concúrrere fáciam Ægýptios advérsus Ægýptios: et pugnábit vir contra fratrem suum, et vir contra amícum suum, cívitas advérsus civitátem, regnum advérsus regnum. I spuszczę Egiptczyki z Egiptczykami: i będzie walczył mąż z bratem swoim, i mąż z przyjacielem swoim, miasto z miastem, królestwo z królestwem.
3
Et dirumpétur spíritus Ægýpti in viscéribus eius, et consílium eius præcipitábo: et interrogábunt simulácra sua, et divínos suos, et pythónes, et aríolos. I rozerwie się duch Egiptski we wnętrznościach jego, a radę jego na dół zrzucę: i będą się pytać bałwanów swych i wieszczków swych, i Pithonów, i wróżków.
4
Et tradam Ægýptum in manu dominórum crudélium, et rex fortis dominábitur eórum, ait Dóminus Deus exercítuum. I podam Egipt w ręce panów okrutnych, a król mocny będzie panował nad nimi, mówi Pan Bóg zastępów.
5
Et aréscet aqua de mari, et flúvius desolábitur atque siccábitur. I wyschnie woda z morza, a rzeka ustanie i wyschnie.
6
Et defícient flúmina: attenuabúntur, et siccabúntur rivi ággerum. Cálamus et iuncus marcéscet: I ustaną rzeki: zniszczeją i powysychają potoki przekopów. Trzcina i sitowie powiędnie:
7
nudábitur álveus rivi a fonte suo, et omnis seméntis irrígua siccábitur, aréscet, et non erit. Obnaży się łożysko potokowe od stoku swego, i każde zasianie wilgotne oschnie, zwiędnie i nie będzie.
8
Et mœrébunt piscatóres, et lugébunt omnes mitténtes in flumen hamum: et expandéntes rete super fáciem aquárum emarcéscent. I zasmęcą się rybitwi, i płakać będą wszyscy, którzy miecą do rzeki wędę, a ci którzy rozciągają sieć po wodzie, zemdleją.
9
Confundéntur qui operabántur linum, pecténtes et texéntes subtília. Zawstydzą się ci, którzy robili len, którzy czosali i tkali subtelne rzeczy.
10
Et erunt irrígua eius flaccéntia: omnes qui faciébant lacúnas ad capiéndos pisces. I będą wilgotne jego osłabiałe, wszyscy, którzy czynili sadzawki na łowienie ryb.
11
Stulti príncipes Táneos, sapiéntes consiliárii Pharaónis dedérunt consílium insípiens. Quómodo dicétis Pharaóni: Fílius sapiéntium ego, fílius regum antiquórum? Głupie książęta Tanejskie, mądrzy rajcy Pharaonowi dali radę nie mądrą: jakoż rzeczecie Pharaonowi: synem ja mądrych, synem królów starodawnych?
12
Ubi nunc sunt sapiéntes tui? annúntient tibi, et índicent quid cogitáverit Dóminus exercítuum super Ægýptum. Gdzież teraz są mędrcowie twoi? niech ci oznajmią i okażą co umyślił Pan zastępów o Egipcie.
13
Stulti facti sunt príncipes Táneos, emarcuérunt príncipes Mémpheos: decepérunt Ægýptum, ángulum populórum eius. Zgłupiały książęta Tanejskie, uschły książęta Memphejskie, zwiedli Egipt węgiel ludów jego.
14
Dóminus míscuit in médio eius spíritum vertíginis: et erráre fecérunt Ægýptum in omni ópere suo, sicut errat ébrius et vomens. Pan namieszał w pośrodku jego ducha wichrowatego: i zawiedli w błąd Egipt w każdej sprawie jego, jako błądzi pijany i zwracający.
15
Et non erit Ægýpto opus, quod fáciat caput et caudam, incurvántem et refrenántem. I nie będzie w Egiptcie uczynku, któryby uczynił głowę i ogon, nakrzywiający i wściągający.
16
In die illa erit Ægýptus quasi mulíeres: et stupébunt, et timébunt a fácie commotiónis manus Dómini exercítuum, quam ipse movébit super eam. W on dzień będzie Egipt jako niewiasty, i zdumieją się, a będą się bać od poruszenia ręki Pana zastępów, którą on będzie ruszał nad nim.
17
Et erit terra Iuda Ægýpto in pavórem: omnis, qui illíus fúerit recordátus, pavébit a fácie consílii Dómini exercítuum, quod ipse cogitávit super eam. I będzie ziemia Judzka Egiptowi strachem: każdy kto ją wspomni, będzie się lękał rady Pana zastępów, którą on nań umyślił:
18
In die illa erunt quinque civitátes in terra Ægýpti, loquéntes lingua Chánaan, et iurántes per Dóminum exercítuum: Cívitas solis vocábitur una. W on dzień będzie pięć miast w ziemi Egiptskiej, które będą mówić językiem Chananejskim, i przysięgać przez Pana zastępów: jedno będą zwać miastem słonecznem.
19
In die illa erit altáre Dómini in médio terræ Ægýpti, et títulus Dómini iuxta términum eius W on dzień będzie ołtarz Pański w pośród ziemie Egiptskiej, a słup Pański podle granice jego.
20
erit in signum, et in testimónium Dómino exercítuum in terra Ægýpti. Clamábunt enim ad Dóminum a fácie tribulatiónis, et mittet eis salvatórem et propugnatórem, qui líberet eos. Będzie na znak i na świadectwo Panu zastępów w ziemi Egiptskiej. Bo wołać będą do Pana przed trapiącym, i pośle im zbawiciela i obrońcę, który je wybawi.
21
Et cognoscétur Dóminus ab Ægýpto, et cognóscent Ægýptii Dóminum in die illa: et colent eum in hóstiis et in munéribus: et vota vovébunt Dómino, et solvent. I poznają Pana w Egiptcie, i poznają Egiptianie Pana w on dzień, i będą go czcić ofiarami i darami: i będą ślubować śluby Panu, i oddadzą.
22
Et percútiet Dóminus Ægýptum plaga, et sanábit eam: et reverténtur ad Dóminum, et placábitur eis, et sanábit eos. I skarze Pan Egipt karaniem, i uzdrowi ji i nawrócą się do Pana, i da się im ubłagać, i uleczy je.
23
In die illa erit via de Ægýpto in Assýrios: et intrábit Assýrius Ægýptum, et Ægýptius in Assýrios, et sérvient Ægýptii Assur. W on dzień będzie droga z Egiptu do Assyryjczyków, i wnidzie Assyryjczyk do Egiptu, a Egiptczyk do Assyryjczyków, i będą służyć Egiptianie Assurowi.
24
In die illa erit Israel tértius Ægýptio et Assýrio: benedíctio in médio terræ, W on dzień będzie Izrael trzecim Egiptianowi i Assyrianowi: błogosławieństwem w pośród ziemie,
25
cui benedíxit Dóminus exercítuum, dicens: Benedíctus pópulus meus Ægýpti, et opus mánuum meárum Assýrio: heréditas autem mea Israel. Którą błogosławił Pan zastępów, mówiąc: Błogosławiony lud mój Egiptski, a uczynek rąk moich Assyryjczykowie: a dziedzictwo moje Izrael.
20
1
In anno, quo ingréssus est Tharthan in Azótum, cum misísset eum Sargon, rex Assyriórum, et pugnásset contra Azótum, et cepísset eam: Roku, którego wszedł Tharthando Azotu, gdy go by posłał Sargon król Assyryjski, i walczył przeciw Azotowi, i dobył go:
2
in témpore illo locútus est Dóminus in manu Isaíæ, fílii Amos, dicens: Vade, et solve saccum de lumbis tuis, et calceaménta tua tolle de pédibus tuis. Et fecit sic, vadens nudus, et discalceátus. Na on czas mówił Pan w ręce Izajasza syna Amos, rzekąc: Idź a rozwiąż wór z biódr twoich, a zżuj boty twe z nóg twoich. I uczynił tak, chodząc nago i boso.
3
Et dixit Dóminus: Sicut ambulávit servus meus Isaías nudus, et discalceátus, trium annórum signum et porténtum erit super Ægýptum, et super Æthiópiam, I rzekł Pan: Jako chodził sługa mój Izajasz nagi i bosy, trzech lat znak i cud będzie nad Egiptem i nad Etiopią:
4
sic minábit rex Assyriórum captivitátem Ægýpti, et transmigratiónem Æthiópiæ, iúvenum et senum, nudam et discalceátam, discoopértis nátibus, ad ignomíniam Ægýpti. Tak zapędzi król Assyryjski pojmanie Egiptskie, i przeprowadzenie Etyopskie młodych i starych nagie i bose z odkrytemi pośladkami na hańbę Egiptowi.
5
Et timébunt, et confundéntur ab Æthiópia spe sua, et ab Ægýpto glória sua. I zlękną się a wstydać się będą za Etyopią nadzieję swoję, i za Egipt chwałę swoję.
6
Et dicet habitátor ínsulæ huius in die illa: Ecce hæc erat spes nostra, ad quos confúgimus in auxílium, ut liberárent nos a fácie regis Assyriórum: et quómodo effúgere potérimus nos? I rzecze obywatel wyspu tego w on dzień: Oto ta była nadzieja nasza, do którycheśmy się uciekli o pomoc, aby nas wybawili od króla Assyryjskiego: a jakoż my będziemy ujść mogli?
21
1
Onus desérti maris. Sicut túrbines ab Africo véniunt, de desérto venit, de terra horríbili. Brzemię pustynie morskiej. Jako wichry z południa pochodzą, od puszczy ciągnie z ziemie strasznej.
2
Vísio dura nuntiáta est mihi: qui incrédulus est, infidéliter agit: et qui depopulátor est, vastat. Ascénde Ælam, óbside Mede: omnem gémitum eius cessáre feci. Widzenie srogie jest mi oznajmione: kto jest niedowiarkiem, niewiernie czyni: a który jest pustoszycielem, pustoszy. Wyciągni Elam, oblęż Medzie: uspokoiłem wszelkie wzdychanie jego.
3
Proptérea repléti sunt lumbi mei dolóre: angústia possédit me sicut angústia parturiéntis: córrui cum audírem, conturbátus sum cum vidérem. Dla tego napełniły biodra moje boleści, ucisk ogarnął mię jako ucisk rodzącej: upadłem usłyszawszy, strwożyłem się ujrzawszy.
4
Emárcuit cor meum, ténebræ stupefecérunt me: Bábylon dilécta mea pósita est mihi in miráculum. Zemdlało serce moje, zdumiałem się dla ciemności: Babilon miły mój, położony mi jest na podziw.
5
Pone mensam, contempláre in spécula comedéntes et bibéntes: súrgite príncipes, arrípite clýpeum. Przygotuj stół, wyglądaj na wieży jedzących i pijących: wstawajcie książęta, pochwyćcie tarcz.
6
Hæc enim dixit mihi Dóminus: Vade, et pone speculatórem, et quodcúmque víderit annúntiet. Bo to mi rzekł Pan: Idź a postaw stróża, a cokolwiek ujrzy, niech opowie.
7
Et vidit currum duórum équitum, ascensórem ásini, et ascensórem caméli: et contemplátus est diligénter multo intúitu. I ujrzał wóz dwu jezdnych, jadącego na ośle, i jadącego na wielbłądzie: i przypatrował się pilnie częstem wejrzeniem.
8
Et clamávit leo: Super spéculam Dómini ego sum, stans iúgiter per diem: et super custódiam meam ego sum, stans totis nóctibus. I zawołał lew: Na strażnicy Pańskiej, ja jestem, stojąc ustawicznie we dnie: i na straży mojej jam jest, stojąc po wszystkie nocy.
9
Ecce iste venit ascénsor vir bigæ équitum: et respóndit, et dixit: Cécidit, cécidit Bábylon, et ómnia sculptília deórum eius contríta sunt in terram. Ono ten idzie wsiadający wóz dwu jezdnych, i opowiedział a rzekł: Upadł, upadł Babilon, a wszystkie ryciny bogów jego pokruszone są na ziemię.
10
Tritúra mea, et fílii áreæ meæ, quæ audívi a Dómino exercítuum, Deo Israel, annuntiávi vobis. Młodźbo moja, i synowie bojowiska mego com słyszał od Pana zastępów Boga Izraelowego, opowiedziałem wam.
11
Onus Duma. Ad me clamat ex Seir: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? Brzemię Dumy woła na mię z Seir: Stróżu co z nocy? stróżu co z nocy?
12
Dixit custos: Venit mane et nox: si quǽritis, quǽrite: convertímini, veníte. Rzekł stróż: Przyszło zaranie i noc: jeśli pytacie, pytajcie: nawróćcie się, przydźcie.
13
Onus in Arábia. In saltu ad vésperam dormiétis, in sémitis Dédanim. Brzemię w Arabiej. W lesie na wieczór spać będziecie, na ścieszkach Dedanim.
14
Occurréntes sitiénti ferte aquam, qui habitátis terram austri: cum pánibus occúrrite fugiénti. Zabieżawszy pragnącemu przynieście wody, którzy mieszkacie w ziemi na południe, z chlebem zabieżcie uciekającemu.
15
A fácie enim gladiórum fugérunt, a fácie gládii imminéntis, a fácie arcus exténti, a fácie gravis prœ́lii. Bo przed mieczmi uciekli, przed mieczem nalegającym, przed łukiem napiętym, przed ciężką bitwą:
16
Quóniam hæc dicit Dóminus ad me: Adhuc in uno anno, quasi in anno mercenárii, et auferétur omnis glória Cedar. Bo to mówi Pan do mnie: Jeszcze za jeden rok, jako za rok najemnika, i ustanie wszystka sława Cedar.
17
Et relíquiæ númeri sagittariórum fórtium de fíliis Cedar imminuéntur: Dóminus enim Deus Israel locútus est. A ostatek pocztu strzelców mocnych synów Cedar umniejszon będzie: bo Pan Bóg Izraelów mówił.
22
1
Onus vallis Visiónis. Quidnam quoque tibi est, quia ascendísti et tu omnis in tecta? Brzemię doliny widzenia. Cóż się też tobie dzieje, żeś i ty wszystko wstąpiło na dachy?
2
Clamóris plena, urbs frequens, cívitas exsúltans: interfécti tui, non interfécti gládio, nec mórtui in bello. Krzyku pełne miasto ludne, miasto wesołe: pobici twoi nie pobici mieczem, ani pomarli na wojnie.
3
Cuncti príncipes tui fugérunt simul, duréque ligáti sunt: omnes, qui invénti sunt, vincti sunt páriter, procul fugérunt. Wszystkie książęta twoje uciekły społem, i twardo są powiązani: wszyscy, którzy są nalezieni powiązani są społem, daleko pouciekali.
4
Proptérea dixi: Recédite a me, amáre flebo: nolíte incúmbere ut consolémini me super vastitáte fíliæ pópuli mei. Dla tego rzekł: Odstąpcie odemnie, gorzko płakać będę: nie starajcie się, abyście mię cieszyli z strony spustoszenia córki ludu mego.
5
Dies enim interfectiónis, et conculcatiónis, et flétuum Dómino Deo exercítuum in valle visiónis scrutans murum, et magníficus super montem. Bo dzień zabijania i podeptania, i płaczów Panu Bogu zastępów w dolinie widzenia dobywający muru, i wielmożny na górze.
6
Et Ælam sumpsit pháretram, currum hóminis équitis, et paríetem nudávit clýpeus. Aelam też wziął sajdak, wóz człowieka jezdnego, i ścianę obnażyła tarcz.
7
Et erunt eléctæ valles tuæ plenæ quadrigárum, et équites ponent sedes suas in porta. I będą wyborne doliny twoje pełne poczwórnych, a jezdni postanowią stanowiska swe u bramy.
8
Et revelábitur operiméntum Iudæ, et vidébis in die illa armamentárium domus saltus. I odkryta będzie zasłona Judzka, a oglądasz w on dzień zbrojownią domu gajowego.
9
Et scissúras civitátis David vidébitis, quia multiplicátæ sunt: et congregástis aquas piscínæ inferióris, I połamania miasta Dawidowego ujrzycie, bo się zagęściły: i zgromadziliście wody stawu niższego,
10
et domos Ierúsalem numerástis, et destruxístis domos ad muniéndum murum. A domy Jerozolimskie policzyliście, i pokazaliście domy na obronienie muru.
11
Et lacum fecístis inter duos muros ad aquam piscínæ véteris: et non suspexístis ad eum, qui fécerat eam, et operatórem eius de longe non vidístis. I uczyniliście przekop między dwiema mury na wodę stawu starego: a nie oglądaliście się na tego, który ji był uczynił, i na sprawcę jego z daleka nie patrzyliście.
12
Et vocábit Dóminus Deus exercítuum in die illa ad fletum, et ad planctum, ad calvítium, et ad cíngulum sacci: I zawoła Pan Bóg zastępów w on dzień ku płaczu i ku narzekaniu, ku obłysieniu, i ku przepasaniu worem:
13
et ecce gáudium et lætítia, occídere vítulos et iuguláre aríetes, comédere carnes, et bíbere vinum: Comedámus, et bibámus: cras enim moriémur. A oto radość i wesele, zabijać cielce i zarzynać barany, jeść mięso a pić wino: Jedzmy a pijmy: bo jutro pomrzemy.
14
Et reveláta est in áuribus meis vox Dómini exercítuum: Si dimittétur iníquitas hæc vobis donec moriámini, dicit Dóminus Deus exercítuum. I zjawił się w uszach moich głos Pana zastępów: jeśli będzie ta nieprawość odpuszczona wam aż pomrzecie, mówi Pan Bóg zastępów:
15
Hæc dicit Dóminus Deus exercítuum: Vade, ingrédere ad eum, qui hábitat in tabernáculo, ad Sobnam præpósitum templi, et dices ad eum: To mówi Pan Bóg zastępów: Idź, wnidź do tego, który mieszka w przybytku, do Sobny przełożonego kościelnego, i rzeczesz do niego:
16
Quid tu hic, aut quasi quis hic? quia excidísti tibi hic sepúlcrum, excidísti in excélso memoriále diligénter, in petra tabernáculum tibi. Co ty tu, abo jakoby czem tu? żeś tu sobie wykował grób, wyciosałeś na wysokości pamiątkę pilnie, w skale przybytek sobie.
17
Ecce Dóminus asportári te fáciet, sicut asportátur gallus gallináceus, et quasi amíctum sic sublevábit te. Oto Pan da cię zanieść, jako zanoszą kura, i jako odzienie tak cię podniesie.
18
Corónans coronábit te tribulatióne, quasi pilam mittet te in terram latam et spatiósam: ibi moriéris, et ibi erit currus glóriæ tuæ, ignomínia domus Dómini tui. Koronując ukoronuję cię udręczeniem, jako piłę zarzuci cię do ziemie szerokiej i przestronej: tam umrzesz, i tam będzie wóz sławy twojej, hańba domu pana twego.
19
Et expéllam te de statióne tua, et de ministério tuo depónam te. I wypędzę cię z stanowiska twego, i z urzędu twego złożę cię.
20
Et erit in die illa: vocábo servum meum Elíacim fílium Helcíæ, I będzie dnia onego: Przyzowę sługi mego Eliacima syna Helciasza,
21
et índuam illum túnica tua, et cíngulo tuo confortábo eum, et potestátem tuam dabo in manu eius: et erit quasi pater habitántibus Ierúsalem et dómui Iuda. I oblokę go w szatę twoję, i pasem twoim zmocnię go, a władzę twoją dam w rękę jego: i będzie jako ociec obywatelom Jerozolimskim i domowi Judzkiemu.
22
Et dabo clavem domus David super húmerum eius: et apériet, et non erit qui claudat: et claudet, et non erit qui apériat. I dam klucz domu Dawidowego na ramię jego: i otworzy, a nie będzie ktoby zamknął: i zamknie, a nie będzie ktoby otworzył.
23
Et figam illum paxíllum in loco fidéli, et erit in sólium glóriæ dómui patris eius. I wbije ji jako kołek na miejscu wiernem, i będzie stolicą sławy domowi ojca swego.
24
Et suspéndent super eum omnem glóriam domus patris eius: vasórum divérsa génera, omne vas párvulum, a vasis craterárum usque ad omne vas musicórum. I zawieszą na nim wszystkę sławę domu ojca jego, naczynia rozmaitego, wszelakie naczynie małe, od naczynia kubków aż do wszego naczynia muzyków.
25
In die illa, dicit Dóminus exercítuum: Auferétur paxíllus, qui fixus fúerat in loco fidéli, et frangétur, et cadet, et períbit quod pepénderat in eo, quia Dóminus locútus est. W on dzień mówi Pan zastępów: Będzie wyjęt kołek który był wbity na miejscu wiernem: i złamany będzie, i upadnie, i zginie co na nim wisiało: bo Pan powiedział.
23
1
Onus Tyri. Ululáte naves maris: quia vastáta est domus, unde veníre consuéverant: de terra Cethim revelátum est eis. Brzemię Tyru. Wyjcie okręty morskie: bo zburzony jest dom skąd byli zwykli przychodzić: z ziemie Cethim objawiono im jest.
2
Tacéte qui habitátis in ínsula: negotiatóres Sidónis transfretántes mare, replevérunt te. Milczcie, którzy mieszkacie na wyspie: kupcy Sydońscy przeprawiający się przez morze, napełnili cię.
3
In aquis multis semen Nili, messis flúminis fruges eius: et facta est negotiátio géntium. Na wodach mnogich nasienie Nilu, żniwo rzeczne zboże jego, stał się kupiectwem narodów.
4
Erubésce, Sidon: ait enim mare, fortitúdo maris, dicens: Non parturívi, et non péperi, et non enutrívi iúvenes, nec ad increméntum perdúxi vírgines. Zawstydź się Sydonie: bo mówi morze: moc morska rzekąc: Nie pracowałam rodząc anim urodziła, i nie wychowałam młodzieńców, anim do lat dorosłych dochowała panien.
5
Cum audítum fúerit in Ægýpto, dolébunt cum audíerint de Tyro. Gdy usłyszą w Egiptcie, będą żałować, gdy usłyszą o Tyrze:
6
Transíte mária, ululáte qui habitátis in ínsula: Przewieźcie się przez morza, wyjcie, którzy mieszkacie na wyspie:
7
numquid non vestra hæc est, quæ gloriabátur a diébus prístinis in antiquitáte sua? Ducent eam pedes sui longe ad peregrinándum. Izali to nie jest wasze, które się chlubiło z dawna z starożytności swojej? powiodą je nogi jego w gościnę cudzą.
8
Quis cogitávit hoc super Tyrum quondam coronátam, cuius negotiatóres príncipes, institóres eius ínclyti terræ? Kto to umyślił o Tyrze niegdy ukoronowanym, którego kupcy, książęta, kramarze jego sławni na ziemi?
9
Dóminus exercítuum cogitávit hoc, ut detráheret supérbiam omnis glóriæ, et ad ignomíniam dedúceret univérsos ínclytos terræ. Pan zastępów umyślił to, aby ściągnął pychę wszelkiej sławy, a ku zelżywości przywiódł wszystkie zacne na ziemi.
10
Transi terram tuam quasi flumen fília maris, non est cíngulum ultra tibi. Idź przez ziemię twoję jako rzeka córko morska, niemasz pasa dalej.
11
Manum suam exténdit super mare, conturbávit regna: Dóminus mandávit advérsus Chánaan, ut contéreret fortes eius, Rękę swą wyciągnął na morze, zatrwożył królestwa, Pan rozkazał przeciw Chanaan, aby starł mocarze jego,
12
et dixit: Non adícies ultra ut gloriéris, calúmniam sústinens virgo fília Sidónis: in Cethim consúrgens tránsfreta: ibi quoque non erit réquies tibi. I rzekł: Nie przydasz więcej, abyś się chlubiła, potwarz cierpiąca panno córko Sydońska: powstawszy przepraw się do Cethim, i tam też nie będziesz miała odpoczynku.
13
Ecce terra Chaldæórum talis pópulus non fuit, Assur fundávit eam: in captivitátem traduxérunt robústos eius, suffodérunt domos eius, posuérunt eam in ruínam. Oto ziemia Chaldejska, takowy lud nie był, Assur założył ją: w niewolą zagnali mocarze jego, podkopali domy jego, obrócili ją w gruz.
14
Ululáte naves maris, quia devastáta est fortitúdo vestra. Wyjcie okręty morskie, bo zburzona jest moc wasza.
15
Et erit in die illa: in oblivióne eris o Tyre septuagínta annis, sicut dies regis uníus: post septuagínta autem annos erit Tyro quasi cánticum meretrícis. I będzie w on dzień: W zapamiętaniu będziesz o Tyrze przez siedmdziesiąt lat, jako dni króla jednego: a po siedmdziesiąt lat będzie Tyrowi jako pieśń nierządnice.
16
Sume cítharam, círcui civitátem méretrix oblivióni trádita: bene cane, frequénta cánticum, ut memória tui sit. Weźmi cytrę, obejdzi miasto, nierządnico zapomniona: graj dobrze, często powtarzaj pieśń, aby pamiątka o tobie była.
17
Et erit post septuagínta annos: visitábit Dóminus Tyrum, et redúcet eam ad mercédes suas, et rursum fornicábitur cum univérsis regnis terræ super fáciem terræ. I będzie po siedmdziesiąt lat: Nawiedzi Pan Tyr, i przywiedzie ji do myta jego: i będzie zaś nierząd płodził ze wszystkiemi królestwy ziemskiemi na ziemi.
18
Et erunt negotiatiónes eius, et mercédes eius sanctificátæ Dómino: non condéntur, neque reponéntur: quia his, qui habitáverint coram Dómino erit negotiátio eius, ut mandúcent in saturitátem, et vestiántur usque ad vetustátem. I będą kupiectwa jego i myta jego poświęcone Panu: nie będą chowane ani odłożone: bo tym, którzy mieszkają przed Panem, będzie kupiectwo jego, aby jedli do sytości, i przyodziewali się aż do starości.
24
1
Ecce Dóminus dissipábit terram, et nudábit eam, et afflíget fáciem eius, et dispérget habitatóres eius. Oto Pan rozprószy ziemię i obnaży ją, i utrapi oblicze jej, i rozprószy obywatele jej.
2
Et erit sicut pópulus, sic sacérdos: et sicut servus, sic dóminus eius: sicut ancílla, sic dómina eius: sicut emens, sic ille qui vendit: sicut fœnerátor, sic is qui mútuum áccipit: sicut qui répetit, sic qui debet. I będzie jako lud, tak i kapłan: a jako sługa, tak i pan jego: jako służebnica, tak i pani jej: jako kupujący, tak i ten, który przedaje, jako pożyczający, tak i ten który bierze na pożyczanie: jako który się upomina, tak który dłużen.
3
Dissipatióne dissipábitur terra, et direptióne prædábitur: Dóminus enim locútus est verbum hoc. Rozproszeniem rozproszona będzie ziemia, a drapieztwem zdrapieżona będzie. Bo Pan mówił to słowo.
4
Luxit, et deflúxit terra, et infirmáta est: deflúxit orbis, infirmáta est altitúdo pópuli terræ. Płakała i zeszła ziemia i zemdlała: zczedł świat, zemdlała wyniosłość narodu ziemie.
5
Et terra infécta est ab habitatóribus suis, quia transgréssi sunt leges, mutavérunt ius, dissipavérunt fœdus sempitérnum. A ziemia splugawiona jest od obywatelów swoich: iż przystąpili zakon, odmienili prawo, złamali przymierze wieczne.
6
Propter hoc maledíctio vorábit terram, et peccábunt habitatóres eius: ideóque insánient cultóres eius, et relinquéntur hómines pauci. Dla tego przeklęctwo pożrze ziemię, a będą grzeszyć obywatele jej: i przeto będą szaleć sprawujący ją, a mało ludzi zostanie.
7
Luxit vindémia, infirmáta est vitis, ingemuérunt omnes qui lætabántur corde. Płakało wina zbieranie, zachorzało winne drzewo, wzdychali wszyscy, którzy byli wesołego serca.
8
Cessávit gáudium tympanórum, quiévit sónitus lætántium, contícuit dulcédo cítharæ. Ustało wesele bębnów, ustało wykrzykanie radujących się, umilkła wdzięczność cytry.
9
Cum cántico non bibent vinum: amára erit pótio bibéntibus illam. Nie będą się napijać wina z śpiewaniem: gorzki będzie napój pijącym go.
10
Attríta est cívitas vanitátis, clausa est omnis domus nullo introeúnte. Zstarte jest miasto próżności, zamkniono każdy dom, że nikt nie wchodził.
11
Clamor erit super vino in platéis, desérta est ómnia lætítia, translátum est gáudium terræ. Wołanie będzie o wino po ulicach: opuszczone jest wszelkie wesele: przeniosło się wesele ziemie.
12
Relícta est in urbe solitúdo, et calámitas ópprimet portas. Zostało w mieście spustoszenie, a upadek zawali bramy.
13
Quia hæc erunt in médio terræ in médio populórum: quómodo si paucæ olívæ, quæ remansérunt, excutiántur ex ólea: et racémi, cum fúerit finíta vindémia. Bo to będzie w pośród ziemie, w pośrodku narodów: jako gdyby trochę oliwek, które zostały otrzęsione z oliwnego drzewa: i grona winne, gdy się dokona obieranie wina.
14
Hi levábunt vocem suam, atque laudábunt: cum glorificátus fúerit Dóminus, hínnient de mari. Ci podniosą głos swój i chwalić będą: gdy będzie Pan uwielbiony, wykrzykną od morza.
15
Propter hoc in doctrínis glorificáte Dóminum: in ínsulis maris nomen Dómini Dei Israel. Dla tego w naukach sławcie Pana: na wyspach morskich imię Pana Boga Izraelowego.
16
A fínibus terræ laudes audívimus, glóriam iusti. Et dixi: Secrétum meum mihi, secrétum meum mihi, væ mihi: prævaricántes prævaricáti sunt, et prævaricatióne transgressórum prævaricáti sunt. Z kraju ziemie słyszeliśmy chwały, sławę sprawiedliwego. I rzekłem: Tajemnica moja mnie, tajemnica moja mnie, biada mnie: występnicy wystąpili, a wykroczeniem występników wystąpili.
17
Formído, et fóvea, et láqueus super te, qui habitátor es terræ. Strach, i dół, i sidło nad tobą, któryś mieszkaniem ziemie.
18
Et erit: qui fúgerit a voce formídinis, cadet in fóveam: et qui se explicáverit de fóvea, tenébitur láqueo: quia cataráctæ de excélsis apértæ sunt, et concutiéntur fundaménta terræ. I będzie: Kto uciecze przed głosem strachu, wpadnie w dół: a kto się wyprawi z dołu, pojman będzie sidłem: bo się upusty z wysokości otworzyły, i zatrzasną się fundamenty ziemie.
19
Confractióne confringétur terra, contritióne conterétur terra, commotióne commovébitur terra, Łamaniem połamie się ziemia, skruszeniem skruszy się ziemia.
20
agitatióne agitábitur terra sicut ébrius, et auferétur quasi tabernáculum uníus noctis: et gravábit eam iníquitas sua, et córruet, et non adíciet ut resúrgat. Poruszeniem poruszy się ziemia jako pijany, i będzie zdjęta jako budka jednej nocy: i obciąży ją nieprawość jej, i upadnie, a nie przyda, żeby powstała.
21
Et erit: in die illa visitábit Dóminus super milítiam cæli in excélso: et super reges terræ, qui sunt super terram. I będzie: W on dzień nawiedzi Pan wojsko niebieskie na wysokości, i króle ziemskie, którzy są na ziemi.
22
Et congregabúntur in congregatióne uníus fascis in lacum, et claudéntur ibi in cárcere, et post multos dies visitabúntur. I zgromadzą się zgromadzeniem jednego snopka do dołu, i będą tam zamknieni w ciemnicy, a po wielu dni nawiedzeni będą.
23
Et erubéscet luna, et confundétur sol, cum regnáverit Dóminus exercítuum in monte Sion, et in Ierúsalem, et in conspéctu senum suórum fúerit glorificátus. I zasroma się księżyc i zawstydzi się słońce, gdy będzie królował Pan zastępów na górze Sion, i w Jeruzalem, a przed oczyma starców swoich uwielbion będzie.
25
1
Dómine Deus meus es tu, exaltábo te, et confitébor nómini tuo: quóniam fecísti mirabília, cogitatiónes antíquas fidéles, amen. Panie Boże mój ty jesteś, wywyższać cię będę, i wyznawać imieniowi twemu: iżeś uczynił dziwy myśli starodawne wierne, Amen.
2
Quia posuísti civitátem in túmulum, urbem fortem in ruínam, domum alienórum: ut non sit cívitas, et in sempitérnum non ædificétur. Bowiemeś obrócił miasto w mogiłę, miasto mocne w rozwaliny, dom cudzoziemców: aby nie było miastem, ażeby go na wieki nie zbudowano.
3
Super hoc laudábit te pópulus fortis, cívitas géntium robustárum timébit te. Dla tego cię będzie chwalił lud mocny, miasto narodów dużych ciebie się bać będzie.
4
Quia factus es fortitúdo páuperi, fortitúdo egéno in tribulatióne sua: spes a túrbine, umbráculum ab æstu: spíritus enim robustórum quasi turbo impéllens paríetem. Iżeś się stał mocą ubogiemu, mocą nędznikowi w udręczeniu jego: nadzieją od wichru, chłodnikiem od gorąca, bo duch mocarzów jako wicher bijący w ścianę.
5
Sicut æstus in siti, tumúltum alienórum humiliábis: et quasi calóre sub nube torrénte propáginem fórtium marcéscere fácies. Jako gorącość w pragnieniu, trwogę cudzych uniżysz: a jako gorącością pod obłokiem palącą potomstwo mocarzów ususzysz.
6
Et fáciet Dóminus exercítuum ómnibus pópulis in monte hoc convívium pínguium, convívium vindémiæ, pínguium medullatórum, vindémiæ defæcátæ. I uczyni Pan zastępów na wszystkie narody na tej górze ucztę z rzeczy tłustych, ucztę zbierania wina, z tłustych rzeczy szpik w sobie mających, z zebrania wina wystałego.
7
Et præcipitábit in monte isto fáciem vínculi colligáti super omnes pópulos, et telam quam ordítus est super omnes natiónes. I zrzuci na tej górze oblicze związki zawiązanej na wszystkie ludzie i płótno, które zaczął na wszystkie narody.
8
Præcipitábit mortem in sempitérnum: et áuferet Dóminus Deus lácrymam ab omni fácie, et oppróbrium pópuli sui áuferet de univérsa terra: quia Dóminus locútus est. Zrzuci śmierć na wieki: i odejmie Pan Bóg łzę z każdego oblicza, i pohańbienie ludu swego zejmie ze wszystkiej ziemie: bo Pan mówił:
9
Et dicet in die illa: Ecce Deus noster iste, exspectávimus eum, et salvábit nos: iste Dóminus, sustinúimus eum, exsultábimus, et lætábimur in salutári eius. I rzecze dnia onego: Oto Bóg nasz ten, czekaliśmy nań, i zbawił nas: ten Pan, czekaliśmy go, rozradujem się i rozweselem się w zbawieniu jego.
10
Quia requiéscet manus Dómini in monte isto: et triturábitur Moab sub eo, sícuti terúntur páleæ in plaustro. Bo odpoczynie ręka Pańska na tej górze: a Moab będzie pod nim młócon jako trą plewy wozem.
11
Et exténdet manus suas sub eo, sicut exténdit natans ad natándum: et humiliábit glóriam eius cum allisióne mánuum eius. I wyciągnie ręce swe pod nim, jako wyciąga ten który płynie ku pływaniu: i zniży sławę jego z potłuczeniem rąk jego.
12
Et muniménta sublímium murórum tuórum cóncident, et humiliabúntur, et detrahéntur in terram usque ad púlverem. I obrony wysokich murów twych upadną, i zniżone będą, i zściągnione na ziemię aż do prochu.
26
1
In die illa cantábitur cánticum istud in terra Iuda: Urbs fortitúdinis nostræ Sion salvátor, ponétur in ea murus et antemurále. W on dzień będą śpiewać tę pieśń w ziemi Judzkiej.
2
Aperíte portas, et ingrediátur gens iusta, custódiens veritátem. Miasto mocy naszej Sion zbawiciel, będzie w nim położony mur i przedmurze.
3
Vetus error ábiit: servábis pacem: pacem, quia in te sperávimus. Otwórzcie bramy, a niech wnidzie naród sprawiedliwy strzegający prawdy.
4
Sperástis in Dómino in sǽculis ætérnis: in Dómino Deo forti in perpétuum. Stary błąd odszedł: zachowasz pokój: pokój, bośmy w tobie nadzieję mieli.
5
Quia incurvábit habitántes in excélso, civitátem sublímem humiliábit. Humiliábit eam usque ad terram, détrahet eam usque ad púlverem. Mieliście nadzieję w Panu na wieki wieczne, w Panu Bogu mocnym na wieki.
6
Conculcábit eam pes, pedes páuperis, gressus egenórum. Bo zniży mieszkające na wysokości, miasto wywyższone poaiży. Poniży je aż na ziemię, zaciągnie je aż do prochu.
7
Sémita iusti recta est, rectus callis iusti ad ambulándum. Podepce je noga, nogi ubogiego, kroki nędzników. Ścieżka sprawiedliwego prosta jest, prosta droga sprawiedliwego na chodzenie.
8
Et in sémita iudiciórum tuórum Dómine sustinúimus te: nomen tuum, et memoriále tuum in desidério ánimæ. A na ścieżce sądów twoich Panie czekaliśmy na cię: imię twoje i pamiątka twoja w żądzy dusze.
9
Anima mea desiderávit te in nocte, sed et spíritu meo in præcórdiis meis de mane vigilábo ad te. Cum féceris iudícia tua in terra, iustítiam discent habitatóres orbis. Dusza moja żądała cię w nocy: ale i duchem moim we wnętrznościach moich z rana będę czuł do ciebie. Gdy uczynisz sądy twoje na ziemi, sprawiedliwości się nauczą obywatele świata.
10
Misereámur ímpio, et non discet iustítiam: in terra sanctórum iníqua gessit, et non vidébit glóriam Dómini. Zmiłujmy się nad niezbożnym, a nie nawyknie sprawiedliwości: w ziemi świętych nieprawość czynił, i nie ogląda chwały Pańskiej.
11
Dómine exaltétur manus tua, et non vídeant: vídeant, et confundántur zelántes pópuli: et ignis hostes tuos dévoret. Panie niech się wywyższy ręka twoja, a niechaj nie widzą: niech ujrzą, a zawstydzą się zawisni ludzie: a ogień niech pożrze nieprzyjacioły twoje.
12
Dómine dabis pacem nobis: ómnia enim ópera nostra operátus es nobis. Panie dasz nam pokój: bo wszystkie uczynki nasze sprawiłeś nam.
13
Dómine Deus noster, possedérunt nos dómini absque te: tantum in te recordémur nóminis tui. Panie Boże nasz, opanowali nas panowie oprócz ciebie, tylko w tobie niechaj pamiętamy na imię twoje.
14
Moriéntes non vivant, gigántes non resúrgant: proptérea visitásti et contrivísti eos, et perdidísti omnem memóriam eórum. Umierający niech nie żyją, obrzymowie niech nie powstają: dla tego nawiedziłeś i zniszczyłeś je, i skruszyłeś wszystkę pamiątkę ich.
15
Indulsísti genti Dómine, indulsísti genti: numquid glorificátus es? elongásti omnes términos terræ. Folgowałeś narodowi Panie, folgowałeś narodowi: izaliś jest uwielbion? oddaliłeś wszystkie granice ziemie.
16
Dómine in angústia requisiérunt te, in tribulatióne múrmuris doctrína tua eis. Panie w ucisku szukali cię, w utrapieniu szemrania nauka twoja im.
17
Sicut quæ cóncipit, cum appropinquáverit ad partum, dolens clamat in dolóribus suis: sic facti sumus a fácie tua Dómine. Jako która poczyna, gdy się przybliża ku rodzeniu, bolejąc woła w boleściach swych: takeśmy się stali od oblicza twego Panie.
18
Concépimus, et quasi parturívimus, et pepérimus spíritum: salútes non fécimus in terra, ídeo non cecidérunt habitatóres terræ. Poczęliśmy, i jakobyśmy pracowali rodząc, i porodziliśmy ducha: zbawienia nie sprawowaliśmy na ziemi, przetoż nie upadli obywatele ziemie.
19
Vivent mórtui tui, interfécti mei resúrgent: expergiscímini, et laudáte qui habitátis in púlvere: quia ros lucis ros tuus, et terram gigántum détrahes in ruínam. Żyć będą umarli twoi, pobici moi powstaną, ocućcie się a chwalcie, którzy mieszkacie w prochu: bo rossa światłości rossa twoja, a ziemię obrzymów ściągniesz do upadku.
20
Vade pópulus meus, intra in cubícula tua, claude óstia tua super te, abscóndere módicum ad moméntum, donec pertránseat indignátio. Idź ludu mój, wnidź do komór twoich, zamkni drzwi twoje za sobą, skryj się na mały czas na chwilkę, aż przeminie zagniewanie.
21
Ecce enim Dóminus egrediétur de loco suo, ut vísitet iniquitátem habitatóris terræ contra eum: et revelábit terra sánguinem suum, et non opériet ultra interféctos suos. Bo oto Pan wynidzie z miejsca swego, aby nawiedził nieprawość obywatela ziemie przeciw niemu: i odkryje ziemia krew swoję, a nie zakryje dalej pobitych swoich.
27
1
In die illa visitábit Dóminus in gládio suo duro, et grandi, et forti, super Levíathan, serpéntem vectem, et super Levíathan, serpéntem tortuósum, et occídet cetum, qui in mari est. W on dzień nawiedzi Pan mieczem, swoim twardym, i wielkim a mocnym, Lewiathana węża zaworę, i Lewiathana węża pokrzywionego, i zabije wieloryba, który jest w morzu.
2
In die illa vínea meri cantábit ei. W on dzień winnica szczerego wina będzie sobie śpiewać.
3
Ego Dóminus, qui servo eam, repénte propinábo ei: ne forte visitétur contra eam, nocte et die servo eam. Ja Pan który jej strzegę, znagła ją poczęstuję: aby snać nie było nawiedzenie przeciw niej, we dnie i w nocy strzegę jej.
4
Indignátio non est mihi: quis dabit me spinam et veprem in prœ́lio: grádiar super eam, succéndam eam páriter? Rozgniewania niemasz u mnie kto mię uczyni cierniem i tarniem w bitwie: pójdę po niej, podpalę ją zarazem.
5
An pótius tenébit fortitúdinem meam, fáciet pacem mihi, pacem fáciet mihi? Czyli raczej zatrzyma moc moję, uczyni mi pokój, pokój mi uczyni.
6
Qui ingrediúntur ímpetu ad Iacob, florébit et germinábit Israel, et implébunt fáciem orbis sémine. Którzy wchodzą pędem do Jakóba, zakwitnie i rodzić będzie Izrael, i napełnią świat nasieniem.
7
Numquid iuxta plagam percutiéntis se percússit eum? aut sicut occídit interféctos eius, sic occísus est? Izali według plagi onego, który ji bije, ubił go? abo jako zabił zabite jego, tak zabit jest?
8
In mensúra contra mensúram, cum abiécta fúerit, iudicábis eam: meditátus est in spíritu suo duro per diem æstus. W mierze przeciwko mierze, gdy odrzucona będzie, osądzisz ją: rozmyślał w duchu swym twardym w dzień gorącości.
9
Idcírco super hoc dimittétur iníquitas dómui Iacob: et iste omnis fructus ut auferátur peccátum eius, cum posúerit omnes lápides altáris sicut lápides cíneris allísos, non stabunt luci et delúbra. Przeto dla tego będzie odpuszczona nieprawość domowi Jakóbowemu: a ten wszystek owoc, aby odjęt był grzech jego, gdy położy wszystkie kamienie ołtarza, jako kamienie popiołu pokruszone: nie ostoją się gaje i zbory.
10
Cívitas enim muníta desoláta erit: speciósa relinquétur, et dimittétur quasi desértum: ibi pascétur vítulus, et ibi accubábit, et consúmet summitátes eius. Bo miasto obronne spustoszeje, piękne będzie opuszczone, i zostawione jako pustynia: tam się będzie pasł cielec, i ta legać będzie, i spasie wierzchołki jego.
11
In siccitáte messes illíus conteréntur, mulíeres veniéntes, et docéntes eam: non est enim pópulus sápiens, proptérea non miserébitur eius, qui fecit eum: et qui formávit eum, non parcet ei. W suchości żniwa jego będą pokruszone, niewiasty przychodzące a uczące ją: bo nie jest lud mądry, przeto nie zlituje się nad nim, który go uczynił: a który go stworzył, nie przepuści mu.
12
Et erit: in die illa percútiet Dóminus ab álveo flúminis usque ad torréntem Ægýpti, et vos congregabímini unus et unus fílii Israel. I będzie: W on dzień pobije Pan od łożyska rzeki, aż do potoku Egiptskiego, a wy się zgromadzicie jeden i jeden synowie Izraelowi.
13
Et erit: in die illa clangétur in tuba magna, et vénient, qui pérditi fúerant de terra Assyriórum, et qui eiécti erant in terra Ægýpti, et adorábunt Dóminum in monte sancto in Ierúsalem. I będzie: W on dzień zatrąbią w trąb? wielką, i przyjdą, którzy byli pominęli z ziemie Assyryjskiej, i którzy byli wygnańcy w ziemi Egiptskiej, i będą się kłaniać Panu na górze świętej w Jeruzalem.
28
1
Væ corónæ supérbiæ, ébriis Ephraim, et flori decidénti, glóriæ exsultatiónis eius, qui erant in vértice vallis pinguíssimæ, errántes a vino. Biada koronie pychy, pijanym Ephraim, i kwiatowi opadającemu, stawie radości jego, którzy byli na wierzchu doliny barze tłustej, błądzący od wina.
2
Ecce válidus et fortis Dóminus sicut ímpetus grándinis: turbo confríngens, sicut ímpetus aquárum multárum inundántium et emissárum super terram spatiósam. Oto duży a mocny Pan jako nawałność gradu: wicher druzgocący, jako bystrość wód gwałtownych wylewających i wypuszczonych na ziemię przestroną.
3
Pédibus conculcábitur coróna supérbiæ ebriórum Ephraim. Nogami podeptana będzie korona pychy pijanych Ephraim.
4
Et erit flos décidens glóriæ exsultatiónis eius, qui est super vérticem vallis pínguium, quasi temporáneum ante maturitátem autúmni: quod cum aspéxerit videns, statim ut manu tenúerit, devorábit illud. I będzie kwiat opadający sławy radości jego, który jest na wierzchu doliny tłustych, jako skoroźrzaty owoc przed dojrzałością jesieni: który obaczywszy patrzący, skoro w rękę weźmie zje go.
5
In die illa erit Dóminus exercítuum coróna glóriæ, et sertum exsultatiónis resíduo pópuli sui: W on dzień będzie Pan zastępów koroną chwały, i wieńcem wesela ostatkowi ludu swego:
6
et spíritus iudícii sedénti super iudícium, et fortitúdo reverténtibus de bello ad portam. I duchem sądu siedzącemu na sądzie, i mocą wracającym się z wojny do bramy.
7
Verum hi quoque præ vino nesciérunt, et præ ebrietáte erravérunt: sacérdos et prophéta nesciérunt præ ebrietáte, absórpti sunt a vino, erravérunt in ebrietáte, nesciérunt vidéntem, ignoravérunt iudícium. Lecz i ci od wina nie znali, a od pijaństwa pobłądzili: kapłan i prorok nie wiedzieli od pijaństwa, zatonęli w winie, pobłądzili w pijaństwie, nie znali widzącego, nie umieli sądu.
8
Omnes enim mensæ replétæ sunt vómitu sordiúmque, ita ut non esset ultra locus. Bo wszystkie stoły są pełne wracania i plugastwa, tak iż niemasz więcej miejsca.
9
Quem docébit sciéntiam? et quem intellígere fáciet audítum? ablactátos a lacte, avúlsos ab ubéribus. Kogóż nauczy umiejętności? a komu da zrozumieć co słyszał? osławionym od mleka, odsądzonym od piersi.
10
Quia manda remánda, manda remánda, exspécta reexspécta, exspécta reexspécta, módicum ibi, módicum ibi. Abowiem rozkaż, zaś rozkaż, rozkaż, zaś rozkaż, czekaj zaś czekaj, czekaj zaś czekaj, trochę tam, trochę tam.
11
In loquéla enim lábii, et lingua áltera loquétur ad pópulum istum. Bo mówieniem warg, a językiem inszym będzie mówił do ludu tego.
12
Cui dixit: Hæc est réquies mea, refícite lassum, et hoc est meum refrigérium: et noluérunt audíre. Któremu rzekł: To jest odpoczynienie moje, posilcie spracowanego, i to jest ochłoda moja: a nie chcieli słuchać.
13
Et erit eis verbum Dómini: Manda remánda, manda remánda, exspécta reexspécta, exspécta reexspécta, módicum ibi, módicum ibi: ut vadant, et cadant retrórsum, et conterántur, et illaqueéntur, et capiántur. I będzie im słowo Pańskie: Rozkaż, zaś rozkaż, rozkaż, zaś rozkaż, czekaj zaś czekaj, czekaj zaś czekaj, trochę tam, trochę tam: ze pójdą a padną wznak, i będą potarci, i usidleni i pojmani.
14
Propter hoc audíte verbum Dómini viri illusóres, qui dominámini super pópulum meum, qui est in Ierúsalem. A przeto słuchajcie słowa Pańskiego mężowie naśmiewcy, którzy panujecie nad ludem moim, który jest w Jeruzalem.
15
Dixístis enim: Percússimus fœdus cum morte, et cum inférno fécimus pactum: flagéllum inúndans cum transíerit, non véniet super nos: quia posúimus mendácium spem nostram, et mendácio protécti sumus. Abowiemeście mówili: Postanowiliśmy przymierze z śmiercią, a z piekłem uczyniliśmy umowę. Kiedy bicz gwałtowny przechodzić będzie, nie przyjdzie na nas, bośmy położyli kłamstwo nadzieją naszą, i nakryliśmy się kłamstwem.
16
Idcírco hæc dicit Dóminus Deus: Ecce ego mittam in fundaméntis Sion lápidem, lápidem probátum, angulárem, pretiósum, in fundaménto fundátum: qui credíderit, non festínet. Przeto to mówi Pan Bóg: Oto ja założę w fundamenciech Sion kamień, kamień doświadczony, węgielny, kosztowny, na fundamencie fundowany, kto uwierzy, niech się nie kwapi.
17
Et ponam in póndere iudícium, et iustítiam in mensúra: et subvértet grando spem mendácii: et protectiónem aquæ inundábunt. I położę pod wagą sąd, a sprawiedliwość pod miarą: i wywróci grad nadzieję kłamstwa: i przykrycie, wody zaleją.
18
Et delébitur fœdus vestrum cum morte, et pactum vestrum cum inférno non stabit: flagéllum inúndans cum transíerit, éritis ei in conculcatiónem. I będzie zgładzone przymierze wasze z śmiercią, a wasza umowa z piekłem nie ostoi się: bicz gwałtowny gdy przyjdzie, będziecie podeptaniem jego.
19
Quandocúmque pertransíerit, tollet vos: quóniam in mane dilúculo pertransíbit in die et in nocte, et tantúmmodo sola vexátio intelléctum dabit audítui. Kiedykolwiek przejdzie, zabierze was: bo rano o świtaniu przejdzie we dnie i w nocy, a samo tylko utrapienie da wyrozumienie słuchowi.
20
Coangustátum est enim stratum, ita ut alter décidat: et pállium breve utrúmque operíre non potest. Bo zwąziło się łoże, tak iż drugi spadnie: a kołdra ważka obu nakryć nie może.
21
Sicut enim in monte divisiónum stabit Dóminus: sicut in valle, quæ est in Gábaon, irascétur: ut fáciat opus suum, aliénum opus eius: ut operétur opus suum, peregrínum est opus eius ab eo. Po jako na górze rozdziałów Pan stanie: jako w dolinie, która jest w Gabaon zagniewa się: aby uczynił uczynek swój, obcy uczynek swój, aby działał dzieło swe, obce jest dzieło jego od niego.
22
Et nunc nolíte illúdere, ne forte constringántur víncula vestra: consummatiónem enim et abbreviatiónem audívi a Dómino Deo exercítuum super univérsam terram. A teraz nie naśmiewajcie się, by snać nie były ścieśnione związki wasze, bom słyszał od Pana Boga zastępów dokonanie i ukrócenie na wszystkę ziemię.
23
Auribus percípite, et audíte vocem meam: atténdite, et audíte elóquium meum. Bierzcie w uszy, a posłuchajcie głosu mego, pilnujcie a posłuchajcie powieści mojej.
24
Numquid tota die arábit arans ut serat, proscíndet et sárriet humum suam? Izali cały dzień będzie oracz orał aby siał, będzie przewracał i bronował ziemię swoję?
25
Nonne cum adæquáverit fáciem eius, seret gith, et cymínum sparget, et ponet tríticum per órdinem, et hórdeum, et mílium, et víciam in fínibus suis? Izali zrównawszy wierzch jej, nie będzie siał czarnuchy, i kminu nie roztrzęsie, i nie nasieje pszenice porządkiem, i jęczmienia, i prosa, i wyki miejscy swemi?
26
Et erúdiet illum in iudício: Deus suus docébit illum. I wyćwiczy ji w sądzie, Bóg jego nauczy ji.
27
Non enim in serris triturábitur gith, nec rota plaustri super cymínum circuíbit: sed in virga excutiétur gith, et cymínum in báculo. Bo nie piłami młócić będą czarnuchy, ani koło wozowe po kminie obracać się będzie: ale laską będzie wybita czarnucha, a kmin kijem.
28
Panis autem comminuétur: verum non in perpétuum tritúrans triturábit illum, neque vexábit eum rota plaustri, neque úngulis suis commínuet eum. A chleb mleć będą: wszakoż nie na wieki ten, który młóci będzie go młócił, ani go będzie trzeć koło wozowe, ani ji pokruszy paznoktami swemi.
29
Et hoc a Dómino Deo exercítuum exívit, ut mirábile fáceret consílium, et magnificáret iustítiam. A to od Pana Eoga zastępów wyszło, aby dziwna uczynił radę, a uwielmożył sprawiedliwość.
29
1
Væ Ariel, Ariel cívitas, quam expugnávit David: ádditus est annus ad annum: solemnitátes evolútæ sunt. Biada Ariel, Ariel miasto, którego dobył Dawid: przydan jest rok do roku: święta uroczyste przeminęły.
2
Et circumvallábo Ariel, et erit tristis et mœrens, et erit mihi quasi Ariel. I oblęgę Ariela, a będzie smętny i żałosny i będzie mi jako Ariel.
3
Et circúmdabo quasi sphæram in circúitu tuo, et iáciam contra te ággerem, et muniménta ponam in obsidiónem tuam. I otoczę jako krąg w koło ciebie, i usypę przeciw tobie wał, i baszty poczynię na oblężenie twoje.
4
Humiliáberis, de terra loquéris, et de humo audiétur elóquium tuum: et erit quasi pythónis de terra vox tua, et de humo elóquium tuum mussitábit. Poniżon będziesz, z ziemie będziesz mówić, i z ziemie będzie słyszana mowa twoja: i będzie jako Pithona z ziemie głos twój, a z piasku powieść twoja szeptać będzie.
5
Et erit sicut pulvis ténuis multitúdo ventilántium te, et sicut favílla pertránsiens multitúdo eórum, qui contra te prævaluérunt: I będzie jako proch drobny mnóstwo rozmiatających cię: a jako perz mijający zgraja tych, którzy przeciw tobie przemogli:
6
erítque repénte conféstim. A Dómino exercítuum visitábitur in tonítruo, et commotióne terræ, et voce magna túrbinis et tempestátis, et flammæ ignis devorántis. A będzie nagle z strzaskiem. Od Pana zastępów nawiedzion będzie, gromem i trzęsieniem ziemie, i głosem wielkim wichru i burze i płomienia ognia pożerającego:
7
Et erit sicut sómnium visiónis noctúrnæ multitúdo ómnium géntium, quæ dimicavérunt contra Ariel, et omnes qui militavérunt, et obsedérunt, et prævaluérunt advérsus eam. I będzie jako sen widzenia nocnego zgraja wszech narodów, którzy walczyli na Ariela, i wszyscy, którzy bojowali, i obiegli, i przemogli przeciwko niemu.
8
Et sicut sómniat esúriens, et cómedit, cum autem fúerit expergefáctus, vácua est ánima eius: et sicut sómniat sítiens et bibit, et postquam fúerit expergefáctus, lassus adhuc sitit, et ánima eius vácua est: sic erit multitúdo ómnium géntium, quæ dimicavérunt contra montem Sion. A jako się śni głodnemu a on je, a gdy się ocuci, czcza jest dusza jego: a jako się śni pragnącemu a on pije, a gdy się ocknie, spracowany jeszcze pragnie, a dusza jego czcza jest: tak będzie zgraja wszech narodów, którzy walczyli przeciw górze Sion.
9
Obstupéscite et admirámini, fluctuáte, et vacilláte: inebriámini, et non a vino: movémini, et non ab ebrietáte. Zdumiejcie się a zadziwujcie się, chwiejcie się a cholebcie się: upijcie się, a nie winem: taczajcie się, a nie od opilstwa.
10
Quóniam míscuit vobis Dóminus spíritum sopóris, claudet óculos vestros, prophétas et príncipes vestros, qui vident visiónes, opériet. Bo wam dał pić Pan ducha snu twardego, zawrze oczy wasze, proroki i książęta wasze, którzy widają widzenia, nakryje.
11
Et erit vobis vísio ómnium sicut verba libri signáti, quem cum déderint sciénti lítteras, dicent: Lege istum: et respondébit: Non possum, signátus est enim. I będzie wam widzenie wszech jako słowa ksiąg zapieczętowanych, które gdy dadzą umiejącemu pismo, rzeką: Czytaj to: i odpowie. Nie mogę, bo są zapieczętowane.
12
Et dábitur liber nesciénti lítteras, dicetúrque ei: Lege: et respondébit: Néscio lítteras. I dadzą księgi temu, który pisma nie umie, i rzeką mu: Czytaj: a odpowie: Nie umiem pisma.
13
Et dixit Dóminus: Eo quod appropínquat pópulus iste ore suo, et lábiis suis gloríficat me, cor autem eius longe est a me, et timuérunt me mandáto hóminum et doctrínis: I rzekł Pan: Ponieważ ten lud przybliża się ku mnie usty swemi, a czci mię wargami swemi, ale serce jego daleko jest odemnie, i bali się mnie rozkazaniem ludzkiem i naukami.
14
ídeo ecce ego addam ut admiratiónem fáciam pópulo huic miráculo grandi et stupéndo: períbit enim sapiéntia a sapiéntibus eius, et intelléctus prudéntium eius abscondétur. Przetoż oto ja przydam, że uczynię podziwienie ludowi temu cudem wielkim i dziwnym, bo zginie mądrość od mądrych jego, i rozum roztropnych jego skryje się.
15
Væ qui profúndi estis corde, ut a Dómino abscondátis consílium: quorum sunt in ténebris ópera, et dicunt: Quis videt nos, et quis novit nos? Biada, którzyście serca głębokiego, żebyście kryli przed Panem radę: których uczynki są w ciemności, i mówią: Któż nas widzi, a kto wie o nas?
16
Pervérsa est hæc vestra cogitátio: quasi si lutum contra fígulum cógitet, et dicat opus factóri suo: Non fecísti me: et figméntum dicat fictóri suo: Non intélligis. Przewrotna jest ta myśl wasza: jako gdyby glina myśliła przeciw garncarzowi, abo rzekła robota temu kto ją urobił: Nie urobiłeś mię: a ulepienie lepiarzowi swemu: Nie rozumiesz.
17
Nonne adhuc in módico et in brevi convertétur Líbanus in charmel, et charmel in saltum reputábitur? Aza jeszcze za mały i krótki czas i nie obróci się Liban w Charmel a Charmel za las, poczytan będzie?
18
Et áudient in die illa surdi verba libri, et de ténebris et calígine óculi cæcórum vidébunt. I usłyszą dnia onego głuszy słowa ksiąg, a z ciemności i z mroku oczy ślepych patrzyć będą.
19
Et addent mites in Dómino lætítiam, et páuperes hómines in sancto Israel exsultábunt: A ciszy przydadzą w Panu wesela, i ubodzy ludzie rozradują się w świętym Izraelowym:
20
quóniam defécit qui prævalébat, consummátus est illúsor, et succísi sunt omnes qui vigilábant super iniquitátem: Bo ustał, który przemagał, zniszczon jest naśmiewca, i wycięci są wszyscy, którzy czujni byli do nieprawości.
21
qui peccáre faciébant hómines in verbo, et arguéntem in porta supplantábant, et declinavérunt frustra a iusto. Którzy ku grzechowi przywodzili człowieka słowem, i podchodzili w bramie strofującego, i odchylali się daremnie od sprawiedliwego.
22
Propter hoc, hæc dicit Dóminus ad domum Iacob, qui redémit Abraham: Non modo confundétur Iacob, nec modo vultus eius erubéscet: Przetoż to mówi Pan do domu Jakóbowego, który odkupił Abrahama: Nie teraz zawstydzi się Jakób, ani się teraz oblicze jego zapłonie:
23
sed cum víderit fílios suos, ópera mánuum meárum in médio sui sanctificántes nomen meum, et sanctificábunt sanctum Iacob, et Deum Israel prædicábunt: Ale gdy ujrzy syny swe, dzieło rąk moich, w pośród siebie święcące imię moje, i święcić będą świętego Jakóbowego, a Boga Izraelowego opowiedać.
24
et scient errántes spíritu intelléctum, et mussitatóres discent legem. I poznają błądzący duchem rozum, a szemracze nauczą się zakonu.
30
1
Væ fílii desertóres, dicit Dóminus, ut facerétis consílium, et non ex me: et ordirémini telam, et non per spíritum meum, ut adderétis peccátum super peccátum: Biada synowie zbiegowie, mówi Pan, abyście czynili radę, a nie ze mnie: i abyście zaczynali płótno, ale nie z ducha mego, abyście przyczyniali grzechu do grzechu.
2
qui ambulátis ut descendátis in Ægýptum, et os meum non interrogástis, sperántes auxílium in fortitúdine Pharaónis, et habéntes fidúciam in umbra Ægýpti. Którzy chodzicie, abyście zstąpili do Egiptu, a nie pytaliście się ust moich, nadziewając się pomocy od mocy Pharaonowej: i mając ufanie w cieniu Egiptowym.
3
Et erit vobis fortitúdo Pharaónis in confusiónem, et fidúcia umbræ Ægýpti in ignomíniam. I będzie wam moc Pharaonowa ku zawstydzeniu, a ufność cieniu Egiptu ku zelżywości.
4
Erant enim in Tani príncipes tui, et núntii tui usque ad Hanes pervenérunt. Bo były w Tanes książęta twoje, a posłowie twoi, aż do Hanes przyszli.
5
Omnes confúsi sunt super pópulo, qui eis prodésse non pótuit: non fuérunt in auxílium et in áliquam utilitátem, sed in confusiónem et in oppróbrium. Wszyscy zawstydzili się dla ludu, który im nie mógł być pożyteczny: nie byli im ku pomocy, ani ku jakiemu pożytkowi, ale ku zawstydzeniu, i ku zelżywości.
6
Onus iumentórum austri. In terra tribulatiónis et angústiæ leǽna, et leo ex eis, vípera et régulus volans: portántes super húmeros iumentórum divítias suas, et super gibbum camelórum thesáuros suos, ad pópulum qui eis prodésse non póterit. Brzemię bydła południowego w ziemi utrapienia i ucisku, lwica i lew z nich, żmija i bazyliszek latający, którzy noszą na grzbietach dobytków bogactwa swe, i na grabie wielbłądów skarby swe do ludu, który im nie będzie mógł być pomocen.
7
Ægýptus enim frustra et vane auxiliábitur. Ideo clamávi super hoc: Supérbia tantum est, quiésce. Bo Egipt daremnie i próżno pomagać będzie: dla tegom na to wołał: Pycha tylko jest, przestań.
8
Nunc ergo ingréssus, scribe ei super buxum, et in libro diligénter éxara illud, et erit in die novíssimo in testimónium usque in ætérnum. A teraz szedszy napisz mu na bukszpanie, i na księgach pilnie to wyrysuj, i będzie na dzień ostateczny na świadectwo aż na wieki,
9
Pópulus enim ad iracúndiam próvocans est, et fílii mendáces, fílii noléntes audíre legem Dei. Bo lud jest ku gniewu pobudzający, i synowie kłamliwi, synowie niechcący słuchać zakonu Bożego?
10
Qui dicunt vidéntibus: Nolíte vidére: et aspiciéntibus: Nolíte aspícere nobis ea, quæ recta sunt: loquímini nobis placéntia, vidéte nobis erróres. Którzy mówią widzącym, nie widźcie: a patrzącym, nie upatrujcie nam tego co prawo jest: mówcie co się nam podoba, upatrujcie nam błędy.
11
Auférte a me viam, declináte a me sémitam, cesset a fácie nostra sanctus Israel. Odejmcie odemnie drogę, odchylcie odemnie ścieżkę: niech ustanie od oblicza naszego święty Izraelów.
12
Proptérea hæc dicit sanctus Israel: Pro eo quod reprobástis verbum hoc, et sperástis in calúmnia et in tumúltu, et inníxi estis super eo: Przetoż tak mówi święty Izraelów: za to żeście wzgardzili to słowo, a ufaliście w potwarzy i w trwodze, i polegaliście na tem:
13
proptérea erit vobis iníquitas hæc sicut interrúptio cadens, et requisíta in muro excélso, quóniam súbito, dum non sperátur, véniet contrítio eius. Dla tego będzie wam ta nieprawość jako przerwa upadła, i o której się pytają w murze wysokim, bo nagle, gdy się nie spodziewają, przyjdzie połamanie jego.
14
Et comminuétur sicut contéritur lagéna fíguli contritióne perválida: et non inveniétur de fragméntis eius testa, in qua portétur ignículus de incéndio, aut hauriátur parum aquæ de fóvea. I skruszy się, jako się kruszy bańka garncarska, skruszeniem gwałtownem: i nie najdzie się z sztuczek jej skorupa, w którejby mógł przynieść wąglik z ognia, abo nabrać trochę wody z dołu.
15
Quia hæc dicit Dóminus Deus sanctus Israel: Si revertámini et quiescátis, salvi éritis: in siléntio et in spe erit fortitúdo vestra. Et noluístis: Bo to mówi Pan Bóg święty Izraelów: Jeśli się nawrócicie a uspokoicie się, zbawieni będziecie: w milczeniu i w nadziei będzie moc wasza, nie chcieliście.
16
et dixístis: Nequáquam, sed ad equos fugiémus: ídeo fugiétis. Et super velóces ascendémus: ídeo velocióres erunt, qui persequéntur vos. I rzekliście: Nie, ale się do koni ucieczemy: przetoż uciekać będziecie. I na prędkie wsiędziemy: przetoż prędszy będą ci, którzy was gonić będą.
17
Mille hómines a fácie terróris uníus: et a fácie terróris quinque fugiétis, donec relinquámini quasi malus navis in vértice montis, et quasi signum super collem. Tysiąc człowieka od oblicza strachu jednego, a od oblicza strachu piąci ucieczecie: aż się zostaniecie jako maszt okrętowy na wierzchu góry, a jako znak na pagórku.
18
Proptérea exspéctat Dóminus ut misereátur vestri: et ídeo exaltábitur parcens vobis: quia Deus iudícii Dóminus: beáti omnes qui exspéctant eum. A przeto czeka Pan, aby się zmiłował nad wami: i dla tego wywyższon będzie odpuszczając wam: bo Bóg sądu Pan: błogosławieni wszyscy, którzy nań czekają.
19
Pópulus enim Sion habitábit in Ierúsalem: plorans nequáquam plorábis, míserans miserébitur tui: ad vocem clamóris tui statim ut audíerit, respondébit tibi. Abowiem lud Sioński będzie mieszkał w Jeruzalem: płacząc nie będziesz płakał, zmiłujący zmiłuje się nad tobą: na głos wołania twego skoro usłyszy odpowie tobie.
20
Et dabit vobis Dóminus panem arctum, et aquam brevem: et non fáciet avoláre a te ultra doctórem tuum: et erunt óculi tui vidéntes præceptórem tuum. I da wam Pan chleb ścisły, i wodę krótką: a nie dopuści odlecieć od ciebie więcej nauczycielowi twemu: i oczy twoje patrzyć będą na mistrza twego.
21
Et aures tuæ áudient verbum post tergum monéntis: Hæc est via, ambuláte in ea, et non declinétis neque ad déxteram, neque ad sinístram. I uszy twoje usłyszą słowa z tyłu napominającego: Tać jest droga, chodźcie po niej: a nie ustępujcie ani na prawo, ani na lewo.
22
Et contaminábis láminas sculptílium argénti tui, et vestiméntum conflátilis auri tui, et dispérges ea sicut immundítiam menstruátæ. Egrédere, dices ei: I poszpecisz blachy rycin srebra twego, i szaty liciny złota twego: i rozprószysz je jako plugawość miesięcznej niewiasty. Rzeczesz mu: wynidź:
23
et dábitur plúvia sémini tuo, ubicúmque semináveris in terra, et panis frugum terræ erit ubérrimus, et pinguis: pascétur in possessióne tua in die illo agnus spatióse: I będzie dan deszcz nasieniu twemu, gdziekolwiek posiejesz na ziemi: a chleb z urodzajów ziemie będzie obfity, i tłusty, będzie się pasł na dziedzinie twojej dnia onego baranek przestrono,
24
et tauri tui, et pulli asinórum, qui operántur terram, commístum migma cómedent sicut in área ventilátum est. A woły twoje i źrebięta osłów, któremi sprawują ziemię, pomieszany obrok bez plew jeść będą, jako na gumnie wywiany jest.
25
Et erunt super omnem montem excélsum, et super omnem collem elevátum, rivi curréntium aquárum, in die interfectiónis multórum, cum cecíderint turres: I będą na każdej górze wysokiej, i na każdym pagórku podniosłym strumienie wód bieżących w dzień pobicia wielu, gdy upadną wieże.
26
et erit lux lunæ sicut lux solis, et lux solis erit septemplíciter sicut lux septem diérum, in die qua alligáverit Dóminus vulnus pópuli sui, et percussúram plagæ eius sanáverit. I będzie światłość księżycowa jako światłość słoneczna: a światłość słoneczna będzie w siedmior nasób jako światłość siedmi dni, w dzień którego zawiąże Pan ranę ludu swego, a potłuczenie zbicia jego zleczy.
27
Ecce nomen Dómini venit de longínquo, ardens furor eius, et gravis ad portándum: lábia eius repléta sunt indignatióne, et lingua eius quasi ignis dévorans. Oto imię Pańskie przychodzi z daleka, gorająca zapalczywość jego, i ciężka ku znoszeniu: wargi jego napełniły się zagniewania, a język jego jako ogień pożerający.
28
Spíritus eius velut torrens inúndans usque ad médium colli ad perdéndas gentes in níhilum, et frenum erróris, quod erat in maxíllis populórum. Duch jego jako rzeka zalewająca aż do pół szyje, na wytracenie narodów w niwecz, i wędzidło obłędności, które było na czeluściach ludów.
29
Cánticum erit vobis sicut nox sanctificátæ solemnitátis, et lætítia cordis sicut qui pergit cum tíbia, ut intret in montem Dómini ad fortem Israel. Będzie wam pieśń jako noc poświęconego święta, i wesele serdeczne jako który idzie i z piszczałką, aby wszedł na górę Pańską do mocnego Izraelowego.
30
Et audítam fáciet Dóminus glóriam vocis suæ, et terrórem bráchii sui osténdet in comminatióne furóris, et flamma ignis devorántis: allídet in túrbine, et in lápide grándinis. I da słyszeć Pan sławę głosu swego, a strach ramienia swego ukaże w pogróżce zapalczywości, i w płomieniu ognia pożerającego, roztrąci wichrem i kamieniem gradowym.
31
A voce enim Dómini pavébit Assur virga percússus. Bo głosu Pańskiego zlęknie się Assur laską uderzony.
32
Et erit tránsitus virgæ fundátus, quam requiéscere fáciet Dóminus super eum in týmpanis et cítharis: et in bellis præcípuis expugnábit eos. A będzie przeszcie laski ugruntowane, której każe Pan odpoczynąć na nim, z bębnami i z cytrami, a wojnami przedniejszemi zwalczy je.
33
Præparáta est enim ab heri Topheth, a rege præparáta, profúnda, et dilatáta. Nutriménta eius, ignis et ligna multa: flatus Dómini sicut torrens súlphuris succéndens eam. Bo nagotowan jest od wczorajszego dnia Topheth, od króla zgotowany, głęboki, i rozszerzony. Podniata jego ogień, i drew wiele: poddymanie Pańskie jako rzeka siarki podpalająca ji.
31
1
Væ qui descéndunt in Ægýptum ad auxílium, in equis sperántes, et habéntes fidúciam super quadrígis, quia multæ sunt: et super equítibus, quia præválidi nimis: et non sunt confísi super sanctum Israel, et Dóminum non requisiérunt. Biada którzy zstępują do Egiptu o pomoc, nadzieję mając w koniech, a mając ufanie w poczwórnych, że ich wiele i w jezdnych, że barzo mocni: a nie ufali w świętym Izraelowym, a Pana nie szukali.
2
Ipse autem sápiens addúxit malum, et verba sua non ábstulit: et consúrget contra domum pessimórum, et contra auxílium operántium iniquitátem. Ale on mądry przywiódł złe, a słów swych nie odjął: i powstanie przeciw domowi złościwych, i przeciw ratunkom brojących nieprawość.
3
Ægýptus, homo, et non Deus: et equi eórum, caro, et non spíritus: et Dóminus inclinábit manum suam, et córruet auxiliátor, et cadet cui præstátur auxílium, simúlque omnes consuméntur. Egipt człowiek a nie Bóg, i konie ich ciało a nie duch: a Pan złoży rękę swoję, i powali się pomocnik, i upadnie któremu dają pomoc, i społem wszyscy będą zniszczeni.
4
Quia hæc dicit Dóminus ad me: Quómodo si rúgiat leo et cátulus leónis super prædam suam: et cum occúrrerit ei multitúdo pastórum, a voce eórum non formidábit, et a multitúdine eórum non pavébit: sic descéndet Dóminus exercítuum ut prœliétur super montem Sion, et super collem eius. Bo to mówi Pan do mnie. Jako gdyby ryczał lew i szczenię lwie nad ułowem swoim, gdy mu zabieży gromada pasterzów nie zlęknie się głosów ich, i nie będzie się strachał mnóstwa ich: tak zstąpi Pan zastępów, aby walczył na górze Sion, i na pagórku jej.
5
Sicut aves volántes, sic próteget Dóminus exercítuum Ierúsalem, prótegens et líberans, tránsiens et salvans. Jako ptacy latający, tak nakryje Pan zastępów Jeruzalem, broniąc i wybawiając, przechodząc i zbawiając.
6
Convertímini, sicut in profúndum recesserátis, fílii Israel. Nawróćcie się jakoście byli na głębią odeszli synowie Izraelscy.
7
In die enim illa abíciet vir idóla argénti sui, et idóla auri sui, quæ fecérunt vobis manus vestræ in peccátum. Abowiem w on dzień odrzuci mąż bałwany srebra swego, i bałwany złota swego, których wam naczyniły ręce wasze na grzech.
8
Et cadet Assur in gládio non viri, et gládius non hóminis vorábit eum: et fúgiet non a fácie gládii, et iúvenes eius vectigáles erunt. I upadnie Assur od miecza nie męzkiego, a miecz nie człowieczy pożrze go, i będzie uciekał nie przed mieczem: a młodzieńcy jego hołdowniki będą:
9
Et fortitúdo eius a terróre transíbit, et pavébunt fugiéntes príncipes eius, dixit Dóminus: cuius ignis est in Sion, et camínus eius in Ierúsalem. A moc jego od strachu przejdzie, i będą się lękać uciekając książęta jego: rzekł Pan: którego ogień jest na Sionie, a piec jego jest w Jeruzalem.
32
1
Ecce in iustítia regnábit rex, et príncipes in iudício prǽerunt. Oto w sprawiedliwości król będzie królował, a książęta w sądzie przełożeni będą.
2
Et erit vir sicut qui abscónditur a vento, et celat se a tempestáte, sicut rivi aquárum in siti, et umbra petræ prominéntis in terra desérta. I będzie mąż jako który się kryje przed wiatrem, a tai się przed burzą: jako strumienie wód w pragnieniu, i cień skały wysokiej w ziemi pustej.
3
Non caligábunt óculi vidéntium, et aures audiéntium diligénter auscultábunt. Nie zaćmią się oczy widzących, i uszy słuchających pilnie słuchać będą,
4
Et cor stultórum intélliget sciéntiam, et lingua balbórum velóciter loquétur et plane. A serce głupich zrozumie umiejętność: i język zająkających się, będzie prędko i jaśnie mówił.
5
Non vocábitur ultra is, qui insípiens est, princeps: neque frauduléntus appellábitur maior: Nie będą więcej zwać tego, który głupi jest książęciem: ani zdradliwego nie będą zwać większym:
6
stultus enim fátua loquétur, et cor eius fáciet iniquitátem, ut perfíciat simulatiónem, et loquátur ad Dóminum fraudulénter, et vácuam fáciat ánimam esuriéntis, et potum sitiénti áuferat. Bo głupi, głupie rzeczy mówić będzie, a serce jego czynić będzie nieprawość, aby wykonał obłudność, a mówił do Pana zdradliwie, i wyniszczył duszę łaknącego, a odjął napój pragnącemu.
7
Fraudulénti vasa péssima sunt: ipse enim cogitatiónes concinnávit ad perdéndos mites in sermóne mendácii, cum loquerétur pauper iudícium. Zdradliwego naczynia złościwe są: bo on myśli nastroił, aby zatracił ciche mową nieprawdziwą, gdy ubogi mówił sąd.
8
Princeps vero ea, quæ digna sunt príncipe, cogitábit, et ipse super duces stabit. Ale książę o tych rzeczach, które książęciu przystoją myślić będzie, a sam nad wodzami stać będzie.
9
Mulíeres opuléntæ súrgite, et audíte vocem meam: fíliæ confidéntes percípite áuribus elóquium meum. Niewiasty bogate powstańcie, a słuchajcie głosu mego: córki bezpieczne bierzcie w uszy powieści moje.
10
Post dies enim et annum, vos conturbabímini confidéntes: consummáta est enim vindémia, colléctio ultra non véniet. Bo po dniach i po roku wy bezpieczne trwożyć się będziecie: bo ustało zbieranie wina, zbieranie więcej nie przyjdzie.
11
Obstupéscite opuléntæ, conturbámini confidéntes: exúite vos, et confundímini, accíngite lumbos vestros. Zdumiejcie się bogate, zatrwóżcie się bezpieczne: zwleczcie się a wstydajcie się, przepaszcie biodra wasze.
12
Super úbera plángite, super regióne desiderábili, super vínea fértili. Nad piersiami narzekajcie, nad polami rozkosznemi, nad winnicą płodną.
13
Super humum pópuli mei spinæ et vepres ascéndent: quanto magis super omnes domos gáudii civitátis exsultántis? Na ziemię ludu mego ciernie i tarń wystąpi: jakoż więcej na wszystkie domy wesela miasta radującego się?
14
Domus enim dimíssa est, multitúdo urbis relícta est, ténebræ et palpátio factæ sunt super spelúncas usque in ætérnum. Gáudium onagrórum páscua gregum, Bo dom jest opuszczony, mnóstwo miasta zostawione: ciemności macanie stało się nad jaskiniami aż na wieki, radość leśnych osłów, pastwiska stad,
15
donec effundátur super nos spíritus de excélso: et erit desértum in charmel, et charmel in saltum reputábitur. Aż będzie na nas wylan duch z wysokości, a będzie puszcza Charmelem, a Charmel będzie za las poczytan.
16
Et habitábit in solitúdine iudícium, et iustítia in charmel sedébit. I będzie sąd mieszkał na pustyni, a sprawiedliwość na Charmelu osiędzie.
17
Et erit opus iustítiæ pax, et cultus iustítiæ siléntium, et secúritas usque in sempitérnum. I będzie dzieło sprawiedliwości pokój, a sprawowanie sprawiedliwości milczenie i bezpieczność aż na wieki.
18
Et sedébit pópulus meus in pulchritúdine pacis, et in tabernáculis fidúciæ, et in réquie opulénta. A będzie lud mój siedział w piękności pokoju, i w przybytkach dufności, i w odpoczynieniu bogatem.
19
Grando autem in descensióne saltus, et humilitáte humiliábitur cívitas. A grad na zjeżdżaniu do lasa, i poniżeniem będzie poniżone miasto.
20
Beáti, qui seminátis super omnes aquas, immitténtes pedem bovis et ásini. Błogosławieni, którzy siejecie na wszelakich wodach, wypuszczając nogę wołu i osła.
33
1
Væ qui prædáris, nonne et ipse prædáberis? et qui spernis, nonne et ipse spernéris? cum consummáveris deprædatiónem, deprædáberis: cum fatigátus desíeris contémnere, contemnéris. Biada który łupisz, a za i sam złupion nie będziesz? i który gardzisz, zaz i sam wzgardzony nie będziesz? gdy dokonasz łupienia, złupion będziesz: gdy spracowawszy się przestaniesz gardzić, wzgardzon będziesz.
2
Dómine miserére nostri: te enim exspectávimus: esto bráchium nostrum in mane, et salus nostra in témpore tribulatiónis. Panie zmiłuj się nad nami: bośmy cię czekali: bądź ramieniem naszem z poranku, a zbawieniem naszem czagu utrapienia.
3
A voce ángeli fugérunt pópuli, et ab exaltatióne tua dispérsæ sunt gentes. Przed głosem Anioła pouciekały narody, i przed podwyższeniem twojem rozpierzchnęli się pogani.
4
Et congregabúntur spólia vestra sicut collígitur bruchus, velut cum fossæ plenæ fúerint de eo. I będą zbierać korzyści wasze, jako zbierają chrząszcze, jako gdy nimi doły bywają napełnione.
5
Magnificátus est Dóminus, quóniam habitávit in excélso: implévit Sion iudício et iustítia. Uwielbion jest Pan, iż mieszkał na wysokości: napełnił Sion sądem i sprawiedliwością.
6
Et erit fides in tempóribus tuis: divítiæ salútis sapiéntia et sciéntia: timor Dómini ipse est thesáurus eius. I będzie wiara za czasów twoich: bogactwa zbawienia mądrość i umiejętność: bojaźń Pana ta jest skarbem jego.
7
Ecce vidéntes clamábunt foris: ángeli pacis amáre flebunt. Oto widzący będą wołać na ulicy, Aniołowie pokoju gorzko płakać będą.
8
Dissipátæ sunt viæ, cessávit tránsiens per sémitam, írritum factum est pactum, proiécit civitátes, non reputávit hómines. Spustoszały drogi, ustał chodzący przez ścieżkę: złamane jest przymierze, odrzucił miasta, za nic nie miał ludzi.
9
Luxit et elánguit terra: confúsus est Líbanus, et obsórduit, et factus est Saron sicut desértum: et concússa est Basan, et Carmélus. Płakała i zemdlała ziemia: zawstydzon jest Liban i zaplugawion, i stał się Saron jako pustynia: i zatrzasnął się Bazan i Karmel.
10
Nunc consúrgam, dicit Dóminus: nunc exaltábor, nunc sublevábor. Teraz powstanę, mówi Pan: teraz się wywyższę, teraz się wyniosę.
11
Concipiétis ardórem, pariétis stípulam: spíritus vester ut ignis vorábit vos. Poczniecie pałanie, porodzicie słomę: duch wasz jako ogień pożrze was.
12
Et erunt pópuli quasi de incéndio cinis: spinæ congregátæ igni comburéntur. I będą narodowie jako popiół po spaleniu, cierznie zebrane ogniem spalone będzie.
13
Audíte qui longe estis, quæ fécerim, et cognóscite vicíni fortitúdinem meam. Słuchajcie, którzyście daleko, com uczynił, a bliscy poznajcie moc moję.
14
Contérriti sunt in Sion peccatóres, possédit tremor hypócritas: quis póterit habitáre de vobis cum igne devoránte? quis habitábit ex vobis cum ardóribus sempitérnis? Zlękli się na Sionie grzesznicy, osiadł strach obłudniki, któż z was będzie mógł mieszkać z ogniem pożerającym: kto z was zmieszka z paleniem wiecznem?
15
Qui ámbulat in iustítiis, et lóquitur veritátem, qui próicit avarítiam ex calúmnia, et éxcutit manus suas ab omni múnere, qui obtúrat aures suas ne áudiat sánguinem, et claudit óculos suos ne vídeat malum. Kto chodzi w sprawiedliwościach, a mówi prawdę, który porzuca łakomstwo z potwarzy, a otrząsa ręce swe od wszelkiego podarku: który zatyka uszy swe, aby nie słuchał krwie, a zamruża oczy swe, aby nie patrzał na złe.
16
Iste in excélsis habitábit, muniménta saxórum sublímitas eius: panis ei datus est, aquæ eius fidéles sunt. Ten na wysokości mieszkać będzie, zamki kamienne wysokość jego: chleb mu dano, wody jego wierne są.
17
Regem in decóre suo vidébunt óculi eius, cernent terram de longe. Króla w piękności jego oglądają oczy jego ujrzą ziemię daleką.
18
Cor tuum meditábitur timórem: ubi est litterátus? ubi legis verba pónderans? ubi doctor parvulórum? Serce twoje rozmyślać będzie o strachu: gdzieś jest uczony? gdzie słowa zakonne uważający? gdzie nauczyciel malutkich?
19
Pópulum impudéntem non vidébis, pópulum alti sermónis: ita ut non possis intellígere disertitúdinem linguæ eius, in quo nulla est sapiéntia. Ludu niewstydliwego nie ujrzysz, ludu wysokiej mowy: tak żebyś nie mógł rozumieć wymowy języka jego, w którym żadnej mądrości niemasz.
20
Réspice Sion civitátem solemnitátis nostræ: óculi tui vidébunt Ierúsalem, habitatiónem opuléntam, tabernáculum quod nequáquam transférri póterit: nec auferéntur clavi eius in sempitérnum, et omnes funículi eius non rumpéntur: Pojrzy na Sion miasto uroczystego święta naszego: oczy twoje ujrzą Jeruzalem, mieszkanie bogate, Namiot, który żadnym sposobem przeniesion być nie może, ani kołki jego będą wyjęte na wieki, i wszystkie powrózki jego nie będą porwane:
21
quia solúmmodo ibi magníficus est Dóminus noster: locus fluviórum rivi latíssimi et paténtes: non transíbit per eum navis rémigum, neque triéris magna transgrediétur eum. Bo tylko tam wielmożny jest Pan nasz: miejsce rzek strumienie szerokie i przestronne: nie pójdzie po nim okręt żeglarzów, ani galera wielka przejdzie przezeń.
22
Dóminus enim iudex noster, Dóminus légifer noster, Dóminus rex noster: ipse salvábit nos. Abowiem Pan sędzia nasz, Pan zakonodawca nasz, Pan król nasz: on nas zbawi.
23
Laxáti sunt funículi tui, et non prævalébunt: sic erit malus tuus ut dilatáre signum non queas. Tunc dividéntur spólia prædárum multárum: claudi dirípient rapínam. Osłabiały powrózki twoje, a nie przemogą: tak będzie maszt twój, że nie będziesz mógł chorągwie rozciągnąć. Tedy będą podzielone łupy korzyści wielkiej, chromi rozchwycą łupy.
24
Nec dicet vicínus: Elángui: pópulus qui hábitat in ea, auferétur ab eo iníquitas. A nie rzecze sąsiad: Zachorzałem: od ludu, który mieszka w nim, będzie odjęta nieprawość.
34
1
Accédite gentes, et audíte: et pópuli atténdite: áudiat terra, et plenitúdo eius, orbis, et omne germen eius. Przystąpcie narodowie, i słuchajcie, a ludzie pilnie słuchajcie: niech słucha ziemia, i pełność jej, świat i wszystek rodzaj jego.
2
Quia indignátio Dómini super omnes gentes, et furor super univérsam milítiam eórum: interfécit eos, et dedit eos in occisiónem. Bo rozgniewanie Pańskie na wszystkie narody, a zapalczywość na wszystko wojsko ich: pobił je, i dał na zabicie.
3
Interfécti eórum proiciéntur, et de cadavéribus eórum ascéndet fœtor: tabéscent montes a sánguine eórum. Bobici ich będą wyrzuceni, a z trupów ich wynidzie smród: spłyną góry ode krwie ich.
4
Et tabéscet omnis milítia cælórum, et complicabúntur sicut liber cæli: et omnis milítia eórum défluet sicut défluit fólium de vínea et de ficu. I spłynie wszystko wojsko niebieskie, a niebiosa będą zwinione jako księgi: i wszystko wojsko ich opadnie, jako opada list z winnice i z figi.
5
Quóniam inebriátus est in cælo gládius meus: ecce super Idumǽam descéndet, et super pópulum interfectiónis meæ ad iudícium. Abowiem upił się na niebie, miecz mój, oto na Idumeą zstąpi i na lud pobicia mego na sąd.
6
Gládius Dómini replétus est sánguine, incrassátus est ádipe, de sánguine agnórum et hircórum, de sánguine medullatórum aríetum: víctima enim Dómini in Bosra, et interféctio magna in terra Edom. Miecz Pański napełnił się krwie, i utłuścił się od łoju, ode krwie baranów i kozłów, ode krwie tłustych baranów: bo ofiara Pańska w Bosra, a pobicie wielkie w ziemi Edom.
7
Et descéndent unicórnes cum eis, et tauri cum poténtibus: inebriábitur terra eórum sánguine, et humus eórum ádipe pínguium. I zstąpią jednorożcowie z nimi, i bycy z mocarzami: upoi się ziemia krwią ich, i piasek ich tukiem tłustych.
8
Quia dies ultiónis Dómini, annus retributiónum iudícii Sion. Bo dzień pomsty Pańskiej, rok odpłaty sądu Sion.
9
Et converténtur torréntes eius in picem, et humus eius in sulphur: et erit terra eius in picem ardéntem. I obrócą się potoki jego w smołę, a proch jego w siarkę: i będzie ziemia jego smołą gorającą.
10
Nocte et die non exstinguétur, in sempitérnum ascéndet fumus eius: a generatióne in generatiónem desolábitur, in sǽcula sæculórum non erit tránsiens per eam. W nocy i we dnie nie zagaśnie, ustawicznie będzie występował dym jego, od narodu do narodu spustoszon będzie, na wieki wieczne nie będzie ktoby szedł przezeń.
11
Et possidébunt illam onocrótalus et erícius: ibis et corvus habitábunt in ea: et extendétur super eam mensúra, ut redigátur ad níhilum, et perpendículum in desolatiónem. Ale ji posiędzie bąk i jeż, iba i kruk będą w nim mieszkać, i wyciągną nań sznur, aby w niwecz był obrócon, i prawidło na spustoszenie.
12
Nóbiles eius non erunt ibi: regem pótius invocábunt, et omnes príncipes eius erunt in níhilum. Slachcicy jego tam nie będą: Króla raczej wołać będą, a wszystkie książęta jego w niwecz się obrócą.
13
Et oriéntur in dómibus eius spinæ et urtícæ, et paliúrus in munitiónibus eius: et erit cubíle dracónum, et páscua struthiónum. I wznidą w domiech jego ciernie, i pokrzywy, i oset po murzech jego: i będzie legowiskiem smoków, i pastwiskiem strusiów.
14
Et occúrrent dæmónia onocentáuris, et pilósus clamábit alter ad álterum: ibi cubávit lámia, et invénit sibi réquiem. I zabieżą czarci dzikim mężom, i kosmacz będzie wołał jeden na drugiego: tam legała jędza, i nalazła sobie pokój.
15
Ibi hábuit fóveam erícius, et enutrívit cátulos, et circumfódit, et fovit in umbra eius: illuc congregáti sunt milvi, alter ad álterum. Tam miał jamę jeż, i wychował jeżęta, i okopał i wychował w cieniu jego: tam się zleciały kanie jedna do drugiej.
16
Requírite diligénter in libro Dómini, et légite: unum ex eis non défuit, alter álterum non quæsívit: quia quod ex ore meo procédit, ille mandávit, et spíritus eius ipse congregávit ea. Szukajcie pilnie w księgach Pańskich, a czytajcie: ni jednej rzeczy z nich nie ubyło, jeden drugiego nie szukał: bo co z ust moich pochodzi, on rozkazał, i duch jego sam to zebrał.
17
Et ipse misit eis sortem, et manus eius divísit eam illis in mensúram: usque in ætérnum possidébunt eam, in generatiónem et generatiónem habitábunt in ea. Tenże też rzucił im los, a ręka jego podzieliła ją im pod miarą: aż na wieki posiędą ją, od pokolenia i pokolenia mieszkać w nim będą.
35
1
Lætábitur desérta et ínvia, et exsultábit solitúdo, et florébit quasi lílium. Rozraduje się pusta i bezdrożna, i rozweseli się pustynia, i zakwitnie jako lilia.
2
Gérminans germinábit, et exsultábit lætabúnda et laudans: glória Líbani data est ei: decor Carméli, et Saron, ipsi vidébunt glóriam Dómini, et decórem Dei nostri. Rodząc rodzić będzie, i rozraduje się weseląc: się i chwaląc: chwała Libanu dana jest jej, ozdoba Karmela i Saron: oni ujrzą chwałę Pańską i ozdobę Boga naszego.
3
Confortáte manus dissolútas, et génua debília roboráte. Zmocnicie ręce opadłe, a kolana zemdlałe posilcie.
4
Dícite pusillánimis: Confortámini, et nolíte timére: ecce Deus vester ultiónem addúcet retributiónis: Deus ipse véniet, et salvábit vos. Rzeczcie bojaźliwym: Zmocnicie się a nie bójcie się: oto Bóg wasz przywiedzie pomstę odpłacenia: Bóg sam przyjdzie, i zbawi was.
5
Tunc aperiéntur óculi cæcórum, et aures surdórum patébunt. Tedy się otworzą oczy ślepych, i uszy głuchych będą otworzone.
6
Tunc sáliet sicut cervus claudus, et apérta erit lingua mutórum: quia scissæ sunt in desérto aquæ, et torréntes in solitúdine. Tedy wyskoczy chromy jako jeleń, i otworzony będzie język niemych: bo wyniknęły wody na puszczy, i potoki w pustyni.
7
Et quæ erat árida, erit in stagnum, et sítiens in fontes aquárum. In cubílibus, in quibus prius dracónes habitábant, oriétur viror cálami et iunci. A która była sucha, będzie jeziorem: i pragnąca źródłami wód. W legowiskach, w których pierwej smokowie przebywali, wznidzie zieloność trzciny i sitowia.
8
Et erit ibi sémita et via, et via sancta vocábitur: non transíbit per eam pollútus, et hæc erit vobis dirécta via, ita ut stulti non errent per eam. I będzie tam ścieżką i droga, i nazowią ją drogą świętą: nie pójdzie po niej nie czysty: a ta wam będzie prosta droga, tak, iżby głupi nie błądzili po niej.
9
Non erit ibi leo, et mala béstia non ascéndet per eam, nec inveniétur ibi: et ambulábunt qui liberáti fúerint. Nie będzie tam lwa, i zły zwierz nie będzie chodził po niej, ani się tam znajdzie: i pójdą, którzy będą wybawieni.
10
Et redémpti a Dómino converténtur, et vénient in Sion cum laude: et lætítia sempitérna super caput eórum: gáudium et lætítiam obtinébunt, et fúgiet dolor et gémitus. A wykupieni od Pana nawrócą się, i przyjdą na Sion z wychwalaniem: a wesele wieczne na głowie ich: radość i wesele otrzymają, a uciecze boleść i wzdychanie.
36
1
Et factum est in quartodécimo anno regis Ezechíæ, ascéndit Sennácherib, rex Assyriórum, super omnes civitátes Iuda munítas, et cepit eas. I stało się czternastego roku króla Ezechiasza, przyciągnął Sennacherib król Assyryjski na wszystkie obronne miasta Judzkie, i pobrał je.
2
Et misit rex Assyriórum Rábsacen de Lachis in Ierúsalem, ad regem Ezechíam in manu gravi: et stetit in aquædúctu piscínæ superióris in via Agri fullónis. I posłał król Assyryjski Rabsaka z Lachis do Jeruzalem, do króla Ezechiasza z wojskiem wielkiem: i stanął u rury stawu wyższego na drodze pola farbierzowego.
3
Et egréssus est ad eum Elíacim, fílius Helcíæ, qui erat super domum, et Sobna scriba, et Ióahe fílius Asaph a commentáriis. I wyszedł do niego Eliacym syn Helcyaszów, który był nad domem, i Sobna pisarz, i Joahe syn Asaphów kanclerz.
4
Et dixit ad eos Rábsaces: Dícite Ezechíæ: Hæc dicit rex magnus, rex Assyriórum: Quæ est ista fidúcia, qua confídis? I rzekł do nich Rabsak: Powiedzcie Ezechiaszowi: To mówi król wielki, król Assyryjski. Co to jest za ufność, której ufasz?
5
aut quo consílio vel fortitúdine rebelláre dispónis? super quem habes fidúciam, quia recessísti a me? Abo za którą radą, abo mocą gotujesz się sprzeciwić? w kimże ufasz, żeś odstał odemnie?
6
Ecce confídis super báculum arundíneum confráctum istum, super Ægýptum: cui si inníxus fúerit homo, intrábit in manum eius, et perforábit eam: sic Phárao rex Ægýpti ómnibus, qui confídunt in eo. Oto ufasz w tej lasce trzcinianej złamanej, w Egiptcie: którą jeśli się człek podeprze, wnidzie w rękę jego, i przebodzie ją: tak Pharao król Egiptski wszystkim, którzy w nim ufają.
7
Quod si respondéris mihi: In Dómino Deo nostro confídimus: nonne ipse est, cuius ábstulit Ezechías excélsa et altária, et dixit Iudæ et Ierúsalem: Coram altári isto adorábitis? A jeśli mi odpowiesz: W Panu Bogu naszym ufamy: azaż nie on jest którego wyżyny i ołtarze zniósł Ezechiasz, i mówił Judzie i Jeruzalem: Przed tym ołtarzem kłaniać się będziecie?
8
Et nunc trade te dómino meo, regi Assyriórum, et dabo tibi duo míllia equórum, nec póteris ex te præbére ascensóres eórum. A tak teraz podaj się Panu memu królowi Assyryjskiemu, a dam ci dwa tysiąca koni, a nie będziesz mógł dodać z ludu twego, coby wsiedli na nie.
9
Et quómodo sustinébis fáciem iúdicis uníus loci ex servis dómini mei minóribus? Quod si confídis in Ægýpto, in quadrígis, et in equítibus: A jakoż będziesz mógł znieść twarz sędziaka miejsca jednego ze sług mniejszych Pana mego? A jeśli ufasz w Egiptcie w poczwórnych i w jezdnych:
10
et nunc numquid sine Dómino ascéndi ad terram istam, ut dispérderem eam? Dóminus dixit ad me: Ascénde super terram istam, et dispérde eam. A teraz azam bez Pana przyciągnął do tej ziemie, abych ją zburzył? Pan rzekł do mnie: Ciągni na tę ziemię, a zburz ją.
11
Et dixit Elíacim, et Sobna, et Ióahe ad Rábsacen: Lóquere ad servos tuos Syra lingua: intellígimus enim: ne loquáris ad nos Iudáice in áuribus pópuli, qui est super murum. I rzekł Eliacym, i Sobna, i Joahe do Rabsaka:Mów do sług twoich językiem Syryjskim, bo rozumiemy: a nie mów z nami po Żydowsku, w uszy ludu, który jest na murze.
12
Et dixit ad eos Rábsaces: Numquid ad dóminum tuum et ad te misit me dóminus meus, ut lóquerer ómnia verba ista: et non pótius ad viros, qui sedent in muro, ut cómedant stércora sua, et bibant urínam pedum suórum vobíscum? I rzekł do nich Rabsak: Aza do Pana twego i do ciebie posłał mię Pan mój, abych mówił te wszystkie słowa: a nie raczej do mężów, którzy siedzą na murze aby jedli, łajna swe, a pili mocz nóg swoich z wami?
13
Et stetit Rábsaces, et clamávit voce magna Iudáice, et dixit: Audíte verba regis magni, regis Assyriórum. I stanął Rabsak, i wołał głosem wielkim, po Żydowsku, i rzekł: Słuchajcie słów króla wielkiego, króla Assyryjskiego.
14
Hæc dicit rex: Non sedúcat vos Ezechías, quia non póterit erúere vos. To mówi król: Niechaj was niezwodzi Ezechiasz: bo was nie będzie mógł wybawić.
15
Et non vobis tríbuat fidúciam Ezechías super Dómino, dicens: Eruens liberábit nos Dóminus: non dábitur cívitas ista in manu regis Assyriórum. A niech wam Ezechiasz nie dodaje ufności w Panu mówiąc: Wyrwie i wybawi nas Pan, nie będzie dano to miasto w rękę króla Assyryjskiego:
16
Nolíte audíre Ezechíam: hæc enim dicit rex Assyriórum: Fácite mecum benedictiónem, et egredímini ad me, et comédite unusquísque víneam suam, et unusquísque ficum suam: et bíbite unusquísque aquam cistérnæ suæ, Nie słuchajcie Ezechiasza: bo to mówi król Assyryjski: Uczyńcie zemną błogosławieństwo, a wynidźcie do mnie, a jedzcie każdy winnicę swą, i każdy figę swą: i pijcie każdy wodę z cysternej swej:
17
donec véniam, et tollam vos ad terram, quæ est ut terra vestra, terram fruménti et vini, terram panum et vineárum. Aż przyjadę i wezmę was do ziemie, która jest jako ziemia wasza, do ziemie zboża i wina, ziemie chleba i winnic.
18
Nec contúrbet vos Ezechías, dicens: Dóminus liberábit nos. Numquid liberavérunt dii géntium unusquísque terram suam de manu regis Assyriórum? A niech was nie mąci Ezechiasz, mówiąc, Pan wybawi nas. Aza wybawili bogowie narodów każdy ziemię swoję z ręki króla Assyryjskiego?
19
Ubi est deus Emath, et Arphad? ubi est deus Sephárvaim? numquid liberavérunt Samaríam de manu mea? Gdzie jest Bóg Emath i Arphad: gdzie jest Bóg Sepharwaim? aza wybawili Samarią z ręki mojej?
20
Quis est ex ómnibus diis terrárum istárum, qui erúerit terram suam de manu mea, ut éruat Dóminus Ierúsalem de manu mea? A który jest ze wszech bogów tych ziem, któryby wydarł ziemię swą z ręki mojej, żeby miał Pan wydrzeć Jeruzalem z ręki mojej?
21
Et siluérunt, et non respondérunt ei verbum. Mandáverat enim rex, dicens: Ne respondeátis ei. I milczeli i nie odpowiedzieli mu słowa. Bo król rozkazał był mówiąc: Nie odpowiadajcie mu.
22
Et ingréssus est Elíacim, fílius Helcíæ, qui erat super domum, et Sobna scriba, et Ióahe fílius Asaph a commentáriis, ad Ezechíam scissis véstibus, et nuntiavérunt ei verba Rábsacis. I wszedł Eliacym syn Helciaszów, który był nad domem, i Sobna pisarz, i Joahe syn Asaph kanclerz do Ezechiasza, podarszy szaty: i powiedzieli mu słowa Rabsakowe.
37
1
Et factum est, cum audísset rex Ezechías, scidit vestiménta sua, et obvolútus est sacco, et intrávit in domum Dómini. I stało się gdy usłysał król Ezechiasz, rozdarł szaty swe, i oblekł się w wór, i szedł do domu Pańskiego.
2
Et misit Elíacim, qui erat super domum, et Sobnam scribam, et senióres de sacerdótibus opértos saccis ad Isaíam fílium Amos prophétam, I posłał Eliacyma, który był nad domem, i Sobnę pisarza, i starsze kapłany, obleczone w wory, do Izajasza syna Amos proroka.
3
et dixérunt ad eum: Hæc dicit Ezechías: Dies tribulatiónis, et correptiónis, et blasphémiæ dies hæc: quia venérunt fílii usque ad partum, et virtus non est pariéndi. I rzekli do niego. To mówi Ezechiasz: Dzień utrapienia i łajania, i bluźnienia, dzień ten: bo doszły dziatki aż do porodzenia, a niemasz siły ku rodzeniu.
4
Si quo modo áudiat Dóminus Deus tuus verba Rábsacis, quem misit rex Assyriórum dóminus suus ad blasphemándum Deum vivéntem, et exprobrándum sermónibus, quos audívit Dóminus Deus tuus: leva ergo oratiónem pro relíquiis, quæ repértæ sunt. Owa usłyszy Pan Bóg twój słowa Rabsaka, którego posłał król Assyryjski pan jego na bluźnienie Boga żywego, i na urąganie słowy, które słyszał Pan Bóg twój. A tak podnieś modlitwę za ostatkiem, który się najduje.
5
Et venérunt servi regis Ezechíæ ad Isaíam. I przyszli słudzy króla Ezechiasza do Izajasza.
6
Et dixit ad eos Isaías: Hæc dicétis dómino vestro: Hæc dicit Dóminus: Ne tímeas a fácie verbórum, quæ audísti, quibus blasphemavérunt púeri regis Assyriórum me. I rzekł im Izajasz: To powiecie panu waszemu: To mówi Pan: Nie bój się słów, któreś słyszał, któremi bluźnili słudzy króla Assyryjskiego.
7
Ecce ego dabo ei spíritum, et áudiet núntium, et revertétur ad terram suam, et corrúere eum fáciam gládio in terra sua. Oto mu ja dam ducha i usłyszy poselstwo, i wróci się do ziemie swej: i sprawię, ze zginie od miecza w ziemi swojej.
8
Revérsus est autem Rábsaces, et invénit regem Assyriórum prœliántem advérsus Lobnam: audíerat enim quia proféctus esset de Lachis. I wrócił się Rabsak, nalazł króla Assyryjskiego walczącego na Lobnę. Bo słyszał, iże był wyjachał z Lachis.
9
Et audívit de Tháraca rege Æthiópiæ, dicéntes: Egréssus est ut pugnet contra te. Quod cum audísset, misit núntios ad Ezechíam, dicens: I usłyszał o Tharaku królu Etyopskim, powiadające: wyciągnął, aby walczył przeciw tobie. Co gdy usłyszał, wysłał posty do Ezechiasza rzekąc.
10
Hæc dicétis Ezechíæ regi Iudæ, loquéntes: Non te decípiat Deus tuus, in quo tu confídis, dicens: Non dábitur Ierúsalem in manu regis Assyriórum. To powiedzcie Ezechiaszowi królowi Judzkiemu, mówiąc: Niech cię nie zwodzi Bóg twój, w którym ty ufasz, rzekąc. Nie będzie dano Jeruzalem w ręce króla Assyryjskiego.
11
Ecce tu audísti ómnia, quæ fecérunt reges Assyriórum ómnibus terris, quas subvertérunt: et tu póteris liberári? Otoś ty słyszał wszystko co poczynili królowie Assyryjscy wszem ziemiam, które wywrócili, a ty będziesz mógł być wybawion?
12
Numquid eruérunt eos dii géntium, quos subvertérunt patres mei Gozam, et Haram, et Reseph, et fílios Eden, qui erant in Thalássar? Aza bogowie narodów wybawili onych, które wywrócili ojcowie moi, Gozam, i Haram, i Reseph, i syny Eden, którzy byli w Talassar:
13
Ubi est rex Emath, et rex Arphad, et rex urbis Sephárvaim, Ana, et Ava? Gdzie jest król Emath, i król Arphad, i kroi miasta Sepharwaim, Ana i Awa?
14
Et tulit Ezechías libros de manu nuntiórum, et legit eos, et ascéndit in domum Dómini, et expándit eos Ezechías coram Dómino. I wziął Ezechiasz listy z ręki posłowej i czytał je: i wstąpił do domu Pańskiego, i rozpostarł je przed Panem.
15
Et orávit Ezechías ad Dóminum, dicens: I modlił się Ezechiasz do Pana, mówiąc:
16
Dómine exercítuum Deus Israel, qui sedes super Chérubim: tu es Deus solus ómnium regnórum terræ, tu fecísti cælum et terram. Panie zastępów, Boże Izraelski, który siedzisz na Cherubim, tyś jest Bóg sam wszystkich królestw ziemskich, tyś stworzył niebo i ziemię.
17
Inclína Dómine aurem tuam, et audi: áperi Dómine óculos tuos, et vide, et audi ómnia verba Sennácherib, quæ misit ad blasphemándum Deum vivéntem. Nakłoń Panie ucha twego, a słuchaj: otwórz Panie oczy twoje, a wejrzy, i usłysz wszystkie słowa Sennacheribowe, które posłał bluźnić Boga żywego.
18
Vere enim Dómine desértas fecérunt reges Assyriórum terras, et regiónes eárum. Abowiem prawdziwieć Panie spustoszyli królowie Assyryjscy ziemie i krainy ich,
19
Et dedérunt deos eárum igni: non enim erant dii, sed ópera mánuum hóminum, lignum et lapis, et comminuérunt eos. I bogi ich wrzucili w ogień: bo nie byli bogowie, ale robota rąk człowieczych, drewno a kamień: i pokruszyli je.
20
Et nunc Dómine Deus noster, salva nos de manu eius, et cognóscant ómnia regna terræ, quia tu es Dóminus solus. A teraz Panie Boże nasz, wybaw nas z ręki jego: i niech poznają wszystkie królestwa ziemie, iżeś ty jest sam Panem.
21
Et misit Isaías fílius Amos ad Ezechíam, dicens: Hæc dicit Dóminus Deus Israel: Pro quibus rogásti me de Sennácherib, rege Assyriórum: I posłał Izajasz syn Amos do Ezechiasza, mówiąc: To mówi Pan Bóg Izraelów: O coś mię prosił z strony Sennacheriba króla Assyryjskiego,
22
hoc est verbum, quod locútus est Dóminus super eum: Despéxit te, et subsannávit te virgo fília Sion: post te caput movit fília Ierúsalem. To jest słowo, które Pan mówił o nim: Wzgardziła cię i śmiała się z ciebie panna córka Siońska: kiwała głową za tobą córka Jerozolimska.
23
Cui exprobrásti? et quem blasphemásti? et super quem exaltásti vocem, et levásti altitúdinem oculórum tuórum? Ad sanctum Israel. Komuś łajał, a kogoś bluźnił, i na kogoś podniósł głos i wyniosłeś wysokość oczu twoich? Na świętego Izraelowego.
24
In manu servórum tuórum exprobrásti Dómino, et dixísti: In multitúdine quadrigárum meárum ego ascéndi altitúdinem móntium, iuga Líbani: et succídam excélsa cedrórum eius, et eléctas abiétes illíus, et introíbo altitúdinem summitátis eius, saltum Carméli eius. W ręce sług twoich urągałeś Panu, i mówiłeś: W mnóstwie poczwórnych moich wstąpiłem ja na wysokość gór, wierzchy Libanu: i wytnę wysokie cedry jego, i wyborne jodły jego, i wnidę na same wysokość wierzchu jego, do lasa Karmelu jego.
25
Ego fodi, et bibi aquam, et exsiccávi vestígio pedis mei omnes rivos ággerum. Jam wykopał i pił wodę, i wysuszyłem stopą nogi mojej wszystkie potoki przekopów.
26
Numquid non audísti, quæ olim fécerim ei? Ex diébus antíquis ego plasmávi illud: et nunc addúxi, et factum est in eradicatiónem cóllium compugnántium, et civitátum munitárum. Azaś nie słyszał com mu zdawna uczynił? ode dni starodawnych jam to stworzył: i terazem przywiódł: i stało się na wykorzenienie pagórków społecznie walczących, i miast obronnych.
27
Habitatóres eárum breviáta manu contremuérunt, et confúsi sunt: facti sunt sicut fœnum agri, et gramen páscuæ, et herba tectórum, quæ exáruit ántequam maturésceret. Obywatele ich skurczywszy rękę zadrżeli, i zatrwożyli się: stali się jako siano polne, i trawa pastwiska, i ziele na dachu, które pierwej uwiędło niźli dojrzało.
28
Habitatiónem tuam, et egréssum tuum, et intróitum tuum cognóvi, et insániam tuam contra me. Mieszkanie twoje, i wyszcie twoje, i weszcie twoje poznałem, i szaleństwa twoje przeciwko mnie.
29
Cum fúreres advérsum me, supérbia tua ascéndit in aures meas: ponam ergo círculum in náribus tuis, et frenum in lábiis tuis, et redúcam te in viam, per quam venísti. Gdyś szalał przeciwko mnie, pycha twoja przyszła do uszu moich: przetoż wprawię kółko w nozdrze twoje, i wędzidło w gębę twoję, i odwiodę cię na drogę, którąś przyszedł.
30
Tibi autem hoc erit signum: Cómede hoc anno quæ sponte nascúntur, et in anno secúndo pomis véscere: in anno autem tértio semináte et métite, et plantáte víneas, et comédite fructum eárum. A ty ten będziesz miał znak. Jedz tego roku co się samo rodzi, i drugiego roku owoców pożywaj: a trzeciego roku siejcie i żnijcie, i sadźcie winnice, i jedzcie owoc ich.
31
Et mittet id, quod salvátum fúerit de domo Iuda, et quod réliquum est, radícem deórsum, et fáciet fructum sursum: I puści to co będzie zachowano z domu Juda, i co pozostało korzeń na dół, i uczyni owoc na wierzchu,
32
quia de Ierúsalem exíbunt relíquiæ, et salvátio de monte Sion: zelus Dómini exercítuum fáciet istud. Abowiem z Jeruzalem wynidą ostatki, a zbawienie z góry Sion: żarźliwość Pana zastępów uczyni to.
33
Proptérea hæc dicit Dóminus de rege Assyriórum: Non intrábit civitátem hanc, et non iáciet ibi sagíttam, et non occupábit eam clýpeus, et non mittet in circúitu eius ággerem. Przetoż to mówi Pan o królu Assyryjskim: Nie wnidzie do tego miasta, ani tam wystrzeli strzały, ani go zaprzątnie tarcza, ani usypie koło niego wału.
34
In via, qua venit, per eam revertétur, et civitátem hanc non ingrediétur, dicit Dóminus. Drogą, którą przyszedł, taż się wróci, a do tego miasta nie wnidzie, mówi Pan:
35
Et prótegam civitátem istam, ut salvem eam propter me, et propter David servum meum. I obronię to miasto, abym je zachował dla mnie, i dla Dawida sługi mego.
36
Egréssus est autem ángelus Dómini, et percússit in castris Assyriórum centum octogínta quinque míllia. Et surrexérunt mane, et ecce omnes cadávera mortuórum. I wyszedł Anioł Pański, i pobił w oboziech Assyryjskich sto ośmdziesiąt i pięć tysięcy. I wstali rano, a oto wszyscy trupowie martwych.
37
Et egréssus est, et ábiit, et revérsus est Sennácherib rex Assyriórum, et habitávit in Nínive. I odciągnął i odjachał, i wrócił się Sennacherib król Assyryjski, i mieszkał w Niniwe.
38
Et factum est, cum adoráret in templo Nesroch deum suum, Adrámelech et Sárasar, fílii eius, percussérunt eum gládio, fugerúntque in terram Ararat: et regnávit Asarháddon fílius eius pro eo. I stało się, gdy się kłaniał w kościele Nesrochowi bogu swemu, Adramelech, i Sarasar synowie jego zabili ji mieczem: i uciekli do ziemie Ararat, i królował Asarhaddon syn jego miasto niego.
38
1
In diébus illis ægrotávit Ezechías usque ad mortem: et introívit ad eum Isaías fílius Amos prophéta, et dixit ei: Hæc dicit Dóminus: Dispóne dómui tuæ, quia moriéris tu, et non vives. W one dni zachorzał Ezechiasz na śmierć, i wszedł do niego Izajasz syn Amos prorok, i rzekl mu: To mówi Pan: Rozpraw dom twój, bo ty umrzesz, a nie zostaniesz żyw.
2
Et convértit Ezechías fáciem suam ad paríetem, et orávit ad Dóminum, I obrócił Ezechiasz oblicze swe ku ścienie i modlił się do Pana.
3
et dixit: Obsecro Dómine, meménto quæso quómodo ambuláverim coram te in veritáte et in corde perfécto, et quod bonum est in óculis tuis fécerim. Et flevit Ezechías fletu magno. I rzekł: Proszę Panie, wspomni proszę jakom chodził przed tobą w prawdzie, i w sercu doskonałem, a czyniłem co jest dobrego przed oczyma twemi: i płakał Ezechiasz płaczem wielkim.
4
Et factum est verbum Dómini ad Isaíam, dicens: I stało się słowo Pańskie do Izajasza mówiąc.
5
Vade, et dic Ezechíæ: Hæc dicit Dóminus Deus David patris tui: Audívi oratiónem tuam, et vidi lácrymas tuas: ecce ego adíciam super dies tuos quíndecim annos. Idź a powiedz Ezechiaszowi: To mówi Pan Bóg Dawida ojca twego: Słyszałem modlitwę twoję, a widziałem łzy twoje: otóż ja przyczynię nad dni twoje piętnaście lat:
6
Et de manu regis Assyriórum éruam te, et civitátem istam, et prótegam eam. I z ręki króla Assyryjskicgo wyrwę cię i to miasto, i obronię je.
7
Hoc autem tibi erit signum a Dómino, quia fáciet Dóminus verbum hoc, quod locútus est: A ten będziesz miał znak od Pana, że uczyni Pan to słowo, które mówił:
8
Ecce ego revérti fáciam umbram lineárum, per quas descénderat in horológio Achaz in sole, retrórsum decem líneis. Et revérsus est sol decem líneis per gradus, quos descénderat. Oto ja wrócę cień linij, po których zeszła na zegarze Achazowym, na słońcu dziesiącią linij nazad. I wróciło się słońce dziesiącią linij po stopniach, przez które było zstąpiło.
9
Scriptúra Ezechíæ regis Iuda cum ægrotásset, et convaluísset de infirmitáte sua. Pismo Ezechiasza króla Judzkiego, gdy był zachorzał i ozdrowiał z niemocy swojej.
10
Ego dixi: In dimídio diérum meórum vadam ad portas ínferi. Quæsívi resíduum annórum meórum: Jam rzekł w połowicy dni moich pójdę do bram piekielnych. Szukałem ostatka lat moich.
11
dixi: Non vidébo Dóminum Deum in terra vivéntium. Non aspíciam hóminem ultra, et habitatórem quiétis. Rzekłem: nie ujrzę Pana Boga na ziemi żywiących. Nie oglądam więcej człowieka, i obywatela pokoju.
12
Generátio mea abláta est: et convolúta est a me, quasi tabernáculum pastórum. Præcísa est velut a texénte, vita mea: dum adhuc ordírer, succídit me: de mane usque ad vésperam fínies me. Wiek mój przeminął, i zwinion jest odemnie jako namiotek pasterski: Przerzniony jest jako od tkacza żywot mój: gdym jeszcze zaczynał, przerznął mię, od zarania aż do wieczora dokonasz mię.
13
Sperábam usque ad mane, quasi leo sic contrívit ómnia ossa mea: de mane usque ad vésperam fínies me: Miałem nadzieję aż do zarania, jako lew tak połamał wszystkie kości moje: Od zarania aż do wieczora dokonasz mię: jako młode jaskółcze, tak będę szczebiotał, a będę stękał jako gołębica:
14
sicut pullus hirúndinis sic clamábo, meditábor ut colúmba: attenuáti sunt óculi mei, suspiciéntes in excélsum: Dómine vim pátior, respónde pro me. Zemdlały oczy moje, poglądając ku górze: Panie gwałt cierpię, odpowiedz za mię:
15
Quid dicam, aut quid respondébit mihi, cum ipse fécerit? Recogitábo tibi omnes annos meos in amaritúdine ánimæ meæ. Cóż rzekę abo co mi odpowie, gdyż sam uczynił? Będęć rozmyślał wszystkie lata moje, w gorzkości dusze mojej.
16
Dómine si sic vívitur, et in tálibus vita spíritus mei, corrípies me, et vivificábis me. Panie, jeśli tak żywią, i tak żywot ducha mego, pokarzesz mię, i ożywisz mię.
17
Ecce in pace amaritúdo mea amaríssima: tu autem eruísti ánimam meam ut non períret, proiecísti post tergum tuum ómnia peccáta mea. Oto w pokoju gorzkość moja nagorzczejsza: Aleś ty wyrwał duszę moję, aby nie zginęła, zarzuciłeś w tył twój, wszystkie grzechy moje.
18
Quia non inférnus confitébitur tibi, neque mors laudábit te: non exspectábunt qui descéndunt in lacum, veritátem tuam. Abowiem nie piekło wyznawać ci będzie, ani śmierć chwalić cię będzie: nie będą czekać, którzy w dół wstępują prawdy twojej.
19
Vivens vivens ipse confitébitur tibi, sicut et ego hódie: pater fíliis notam fáciet veritátem tuam. Żywy, żywy, ten ci wyznawać będzie, jako i ja dzisia: ociec synom będzie opowiadał prawdę twoję.
20
Dómine salvum me fac, et psalmos nostros cantábimus cunctis diébus vitæ nostræ in domo Dómini. Panie zachowaj mię: a Psalmy nasze śpiewać będziemy w domu Pańskim, po wszystkie dni żywota naszego.
21
Et iussit Isaías ut tóllerent massam de ficis, et cataplasmárent super vulnus, et sanarétur. I kazał Izajasz, aby wzięto brełę fig, i przyłożono plastr na ranę, i żeby był uzdrowion.
22
Et dixit Ezechías: Quod erit signum quia ascéndam in domum Dómini? I rzekł Ezechiasz. Co za znak będzie, że wstąpię do domu Pańskiego.
39
1
In témpore illo misit Mérodach Báladan fílius Báladan rex Babylónis, libros et múnera ad Ezechíam: audíerat enim quod ægrotásset, et convaluísset. Na on czas posłał Merodach Baladan syn Baladanów król Babiloński listy i dary do Ezechiasza: bo słyszał, że był zachorzał i ozdrowiał.
2
Lætátus est autem super eis Ezechías, et osténdit eis cellam arómatum, et argénti, et auri, et odoramentórum, et unguénti óptimi, et omnes apothécas supelléctilis suæ, et univérsa quæ invénta sunt in thesáuris eius. Non fuit verbum, quod non osténderet eis Ezechías in domo sua, et in omni potestáte sua. I był im rad Ezechiasz, i ukazał im gmach ziół drogich, i srebra i złota, i wonnych rzeczy, i olejków barzo dobrych, i wszystkie gmachy sprzętu swego, i wszystko co się najdowało w skarbiech jego. Nie było słowa, którego by im nie okazał Ezechiasz w domu swoim, i we wszej władzy swej.
3
Introívit autem Isaías prophéta ad Ezechíam regem, et dixit ei: Quid dixérunt viri isti, et unde venérunt ad te? Et dixit Ezechías: De terra longínqua venérunt ad me, de Babylóne. I wszedł Izajasz prorok do Ezechiasza króla, i rzekł mu, Co mówili ci mężowie, a zkąd przyszli do ciebie? i rzekł Ezechiasz: Z ziemie dalekiej przyszli do mnie z Babilonu.
4
Et dixit: Quid vidérunt in domo tua? Et dixit Ezechías: Omnia, quæ in domo mea sunt, vidérunt: non fuit res, quam non osténderim eis in thesáuris meis. I rzekł: Cóż widzieli w domu twoim? i rzekł Ezechiasz: wszystko co jest w domu moim widzieli: nie było rzeczy, którejbych im nie okazał w skarbiech moich.
5
Et dixit Isaías ad Ezechíam: Audi verbum Dómini exercítuum. I rzekł Izajasz do Ezechiasz: Słuchaj słowa Pana zastępów.
6
Ecce dies vénient, et auferéntur ómnia, quæ in domo tua sunt, et quæ thesaurizavérunt patres tui usque ad diem hanc, in Babylónem: non relinquétur quidquam, dicit Dóminus. Oto przyjdą dni, i wezmą wszystko co jest w domu twoim, i czego naskarbili ojcowie twoi, aż do tego dnia, do Babilonu: nic nie zostanie, mówi Pan.
7
Et de fíliis tuis, qui exíbunt de te, quos genúeris, tollent, et erunt eunúchi in palátio regis Babylónis. I synów twoich, którzy wynidą z ciebie, które spłodzisz, wezmą i będą rzezańcami na pałacu króla Babilońskiego.
8
Et dixit Ezechías ad Isaíam: Bonum verbum Dómini, quod locútus est. Et dixit: Fiat tantum pax, et véritas in diébus meis. I rzekł Ezechiasz do Izajasza: Dobre słowo Pańskie, które mówił, i rzekł: Tylko niech będzie pokój i prawda za dni moich.
40
1
Consolámini, consolámini pópule meus, dicit Deus vester. Cieszcie się, cieszcie, ludu mój, mówi Bóg wasz.
2
Loquímini ad cor Ierúsalem, et advocáte eam, quóniam compléta est malítia eius, dimíssa est iníquitas illíus: suscépit de manu Dómini duplícia pro ómnibus peccátis suis. Mówcie do serca Jeruzalem, a przyzwicie go: bo się skończyła złość jego, odpuszczona jest nieprawość jego: wzięło z ręki Pańskiej dwojako za wszystkie grzechy swoje.
3
Vox clamántis in desérto: Paráte viam Dómini, rectas fácite in solitúdine sémitas Dei nostri. Głos wołającego na puszczy: Gotujcie drogę Pańską, proste czyńcie na puszczy ścieżki Boga naszego.
4
Omnis vallis exaltábitur, et omnis mons et collis humiliábitur, et erunt prava in dirécta, et áspera in vias planas. Każda dolina będzie podniesiona, a każda góra i pagórek będzie poniżony: i będą krzywe prostemi, a ostre drogami gładkiemi.
5
Et revelábitur glória Dómini, et vidébit omnis caro páriter quod os Dómini locútum est. I objawi się chwała Pańska, i ujrzy wszelkie ciało społem, że usta Pańskie mówiły.
6
Vox dicéntis: Clama. Et dixi: Quid clamábo? Omnis caro fœnum, et omnis glória eius quasi flos agri. Głos mówiącego: Wołaj. I rzekłem: Co będę wołał? Wszelkie ciało trawa, a wszelka chwała jego jako kwiat polny.
7
Exsiccátum est fœnum, et cécidit flos, quia spíritus Dómini sufflávit in eo. Vere fœnum est pópulus: Uschła trawa, i opadł kwiat: bo duch Pański wionął nań. Prawdziwie lud jest trawa.
8
exsiccátum est fœnum, et cécidit flos: verbum autem Dómini nostri manet in ætérnum. Uschła trawa i opadł kwiat: lecz słówko Pana naszego trwa na wieki.
9
Super montem excélsum ascénde tu, qui evangelízas Sion: exálta in fortitúdine vocem tuam, qui evangelízas Ierúsalem: exálta, noli timére. Dic civitátibus Iuda: Ecce Deus vester: Wstąp na górę wysoką ty, który opowiadasz Ewanielią Sionowi: podnieś mocno głos twój, który Ewanielią opowiadasz Jeruzalem: Podnoś, nie bój się. Rzecz miastom Judzkim:
10
ecce Dóminus Deus in fortitúdine véniet, et bráchium eius dominábitur: ecce merces eius cum eo, et opus illíus coram illo. Oto Bóg wasz: Oto Pan Bóg w mocy przydzie, a ramię jego panować będzie: Oto zapłata jego z nim, a sprawa jego przed nim.
11
Sicut pastor gregem suum pascet: in bráchio suo congregábit agnos, et in sinu suo levábit, fœtas ipse portábit. Jako pasterz trzodę swą paść będzie: ramieniem swem zgromadzi baranki, a na łonie swem podniesie: kotne sam nosić będzie.
12
Quis mensus est pugíllo aquas, et cælos palmo ponderávit? quis appéndit tribus dígitis molem terræ, et librávit in póndere montes, et colles in statéra? Kto zmierzył garścią wody, a niebiosa piędzią zważył? Kto zawiesił trzemi palcy wielkość ziemie, i zważył na wadze góry, a pagórki na szalach?
13
Quis adiúvit spíritum Dómini? aut quis consiliárius eius fuit, et osténdit illi? Kto pomagał duchowi Pańskiemu? abo kto był rajcą jego, a ukazał mu?
14
Cum quo íniit consílium, et instrúxit eum, et dócuit eum sémitam iustítiæ, et erudívit eum sciéntiam, et viam prudéntiæ osténdit illi? Z kim wszedł w radę i wprawił go, i nauczył go ścieżki sprawiedliwości, i wyćwiczył go w umiejętności, a drogę roztropności ukazał mu?
15
Ecce gentes quasi stilla sítulæ, et quasi moméntum statéræ reputátæ sunt: ecce ínsulæ quasi pulvis exíguus. Oto narodowie jako kropla wiadra, a jako ziarnko na szalach, poczytane są: oto wyspy jako proch maluczki.
16
Et Líbanus non suffíciet ad succendéndum, et animália eius non suffícient ad holocáustum. I Liban niedostateczny ku podpalaniu, a bydła jego nie dostanie na całopalenie.
17
Omnes gentes quasi non sint, sic sunt coram eo, et quasi níhilum et ináne reputátæ sunt ei. Wszyscy narodowde jakoby nie byli, tak są przed nim: a jako nic i próżność poczytani są jemu.
18
Cui ergo símilem fecístis Deum? aut quam imáginem ponétis ei? Komuż tedy podobnym uczyniliście Boga, abo co mu za obraz postawicie?
19
Numquid scúlptile conflávit faber? aut áurifex auro figurávit illud, et láminis argénteis argentárius? Aza nie odlał ryciny rzemieślnik? abo złotnik złotem ji uformował, i blachami srebrnemi srebrnik?
20
Forte lignum et imputríbile elégit: ártifex sápiens quærit quómodo státuat simulácrum, quod non moveátur. Mocne drewno a nie spróchniałe obrał: rzemieślnik mądry patrzy jakoby postawił bałwana, któryby się nie poruszył.
21
Numquid non scitis? numquid non audístis? numquid non annuntiátum est vobis ab inítio? numquid non intellexístis fundaménta terræ? Izali niewiecie? azaście nie słyszeli? aza wam z przodku nie powiedziano? azaście nie zrozumieli fundamentów ziemie?
22
Qui sedet super gyrum terræ, et habitatóres eius sunt quasi locústæ: qui exténdit velut níhilum cælos, et expándit eos sicut tabernáculum ad inhabitándum. Który siedzi na okręgu ziemie, a obywatele jej są jako szarańcza: który rozciąga niebiosa jako nic, a rozszerza je jako namiot na mieszkanie.
23
Qui dat secretórum scrutatóres quasi non sint, iúdices terræ velut ináne fecit: Który daje tajemnych rzeczy wybadacze, jakoby nie byli, sędzie ziemskie jako czczą rzecz uczynił.
24
et quidem neque plantátus, neque satus, neque radicátus in terra truncus eórum: repénte flavit in eos, et aruérunt, et turbo quasi stípulam áuferet eos. A wprawdzie ani wszczepieni, ani wsiani, ani wkorzeniony w ziemi pień ich. Znagła wionął na nie i uschły, a wicher jako źdźbło wyniesie je.
25
Et cui assimilástis me, et adæquástis, dicit sanctus? A do kogóż przypodobaliście mię i zrównali, mówi święty?
26
Leváte in excélsum óculos vestros, et vidéte quis creávit hæc: qui edúcit in número milítiam eórum, et omnes ex nómine vocat: præ multitúdine fortitúdinis et róboris, virtutísque eius, neque unum réliquum fuit. Podnieście ku górze oczy wasze, a obaczcie kto to stworzył: który wywodzi w poczcie wojsko ich, a wszystko po imieniu zowie: prze mnóstwo siły i mocy i możności jego, i jedno nie zostało.
27
Quare dicis Iacob, et lóqueris Israel: Abscóndita est via mea a Dómino, et a Deo meo iudícium meum transívit? Przeczże mówisz Jakóbie, i powiadasz Izraelu: Zakryta jest droga moja przed Panem, a sąd mój minął przed Bogiem moim?
28
Numquid nescis, aut non audísti? Deus sempitérnus Dóminus, qui creávit términos terræ: non defíciet, neque laborábit, nec est investigátio sapiéntiæ eius. Izali nie wiesz, aboś nie słyszał? Bóg wieczny Pan, który stworzył kraje ziemie: nie ustanie ani się spracuje, i niemasz doścignienia mądrości jego.
29
Qui dat lasso virtútem: et his, qui non sunt, fortitúdinem et robur multíplicat. Który dodawa spracowanemu siły: a tym których niemasz, moc i siłę rozmnaża.
30
Defícient púeri, et laborábunt, et iúvenes in infirmitáte cadent. Ustaną pacholęta i upracują się, a młodzieńcy we mdłości upadną.
31
Qui autem sperant in Dómino mutábunt fortitúdinem, assúment pennas sicut áquilæ: current et non laborábunt, ambulábunt et non defícient. A którzy mają nadzieję w Panu, odmienia siłę, wezmą pióra jako orłowie, pobieżą a nie upracują się, chodzić będą, a nie ustaną.
41
1
Táceant ad me ínsulæ, et gentes mutent fortitúdinem: accédant, et tunc loquántur: simul ad iudícium propinquémus. Niech milczą ku mnie wyspy, a narody niech odmienią siłę: niech przystąpią a tedy niech mówią, społem przystąpmy do sądu.
2
Quis suscitávit ab oriénte iustum, vocávit eum ut sequerétur se? dabit in conspéctu eius gentes, et reges obtinébit: dabit quasi púlverem gládio eius, sicut stípulam vento raptam árcui eius. Kto zbudził od wschodu słońca sprawiedliwego, wezwał go, aby szedł za nim? poda przed nim narody i króle odzierży: da jako proch mieczowi jego, jako źdźbło od wiatru porwane łukowi jego.
3
Persequétur eos, transíbit in pace: sémita in pédibus eius non apparébit. Będzie je gonił, przejdzie w pokoju, ścieżka się nie ukaże na nogach jego.
4
Quis hæc operátus est, et fecit, vocans generatiónes ab exórdio? Ego Dóminus: primus et novíssimus ego sum. Któż to sprawił i uczynił, wzywający rodzajów od początku? Ja Pan, pierwszy i ostateczny, ja jestem.
5
Vidérunt ínsulæ, et timuérunt, extréma terræ obstupuérunt, appropinquavérunt, et accessérunt. Ujrzały wyspy a zlękły się, kończyny ziemie zdumiały się, przybliżyły się i przystąpiły.
6
Unusquísque próximo suo auxiliábitur, et fratri suo dicet: Confortáre. Każdy bliźniego swego ratuje, i bratu swemu rzecze: Zmacniaj się.
7
Confortávit faber ærárius percútiens málleo eum, qui cudébat tunc témporis, dicens: Glútino bonum est: et confortávit eum clavis, ut non moverétur. Zmacniał miedziennik bijący młotem tego, który kowal na ten czas, mówiąc: Do lutowania to dobre: i zmocnił je gwoździami, aby się nie ruszało.
8
Et tu Israel serve meus, Iacob quem elégi, semen Abraham amíci mei: A ty Izraelu sługo mój, Jakóbie, któregom obrał, nasienie Abrahama przyjaciela mego:
9
in quo apprehéndi te ab extrémis terræ, et a longínquis eius vocávi te, et dixi tibi: Servus meus es tu, elégi te, et non abiéci te. W który mem cię uchwycił z kończyn ziemie: i z dalekiej strony wezwałem cię, i rzekłem ci: Sługaś ty mój, obrałem cię, i nie odrzuciłem cię.
10
Ne tímeas, quia ego tecum sum: ne declínes, quia ego Deus tuus: confortávi te, et auxiliátus sum tibi, et suscépit te déxtera iusti mei. Nie bój się, bom ja jest z tobą: nie uchylaj się, bom ja Bogiem twoim: zmocniłem cię i ratowałem cię, i podjęła cię prawica sprawiedliwego mego.
11
Ecce confundéntur et erubéscent omnes, qui pugnant advérsum te: erunt quasi non sint, et períbunt viri, qui contradícunt tibi. Oto zawstydzą się i zasromają wszyscy, którzy walczą przeciw tobie: będą jakoby nie byli, i wyginą mężowie, którzy się sprzeciwiają tobie.
12
Quæres eos, et non invénies, viros rebélles tuos: erunt quasi non sint: et véluti consúmptio hómines bellántes advérsum te. Szukać ich będziesz, a nie najdziesz, mężów odpornych tobie: będą jakoby nie byli: a jako zniszczenie, ludzie, którzy walczą na cię.
13
Quia ego Dóminus Deus tuus, apprehéndens manum tuam, dicénsque tibi: Ne tímeas, ego adiúvi te. Bom ja Pan Bóg twój, który trzymam rękę twoję, a mówię tobie: Nie bój się, jam ciebie wspomógł.
14
Noli timére vermis Iacob, qui mórtui estis ex Israel: ego auxiliátus sum tibi, dicit Dóminus, et redémptor tuus Sanctus Israel. Nie bój się robaku Jakóbie, którzyście pomarli z Izraela: jam cię ratował, mówi Pan, a odkupiciel twój święty Izraelów.
15
Ego pósui te quasi plaustrum tritúrans novum, habens rostra serrántia: triturábis montes, et commínues: et colles quasi púlverem pones. Jam cię położył jako wóz młócący nowy, który ma zęby trzące: będziesz młócił góry, i potrzesz: i pagórki jako w proch obrócisz.
16
Ventilábis eos, et ventus tollet, et turbo dispérget eos: et tu exsultábis in Dómino, in sancto Israel lætáberis. Będziesz je wiał, a wiatr pochwyci, i wicher rozmiecie je: a ty się rozradujesz w Panie, rozweselisz się w świętym Izraelowym.
17
Egéni et páuperes quærunt aquas, et non sunt: lingua eórum siti áruit. Ego Dóminus exáudiam eos, Deus Israel non derelínquam eos. Nędznicy a ubodzy szukają wody a niemasz jej: język ich usechł od pragnienia. Ja Pan wysłucham ich, Bóg Izraelów nie opuszczę ich.
18
Apériam in supínis cóllibus flúmina, et in médio campórum fontes: ponam desértum in stagna aquárum, et terram ínviam in rivos aquárum. Otworzę na wysokich pagórkach rzeki, a w pośród pól źródła: obrócę puszczą, w jeziora wodne: a ziemię bezdrożną w źródła wód.
19
Dabo in solitúdinem cedrum, et spinam, et myrtum, et lignum olívæ: ponam in desérto abiétem, ulmum, et buxum simul: Dam na pustyni cedry, sośnią i mirt, i drzewo oliwne: postawię w pustyni jodłę, wiąz, i bukszpan pospołu:
20
ut vídeant, et sciant, et recógitent, et intélligant páriter, quia manus Dómini fecit hoc, et sanctus Israel creávit illud. Aby ujrzeli a doznali i uważyli a wyrozumieli społem, że to ręka Pańska uczyniła, a święty Izraelów stworzył to.
21
Prope fácite iudícium vestrum, dicit Dóminus: Afférte, si quid forte habétis, dicit rex Iacob. Przełóżcie rzecz wasze, mówi Pan, przynieście jeśli co mocnego macie, rzekł król Jakóbów.
22
Accédant, et núntient nobis quæcúmque ventúra sunt: prióra quæ fuérunt nuntiáte: et ponémus cor nostrum, et sciémus novíssima eórum, et quæ ventúra sunt indicáte nobis. Niech przystąpią, a niech nam oznajmią wszystko co ma przyjść pierwsze rzeczy: które były, opowiedzcie: a przyłożymy serce nasze, i będziem wiedzieć ostatnie rzeczy ich, a co przyjść ma powiedzcie nam.
23
Annuntiáte quæ ventúra sunt in futúrum, et sciémus quia dii estis vos: bene quoque aut male, si potéstis, fácite: et loquámur, et videámus simul. Oznajmijcie co ma przyjść na potem, a doznamy, żeście wy bogowie: uczyńcie też dobrze abo źle, jeśli możecie: a mówmy i obaczmy społem.
24
Ecce vos estis ex níhilo, et opus vestrum ex eo, quod non est: abominátio est qui elégit vos. Oto wy jesteście z niczego, i sprawa wasza z tego co nie jest: brzydkość jest co was obrał.
25
Suscitávi ab aquilóne, et véniet ab ortu solis: vocábit nomen meum, et addúcet magistrátus quasi lutum, et velut plastes concúlcans humum. Wzbudziłem z północy, a przyjdzie ze wschodu słońca: będzie wzywał imienia mego, i przywiedzie urząd jako błoto, i jako lepiarz depcący glinę.
26
Quis annuntiávit ab exórdio ut sciámus: et a princípio ut dicámus: Iustus es? non est neque annúntians, neque prædícens, neque áudiens sermónes vestros. Kto oznajmił z pierwu, abyśmy wiedzieli: i z początku, abyśmy rzekli: Jesteś sprawiedliwy? niemasz ani ktoby oznajmił, ani ktoby przepowiedział, ani ktoby słuchał powieści waszych.
27
Primus ad Sion dicet: Ecce adsunt, et Ierúsalem evangelístam dabo. Pierwszy ku Syon rzecze: Oto są, a Jeruzalem dam, ewangelistę.
28
Et vidi, et non erat neque ex istis quisquam qui iníret consílium, et interrogátus respondéret verbum. I widziałem i nie było ani z tych żadnego, który wszedł w radę, a zapytany słowo odpowiedział.
29
Ecce omnes iniústi, et vana ópera eórum: ventus et ináne simulácra eórum. Oto wszyscy niesprawiedliwi, a nikczemne uczynki ich: wiatr a próżność bałwany ich.
42
1
Ecce servus meus, suscípiam eum: eléctus meus, complácuit sibi in illo ánima mea: dedi spíritum meum super eum, iudícium géntibus próferet. Oto sługa mój, przyjmę go: wybrany mój, upodobała sobie w nim dusza moja: dałem ducha mego nań, sąd narodom wyda.
2
Non clamábit, neque accípiet persónam, nec audiétur vox eius foris. Nie będzie wołał, ani będzie miał względu na osoby, ani będzie słyszan głos jego na ulicy.
3
Cálamum quassátum non cónteret, et linum fúmigans non exstínguet: in veritáte edúcet iudícium. Trzciny nałomionej nie skruszy, a lnu kurzącego się nie zagasi: w prawdzie wywiedzie sąd.
4
Non erit tristis, neque turbuléntus, donec ponat in terra iudícium: et legem eius ínsulæ exspectábunt. Nie będzie smutnym ani zaburzonym, aż postanowi na ziemi sąd, a zakonu jego wyspy czekać będą.
5
Hæc dicit Dóminus Deus, creans cælos, et exténdens eos: formans terram, et quæ gérminant ex ea: dans flatum pópulo, qui est super eam, et spíritum calcántibus eam. To mówi Pan Bóg, który stworzył niebiosa, i rozpostarł je: który umocnił ziemię, i co się rodzi z niej: który daje tchnienie ludowi, który jest na niej, i ducha depcącym po niej.
6
Ego Dóminus vocávi te in iustítia, et apprehéndi manum tuam, et servávi te. Et dedi te in fœdus pópuli, in lucem géntium: Ja Pan wezwałem cię w sprawiedliwości, i ująłem rękę twą, a zachowałem cię: i dałem cię za przymierze ludu, za światłość narodom:
7
ut aperíres óculos cæcórum, et edúceres de conclusióne vinctum, de domo cárceris sedéntes in ténebris. Abyś otworzył oczy ślepych, a wywiódł więźnia z zamknienia, z domu ciemnice siedzące w ciemności.
8
Ego Dóminus, hoc est nomen meum: glóriam meam álteri non dabo, et laudem meam sculptílibus. Ja Pan, to jest imię moje: chwały mojej nie dam. inszemu, a chwały mojej rycinom.
9
Quæ prima fuérunt, ecce venérunt: nova quoque ego annúntio: ántequam oriántur, audíta vobis fáciam. Które były pierwsze rzeczy oto przyszły: nowe też ja opowiadam. Pierwej niźli się staną dani je wam słyszeć.
10
Cantáte Dómino cánticum novum, laus eius ab extrémis terræ: qui descénditis in mare, et plenitúdo eius: ínsulæ, et habitatóres eárum. Śpiewajcie Panu pieśń nową, chwała jego od kończyn ziemie: którzy się puszczacie na morze, i napełnienie jego, wyspy i obywatele ich.
11
Sublevétur desértum et civitátes eius: in dómibus habitábit Cedar: laudáte habitatóres Petræ, de vértice móntium clamábunt. Niech się podniesie pustynia, i miasta jej: w domiech będzie mieszkać Cedar: chwalcie obywatele skały, z wierzchu gór wołać będą.
12
Ponent Dómino glóriam, et laudem eius in ínsulis nuntiábunt. Będą dawać Panu sławę, a chwałę jego na wyspach będą opowiadać.
13
Dóminus sicut fortis egrediétur, sicut vir prœliátor suscitábit zelum: vociferábitur, et clamábit: super inimícos suos confortábitur. Pan jako mocarz wynidzie, jako mąż waleczny pobudzi gorliwość: będzie krzyczał i wołał: nad nieprzyjacioły swemi zmocni się.
14
Tácui semper, sílui, pátiens fui, sicut partúriens loquar: dissipábo, et absorbébo simul. Milczałem zawżdy, umilkłem, byłem cierpliwym, jako rodząca mówić będę, rozproszę i połknę zarazem.
15
Desértos fáciam montes, et colles, et omne gramen eórum exsiccábo: et ponam flúmina in ínsulas, et stagna arefáciam. Puste uczynię góry i pagórki, i wszystkę trawę ich posuszę: i obrócę rzeki w wyspy, a jeziora wysuszę.
16
Et ducam cæcos in viam, quam nésciunt, et in sémitis, quas ignoravérunt, ambuláre eos fáciam: ponam ténebras coram eis in lucem, et prava in recta: hæc verba feci eis, et non derelíqui eos. I przywiodę ślepe na drogę, której nie wiedzą, i ścieżkami, których nie znali uczynię, że chodzić będą: uczynię przed nimi ciemność światłością, a krzywe prostymi: te słowa uczyniłem im, a nie opuściłem ich.
17
Convérsi sunt retrórsum, confundántur confusióne, qui confídunt in scúlptili: qui dicunt conflátili: Vos dii nostri. Cofnęli się na zad: niech się zawstydzą wstydem, którzy ufają w rycinie, którzy mówią licinie: Wyście bogowie naszy.
18
Surdi audíte, et cæci intuémini ad vidéndum. Głuszy słuchajcie, a ślepi patrzcie, abyście widzieli.
19
Quis cæcus, nisi servus meus? et surdus, nisi ad quem núntios meos misi? quis cæcus, nisi qui venúmdatus est? et quis cæcus, nisi servus Dómini? Któż ślepy jedno sługa mój? i głuchy jedno do któregom posłał posły moje? kto ślepy jedno który jest zaprzedany? a kto ślepy jedno sługa Pański?
20
Qui vides multa, nonne custódies? qui apértas habes aures, nonne áudies? Który widzisz wiele rzeczy, izali nie będziesz strzegł? który masz otworzone uszy, a za nie usłyszysz?
21
Et Dóminus vóluit ut sanctificáret eum, et magnificáret legem, et extólleret. A Pan chciał aby go poświęcił, i uwielmożył zakon, i wywyższył.
22
Ipse autem pópulus diréptus, et vastátus: láqueus iúvenum omnes, et in dómibus cárcerum abscónditi sunt: facti sunt in rapínam, nec est qui éruat: in direptiónem, nec est qui dicat: Redde. Ale on lud rozszarpany i spustoszony: sidłem młodzieńców wszyscy, i pokryto je w ciemnicach: stali się na złupienie, a niemasz ktoby wyrwał, na rozchwycenie, a niemasz ktoby rzekł: Wróć.
23
Quis est in vobis qui áudiat hoc, atténdat et auscúltet futúra? Któż jest między wami coby tego słuchał, ktoby pilnował a przysłuchawał przyszłych rzeczy? Któż dał na roztargnienie Jakóba, a Izraela pustoszącym? izali nie Pan sam, któremuśmy zgrzeszyli?
24
Quis dedit in direptiónem Iacob, et Israel vastántibus? nonne Dóminus ipse, cui peccávimus? Et noluérunt in viis eius ambuláre, et non audiérunt legem eius. A nie chcieli drogami jego chodzić, i nie słuchali zakonu jego.
25
Et effúdit super eum indignatiónem furóris sui, et forte bellum: et combússit eum in circúitu, et non cognóvit: et succéndit eum, et non intelléxit. I wylał nań rozgniewanie zapalczywości swojej, i mocną wojnę, i wypalił go w koło, a nie poznał: i podpalił go, a nie zrozumiał.
43
1
Et nunc hæc dicit Dóminus creans te Iacob, et formans te Israel: Noli timére, quia redémi te, et vocávi te nómine tuo: meus es tu. A teraz to mówi Pan który cię stworzył Jakóbie, który cię utworzył Izraelu: Nie bój się, bom cię odkupił, i nazwałem cię imieniem twojem: mójeś ty:
2
Cum transíeris per aquas, tecum ero, et flúmina non opérient te: cum ambuláveris in igne, non comburéris, et flamma non ardébit in te. Gdy pójdziesz przez wody, z tobą będę, a rzeki cię nie okryją: gdy będziesz chodził w ogniu, nie sparzysz się: i płomień nie będzie gorzał na tobie.
3
Quia ego Dóminus Deus tuus sanctus Israel salvátor tuus, dedi propitiatiónem tuam Ægýptum, Æthiópiam, et Saba pro te. Bom ja Pan Bóg twój święty Izraelów, zbawiciel twój, dałem Egipt ubłaganie twoje. Etyopią i Saba za cię.
4
Ex quo honorábilis factus es in óculis meis, et gloriósus: ego diléxi te, et dabo hómines pro te, et pópulos pro ánima tua. Odtąd jakoś się stał czci godnym w oczach moich i chwalebnym: jam cię umiłował, i dam ludzie za cię, i narody za duszę twoję.
5
Noli timére, quia ego tecum sum: ab oriénte addúcam semen tuum, et ab occidénte congregábo te. Nie bój się, bom ja jest z tobą: Od wschodu przyprowadzę nasienie twoje, a od zachodu zgromadzę cię.
6
Dicam aquilóni: Da: et austro: Noli prohibére: affer fílios meos de longínquo, et fílias meas ab extrémis terræ. Rzekę północnej stronie: Daj, a południowej, nie hamuj: przynieś syny moje z daleka, a córki moje z kończyn ziemie.
7
Et omnem, qui ínvocat nomen meum, in glóriam meam creávi eum, formávi eum, et feci eum. I każdego który wzywa imienia mego, ku chwale mojej stworzyłem go, uformowałem go, i uczyniłem go.
8
Educ foras pópulum cæcum, et óculos habéntem: surdum, et aures ei sunt. Wyprowadź lud ślepy a mający oczy, głuchy a mający uszy:
9
Omnes gentes congregátæ sunt simul, et colléctæ sunt tribus: quis in vobis annúntiet istud, et quæ prima sunt audíre nos fáciet? dent testes eórum, iustificéntur, et áudiant, et dicant: Vere. Wszyscy narodowie zgromadzili się społem, i zebrały się pokolenia. Któż między wami opowie to, a da nam słyszeć pierwsze rzeczy, niechaj dadzą świadki swe, niech będą usprawiedliwieni, niech słyszą i rzeką: Prawda żywie.
10
Vos testes mei, dicit Dóminus, et servus meus, quem elégi: ut sciátis, et credátis mihi, et intelligátis quia ego ipse sum: ante me non est formátus Deus, et post me non erit. Wyście świadkowie moi, mówi Pan, i sługa mój, któregom obrał: abyście wiedzieli, i wierzyli mi, a wyrozumieli, żem ja jest sam. Przedemną nie jest utworzony Bóg, i po mnie nie będzie.
11
Ego sum, ego sum Dóminus, et non est absque me salvátor. Jam jest, jam jest Pan, a niemasz oprócz mnie zbawiciela.
12
Ego annuntiávi, et salvávi: audítum feci, et non fuit in vobis aliénus: vos testes mei, dicit Dóminus, et ego Deus. Jam opowiedział i zbawił, oznajmiłem a nie było między wami cudzego, wyście świadkowie moi, mówi Pan, a ja Bóg.
13
Et ab inítio ego ipse, et non est qui de manu mea éruat: operábor, et quis avértet illud? I od początku ja sam, i niemasz ktoby z ręki mojej wyrwał: udziałam, a kto to odwróci?
14
Hæc dicit Dóminus redémptor vester, sanctus Israel: Propter vos misi in Babylónem, et detráxi vectes univérsos, et Chaldǽos in návibus suis gloriántes. To mówi Pan odkupiciel wasz, święty Izraelów: Dla was posłałem do Babilonu i oderwałem wszystkie zawory, i Chaldejczyki, którzy się chlubili w okrętach swoich:
15
Ego Dóminus sanctus vester, creans Israel, rex vester. Ja Pan święty wasz, stworzyciel Izraelów, król wasz
16
Hæc dicit Dóminus, qui dedit in mari viam, et in aquis torréntibus sémitam: To mówi Pan, który dał po morzu drogę, a ścieżkę po bystrych wodach.
17
qui edúxit quadrígam et equum, agmen et robústum: simul obdormiérunt, nec resúrgent: contríti sunt quasi linum, et exstíncti sunt. Który wywiódł poczwórne i konia: wojsko i mocnego, pospołu zasnęli, ani powstaną: starci są jako len, i pogaśli.
18
Ne meminéritis priórum, et antíqua ne intueámini. Nie wspominajcie pierwszych rzeczy, i starodawnym nie przypatrujcie się.
19
Ecce ego fácio nova, et nunc oriéntur, útique cognoscétis ea: ponam in desérto viam, et in ínvio flúmina. Oto ja czynię nowe rzeczy, a teraz wznidą, wżdy je poznacie: położę na puszczy drogę a rzeki na bezdrożnym.
20
Glorificábit me béstia agri, dracónes, et struthiónes: quia dedi in desérto aquas, flúmina in ínvio, ut darem potum pópulo meo, elécto meo. Chwalić mię będzie zwierz polny, smokowie i strusiowie: iżem dał wody na puszczy, rzeki na bezdrożnym, abych dał napój ludowi memu, wybranemu memu.
21
Pópulum istum formávi mihi: laudem meam narrábit. Lud ten utworzyłem sobie, chwałę moję będzie opowiadał.
22
Non me invocásti Iacob, nec laborásti in me Israel. Nie wzywałeś mię Jakóbie, i nie pracowałeś dla mnie Izraelu.
23
Non obtulísti mihi aríetem holocáusti tui, et víctimis tuis non glorificásti me: non te servíre feci in oblatióne, nec labórem tibi prǽbui in thure. Nie ofiarowałeś mi barana całopalenia twego, i ofiarami twemi me uczciłeś mię: nie kazałem ci służyć obiatą, anim ci pracej zadawał w kadzidle.
24
Non emísti mihi argénto cálamum, et ádipe victimárum tuárum non inebriásti me: verúmtamen servíre me fecísti in peccátis tuis: præbuísti mihi labórem in iniquitátibus tuis. Nie kupiłeś mi za srebro ziela wonnego, a łojem ofiar swoich nie napoiłeś mię. A przecię uczyniłeś, żem służył dla grzechów twoich, zadałeś mi pracą w nieprawościach twoich.
25
Ego sum, ego sum ipse qui déleo iniquitátes tuas propter me, et peccatórum tuórum non recordábor. Jam jest, jam jest sam, który zgładzam nieprawości twoje dla mnie, a grzechów twoich nie wspomnię.
26
Reduc me in memóriam, et iudicémur simul: narra si quid habes ut iustificéris. Przywiedź mię na pamięć, a sądźmy się społu: powiedz jeśli co masz, abyś usprawiedliwił.
27
Pater tuus primus peccávit, et intérpretes tui prævaricáti sunt in me. Ociec twój pierwszy zgrzeszył, a tłómacze twoi wykroczyli przeciwko mnie.
28
Et contaminávi príncipes sanctos: dedi ad interneciónem Iacob, et Israel in blasphémiam. I splugawiłem książęta święte, dałem na wytracenie Jakóba, a Izraela na bluźnienie.
44
1
Et nunc audi Iacob serve meus, et Israel quem elégi: A teraz słuchaj Jakóbie sługo mój, i Izraelu, któregom obrał:
2
hæc dicit Dóminus fáciens et formans te, ab útero auxiliátor tuus: noli timére serve meus Iacob, et rectíssime, quem elégi. To mówi Pan, który cię uczynił i stworzył z żywota pomocnik twój: Nie bój się sługo mój Jakóbie, i najprawszy, któregom obrał.
3
Effúndam enim aquas super sitiéntem, et fluénta super áridam: effúndam spíritum meum super semen tuum, et benedictiónem meam super stirpem tuam: Bo wyleję wody na pragnącą, a strumienie na suchą: wyleję ducha mego na nasienie twoje, a błogosławieństwo moje na naród twój.
4
et germinábunt inter herbas, quasi sálices iuxta præterfluéntes aquas. I będą rość między ziołami, jako wierzby przy wodach ciekących.
5
Iste dicet: Dómini ego sum: et ille vocábit in nómine Iacob: et hic scribet manu sua: Dómino: et in nómine Israel assimilábitur. Ten rzecze: Pańskim ja jest, a on będzie wzywał w imię Jakóba, a ten napisze ręką swą: Panu i imieniem Izraelowem będzie przypodobany.
6
Hæc dicit Dóminus rex Israel, et redémptor eius Dóminus exercítuum: Ego primus, et ego novíssimus, et absque me non est Deus. To mówi Pan król Izraelów, i odkupiciel jego Pan zastępów: Jam pierwszy i jam ostateczny, a oprócz mnie niemasz Boga.
7
Quis símilis mei? vocet, et annúntiet: et órdinem expónat mihi, ex quo constítui pópulum antíquum: ventúra et quæ futúra sunt annúntient eis. Któż mnie podobny? niech się da słyszeć, i opowie, a niech mi porządek wypowie, od onego czasu jakom postanowił lud staradawny: przyszłe rzeczy i które mają być niech im oznajmią.
8
Nolíte timére, neque conturbémini: ex tunc audíre te feci, et annuntiávi: vos estis testes mei: numquid est Deus absque me, et formátor, quem ego non nóverim? Nie bójcie się ani się trwóżcie: od onego czasu dałemci słyszeć: i oznajmiłem: wyście świadkowie moi. Izali jest Bóg oprócz mnie, i twórca, któregobym ja nie znał?
9
Plastæ idóli omnes nihil sunt, et amantíssima eórum non próderunt eis. Ipsi sunt testes eórum, quia non vident, neque intélligunt, ut confundántur. Tworzyciele bałwana wszyscy nic nie są, a namilsze rzeczy ich nic im nie pomogą. Sami są świadkami ich, że nie widzą, ani rozumieją, aby byli pohańbieni.
10
Quis formávit deum, et scúlptile conflávit ad nihil útile? Kto utworzył Boga, i rycinę ulał ninacz nie pożyteczną?
11
Ecce omnes partícipes eius confundéntur, fabri enim sunt ex homínibus: convénient omnes, stabunt et pavébunt, et confundéntur simul. Oto wszyscy uczestnicy jego będą pohańbieni: bo są rzemieślnicy z ludzi: zejdą się wszyscy, staną i zlękną się, i zawstydzą się społem.
12
Faber ferrárius lima operátus est, in prunis et in málleis formávit illud, et operátus est in bráchio fortitúdinis suæ: esúriet et defíciet, non bibet aquam et lasséscet. Slósarz piłą robił: w węglu i w młotach utworzył ją, i robił ramieniem mocy swojej, łaknąć będzie, aż zemdleje, nie będzie pił wody, a ustanie.
13
Artifex lignárius exténdit normam, formávit illud in runcína, fecit illud in anguláribus, et in círcino tornávit illud, et fecit imáginem viri quasi speciósum hóminem habitántem in domo. Rzemieślnik około drzewa rozciąga sznur, i ukształtował ją heblem, uczynił ją według węgielnice, a pod cyrkiel utoczył ją, i uczynił obraz męzki, jako pięknego człowieka mieszkającego w domu.
14
Succídit cedros, tulit ílicem, et quercum, quæ stéterat inter ligna saltus: plantávit pinum, quam plúvia nutrívit. Narąbał cedrów, wziął jedlinę i dąb, który stał między drzewy leśnemi: wsadził sosnę, którą deszcz rozmnożył.
15
Et facta est homínibus in focum: sumpsit ex eis, et calefáctus est: et succéndit et coxit panes: de réliquo autem operátus est deum et adorávit: fecit scúlptile, et curvátus est ante illud. I przygodziła się ludziom na ognisko: wziął z nich i ugrzał się, i podpalił, i napiekł chleba, a z ostatka urobił Boga, i pokłonił się: udziałał rycinę, i klękał przed nią.
16
Médium eius combússit igni, et de médio eius carnes comédit: coxit pulméntum, et saturátus est, et calefáctus est, et dixit: Vah, calefáctus sum, vidi focum. Połowicę drzewa spalił w ogniu, a przy połowicy jego mięsa się najadł, uwarzył i jarzynę, i najadł się, i rozgrzał się, i rzekł: Ach tociem się rozgrzał, widziałem ogień.
17
Réliquum autem eius deum fecit et scúlptile sibi: curvátur ante illud, et adórat illud, et óbsecrat, dicens: Líbera me, quia deus meus es tu. A z ostatka jego uczynił sobie Boga i rycinę, klęka przed nią, i kłania ssę jej, i modli się mówiąc: Wybaw mię, boś ty jest Bóg mój.
18
Nesciérunt, neque intellexérunt: oblíti enim sunt ne vídeant óculi eórum, et ne intélligant corde suo. Nie wiedzieli, ani zrozumieli: bo zamydlone są oczy ich, aby nie widzieli, ażeby sercem nie zrozumieli.
19
Non recógitant in mente sua, neque cognóscunt, neque séntiunt, ut dicant: Medietátem eius combússi igni, et coxi super carbónes eius panes: coxi carnes et comédi, et de réliquo eius idólum fáciam? ante truncum ligni prócidam? Nie rozmyślają, w myśli swojej, ani uznawają, ani się czują, aby rzekli: Połowicem go spalił w ogniu, i napiekłem na węglu jego chleba, nawarzyłem mięsa i jadłem, a z ostatka jego bałwan uczynię? przed klocem drzewa klękać będę?
20
Pars eius cinis est: cor insípiens adorávit illud, et non liberábit ánimam suam, neque dicet: Forte mendácium est in déxtera mea. Część go jest popiołem, serce głupie kłaniało się mu, a nie wybawi dusze swej ani rzecze: Podobno kłamstwo jest w prawicy mojej.
21
Meménto horum Iacob, et Israel, quóniam servus meus es tu: formávi te, servus meus es tu Israel, ne obliviscáris mei. Pomni na to Jakóbie, i Izraelu, boś ty jest sługa mój, utworzyłem cię, sługa mój jesteś ty Izraelu, nie zapominaj mię.
22
Delévi ut nubem iniquitátes tuas, et quasi nébulam peccáta tua: revértere ad me, quóniam redémi te. Zgładziłem jako obłok nieprawości twoje, a jako mgłę grzechy twoje: nawróćże się ku mnie, bom cię odkupił.
23
Laudáte cæli, quóniam misericórdiam fecit Dóminus: iubiláte extréma terræ, resonáte montes laudatiónem, saltus et omne lignum eius: quóniam redémit Dóminus Iacob, et Israel gloriábitur. Chwalcie niebiosa, bo Pan miłosierdzie uczynił: wykrzykajcie kończyny ziemie, brzmicie góry chwaleniem, lesie i wszelkie drzewo jego: bo odkupił Pan Jakóba, a Izrael chełpić się będzie.
24
Hæc dicit Dóminus redémptor tuus, et formátor tuus ex útero: Ego sum Dóminus, fáciens ómnia, exténdens cælos solus, stabíliens terram, et nullus mecum. To mówi Pan odkupiciel twój, i twórca twój z żywota: Jam jest Pan, czyniący wszystko, rozciągający niebiosa sam, stanowiący ziemię, a nikt ze mną:
25
Irrita fáciens signa divinórum, et aríolos in furórem vertens: convértens sapiéntes retrórsum, et sciéntiam eórum stultam fáciens. W niwecz obracający znamiona praktykarzów, a wieszczki w szaleństwo obracający. Który obracam mądre na wstecz: a umiejętność ich głupią czynię.
26
Súscitans verbum servi sui, et consílium nuntiórum suórum complens. Qui dico Ierúsalem: Habitáberis: et civitátibus Iuda: Ædificabímini, et desérta eius suscitábo. Wzbudzam słowo sługi swego, a radę posłów swoich wykonywam. Który mówię Jeruzalem: będą mieszkać w tobie, a miastom Judzkim: Będziecie zbudowane: a spustoszenia jej wzbudzę.
27
Qui dico profúndo: Desoláre, et flúmina tua arefáciam. Który mówię głębinie: wyschni, i rzeki twoje wysuszę.
28
Qui dico Cyro: Pastor meus es, et omnem voluntátem meam complébis. Qui dico Ierúsalem: Ædificáberis: et templo: Fundáberis. Który mówię Cyrusowi: Jesteś pasterz mój, i wszystka wolą moje wykonasz. Który mówię Jeruzalem: Będziesz zbudowany: a kościołowi, będziesz założony.
45
1
Hæc dicit Dóminus christo meo Cyro, cuius apprehéndi déxteram, ut subíciam ante fáciem eius gentes, et dorsa regum vertam, et apériam coram eo iánuas, et portæ non claudéntur. To mówi Pan pomazańcowi memu Cyrusowi, któregom ujął prawicę, abych podbił przed nim narody, a grzbiety królów obrócił, i otworzył przed nim wrota, a bramy nie będą zamknione.
2
Ego ante te ibo, et gloriósos terræ humiliábo: portas ǽreas cónteram, et vectes férreos confríngam. Ja przed tobą pójdę, i zawołane na ziemi poniżę, wrota miedziane skruszę, i zawory żelazne połamię.
3
Et dabo tibi thesáuros abscónditos, et arcána secretórum: ut scias quia ego Dóminus, qui voco nomen tuum, Deus Israel. A dam ci skarby skryte, i tajemności skrytych rzeczy: abyś wiedział, żem ja Pan, który mianuję imię twoje, Bóg Izraelów.
4
Propter servum meum Iacob, et Israel eléctum meum, et vocávi te nómine tuo: assimilávi te, et non cognovísti me. Dla Jakóba sługi mego, a Izraela wybranego mego, i nazwałem cię imieniem twojem: przypodobałem cię, a nie poznałeś mię.
5
Ego Dóminus, et non est ámplius: extra me non est Deus: accínxi te, et non cognovísti me: Ja Pan, a nie masz więcej, oprócz mnie nie masz Boga: przepasałem cię, a nie poznałeś mię:
6
ut sciant hi, qui ab ortu solis, et qui ab occidénte, quóniam absque me non est. Ego Dóminus, et non est alter, Aby wiedzieli ci, którzy od wschodu słońca, i którzy od zachodu, że niemasz oprócz mnie: Ja Pan, a niemasz innego.
7
formans lucem, et creans ténebras, fáciens pacem, et creans malum: ego Dóminus fáciens ómnia hæc. Tworzący światłość i tworzący ciemności, czyniący pokój i stwarzający złość, ja Pan czyniący to wszystko.
8
Roráte cæli désuper, et nubes pluant iustum: aperiátur terra, et gérminet salvatórem: et iustítia oriátur simul: ego Dóminus creávi eum. Spuśćcie rosę niebiosa z zwierzchu, a obłoki niech spuszczą ze dżdżem sprawiedliwego, niech się otworzy ziemia, i zrodzi zbawiciela: a sprawiedliwość niechaj wznidzie społem: ja Pan stworzyłem go.
9
Væ qui contradícit fictóri suo, testa de sámiis terræ: numquid dicet lutum fígulo suo: Quid facis, et opus tuum absque mánibus est? Biada, który się spiera z twórcą swoim, skorupa z naczynia glinianego ziemie: Izali rzecze glina garncarzowi swemu: Co czynisz? a robota twoja bez ręku jest.
10
Væ qui dicit patri: Quid géneras? et mulíeri: Quid párturis? Biada kto mówi ojcowi: Co płodzisz? a niewieście: Co rodzisz?
11
Hæc dicit Dóminus sanctus Israel plastes eius: Ventúra interrogáte me: super fílios meos, et super opus mánuum meárum mandáte mihi. To mówi Pan święty Izraelów twórca jego: Pytajcie mię o przyszłe rzeczy, o syniech moich, i o sprawie rąk moich rozkażcie mi.
12
Ego feci terram, et hóminem super eam creávi ego: manus meæ tetendérunt cælos, et omni milítiæ eórum mandávi. Jam uczynił ziemię, i człowieka na niej jam stworzył: ręce moje rozciągnęły niebiosa, i wszemu wojsku ich rozkazałem.
13
Ego suscitávi eum ad iustítiam, et omnes vias eius dírigam: ipse ædificábit civitátem meam, et captivitátem meam dimíttet, non in prétio neque in munéribus, dicit Dóminus Deus exercítuum. Jam go wzbudził ku sprawiedliwości, i wszystkie drogi jego uprostuję: on zbuduje miasto moje, i więźnie moje wypuści, nie za okup, ani za dary, mówi Pan Bóg zastępów.
14
Hæc dicit Dóminus: Labor Ægýpti, et negotiátio Æthiópiæ, et Sábaim viri sublímes ad te transíbunt, et tui erunt: post te ambulábunt, vincti mánicis pergent: et te adorábunt, teque deprecabúntur: Tantum in te est Deus, et non est absque te Deus. To mówi Pan: Praca Egiptska i kupiectwo Etyopskie, i Sabaim mężowie wysocy do ciebie przejdą, i twoi będą: za tobą chodzić będą, okowani w okowy pójdą, i tobie się kłaniać i modlić będą: Tylko w tobie jest Bóg, a niemasz oprócz ciebie Boga.
15
Vere tu es Deus abscónditus, Deus Israel salvátor. Zaprawdę tyś jest Bóg skryty, Bóg Izraelów zbawiciel.
16
Confúsi sunt, et erubuérunt omnes: simul abiérunt in confusiónem fabricatóres errórum. Zawstydzili się i zasromali wszyscy: społem poszli na zelżywość budownicy błędów.
17
Israel salvátus est in Dómino salúte ætérna: non confundémini, et non erubescétis usque in sǽculum sǽculi. Izrael zbawion jest w Panu zbawieniem wiecznem: nie zawstydzicie się, ani się zasromacie aż na wiek wieku.
18
Quia hæc dicit Dóminus creans cælos, ipse Deus formans terram, et fáciens eam, ipse plastes eius: non in vanum creávit eam: ut habitarétur, formávit eam: ego Dóminus, et non est álius. Bo to mówi Pan, który stworzył niebiosa (sam Bóg, który utworzył ziemię i uczynił ją, sam twórca jej: nie po próżnicy ją stworzył, dla mieszkania utworzył ją). Ja Pan, a niemasz innego.
19
Non in abscóndito locútus sum, in loco terræ tenebróso: non dixi sémini Iacob: Frustra quǽrite me: ego Dóminus loquens iustítiam, annúntians recta. Nie w tajemności mówiłem na miejscu ziemie ciemnym: nie mówiłem nasieniu Jakóbowemu: Próżno mię szukacie, ja Pan mówiący sprawiedliwość, powiadający prawość.
20
Congregámini, et veníte, et accédite simul qui salváti estis ex géntibus: nesciérunt qui levant lignum sculptúræ suæ, et rogant deum non salvántem. Zbierzcie się a przydźcie, i przystąpcie społem, którzyście zbawieni z narodów: nie wiedzieli, którzy podnoszą drewno rzezania swego, a modlą się Bogu niezbawiającemu.
21
Annuntiáte, et veníte, et consiliámini simul: quis audítum fecit hoc ab inítio, ex tunc prædíxit illud? numquid non ego Dóminus, et non est ultra Deus absque me? Deus iustus, et salvans non est præter me. Opowiadajcie a przydźcie, i poradźcie się społem, kto to dał słyszeć od początku, od onego czasu to przepowiedział? izali nie ja Pan, a niemasz więcej Boga okrom mnie? Boga sprawiedliwego, i zbawiającego niemasz oprócz mnie.
22
Convertímini ad me, et salvi éritis omnes fines terræ: quia ego Deus, et non est álius. Nawróćcie się ku mnie, a będziecie zbawione wszystkie kraje ziemie: bom ja Bóg, a niemasz innego.
23
In memetípso iurávi, egrediétur de ore meo iustítiæ verbum, et non revertétur: quia mihi curvábitur omne genu, et iurábit omnis lingua. Przysiągłem sam przez się, wynidzie z ust moich słowo sprawiedliwości, a nie wróci się. Że się mnie kłaniać będzie wszelkie kolano, i każdy język przysięgać.
24
Ergo in Dómino, dicet, meæ sunt iustítiæ et impérium: ad eum vénient, et confundéntur omnes qui repúgnant ei. A tak w Panie, rzecze, moje są sprawiedliwości i rozkazowanie: do niego przyda, i zawstydzą się wszyscy, którzy mu się sprzeciwiają.
25
In Dómino iustificábitur, et laudábitur omne semen Israel. W Panu będzie usprawiedliwione, i przechwalać się będzie wszystko nasienie Izraelowe.
46
1
Confráctus est Bel, contrítus est Nabo: facta sunt simulácra eórum béstiis et iuméntis, ónera vestra gravi póndere usque ad lassitúdinem. Złaman jest Bel, skruszon jest Nabo: stały się bałwany ich bestiam i bydlętom, brzemiona wasze ciężkiej wagi aż do zmordowania.
2
Contabuérunt, et contríta sunt simul: non potuérunt salváre portántem, et ánima eórum in captivitátem ibit. Spruchniały i skruszyły się społem: nie mogły zbawić noszącego, a dusza ich w niewolą pójdzie.
3
Audíte me domus Iacob, et omne resíduum domus Israel, qui portámini a meo útero, qui gestámini a mea vulva. Słuchajcie mię domie Jakóbów, i wszystek ostatku domu Izraelowego, wy, których nosi żywot mój, których piastuje łono moje.
4
Usque ad senéctam ego ipse, et usque ad canos ego portábo: ego feci, et ego feram: ego portábo, et salvábo. Aż do starości ja sam, i aż do szedziwości ja nosić będę: jam uczynił, ja też poniosę: ja piastować będę i zbawię.
5
Cui assimilástis me, et adæquástis, et comparástis me, et fecístis símilem? Komuście mię przyrównali i przypodobali, i przymierzyli i podobnym uczynili?
6
Qui confértis aurum de sácculo, et argéntum statéra ponderátis, conducéntes auríficem ut fáciat deum: et prócidunt, et adórant. Którzy znosicie złoto z worka, a srebro na szali ważycie: najmując złotnika, aby uczynił Boga, i upadają i kłaniają się.
7
Portant illum in húmeris gestántes, et ponéntes in loco suo, et stabit, ac de loco suo non movébitur: sed et cum clamáverint ad eum, non áudiet: de tribulatióne non salvábit eos. Noszą go na ramionach dźwigając i stawiając na miejscu jego: i będzie stał, a nie ruszy się z miejsca swego: ale gdy zawołają do niego, nie usłyszy: nie wybawi ich z utrapienia.
8
Mementóte istud, et confundámini: redíte prævaricatóres ad cor. Pomnicie na to, a wstydajcie się: nawróćcie się przestępnicy do serca.
9
Recordámini prióris sǽculi, quóniam ego sum Deus, et non est ultra Deus, nec est símilis mei. Pomnicie na pierwszy wiek, żemci ja jest Bóg, a niemasz więcej Boga, i niemasz mnie podobnego.
10
Annúntians ab exórdio novíssimum, et ab inítio quæ necdum facta sunt, dicens: Consílium meum stabit, et omnis volúntas mea fiet. Który opowiadam z pierwu ostatnią rzecz: a z początku to co się jeszcze nie stało, mówiąc: Rada moja stać będzie, i stanie się wszystka wola moja:
11
Vocans ab oriénte avem, et de terra longínqua virum voluntátis meæ: et locútus sum, et addúcam illud: creávi, et fáciam illud. Który wzywam ze wschodu słońca ptaka, a z dalekiej ziemie męża wolej mojej. I rzekłem, a przywiodę to: utworzyłem, a uczynię to.
12
Audíte me duro corde, qui longe estis a iustítia. Słuchajcie mię twardego serca, którzyście daleko od sprawiedliwości.
13
Prope feci iustítiam meam, non elongábitur, et salus mea non morábitur. Dabo in Sion salútem, et in Israel glóriam meam. Przybliżyłem sprawiedliwość moję, nie oddali się, a zbawienie moje nie omieszka. Dam na Siome zbawienie, a w Izraelu sławę moję.
47
1
Descénde, sede in púlvere virgo fília Bábylon, sede in terra: non est sólium fíliæ Chaldæórum, quia ultra non vocáberis mollis et ténera. Zstąp, usiądź w prochu panno córko Babilońska, siedź na ziemi: niema stolice córka Chaldejska, bo cię już więcej nie będą zwać pieszczoną i kochanką.
2
Tolle molam, et mole farínam: denúda turpitúdinem tuam: discoóperi húmerum, revéla crura, transi flúmina. Weźmi żarna, a miel mąkę, obnaż sromotę twoję, odkryj plecy, okaż goleni, brni przez rzeki.
3
Revelábitur ignomínia tua, et vidébitur oppróbrium tuum: ultiónem cápiam, et non resístet mihi homo. Odkryje się sromota twoja, a będzie widziana hańba twoja: pomstę wezmę, a nie zastawi mi się człowiek.
4
Redémptor noster, Dóminus exercítuum nomen illíus, sanctus Israel. Odkupiciel nasz, Pan zastępów imię jego, święty Izraelów.
5
Sede tacens, et intra in ténebras fília Chaldæórum: quia non vocáberis ultra dómina regnórum. Siedź milcząc, a wnidź w ciemności córko Chalejdska: bo cię nie będą więcej zwać Panią królestw.
6
Irátus sum super pópulum meum: contaminávi hereditátem meam, et dedi eos in manu tua: non posuísti eis misericórdias: super senem aggravásti iugum tuum valde. Rozgniewałem się na lud mój, splugawiłem dziedzictwo moje, i dałem je w ręce twoje, nie okazałaś im miłosierdzia, na starca obciążałaś brzemię twoje barzo:
7
Et dixísti: In sempitérnum ero dómina: non posuísti hæc super cor tuum, neque recordáta es novíssimi tui. I mówiłaś: na wieki będę panią: nie przypuściłaś tego do serca twego: aniś wspomniała na ostateczne rzeczy twoje.
8
Et nunc audi hæc delicáta, et hábitans confidénter, quæ dicis in corde tuo: Ego sum, et non est præter me ámplius: non sedébo vídua, et ignorábo sterilitátem. A tak teraz słuchaj tego rozkosznico, i mieszkająca bezpiecznie, która mówisz w sercu twojem: Ja jestem, a oprócz mnie niemasz więcej: nie będę siedzieć wdową ani uznam niepłodności.
9
Vénient tibi duo hæc súbito in die una, sterílitas et vidúitas: univérsa venérunt super te, propter multitúdinem maleficiórum tuórum, et propter durítiam incantatórum tuórum veheméntem. Przyjdą na cię te dwie rzeczy nagle dnia jednego, niepłodność i wdowstwo. Wszystko przyszło na cię dla mnóstwa czarów twoich, i dla wielkiego zatwardzenia czarowników twoich.
10
Et fidúciam habuísti in malítia tua, et dixísti: Non est qui vídeat me: sapiéntia tua et sciéntia tua hæc decépit te. Et dixísti in corde tuo: Ego sum, et præter me non est áltera. A ufałaś złości twej, i mówiłaś: Niemasz, ktoby mię widział, umiejętność twoja i mądrość ta cię zdradziła. I mówiłaś w sercu twojem: Jam jest, a oprócz mnie niemasz inszej.
11
Véniet super te malum, et néscies ortum eius: et írruet super te calámitas, quam non póteris expiáre: véniet super te repénte miséria, quam néscies. Przydzie na cię złe, a nie zwiesz zkąd się weźmie, i przypadnie na cię ucisk, którego nie będziesz mogła zmyć. Przydzie na cię nagła nędza, której nie zwiesz.
12
Sta cum incantatóribus tuis, et cum multitúdine maleficiórum tuórum, in quibus laborásti ab adolescéntia tua, si forte quid prosit tibi, aut si possis fíeri fórtior. Stańże z czarowniki twemi, i z mnóstwem czarów twoich, w którycheś się pracowała od młodości twojej, jeślić snać co pomoże, abo jeśli możesz być silniejszą.
13
Defecísti in multitúdine consiliórum tuórum: stent, et salvent te áugures cæli, qui contemplabántur sídera, et supputábant menses, ut ex eis annuntiárent ventúra tibi. Ustałaś w mnóstwie rad twoich, niechże staną a zbawią cię, praktykarze niebiescy, którzy patrzali na gwiazdy i rachowali księżyce, aby z nich opowiadali co na cię miało przyść.
14
Ecce facti sunt quasi stípula, ignis combússit eos: non liberábunt ánimam suam de manu flammæ: non sunt prunæ, quibus calefíant, nec focus, ut sédeant ad eum. Oto się stali jako słoma, ogień je popalił: nie wybawią dusze swej z ręki płomienia, niemasz węgla, przy któremby się ogrzali, ani komina, aby przy nim siedzieli.
15
Sic facta sunt tibi in quibuscúmque laboráveras: negotiatóres tui ab adolescéntia tua, unusquísque in via sua erravérunt: non est qui salvet te. Takci się stało w czymeśkolwiek pracowała. Kupcy twoi od młodości twojej każdy zbłądził na drodze swojej, niemasz ktoby cię wybawił.
48
1
Audíte hæc domus Iacob, qui vocámini nómine Israel, et de aquis Iuda exístis, qui iurátis in nómine Dómini, et Dei Israel recordámini non in veritáte neque in iustítia. Słuchaj cię tego domie Jakóbów, którzy się nazywacie imieniem Izraelowem, i wyszliście z wód Judzkich, którzy przysięgacie przez imię Pańskie, a Boga Izraelskiego wspominacie nie w prawdzie, ani w sprawiedliwości.
2
De civitáte enim sancta vocáti sunt, et super Deum Israel constabilíti sunt: Dóminus exercítuum nomen eius. Bo od miasta świętego nazwani są, a na Bogu Izraelowym umocnieni są: Pan zastępów imię jego.
3
Prióra ex tunc annuntiávi, et ex ore meo exiérunt, et audíta feci ea: repénte operátus sum, et venérunt. Pierwsze rzeczy oznajmiłem od onego czasu, i z ust moich wyszły, i dałem je słyszeć: nagle uczyniłem i przyszły.
4
Scivi enim quia durus es tu, et nervus férreus cervix tua, et frons tua ǽrea. Bom wiedział, żeś ty twardy, i żyła żelazna szyja twoja, a czoło twoje miedziane.
5
Prædíxi tibi ex tunc: ántequam venírent indicávi tibi, ne forte díceres: Idóla mea fecérunt hæc, et sculptília mea, et conflatília mandavérunt ista. Opowiedziałem ci zrazu: pierwej niźli przyszło oznajmiłem ci, abyś snać nie rzekł: Bałwany moje to uczyniły, a ryciny moje i liciny rozkazały to.
6
Quæ audísti, vide ómnia: vos autem, num annuntiástis? Audíta feci tibi nova ex tunc, et conserváta sunt quæ nescis: Coś słyszał, obacz wszystko: a wy azaście opowiadali? dałem ci słyszeć nowiny od onego czasu, i zachowano jest czego nie wiesz.
7
nunc creáta sunt, et non ex tunc: et ante diem, et non audísti ea, ne forte dicas: Ecce ego cognóvi ea. Teraz stworzone są, a nie od onego czasu i przededniem, a niesłychałeś ich, abyś snać nie rzekł: Otom ja wiedział o nich.
8
Neque audísti, neque cognovísti, neque ex tunc apérta est auris tua: scio enim quia præváricans prævaricáberis, et transgressórem ex útero vocávi te. Aniś słyszał, ani wiedział, ani od onego czasu otworzone jest ucho twoje: wiem bowiem, iż występując wystąpisz, i przestępnikiem z żywota nazwałem cię.
9
Propter nomen meum longe fáciam furórem meum: et laude mea infrenábo te, ne intéreas. Dla imienia mego oddalę zapalczywość moję: a chwałą moją okiełznam cię, abyś nie zaginął.
10
Ecce excóxi te, sed non quasi argéntum: elégi te in camíno paupertátis. O to wypławiłem cię, ale nie jako srebro, obrałem cię w piecu ubóstwa.
11
Propter me, propter me fáciam, ut non blasphémer: et glóriam meam álteri non dabo. Dla mnie, dla mnie uczynię, abych nie był bluźnion: a chwały mojej nie dam innemu.
12
Audi me Iacob, et Israel quem ego voco: ego ipse, ego primus, et ego novíssimus. Słuchaj mię Jakóbie, i Izraelu, którego ja wołam: Jam sam, jam pierwszy, i jam ostateczny.
13
Manus quoque mea fundávit terram, et déxtera mea mensa est cælos: ego vocábo eos, et stabunt simul. Ręka też moja założyła ziemię, a prawica moja rozmierzyła niebiosa: ja ich zawołam, i staną społem.
14
Congregámini omnes vos, et audíte: quis de eis annuntiávit hæc? Dóminus diléxit eum, fáciet voluntátem suam in Babylóne, et bráchium suum in Chaldǽis. Zbierzcie się wy wszyscy, a słuchajcie: kto z nich opowiedział to? Pan go umiłował, uczyni wolą swą w Babilonie, a ramię swoje w Chaldejczykach.
15
Ego ego locútus sum, et vocávi eum: addúxi eum, et dirécta est via eius. Ja, ja mówiłem i zawołałem go: przywiodłem go, i zdarzyła się droga jego.
16
Accédite ad me, et audíte hoc: non a princípio in abscóndito locútus sum: ex témpore ántequam fíeret, ibi eram: et nunc Dóminus Deus misit me, et spíritus eius. Przystąpcie do mnie a słuchajcie tego: nie z początku w tajemności mówiłem: od czasu niźli się stało, byłem tam: i teraz Pan Bóg posłał mię i duch jego.
17
Hæc dicit Dóminus redémptor tuus sanctus Israel: Ego Dóminus Deus tuus, docens te utília, gubérnans te in via, qua ámbulas. To mówi Pan odkupiciel twój święty Izraelów: Ja Pan Bóg twój, który cię uczę pożytecznych rzeczy: i sprawuję cię na drodze, którą idziesz.
18
Utinam attendísses mandáta mea: facta fuísset sicut flumen pax tua, et iustítia tua sicut gúrgites maris: O byżeś był pilen przykazań moich: stałby się był pokój twój jako rzeka, a sprawiedliwość twoja jako wały morskie.
19
et fuísset quasi aréna semen tuum, et stirps úteri tui ut lapílli eius: non interísset, et non fuísset attrítum nomen eius a fácie mea. I byłoby nasienie twoje jako piasek, a płód żywota twego jako kamyczki jego: nie zginęłoby było, aniby było starte imię jego od oblicza mego.
20
Egredímini de Babylóne, fúgite a Chaldǽis, in voce exsultatiónis annuntiáte: audítum fácite hoc, et efférte illud usque ad extréma terræ. Dícite: Redémit Dóminus servum suum Iacob. Wynidźcie z Babilonu, uciekajcie od Chaldejczyków. Głosem wesołym oznajmujcie: rozsławiajcie to, i roznoście to aż na kraje ziemie. Mówcie: Odkupił Pan sługę swego Jakóba.
21
Non sitiérunt in desérto, cum edúceret eos: aquam de petra prodúxit eis, et scidit petram, et fluxérunt aquæ. Nie pragnęli na puszczy, gdy je wywodził: wodę z skały wywiódł im, i rozciął opokę, i wypłynęły wody.
22
Non est pax ímpiis, dicit Dóminus. Niemasz pokoju niezbożnym, mówi Pan.
49
1
Audíte ínsulæ, et atténdite pópuli de longe: Dóminus ab útero vocávit me, de ventre matris meæ recordátus est nóminis mei. Słuchajcie wyspy, a pilnujcie narodowie z daleka: Pan z żywota powołał mię, z żywota matki mojej wspomniał na imię moje.
2
Et pósuit os meum quasi gládium acútum, in umbra manus suæ protéxit me, et pósuit me sicut sagíttam eléctam: in pháretra sua abscóndit me. I położył usta moje jako miecz ostry: pod cieniem ręki swej zakrył mię, i położył mię jako strzałę wyborną: w sajdaku swym skrył mię.
3
Et dixit mihi: Servus meus es tu Israel, quia in te gloriábor. I rzekł mi Sługa mój jesteś ty Izraelu, bo się w tobie chlubić będę.
4
Et ego dixi: In vácuum laborávi, sine causa et vane fortitúdinem meam consúmpsi: ergo iudícium meum cum Dómino, et opus meum cum Deo meo. A jam rzekł: Próżnom pracował, bez przyczyny, i popróżnicy strawiłem siłę moje: przetoż sąd mój z Panem, a sprawa moja z Bogiem moim.
5
Et nunc dicit Dóminus, formans me ex útero servum sibi, ut redúcam Iacob ad eum, et Israel non congregábitur: et glorificátus sum in óculis Dómini, et Deus meus factus est fortitúdo mea. A teraz mówi Pan, który mię utworzył z żywota sługą sobie, abych nawróci Jakóba kniemu, a Izrael nie zbierze się: i jestem wsławion przed oczyma Pańskimi, a Bóg mój stał się mocą moją.
6
Et dixit: Parum est ut sis mihi servus ad suscitándas tribus Iacob, et fæces Israel converténdas: ecce dedi te in lucem géntium, ut sis salus mea usque ad extrémum terræ. I rzekł: Mało na tem, abyś mi był sługą na wzbudzenie pokoleń Jakóbowych, i na nawrócenie drożdży Izraelowych. Oto dałem cię na światłość narodów, abyś był zbawieniem mojem aż do kończyn ziemie.
7
Hæc dicit Dóminus redémptor Israel, sanctus eius, ad contemptíbilem ánimam, ad abominátam gentem, ad servum dominórum: Reges vidébunt, et consúrgent príncipes, et adorábunt propter Dóminum, quia fidélis est, et sanctum Israel qui elégit te. To mówi Pan odkupiciel Izraelów, święty jego do wzgardzonej dusze, do mierzionego narodu: do niewolnika panujących: królowie oglądają, a powstaną książęta, i kłaniać się będą dla Pana, iż wierny jest, i dla świętego Izraelowego, który cię wybrał.
8
Hæc dicit Dóminus: In témpore plácito exaudívi te, et in die salútis auxiliátus sum tui: et servávi te, et dedi te in fœdus pópuli, ut suscitáres terram, et possidéres hereditátes dissipátas: To mówi Pan: Czasu upodobanego wysłuchałem cię, a w dzień zbawienia ratowałem cię: i zachowałem cię, a dałem cię za przymierze ludowi, abyś wzbudził ziemie, a osiadł dziedzictwa rozprószone.
9
ut díceres his, qui vincti sunt: Exíte: et his, qui in ténebris: Revelámini. Super vias pascéntur, et in ómnibus planis páscua eórum. Abyś mówił tym, którzy są w więzieniu: Wynidźcie: a tym, którzy w ciemności: Okażcie się. Będą się paść przy drogach, a po wszech równinach pastwiska ich.
10
Non esúrient neque sítient, et non percútiet eos æstus et sol, quia miserátor eórum reget eos, et ad fontes aquárum potábit eos. Nie będą łaknąć ani pragnąć, i nie zarazi gorącość i słońce: bo który litość ma nad nimi, będzie je sprawował, a nad zdrojami wodnemi napawać je będzie.
11
Et ponam omnes montes meos in viam, et sémitæ meæ exaltabúntur. I położę wszystkie góry moje, że będą drogą, a ścieżki moje będą podwyższone.
12
Ecce isti de longe vénient, et ecce illi ab aquilóne et mari, et isti de terra austráli. Oto ci z daleka przydą, a oto oni z północy i od morza, a ci z ziemie od południa.
13
Laudáte cæli, et exsúlta terra, iubiláte montes laudem: quia consolátus est Dóminus pópulum suum, et páuperum suórum miserébitur. Chwalcie niebiosa, a raduj się ziemio: śpiewajcie góry chwałę: bo pocieszył Pan lud swój, a zmiłuje się nad ubogimi swemi.
14
Et dixit Sion: Derelíquit me Dóminus, et Dóminus oblítus est mei. A Sion mówił: opuścił mię Pan, a Pan zapomniał mię.
15
Numquid oblivísci potest múlier infántem suum, ut non misereátur fílio úteri sui? Etsi illa oblíta fúerit, ego tamen non oblivíscar tui. Izali może zapomnieć niewiasta niemowlęcia swego, aby się nie zlitowała nad synem żywota swego? a choćby ona zapomniała, wszakże ja nie zapomnę ciebie.
16
Ecce in mánibus meis descrípsi te: muri tui coram óculis meis semper. Oto na rękach moich napisałem cię, mury twoje zawżdy przed oczyma memi.
17
Venérunt structóres tui: destruéntes te et dissipántes a te exíbunt. Przyszli budownicy twoi: którzy cię każą i rozwalają, wynidą od ciebie.
18
Leva in circúitu óculos tuos, et vide: omnes isti congregáti sunt, venérunt tibi. Vivo ego, dicit Dóminus, quia ómnibus his velut ornaménto vestiéris, et circúmdabis tibi eos quasi sponsa. Podnieś w około oczy twoje, a obacz: wszyscy ci zebrali się, przyszli do ciebie: żywę ja, mówi Pan, że temi wszystkiemi jako ubiorem przybran będziesz, i obłożysz się niemi jako oblubienica.
19
Quia desérta tua, et solitúdines tuæ, et terra ruínæ tuæ, nunc angústa erunt præ habitatóribus: et longe fugabúntur qui absorbébant te. Bo zburzenia twoje i spustoszenia twoje, i ziemia wywrócenia twego teraz ciasne będą, przez obywatele, a daleko będą odpędzeni, którzy cię pożyrali.
20
Adhuc dicent in áuribus tuis fílii sterilitátis tuæ: Angústus est mihi locus, fac spátium mihi, ut hábitem. Jeszcze rzekną do uszu twoich synom niepłodności twojej: Ciasne mi jest miejsce, uczyń mi placu, abym mieszkał.
21
Et dices in corde tuo: Quis génuit mihi istos? ego stérilis, et non páriens, transmigráta, et captíva: et istos quis enutrívit? ego destitúta et sola: et isti ubi erant? I rzeczesz w sercu twojem: któż mi tych narodził? jam niepłodną i nierodzącą, zagnana i w więzieniu: a te kto wychował? ja opuszczona i sama, a ci kędy byli?
22
Hæc dicit Dóminus Deus: Ecce levábo ad gentes manum meam, et ad pópulos exaltábo signum meum: et áfferent fílios tuos in ulnis, et fílias tuas super húmeros portábunt. To mówi Pan Bóg: oto wzniosę na narody rękę moję, a do ludzi podniosę chorągiew moję. A przyniosą syny twoje na ręku, i córki twoje na ramionach poniosą.
23
Et erunt reges nutrítii tui, et regínæ nutríces tuæ: vultu in terram demísso adorábunt te, et púlverem pedum tuórum lingent. Et scies quia ego Dóminus, super quo non confundéntur qui exspéctant eum. I będą królowie piastuny twemi, a królowe mamkami twemi: twarz na ziemię spuściwszy kłaniać ci się będą, a proch nóg twoich lizać będą. A poznasz, żem ja Pan, którego się nie zawstydzą ci, którzy nań czekają.
24
Numquid tollétur a forti præda? aut quod captum fúerit a robústo, salvum esse póterit? Izali odjęta będzie od mocnego korzyść? abo co mocarz pojmał, wybawiono być może?
25
Quia hæc dicit Dóminus: Equidem, et captívitas a forti tollétur, et quod ablátum fúerit a robústo, salvábitur. Eos vero, qui iudicavérunt te, ego iudicábo, et fílios tuos ego salvábo. Bo tak mówi Pan: Zaiste i korzyść rycerzowi odjęta będzie, i co wziął mocarz wybawiono będzie. A te, którzy cię sądzili ja sądzić będę, i syny twoje ja zbawię.
26
Et cibábo hostes tuos cárnibus suis, et quasi musto, sánguine suo inebriabúntur: et sciet omnis caro, quia ego Dóminus salvans te, et redémptor tuus fortis Iacob. I nakarmię nieprzyjacioły twoje ciały ich, a jako moszczem, upiją się krwią swoją: i dozna wszelkie ciało, żem ja jest Pan wybawiający cię, i odkupiciel twój mocny Jakóbów.
50
1
Hæc dicit Dóminus: Quis est hic liber repúdii matris vestræ, quo dimísi eam? aut quis est créditor meus, cui véndidi vos? Ecce in iniquitátibus vestris vénditi estis, et in sceléribus vestris dimísi matrem vestram. To mówi Pan: Co to za list rozwodny matki waszej, którymem ją opuścił? abo który jest pożyczalnik mój, któremum was zaprzedał? otoście zaprzedani dla nieprawości waszych, a dla złości waszych opuściłem matkę waszę.
2
Quia veni, et non erat vir: vocávi, et non erat qui audíret. Numquid abbreviáta et párvula facta est manus mea, ut non possim redímere? aut non est in me virtus ad liberándum? Ecce in increpatióne mea desértum fáciam mare, ponam flúmina in siccum: computréscent pisces sine aqua, et moriéntur in siti. Bo przyszedłem, a nie było męża: wzywałem, a nie było ktoby słyszał. I zali skróconą i maluczką się stała ręka moja, żebych nie mógł wykupić? czyli niemasz we mnie mocy ku wybawieniu? Oto fukiem moim osuszę morze, a rzeki wysuszę. Zgniją ryby bez wody, i wyzdychają z pragnienia.
3
Induam cælos ténebris, et saccum ponam operiméntum eórum. Oblokę niebiosa ciemnościami, wór uczynię przykrycie ich.
4
Dóminus dedit mihi linguam erudítam, ut sciam sustentáre eum qui lassus est verbo: érigit mane, mane érigit mihi aurem, ut áudiam quasi magístrum. Pan mi dał język wyćwiczony, abych umiał podpierać onego, który jest spracowany, słowem. Wzbudza rano, rano mi wzbudza ucho, abym słuchał jako mistrza.
5
Dóminus Deus apéruit mihi aurem, ego autem non contradíco: retrórsum non ábii. Pan Bóg otworzył mi ucho, a ja się nie sprzeciwiam: nie udałem się na wstecz.
6
Corpus meum dedi percutiéntibus, et genas meas velléntibus: fáciem meam non avérti ab increpántibus, et conspuéntibus in me. Ciało moje dałem bijącym, a policzki moje szczypiącym: twarzy mojej nie odwróciłem od łających, i plujących na mię.
7
Dóminus Deus auxiliátor meus, ídeo non sum confúsus: ídeo pósui fáciem meam ut petram duríssimam, et scio quóniam non confúndar. Pan Bóg wspomożyciel mój, przełom się nie zawstydził: Przetożem postawił twarz moję jako natwardszą skałę, i wiem, że się nic zawstydzę.
8
Iuxta est qui iustíficat me, quis contradícet mihi? stemus simul: quis est adversárius meus? accédat ad me. Blizko jest, który mię usprawiedliwia, któż mi się sprzeciwi? stańmy społem, kto jest Adwersarzem moim? niech ku mnie przystąpi.
9
Ecce Dóminus Deus auxiliátor meus: quis est qui condémnet me? Ecce omnes quasi vestiméntum conteréntur: tínea cómedet eos. Oto Pan Bóg pomocnik mój, któż jest ktoby mię potępił? Oto wszyscy potarci będą jako szata, mól je zgryzie.
10
Quis ex vobis timens Dóminum, áudiens vocem servi sui? qui ambulávit in ténebris, et non est lumen ei, speret in nómine Dómini, et innitátur super Deum suum. Kto między wami bojący się Pana, słuchający głosu sługi jego? kto chodził w ciemnościach, a niema światła, niech ma nadzieję w imieniu Pańskiem, a niech się spuści na Boga swego.
11
Ecce vos omnes accendéntes ignem, accíncti flammis, ambuláte in lúmine ignis vestri, et in flammis, quas succendístis: de manu mea factum est hoc vobis, in dolóribus dormiétis. Oto wy wszyscy podżegający ogień, opasani płomieniem, chodźcież w światłości ognia waszego, i w płomieniach któreście rozpalili: z ręki mojej stało się to wam, w boleściach spać będziecie.
51
1
Audíte me qui sequímini quod iustum est, et quǽritis Dóminum: atténdite ad petram unde excísi estis, et ad cavérnam laci, de qua præcísi estis. Słuchajcie mię, którzy naśladujecie co sprawiedliwego jest, a szukacie Pana: patrzajcie na skałę z którejeście wycięci, i na jamę dołu, skądeście odcięci.
2
Atténdite ad Abraham patrem vestrum, et ad Saram, quæ péperit vos: quia unum vocávi eum, et benedíxi ei, et multiplicávi eum. Patrzcie na Abrahama ojca waszego, i na Sarę, która was porodziła: żem jego jednego wezwał, i błogosławiłem mu, i rozmnożyłem go.
3
Consolábitur ergo Dóminus Sion, et consolábitur omnes ruínas eius: et ponet desértum eius quasi delícias, et solitúdinem eius quasi hortum Dómini. Gáudium et lætítia inveniétur in ea, gratiárum áctio et vox laudis. A tak Pan pocieszy Sion, i pocieszy wszystkie rozwaliny jego: i uczyni puszczą jego jako rozkoszy, a pustynią jego jako ogród Pański. Wesele i radość najdzie się w nim, dziękczynienie i głos chwały.
4
Atténdite ad me pópule meus, et tribus mea me audíte: quia lex a me éxiet, et iudícium meum in lucem populórum requiéscet. Pilnujcie mię ludu mój, a pokolenie moje słuchajcie mię: bo zakon odemnie wynidzie, a sąd mój na światłość narodów odpoczywać będzie.
5
Prope est iustus meus, egréssus est salvátor meus, et bráchia mea pópulos iudicábunt: me ínsulæ exspectábunt, et bráchium meum sustinébunt. Blizko jest sprawiedliwy mój, wyszedł zbawiciel mój, a ramiona moje narody sadzić będą: mnie wyspy czekać będą, a ramienia mego oczekiwać będą.
6
Leváte in cælum óculos vestros, et vidéte sub terra deórsum: quia cæli sicut fumus liquéscent, et terra sicut vestiméntum atterétur, et habitatóres eius sicut hæc interíbunt: salus autem mea in sempitérnum erit, et iustítia mea non defíciet. Podnieście ku niebu oczy wasze, a pojrzycie pod ziemię na dół: bo niebiosa jako dym rozpłyną się, a ziemia jako szata zwiotszeje, i obywatele jej jako te zaginą: Ale zbawienie moje na wieki będzie, a sprawiedliwość moja nie ustanie.
7
Audíte me qui scitis iustum, pópulus meus lex mea in corde eórum: nolíte timére oppróbrium hóminum, et blasphémias eórum ne metuátis. Słuchajcie mię, którzy znacie sprawiedliwość. Ludu mój zakon mój w sercu ich: nie bójcie się urągania człowieczego, a bluźnierstwa ich nie lękajcie się.
8
Sicut enim vestiméntum, sic cómedet eos vermis, et sicut lanam, sic devorábit eos tínea: salus autem mea in sempitérnum erit, et iustítia mea in generatiónes generatiónum. Bo jako szatę, tak je robak pożrze: a jako wełnę tak je mól pogryzie: ale zbawienie moje na wieki będzie, a sprawiedliwość moja na narody narodów:
9
Consúrge, consúrge, indúere fortitúdinem bráchium Dómini: consúrge sicut in diébus antíquis, in generatiónibus sæculórum. Numquid non tu percussísti supérbum, vulnerásti dracónem? Powstań, powstań, oblecz się w moc ramię Pańskie: powstań jako za dni dawnych, rodzajów wieków. Izaliś nie ty pobiło pysznego, zraniłoś smoka?
10
Numquid non tu siccásti mare, aquam abýssi veheméntis: qui posuísti profúndum maris viam, ut transírent liberáti? Izaliś nie ty wysuszyło morze, wodę głębokości gwałtownej: któryś uczynił głębokość morską drogą, aby przeszli wybawieni?
11
Et nunc qui redémpti sunt a Dómino, reverténtur, et vénient in Sion laudántes, et lætítia sempitérna super cápita eórum, gáudium et lætítiam tenébunt, fúgiet dolor et gémitus. I teraz, którzy są odkupieni od Pana, nawrócą się, i przyda do Sion chwaląc, a wesele wieczne na głowach ich, radość i wesele trzymać będą: uciecze ból i wzdychanie.
12
Ego, ego ipse consolábor vos: quis tu ut timéres ab hómine mortáli, et a fílio hóminis, qui quasi fœnum ita aréscet? Ja, ja sam pocieszę was: któżeś ty, abyś się miał bać człowieka śmiertelnego, abo syna człowieczego, który jako trawa tak uwiędnie?
13
Et oblítus es Dómini factóris tui, qui teténdit cælos et fundávit terram: et formidásti iúgiter tota die a fácie furóris eius, qui te tribulábat, et paráverat ad perdéndum: ubi nunc est furor tribulántis? A zapomniałeś Pana stworzyciela twego, który rozciągnął niebiosa, i założył ziemię: a lękałeś się ustawicznie przez wszystek dzień od oblicza zapalczywości onego, który cię trapił, i nagotował był na zatracenie: gdzież teraz jest zapalczywość trapiącego?
14
Cito véniet grádiens ad aperiéndum, et non interfíciet usque ad interneciónem, nec defíciet panis eius. Prędko przydzie idący ku otworzeniu, a nie wytracisz do szczętu, i nie ustanie chleb jego.
15
Ego autem sum Dóminus Deus tuus, qui contúrbo mare, et intuméscunt fluctus eius: Dóminus exercítuum nomen meum. A jam jest Pan Bóg twój, który zaburzam morze, że się nadymają wały jego: Pan zastępów imię moje.
16
Pósui verba mea in ore tuo, et in umbra manus meæ protéxi te, ut plantes cælos, et fundes terram, et dicas ad Sion: Pópulus meus es tu. Włożyłem słowa moje w usta twoje, a cieniem ręki mojej zakryłem cię, abyś nasadził niebiosa, i założył ziemię: i abyś rzekł Sionowi: Lud mój jesteś ty.
17
Eleváre, eleváre, consúrge Ierúsalem, quæ bibísti de manu Dómini cálicem iræ eius: usque ad fundum cálicis sopóris bibísti, et potásti usque ad fæces. Podnieś się, podnieś się, powstań Jeruzalem, któreś piło z ręki Pańskiej kielich gniewu jego: aż do dna kielicha uśpienia napiłoś się i wypiłoś aż do drożdży.
18
Non est qui susténtet eam ex ómnibus fíliis, quos génuit: et non est qui apprehéndat manum eius ex ómnibus fíliis, quos enutrívit. Niemasz ktoby ji podparł ze wszech synów które spłodziło: i niemasz ktoby ujął rękę jego ze wszech synów które wychowało.
19
Duo sunt quæ occurrérunt tibi: quis contristábitur super te? Vástitas, et contrítio, et fames, et gládius: quis consolábitur te? Dwie rzeczy są które cię potkały: któż się użali nad tobą? spustoszenie, i zburzenie, i głód, i miecz, któż cię pocieszy?
20
Fílii tui proiécti sunt, dormiérunt in cápite ómnium viárum, sicut oryx illaqueátus: pleni indignatióne Dómini, increpatióne Dei tui. Synowie twoi porzuceni są, leżeli na rogach wszech ulic, jako oryx usidlony: pełni gniewu Pańskiego, łajania Boga twego.
21
Idcírco audi hoc paupércula, et ébria non a vino. A przetoż słuchaj tego ubożuchna, a pijana nie od wina.
22
Hæc dicit dominátor tuus Dóminus, et Deus tuus, qui pugnábit pro pópulo suo: Ecce tuli de manu tua cálicem sopóris, fundum cálicis indignatiónis meæ, non adícies ut bibas illum ultra. To mówi panujący twój Pan, a Bóg twój, który będzie walczył za lud swój: Oto wziąłem z ręki twej kielich uśpienia, dno kielicha gniewu mego, nie przydasz, abyś go więcej piła.
23
Et ponam illum in manu eórum, qui te humiliavérunt, et dixérunt ánimæ tuæ: Incurváre, ut transeámus: et posuísti ut terram corpus tuum, et quasi viam transeúntibus. A dam ji w rękę tych, którzy cię poniżyli, i mówili duszy twej: Nachyl się, że przejdziem: i położyłaś ciało swe jako ziemię, i jako drogę przechodzącym.
52
1
Consúrge, consúrge, indúere fortitúdine tua Sion, indúere vestiméntis glóriæ tuæ Ierúsalem cívitas sancti: quia non adíciet ultra ut pertránseat per te incircumcísus et immúndus. Powstań, powstań, oblecz się w moc twoje Skonie, oblecz szaty ochędóztwa twego Jeruzalem miasto świętego: tonie przyda więcej, żeby przeszedł przez cię nieobrzezaniec i nieczysty.
2
Excútere de púlvere, consúrge, sede Ierúsalem: solve víncula colli tui captíva fília Sion. Otrząśni się z prochu, wstań a siądź Jeruzalem: rozwiąż związki szyje twojej poimana córko Sion.
3
Quia hæc dicit Dóminus: Gratis venúmdati estis, et sine argénto redimémini. Bo to mówi Pan: Darmoście zaprzedani, a bez srebra będziecie wykupieni.
4
Quia hæc dicit Dóminus Deus: In Ægýptum descéndit pópulus meus in princípio, ut colónus esset ibi: et Assur absque ulla causa calumniátus est eum. Bo to mówi Pan Bóg: Do Egiptu zaszedł lud mój z początku, aby tam był obywatelem: a Assur bez żadnej przyczyny potwarzył ji.
5
Et nunc quid mihi est hic, dicit Dóminus, quóniam ablátus est pópulus meus gratis? Dominatóres eius iníque agunt, dicit Dóminus, et iúgiter tota die nomen meum blasphemátur. A teraz co ja tu mam czynić, mówi Pan, ponieważ zabran jest lud mój darmo? Panujący nad nim niesprawiedliwie się obchodzą, mówi Pan, a ustawicznie przez wszystek dzień imię moje bluźnią.
6
Propter hoc sciet pópulus meus nomen meum in die illa: quia ego ipse qui loquébar, ecce adsum. Przeto pozna lud mój imię moje w on dzień: bo ja sam którym mówił, owom jest.
7
Quam pulchri super montes pedes annuntiántis et prædicántis pacem: annuntiántis bonum, prædicántis salútem, dicéntis Sion: Regnábit Deus tuus! O jako piękne na górach nogi opowiadającego i rozsławiającego pokój: opowiadającego dobre, rozsławiającego zbawienie, mówiącego Sionowi: Będzie królował Bóg twój.
8
Vox speculatórum tuórum: levavérunt vocem, simul laudábunt: quia óculo ad óculum vidébunt cum convérterit Dóminus Sion. Głos stróżów twoich: wznieśli głos, społem chwalić będą: bo okiem w oko ujrzą gdy Pan nawróci Sion.
9
Gaudéte, et laudáte simul desérta Ierúsalem: quia consolátus est Dóminus pópulum suum, redémit Ierúsalem. Weselcie się a chwalcie społem pustki Jeruzalem, bo Pan ucieszył lud swój, odkupił Jeruzalem.
10
Parávit Dóminus bráchium sanctum suum in óculis ómnium géntium: et vidébunt omnes fines terræ salutáre Dei nostri. Zgotował Pan ramię święte swoje przed oczyma wszech narodów: i ujrzą wszystkie kończyny ziemie zbawienie Boga naszego.
11
Recédite, recédite, exíte inde, pollútum nolíte tángere: exíte de médio eius, mundámini qui fertis vasa Dómini. Odstąpcie, odstąpcie, wynidźcie z tamtąd, nieczystego się nie dotykajcie: wynidźcie z pośrodku jego, oczyśćcie się którzy nosicie naczynia Pańskie.
12
Quóniam non in tumúltu exíbitis, nec in fuga properábitis: præcédet enim vos Dóminus, et congregábit vos Deus Israel. Bo nie z trzaskiem wynidziecie, ani uciekając kwapić się będziecie: bo pójdzie przed wami Pan, i zgromadzi was Bóg Izraelów.
13
Ecce intélliget servus meus, exaltábitur, et elevábitur, et sublímis erit valde. Oto wyrozumie sługa mój, wywyższy się, i wyniesie, i wysoki będzie barzo.
14
Sicut obstupuérunt super te multi, sic inglórius erit inter viros aspéctus eius, et forma eius inter fílios hóminum. Jako się zdumieli nad tobą mnodzy, tak niepoczesna będzie między ludźmi osoba jego, a postawa jego między synmi człowieczemi.
15
Iste aspérget gentes multas, super ipsum continébunt reges os suum: quia quibus non est narrátum de eo, vidérunt: et qui non audiérunt, contempláti sunt. Ten pokropi mnogie narody, nad nim zahamują królowie usta swoje: bo którym o nim nie powiedziano, widzieli, a którzy nie słychali, oglądali.
53
1
Quis crédidit audítui nostro? et bráchium Dómini cui revelátum est? Kto uwierzył słuchowi naszemu? a ramię Pańska komu jest odkryte?
2
Et ascéndet sicut virgúltum coram eo, et sicut radix de terra sitiénti: non est spécies ei, neque decor: et vídimus eum, et non erat aspéctus, et desiderávimus eum: A wystąpi jako latorośl przed nim, a jako korzeń z ziemie pragnącej: niema krasy ani piękności: i widzieliśmy go, a nie było nacz pojrzeć, i pożądaliśmy go:
3
despéctum, et novíssimum virórum, virum dolórum, et sciéntem infirmitátem: et quasi abscónditus vultus eius et despéctus, unde nec reputávimus eum. Wzgardzonego i napodlejszego z mężów męża boleści, i znającego niemoc: a jakoby zasłoniona twarz jego, i wzgardzona: zkąd aniśmy go mieli zacz.
4
Vere languóres nostros ipse tulit, et dolóres nostros ipse portávit: et nos putávimus eum quasi leprósum, et percússum a Deo et humiliátum. Prawdziwie choroby nasze on nosił, a boleści nasze on odnosił: a myśmy go poczytali jako trędowatego, a od Boga ubitego i uniżonego.
5
Ipse autem vulnerátus est propter iniquitátes nostras: attrítus est propter scélera nostra: disciplína pacis nostræ super eum, et livóre eius sanáti sumus. Lecz on zranion jest za nieprawości nasze, zstart jest za złości nasze: karność pokoju naszego na nim, a sinością jego jesteśmy uzdrowieni.
6
Omnes nos quasi oves errávimus, unusquísque in viam suam declinávit: et pósuit Dóminus in eo iniquitátem ómnium nostrum. Wszyscy my jako owce pobłądziliśmy, każdy na swą drogę ustąpił: a Pan włożył nań nieprawość wszystkich nas.
7
Oblátus est quia ipse vóluit, et non apéruit os suum: sicut ovis ad occisiónem ducétur, et quasi agnus coram tondénte se obmutéscet, et non apériet os suum. Ofiarowan jest, iż sam chciał, a nie otworzył ust swoich: jako owca na zabicie wiedzion będzie, a jako baranek przed strzygącym go zamilknie, a nie otworzy ust swoich.
8
De angústia, et de iudício sublátus est: generatiónem eius quis enarrábit? quia abscíssus est de terra vivéntium: propter scelus pópuli mei percússi eum. Z ucisku i z sądu wzięty jest, rodzaj jego kto wypowie? bo wycięt jest z ziemie żywiących: dla złości ludu mego ubiłem go.
9
Et dabit ímpios pro sepultúra, et dívitem pro morte sua, eo quod iniquitátem non fécerit, neque dolus fúerit in ore eius. I da niezbożne za pogrzeb, a bogatego za śmierć swoje: przeto iż nieprawości nie uczynił, ani zdrady było w uściech jego.
10
Et Dóminus vóluit contérere eum in infirmitáte. Si posúerit pro peccáto ánimam suam, vidébit semen longǽvum, et volúntas Dómini in manu eius dirigétur. A Pan chciał go zetrzeć w niemocy: Jeśli położy za grzech duszę swoję, ujrzy nasienie długo wieczne: a wola Pańska w ręce jego powiedzie się.
11
Pro eo quod laborávit ánima eius, vidébit et saturábitur. In sciéntia sua iustificábit ipse iustus servus meus multos, et iniquitátes eórum ipse portábit. Za to ze pracowała dusza jego, ujrzy i nasyci się: umiejętnością, swoją usprawiedliwion sprawiedliwy sługa mój wielu, a nieprawości ich on poniesie.
12
Ideo dispértiam ei plúrimos, et fórtium dívidet spólia, pro eo quod trádidit in mortem ánimam suam, et cum scelerátis reputátus est, et ipse peccáta multórum tulit, et pro transgressóribus rogávit. Przetoż oddzielę mu barzo wielu, a korzyści mocarzów dzielić będzie: ponieważ wydał na śmierć duszę swoję, a z złośnikami jest policzeń: a on grzechy mnogich odniósł, a za przestępcę się modlił.
54
1
Lauda stérilis quæ non paris: decánta laudem, et hinni quæ non pariébas: quóniam multi fílii desértæ magis quam eius, quæ habet virum, dicit Dóminus. Chwal niepłodna, która nie rodzisz: śpiewaj chwałę a krzycz, któraś nie rodziła: bo więcej synów opuszczonej niźli onej, która ma męża mówi Pan.
2
Diláta locum tentórii tui, et pelles tabernaculórum tuórum exténde, ne parcas: longos fac funículos tuos, et clavos tuos consólida. Rozprzestrzeń miejsce namiotu twego, a skóry przybytków twych rozciągni, nie folguj: uczyń długie powrózki twoje, a kołki twoje umocni.
3
Ad déxteram enim, et ad lævam penetrábis, et semen tuum gentes hereditábit, et civitátes desértas inhabitábit. Bo na prawo i na lewo przebijesz się, a nasienie twoje odziedziczy narody, i w miastach spustoszonych mieszkać będzie.
4
Noli timére, quia non confundéris, neque erubésces: non enim te pudébit, quia confusiónis adolescéntiæ tuæ obliviscéris, et oppróbrii viduitátis tuæ non recordáberis ámplius. Nie bój się, bo nie będziesz zelżona, ani się zasromasz: bo cię nie będzie wstyd, ponieważ zelżywości młodości twej zapomnisz, i na sromotę wdówstwa twego, więcej nie wspomnisz.
5
Quia dominábitur tui qui fecit te, Dóminus exercítuum nomen eius: et redémptor tuus sanctus Israel, Deus omnis terræ vocábitur. Bo będzie nad tobą panował, który cię stworzył, Pan zastępów imię jego: i odkupiciel twój święty Izraelów, Bogiem wszystkiej ziemie nazwań będzie.
6
Quia ut mulíerem derelíctam et mœréntem spíritu vocávit te Dóminus, et uxórem ab adolescéntia abiéctam, dixit Deus tuus. Bo jako niewiastę opuszczoną, a żałosną na duszy wezwał cię Pan, i żonę z młodości odrzuconą, mówi Bóg twój.
7
Ad punctum in módico derelíqui te, et in miseratiónibus magnis congregábo te. Na małą chwilę trochę opuściłem cię, a litościami wielkiemi zgromadzę cię.
8
In moménto indignatiónis abscóndi fáciem meam parúmper a te, et in misericórdia sempitérna misértus sum tui: dixit redémptor tuus Dóminus. Na mały czas rozgniewania zakryłem oblicze moje maluczko od ciebie, a miłosierdziem wiecznem zmiłowałem się nad tobą: rzekł odkupiciel Pan twój.
9
Sicut in diébus Noe istud mihi est, cui iurávi ne indúcerem aquas Noe ultra super terram: sic iurávi ut non iráscar tibi, et non íncrepem te. Jako za dni Noego to mi jest, któremum przysiągł, że nie przywiodę więcej wód Noego na ziemię: takem przysiągł, że się nie mam na cię gniewać, ani tobie łajać.
10
Montes enim commovebúntur, et colles contremíscent: misericórdia autem mea non recédet a te, et fœdus pacis meæ non movébitur: dixit miserátor tuus Dóminus. Abowiem góry się poruszą, a pagórki trząść się będą: lecz miłosierdzie moje nie odstąpi od ciebie, i przymierze pokoju mego nie zachwieje się: rzekł miłościwy twój Pan.
11
Paupércula tempestáte convúlsa, absque ulla consolatióne. Ecce ego sternam per órdinem lápides tuos, et fundábo te in sapphíris, Ubożuchna od burze rozbita, bez żadnej pociechy. Oto ja posadzę porządnie kamienie twoje, a założę cię na szafirach.
12
et ponam iáspidem propugnácula tua, et portas tuas in lápides sculptos, et omnes términos tuos in lápides desiderábiles: I uczynię z jaspisu baszty twoje: a bramy twoje z kamienia rytego, a wszystkie granice twoje z kamienia rozkosznego.
13
univérsos fílios tuos doctos a Dómino: et multitúdinem pacis fíliis tuis. Wszystkie syny twoje uczonemi od Pana: a mnóstwo pokoju synom twoim.
14
Et in iustítia fundáberis: recéde procul a calúmnia, quia non timébis: et a pavóre, quia non appropinquábit tibi. I w sprawiedliwości założona będziesz: odstąp daleko od potwarzy, bo się bać nie będziesz: i od strachu, bo się nie przybliży ku tobie.
15
Ecce áccola véniet, qui non erat mecum, ádvena quondam tuus adiungétur tibi. Oto sąsiad przydzie, który nie był zemną, przychodzień niegdy twój przyłączy się ktobie.
16
Ecce ego creávi fabrum sufflántem in igne prunas, et proferéntem vas in opus suum: et ego creávi interfectórem ad disperdéndum. Otom ja stworzył kowala poddymającego węgle w ogniu, i wyjmującego naczynie na robotę swoję, i jam stworzył zabijacza ku wytraceniu.
17
Omne vas, quod fictum est contra te, non dirigétur: et omnem linguam resisténtem tibi in iudício, iudicábis. Hæc est heréditas servórum Dómini, et iustítia eórum apud me, dicit Dóminus. Każde naczynie, które jest utworzone na cię, nie zdarzy się: a każdy język, któryć się sprzeciwi na sądzie, osądzisz. To jest, dziedzictwo sług Pańskich: i sprawiedliwość ich u mnie, mówi Pan.
55
1
Omnes sitiéntes veníte ad aquas: et qui non habétis argéntum, properáte, émite, et comédite: veníte, émite absque argénto et absque ulla commutatióne vinum et lac. Wszyscy pragnący pódźcie do wód, i którzy nie macie srebra, kwapcie się, kupujcie, a jedzcie: chodźcie, kupujcie bez srebra, i bez żadnej zamiany, wino i mleko.
2
Quare appénditis argéntum non in pánibus, et labórem vestrum non in saturitáte? Audíte audiéntes me, et comédite bonum, et delectábitur in crassitúdine ánima vestra. Przecz odważacie srebro nie za chleb, z pracę wasze nie za nasycenie? Słuchajcie słuchając mię, a jedzcie dobro, a rozkoszować będzie w tłustości dusza wasza.
3
Inclináte aurem vestram, et veníte ad me: audíte, et vivet ánima vestra, et fériam vobíscum pactum sempitérnum, misericórdias David fidéles. Nakłońcie ucha swego, a przydźcie do mnie: słuchajcie, a żyć będzie dusza wasza: i uczynię z wami przymierze wieczne, miłosierdzia Dawidowe wierne.
4
Ecce testem pópulis dedi eum, ducem ac præceptórem géntibus. Otom go dał świadkiem narodom, wodzem i nauczycielem narodom.
5
Ecce gentem, quam nesciébas, vocábis: et gentes, quæ te non cognovérunt, ad te current propter Dóminum Deum tuum, et sanctum Israel, quia glorificávit te. Oto naród któregoś nie znał, powołasz: a narody, które cię nie znały pobieżą do ciebie, dla Pana Boga twego, i świętego Izraelowego, że cię uwielbił.
6
Quǽrite Dóminum, dum inveníri potest: invocáte eum, dum prope est. Szukajcie Pana póki nalezion być może: wzywajcie go póki jest blizko.
7
Derelínquat ímpius viam suam, et vir iníquus cogitatiónes suas, et revertátur ad Dóminum, et miserébitur eius, et ad Deum nostrum: quóniam multus est ad ignoscéndum. Niech opuści złośnik drogę swoję, a mąż nieprawy myśli swe, i niech się nawróci do Pana, a zmiłuje się nad nim: i do Boga naszego, bo hojny jest ku odpuszczeniu.
8
Non enim cogitatiónes meæ cogitatiónes vestræ, neque viæ vestræ viæ meæ, dicit Dóminus. Abowiem myśli moje, nie myśli wasze, ani drogi wasze drogi moje, mówi Pan.
9
Quia sicut exaltántur cæli a terra, sic exaltátæ sunt viæ meæ a viis vestris, et cogitatiónes meæ a cogitatiónibus vestris. Bo jako podniesione są niebiosa od ziemie, tak podniesione są drogi moje, od dróg waszych i myśli moje od myśli waszych.
10
Et quómodo descéndit imber et nix de cælo, et illuc ultra non revértitur, sed inébriat terram, et infúndit eam, et germináre eam facit, et dat semen serénti, et panem comedénti: A jako zstępuje deszcz i śnieg z nieba, a tam się więcej nie wraca, ale napaja ziemię, i namacza ją, i czyni że rodzi, i dawa nasienie siejącemu, i chleb jedzącemu.
11
sic erit verbum meum, quod egrediétur de ore meo: non revertétur ad me vácuum, sed fáciet quæcúmque vólui, et prosperábitur in his, ad quæ misi illud. Tak będzie słowo moje, które wynidzie z ust moich: nie wróci się do mnie próżne, ale uczyni cokolwiekem chciał, i zdarty się mu w tein na com je posłał.
12
Quia in lætítia egrediémini, et in pace deducémini: montes et colles cantábunt coram vobis laudem, et ómnia ligna regiónis plaudent manu. Bo w weselu wynijdziecie, a w pokoju doprowadzeni będziecie: góry i pagórki będą śpiewać przed wami chwałę, a wszystkie drzewa polne rękoma klaskać będą.
13
Pro saliúnca ascéndet ábies, et pro urtíca crescet myrtus: et erit Dóminus nominátus in signum ætérnum, quod non auferétur. Miasto głogu wyroście jodła, a miasto pokrzywy wyroście mirt: i będzie Pan mianowany na znak wieczny, który nie będzie zgładzony.
56
1
Hæc dicit Dóminus: Custodíte iudícium, et fácite iustítiam, quia iuxta est salus mea ut véniat, et iustítia mea ut revelétur. To mówi Pan: strzeżcie sądu, a czyńcie sprawiedliwość: bo blizko jest zbawienie moje, aby przyszło, i sprawiedliwość moja, aby się objawiła.
2
Beátus vir, qui facit hoc, et fílius hóminis, qui apprehéndet istud: custódiens sábbatum ne pólluat illud, custódiens manus suas ne fáciat omne malum. Błogosławiony mąż, który to czyni, i syn człowieczy, który się tego chwyci: który strzeże szarłatu, aby go nie zmazał, który strzeże rąk swoich, aby nie czynił nic złego.
3
Et non dicat fílius ádvenæ qui adhǽret Dómino, dicens: Separatióne dívidet me Dóminus a pópulo suo: et non dicat eunúchus: Ecce ego lignum áridum. A niech nie mówi syn przychodniów, który przystał do Pana, mówiąc: Odłączeniem oddzieli mię Pan od ludu swego. Niech też nie mówi trzebieniec: Otom ja drzewo uschłe.
4
Quia hæc dicit Dóminus eunúchis: Qui custodíerint sábbata mea, et elégerint quæ ego vólui, et tenúerint fœdus meum, Bo tak mówi Pan trzebieńcom: którzy będą strzedz szabbatów moich, a obiorą, com ja chciał, i zachowają przymierze moje:
5
dabo eis in domo mea et in muris meis locum, et nomen mélius a fíliis et filiábus: nomen sempitérnum dabo eis, quod non períbit. Dam im w domu moim i w murzech moich miejsce, i imię lepsze nad syny i córki: imię wieczne dam im, które nie zaginie.
6
Et fílios ádvenæ, qui adhǽrent Dómino, ut colant eum, et díligant nomen eius, ut sint ei in servos: omnem custodiéntem sábbatum ne pólluat illud, et tenéntem fœdus meum: A syny przychodniów, którzy przystali do Pana, aby go chwalili, i miłowali imię jego, żeby mu byli sługami: każdego strzegącego szabbatu, aby go nie zmazał, i trzymającego przymierze moje.
7
addúcam eos in montem sanctum meum, et lætificábo eos in domo oratiónis meæ: holocáusta eórum, et víctimæ eórum placébunt mihi super altári meo: quia domus mea domus oratiónis vocábitur cunctis pópulis. Przywiodę je na górę świętą moję, i uweselę je w domu modlitwy mojej: całopalenia ich i ofiary ich będą mi przyjemne na ołtarzu moim: bo dom mój domem modlitwy nazwań będzie wszem narodom.
8
Ait Dóminus Deus, qui cóngregat dispérsos Israel: Adhuc congregábo ad eum congregátos eius. Mówi Pan Bóg, który zgromadza rozproszone ludu Izraela: Jeszcze zgromadzę kniemu zgromadzone jego.
9
Omnes béstiæ agri veníte ad devorándum, univérsæ béstiæ saltus. Wszystkie zwierzęta polne przydźcie na pożarcie, wszystek zwierz leśny.
10
Speculatóres eius cæci omnes: nesciérunt univérsi: canes muti non valéntes latráre, vidéntes vana, dormiéntes, et amántes sómnia. Stróżowie jego ślepi wszyscy, nie umieli wszyscy: psi niemi szczekać nie mogący, którzy widzą próżne rzeczy, śpią, a sny miłują.
11
Et canes imprudentíssimi nesciérunt saturitátem: ipsi pastóres ignoravérunt intelligéntiam: omnes in viam suam declinavérunt, unusquísque ad avarítiam suam, a summo usque ad novíssimum. A psi nie wstydliwi nie znali nasycenia: sami pasterze nie umieli wyrozumienia: wszyscy na swą drogę ustąpili, każdy za swem łakomstwem, od nawyższego aż do ostatniego.
12
Veníte, sumámus vinum, et impleámur ebrietáte: et erit sicut hódie, sic et cras, et multo ámplius. Pędźcie nabierzmy wina, a napełnimy się: i będzie jako dziś tak i jutro, i daleko więcej.
57
1
Iustus perit, et non est qui recógitet in corde suo: et viri misericórdiæ colligúntur, quia non est qui intélligat: a fácie enim malítiæ colléctus est iustus. Sprawiedliwy ginie, a niemasz ktoby uważył w sercu swojem: i mężowie miłosierni schodzą, iż niemasz ktoby rozumiał: bo od oblicza złości zebrań jest sprawiedliwy.
2
Véniat pax: requiéscat in cubíli suo qui ambulávit in directióne sua. Niechaj przydzie pokój, niech odpoczywa na łóżku swojem, który chodził w prostości swojej.
3
Vos autem accédite huc fílii auguratrícis: semen adúlteri, et fornicáriæ. A wy przystąpcie sam synowie wróżki: nasienia cudzołożnika i wszetecznice.
4
Super quem lusístis? super quem dilatástis os, et eiecístis linguam? numquid non vos fílii scelésti, semen mendax? Z kogoście się nagrawali? na kogoście gębę rozdzierali, a wywieszali język, a zaście nie wy synowie złośliwi, nasienie kłamliwe?
5
Qui consolámini in diis subter omne lignum frondósum, immolántes párvulos in torréntibus, subter eminéntes petras? Którzy się cieszycie z bogów pod każdem drzewem gałęzistem, ofiarując dzieci w potokach pod wyniosłemi skałami.
6
In pártibus torréntis pars tua, hæc est sors tua: et ipsis effudísti libámen, obtulísti sacrifícium: numquid super his non indignábor? W stronach potoku dział twój, ten jest los twój: i onym lałaś mokrą ofiarę, ofiarowałeś obiatę: więc się oto gniewać nie będę.
7
Super montem excélsum et sublímem posuísti cubíle tuum, et illuc ascendísti ut immoláres hóstias. Na górze wysokiej i podniosłej postawiłaś łoże twoje, i tameś wstępowała ofiarować ofiary.
8
Et post óstium, et retro postem posuísti memoriále tuum. Quia iuxta me discooperuísti, et suscepísti adúlterum, dilatásti cubíle tuum, et pepigísti cum eis fœdus: dilexísti stratum eórum manu apérta. A za drzwiami i za podwojem kładłaś pamiątkę twoję: boś się podle mnie odkryła, i przypuściłaś cudzołożnika: rozszerzyłaś łoże twoje, i postanowiłaś z nimi przymierze: umiłowałaś pościel ich ręką otworzoną.
9
Et ornásti te regi unguénto, et multiplicásti pigménta tua. Misísti legátos tuos procul, et humiliáta es usque ad ínferos. I przystroiłaś się królowi maścią, i rozmnożyłaś olejki twoje. Posyłałaś posty twe daleko, i poniżonaś jest aż do piekła
10
In multitúdine viæ tuæ laborásti: non dixísti: Quiéscam: vitam manus tuæ invenísti, proptérea non rogásti. Mnóstwem drogi twojej spracowałaś się: nie rzekłaś: Odpocznę: Żywot ręki twej nalazłaś, dla tegoś nie prosiła.
11
Pro quo sollícita timuísti, quia mentíta es, et mei non es recordáta, neque cogitásti in corde tuo? quia ego tacens et quasi non videns, et mei oblíta es. O cóż frasując się bałaś się: żeś skłamała, a na mieś nie pomniała, i nie myśliłaś w sercu twojem? iż ja milczę, a jakobych nie widział i zapomniałaś mię.
12
Ego annuntiábo iustítiam tuam, et ópera tua non próderunt tibi. Ja opowiem sprawiedliwość twoję, i uczynki twoje nie pomogą tobie.
13
Cum clamáveris, líberent te congregáti tui, et omnes eos áuferet ventus, tollet aura. Qui autem fidúciam habet mei, hereditábit terram, et possidébit montem sanctum meum. Gdy wołać będziesz, niech cię wybawią zebrani twoi: a wszystkie one wiatr zaniesie, pochwyci powietrze: Ale kto ufa we mnie, odziedziczy ziemię, i posiedzę górę świętą moję.
14
Et dicam: Viam fácite, præbéte iter: declináte de sémita, auférte offendícula de via pópuli mei. I rzekę: Czyńcie drogę, uprzątnięte drogę, ustąpcie z ścieżki, znieście zawady z drogi ludu mego.
15
Quia hæc dicit Excélsus, et sublímis hábitans æternitátem, et sanctum nomen eius: in excélso et in sancto hábitans, et cum contríto et húmili spíritu: ut vivíficet spíritum humílium, et vivíficet cor contritórum. Bo tak mówi Wysoki, i wyniosły mieszkający w wieczności: a święte imię jego na wysokości i w świątyniej mieszkający, a z skruszonym i z uniżonym duchem: aby ożywił ducha zniżonych, ażeby ożywił ducha skruszonych.
16
Non enim in sempitérnum litigábo, neque usque ad finem iráscar: quia spíritus a fácie mea egrediétur, et flatus ego fáciam. Bo nie na wieki swarzyć się będę, ani się aż do końca gniewać będę: ponieważ duch Od oblicza niego wynidzie i tchnienia ja uczynię.
17
Propter iniquitátem avarítiæ eius irátus sum, et percússi eum: abscóndi a te fáciem meam, et indignátus sum: et ábiit vagus in via cordis sui. Dla nieprawości łakomstwa jego rozgniewałem się, i ubiłem go: skryłem od ciebie twarz moję, i rozgniewałem się, i poszedł tułając się na drogę serca, swego.
18
Vias eius vidi, et sanávi eum: et redúxi eum, et réddidi consolatiónes ipsi, et lugéntibus eius. Widziałem drogi jego, i uzdrowiłem go, i zasiem go przywiódł, i wróciłem pociechy jemu, i płaczącym Jego.
19
Creávi fructum labiórum pacem, pacem ei, qui longe est, et qui prope, dixit Dóminus, et sanávi eum. Stworzyłem owoc warg pokój, pokój temu, który jest daleko, i który blizn, mówi Pan, i uzdrowiłem go.
20
Impii autem quasi mare fervens, quod quiéscere non potest, et redúndant fluctus eius in conculcatiónem et lutum. Lecz niezbożnicy są jako morze zaburzone, które się uspokoić nie może, i wylewają wały jego na podeptanie i na błoto.
21
Non est pax ímpiis, dicit Dóminus Deus. Niemasz pokoju niezbożnikom, mówi Pan Bóg.
58
1
Clama, ne cesses, quasi tuba exálta vocem tuam, et annúntia pópulo meo scélera eórum, et dómui Iacob peccáta eórum. Wołaj, nie przestawaj, jako trąba wynoś głos swój: a opowiadaj ludowi memu złości, a domowi Jakóbowemu grzechy ich.
2
Me étenim de die in diem quærunt, et scire vias meas volunt: quasi gens, quæ iustítiam fécerit, et iudícium Dei sui non derelíquerit: rogant me iudícia iustítiæ: appropinquáre Deo volunt. Bo mię odednia do dnia szukają, i chcą znać drogi moje: jakoby naród, który sprawiedliwość czynił, a sądu Boga swego nie opuścił: pytają mię o sądziech sprawiedliwości: chcą się do Boga przybliżyć.
3
Quare ieiunávimus, et non aspexísti: humiliávimus ánimas nostras, et nescísti? Ecce in die ieiúnii vestri invenítur volúntas vestra, et omnes debitóres vestros repétitis. Przecześmy pościli, a nie wejrzałeś: poniżyliśmy dusze nasze, a nie wiedziałeś? Oto w dzień postu waszego najduje się wola wasza, a wszystkie dłużniki wasze pociągacie.
4
Ecce ad lites et contentiónes ieiunátis, et percútitis pugno ímpie. Nolíte ieiunáre sicut usque ad hanc diem, ut audiátur in excélso clamor vester. Oto się na swary i na zwady pościcie, a bijecie pięścią niezbożnie. Nie pośćcie jako aż do tego dnia, aby słyszano głos wasz na wysokości.
5
Numquid tale est ieiúnium quod elégi, per diem afflígere hóminem ánimam suam? numquid contorquére quasi círculum caput suum, et saccum et cínerem stérnere? numquid istud vocábis ieiúnium, et diem acceptábilem Dómino? Izali taki jest post, którym obrał, przez dzień trapić człowiekowi dusze swoje, izali zakrzywić jako obręcz głowę swoję, a wór i popiół pościelać? izali to nazowiesz postem, i dniem przyjemnym Panu?
6
Nonne hoc est magis ieiúnium, quod elégi? dissólve colligatiónes impietátis, solve fascículos depriméntes, dimítte eos, qui confrácti sunt, líberos, et omne onus dirúmpe. Izali nie to jest raczej post, którym obrał? rozwiąż zwiąski niezbożności, rozwiąż brzemiona ciężące, wypuść niewolą uciśnione wolno, a wszelakie brzemię rozerwi.
7
Frange esuriénti panem tuum, et egénos vagósque induc in domum tuam: cum víderis nudum, óperi eum, et carnem tuam ne despéxeris. Ułam łaknącemu chleba twego, a ubogie i tułające się wprowadź do domu twego: gdy ujrzysz nagiego, przyodzij go, a nie gardź ciałem twojem.
8
Tunc erúmpet quasi mane lumen tuum, et sánitas tua cítius oriétur, et anteíbit fáciem tuam iustítia tua, et glória Dómini cólliget te. Tedy wyniknie jako zaranie światłość twoja, a zdrowie twoje rychlej wznidzie: i pójdzie przed obliczem twojem sprawiedliwość twoja, a chwalą Pańska zbierze Cię.
9
Tunc invocábis, et Dóminus exáudiet: clamábis, et dicet: Ecce adsum: si abstúleris de médio tui caténam, et desíeris exténdere dígitum, et loqui quod non prodest. Tedy wzywać będziesz, a Pan wysłucha, zawołasz, a rzecze: Owom ja. Jeźli odejmiesz z pośrodku siebie łańcuch a przestaniesz wyciągać palca, i mówić co nie jest pożyteczne.
10
Cum effúderis esuriénti ánimam tuam, et ánimam afflíctam repléveris, oriétur in ténebris lux tua, et ténebræ tuæ erunt sicut merídies. Gdy wylejesz łaknącemu duszę twoje, a duszę utrapioną nasycisz: wznidzie w ciemności światłość twoja, a ciemności twoje będą jako południe.
11
Et réquiem tibi dabit Dóminus semper, et implébit splendóribus ánimam tuam, et ossa tua liberábit: et eris quasi hortus irríguus, et sicut fons aquárum cuius non defícient aquæ. I dać Pan odpoczynienie zawżdy, i napełni jasnością duszę twoję, a kości twoje wyzwoli: i będziesz jako ogród wilgotny, i jako zdrój wodny, którego wody nie ustaną.
12
Et ædificabúntur in te desérta sæculórum, fundaménta generatiónis et generatiónis suscitábis: et vocáberis ædificátor sépium, avértens sémitas in quiétem. I będą budowane przez cię pustki wieków: fundamenty rodu i rodu wywiedziesz: i będziesz nazwan budownikiem płotów odwracający ścieżki na odpoczynienie,
13
Si avérteris a sábbato pedem tuum, fácere voluntátem tuam in die sancto meo, et vocáveris sábbatum delicátum, et sanctum Dómini gloriósum, et glorificáveris eum dum non facis vias tuas, et non invenítur volúntas tua, ut loquáris sermónem: Jeśli odwrócisz od Szabbatu nogę twoję, od czynienia wolą twoję w dzień święty mój, a nazowiesz Szabbat rozkosznym i świętym Pańskim chwalebnym, a uczcisz ji nie czyniąc dróg twoich ani się najdzie wola twoja, żebyś miał mówić mowę:
14
tunc delectáberis super Dómino, et sustóllam te super altitúdines terræ, et cibábo te hereditáte Iacob patris tui: os enim Dómini locútum est. Tedy się będziesz rozkoszował w Panu, i wyniosę cię na wysokości ziemie, i nakarmię cię dziedzictwem Jakóba ojca twego. Bo usta Pańskie mówiły.
59
1
Ecce non est abbreviáta manus Dómini, ut salváre néqueat, neque aggraváta est auris eius, ut non exáudiat: Oto nie ukróciła się ręka Pańska, aby nie mogła zbawić, ani się obciążyło ucho jego, aby nie usłyszało.
2
sed iniquitátes vestræ divisérunt inter vos et Deum vestrum, et peccáta vestra abscondérunt fáciem eius a vobis, ne exaudíret. Lecz nieprawości wasze rozdzieliły między wami a miedzy Bogiem waszym: a grzechy wasze zakryły oblicze jego od was, aby nie wysłuchał.
3
Manus enim vestræ pollútæ sunt sánguine, et dígiti vestri iniquitáte: lábia vestra locúta sunt mendácium, et lingua vestra iniquitátem fatur. Bo ręce wasze są krwią zmazane, i palce wasze nieprawością: wargi wasze mówiły kłamstwo, a jeżyk wasz nieprawość świegoce.
4
Non est qui ínvocet iustítiam, neque est qui iúdicet vere: sed confídunt in níhilo, et loquúntur vanitátes: concepérunt labórem, et peperérunt iniquitátem. Niemasz ktoby wzywał sprawiedliwości, ani ktoby sądził prawdziwie: ale ufają w niczem, a mówią próżności: poczęli prace, a urodzili nieprawość.
5
Ova áspidum rupérunt, et telas aráneæ texuérunt: qui coméderit de ovis eórum, moriétur: et quod confótum est, erúmpet in régulum. Jajca żmijowe przełupili, a płócien pajęczych natkali: kto będzie jadł jajca ich, umrze: a co cię wylęgło, wykluje się w Baziliszka.
6
Telæ eórum non erunt in vestiméntum, neque operiéntur opéribus suis: ópera eórum ópera inutília, et opus iniquitátis in mánibus eórum. Płótna ich nie zgodzą się na szatę, ani się nakryją robotami swemi: roboty ich roboty niepożyteczne: a sprawa nieprawości w ręku ich.
7
Pedes eórum ad malum currunt, et festínant ut effúndant sánguinem innocéntem: cogitatiónes eórum cogitatiónes inútiles: vástitas et contrítio in viis eórum. Nogi ich bieżą na złe, i spieszą się, aby wylały krew niewinną: myśli ich myśli niepożyteczne, spustoszenie i skruszenie na ścieżkach ich.
8
Viam pacis nesciérunt, et non est iudícium in gréssibus eórum: sémitæ eórum incurvátæ sunt eis: omnis qui calcat in eis, ignórat pacem. Drogi pokoju nie znali, i nicmasz sądu w krokach ich, ścieżki ich pokrzywiły się im: każdy kto po nich chodzi, nie zna pokoju.
9
Propter hoc elongátum est iudícium a nobis, et non apprehéndet nos iustítia: exspectávimus lucem, et ecce ténebræ: splendórem, et in ténebris ambulávimus. Dla tego oddalił się sąd od nas, i nie imię się nas sprawiedliwość: czekaliśmy światłości, alić oto ciemność: jasności, a we ćmie chodzili.
10
Palpávimus sicut cæci paríetem, et quasi absque óculis attrectávimus: impégimus merídie quasi in ténebris, in caliginósis quasi mórtui. Macaliśmy ściany jako ślepi, a jako bez oczu tykaliśmy się: potykaliśmy się w południe jako we ćmie: w mroku jako umarli.
11
Rugiémus quasi ursi omnes, et quasi colúmbæ meditántes gemémus: exspectávimus iudícium, et non est: salútem, et elongáta est a nobis. Będziem wszyscy ryczeć jako niedźwiedzie: a jako gołębie stękając stękać będziemy: czekaliśmy sądu, a niemasz go, zbawienia, a oddaliło się od nas.
12
Multiplicátæ sunt enim iniquitátes nostræ coram te, et peccáta nostra respondérunt nobis: quia scélera nostra nobíscum, et iniquitátes nostras cognóvimus, Bo się rozmnożyły nieprawości nasze przed tobą, a grzechy nasze odpowiedziały nam: bo złości nasze z nami są, i poznaliśmy nieprawości nasze.
13
peccáre et mentíri contra Dóminum, et avérsi sumus ne irémus post tergum Dei nostri, ut loquerémur calúmniam et transgressiónem: concépimus, et locúti sumus de corde verba mendácii. Grzeszyć i kłamać przeciw Panu: i odwróciliśmy się, abyśmy nie szli za Bogiem naszym, żebyśmy mówili potwarz i przewrotność: poczuliśmy i mówiliśmy z serca słowa kłamstwa.
14
Et convérsum est retrórsum iudícium, et iustítia longe stetit: quia córruit in platéa véritas, et ǽquitas non pótuit íngredi. I obrócił się opak sąd, a sprawiedliwość z daleko stanęła: bo się powaliła na ulicy prawda, a prawość nią mogła wniść.
15
Et facta est véritas in obliviónem: et qui recéssit a malo, prædæ pátuit: et vidit Dóminus, et malum appáruit in óculis eius, quia non est iudícium. I przyszła prawda w zapamiętanie: a kto odstąpił od złości złupion: jest: i widział Pan, a złe się zdało w oczach jego, że nie było sądu.
16
Et vidit quia non est vir: et aporiátus est, quia non est qui occúrrat: et salvávit sibi bráchium suum, et iustítia eius ipsa confirmávit eum. I widział, że niemasz męża: i trwożył sobą, że nie było ktoby zabieżał i zbawił sobie ramię swoje, a sprawiedliwość jego ta go potwierdziła.
17
Indútus est iustítia ut loríca, et gálea salútis in cápite eius: indútus est vestiméntis ultiónis, et opértus est quasi pállio zeli. Oblókł się w sprawiedliwość jako w pancerz, a hełm zbawienia na głowie jego: oblókł się w szaty pomsty, a odział się jako płaszczem żarliwości.
18
Sicut ad vindíctam quasi ad retributiónem indignatiónis hóstibus suis, et vicissitúdinem inimícis suis: ínsulis vicem reddet. Jako na pomstę, jako na oddanie zagniewania nieprzyjaciołom swoim, i nagrodę przeciwnikom swoim: wyspom i wzajem odda.
19
Et timébunt qui ab occidénte, nomen Dómini: et qui ab ortu solis, glóriam eius: cum vénerit quasi flúvius violéntus, quem spíritus Dómini cogit: I będą się bać, którzy od zachodu, imienia Pańskiego: a którzy od wschodu słońca, sławy jego: gdy przydzie jako rzeka gwałtowna, którą duch Pański pędzi.
20
et vénerit Sion redémptor, et eis qui rédeunt ab iniquitáte in Iacob, dicit Dóminus. I przydzie Sionowi odkupiciel, i tym, którzy się wracają od nieprawości w Jakobie, mówi Pan.
21
Hoc fœdus meum cum eis, dicit Dóminus: Spíritus meus, qui est in te, et verba mea, quæ pósui in ore tuo, non recédent de ore tuo, et de ore séminis tui, et de ore séminis séminis tui, dicit Dóminus, ámodo et usque in sempitérnum. To przymierze moje z nimi, mówi Pan: Duch mój, który jest na tobie, i słowa moje, którem położył w uściech twoich, nie odstąpią od ust twoich, i od ust nasienia twego, i od ust nasienia twego, mówi Pan, odtąd i aż na wieki.
60
1
Surge illumináre Ierúsalem: quia venit lumen tuum, et glória Dómini super te orta est. Wstań, oświeć się Jeruzalem: bo przyszła światłość twoja, a sława Pańska weszła nad tobą.
2
Quia ecce ténebræ opérient terram, et calígo pópulos: super te autem oriétur Dóminus, et glória eius in te vidébitur. Bo oto ciemności okryją ziemię, i mrok narody: ale nad tobą wznidzie Pan, a sława jego nad tobą, widziana będzie.
3
Et ambulábunt gentes in lúmine tuo, et reges in splendóre ortus tui. I będą chodzić narodowie w światłości twojej, a królowie w jasności weszcia twojego.
4
Leva in circúitu óculos tuos, et vide: omnes isti congregáti sunt, venérunt tibi: fílii tui de longe vénient, et fíliæ tuæ de látere surgent. Podnieś w około oczy twoje, a oglądaj: ci wszyscy zgromadzili się, przyszli do ciebie: synowie twoi z daleka przyjdą, a córki twoje z boku powstaną.
5
Tunc vidébis, et áfflues, mirábitur et dilatábitur cor tuum, quando convérsa fúerit ad te multitúdo maris, fortitúdo géntium vénerit tibi. Tedy oglądasz, i opływać będziesz: zadziwi się i rozszerzy się serce twoje, gdy się obróci ku tobie zgraja morska, moc poganów przyjdzie do ciebie.
6
Inundátio camelórum opériet te, dromedárii Mádian et Epha: omnes de Saba vénient, aurum et thus deferéntes, et laudem Dómino annuntiántes. Obfitość wielbłądów okryje cię, wielbłądowi? prędcy Madian i Epha: wszyscy z Saby przyjdą, złoto i kadzidło przynosząc, a chwałę Panu opowiadając.
7
Omne pecus Cedar congregábitur tibi, aríetes Nábaioth ministrábunt tibi: offeréntur super placábili altári meo, et domum maiestátis meæ glorificábo. Wszystek dobytek Cedar zgromadzi się ktobie, barani Nabajoth służyć będą tobie: będą ofiarowani na ubłagalnym ołtarzu moim, a dom majestatu mego wsławię.
8
Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi colúmbæ ad fenéstras suas? Którzyż to są co jako obłoki latają, a jako gołębie do okien swoich?
9
Me enim ínsulæ exspéctant, et naves maris in princípio, ut addúcam fílios tuos de longe: argéntum eórum, et aurum eórum cum eis, nómini Dómini Dei tui, et sancto Israel, quia glorificávit te. Bo mnie wyspy czekają, i okręty morskie na początku: abych przyprowadził syny twe z daleka: srebro ich i złoto ich z nimi imieniowi Pana Boga twego, i świętem Izraelowemu, bo cię wsławił.
10
Et ædificábunt fílii peregrinórum muros tuos, et reges eórum ministrábunt tibi: in indignatióne enim mea percússi te, et in reconciliatióne mea misértus sum tui. I pobudują synowie obcych mury twoje, a królowie ich służyć będą tobie: bo w rozgniewaniu mojem ubiłem cię, a w pojednaniu mojem zmiłowałem ssę nad tobą
11
Et aperiéntur portæ tuæ iúgiter: die ac nocte non claudéntur, ut afferátur ad te fortitúdo géntium, et reges eárum adducántur. I będą otworzone bramy twoje ustawicznie: we dnie i w nocy nie będą zamknione, aby noszono do ciebie moc narodów, i króle ich aby przywiedziono.
12
Gens enim et regnum, quod non servíerit tibi, períbit: et gentes solitúdine vastabúntur. Bo naród i królestwo, któreby tobie nie służyło, zginie: a narodowie pustoszeniem spustoszeni będą.
13
Glória Líbani ad te véniet, ábies et buxus, et pinus simul, ad ornándum locum sanctificatiónis meæ: et locum pedum meórum glorificábo. Sława Libanu do ciebie przydzie, jodła i bukszpan, i sosna społem: na ozdobienie miejsca świętobliwości mojej, a miejsce nóg moich uwielbię.
14
Et vénient ad te curvi fílii eórum, qui humiliavérunt te, et adorábunt vestígia pedum tuórum omnes, qui detrahébant tibi, et vocábunt te Civitátem Dómini, Sion sancti Israel. I przyda do ciebie kłaniając się synowie tych, którzy clę trapili: i będą się kłaniać stopam nóg twoich wszyscy, którzyć uwłóczyli: i nazową cię miastem Pańskiem, Sionem świętego Izraelskiego.
15
Pro eo quod fuísti derelícta, et ódio hábita, et non erat qui per te transíret, ponam te in supérbiam sæculórum, gáudium in generatiónem et generatiónem: Za to coś opuszczona i w nienawiści była, a nie było ktoby przez cię chodził: wystawię cię na pychę wieków, i na wesele od pokolenia do pokolenia.
16
et suges lac géntium, et mamílla regum lactáberis: et scies quia ego Dóminus salvans te, et redémptor tuus fortis Iacob. I będziesz ssać mleko narodów, a piersiami królewskiemi karmiona będziesz: i poznasz, żem ja Pan zbawiający ciebie, i odkupiciel twój, mocarz Jakóbów.
17
Pro ære áfferam aurum, et pro ferro áfferam argéntum, et pro lignis æs, et pro lapídibus ferrum: et ponam visitatiónem tuam pacem, et præpósitos tuos iustítiam. Miasto miedzi naniosę złota, a miasto żelaza naniosę srebra: a miasto drzewa, miedzi: a miasto kamieni, żelaza: i położę nawiedzenie twoje pokój, a przełożone twoje sprawiedliwość.
18
Non audiétur ultra iníquitas in terra tua, vástitas et contrítio in términis tuis, et occupábit salus muros tuos, et portas tuas laudátio. Nie usłyszą więcej nieprawość w ziemi twojej, spustoszenia i plondrowania w granicach twoich: a zbawienie osiędzie mury twoje, a twoje bramy chwalenie.
19
Non erit tibi ámplius sol ad lucéndum per diem, nec splendor lunæ illuminábit te: sed erit tibi Dóminus in lucem sempitérnam, et Deus tuus in glóriam tuam. Nie będzie u ciebie więcej słonce światłością we dnie, ani jasność księżyca oświeci cię: ale będzie tobie Pan światłością wieczną, i Bóg twój na chwałę twoje.
20
Non óccidet ultra sol tuus, et luna tua non minuétur: quia erit tibi Dóminus in lucem sempitérnam, et complebúntur dies luctus tui. Nie zajdzie więcej słońce twoje, i nie umniejszy się księżyc twój: bo Pan będzie tobie światłością wieczną, i dokonają się dni smutku twego.
21
Pópulus autem tuus omnes iusti, in perpétuum hereditábunt terram, germen plantatiónis meæ, opus manus meæ ad glorificándum. A lud twój wszyscy sprawiedliwa na wieki odziedziczą ziemię, płód szczepienia mego, uczynek rąk moich ku wsławieniu.
22
Mínimus erit in mille, et párvulus in gentem fortíssimam: ego Dóminus in témpore eius súbito fáciam istud. Namniejszy rozmnoży się w tysiąc, a malutki. w naród namocniejszy: ja Pan czasu swego prędko to uczynię.
61
1
Spíritus Dómini super me, eo quod únxerit Dóminus me: ad annuntiándum mansuétis misit me, ut medérer contrítis corde, et prædicárem captívis indulgéntiam, et clausis apertiónem: Duch Pański na mnie, przeto, że mię Pan pomazał: posłał mię, abych oznajmił cichym, abych leczył skruszone sercem, i opowiedział więźniom wyzwolenie, a zamknionym otwarcie:
2
ut prædicárem annum placábilem Dómino, et diem ultiónis Deo nostro: ut consolárer omnes lugéntes: Abych opowiadał rok ubłagalny Panu, i dzień pomsty Boga naszego: abych cieszył wszystkie płaczące:
3
ut pónerem lugéntibus Sion: et darem eis corónam pro cínere, óleum gáudii pro luctu, pállium laudis pro spíritu mœróris: et vocabúntur in ea fortes iustítiæ, plantátio Dómini ad glorificándum. Abych położył płaczącym Sion, i dał im wieniec miasto popiołu, olejek wesela miasto żałoby, płaszcz chwały miasto ducha żałości: i będą nazwani w niej mocarze sprawiedliwości, szczepieniem Pańskiem dla wsławienia.
4
Et ædificábunt desérta a sǽculo, et ruínas antíquas érigent, et instaurábunt civitátes desértas, dissipátas in generatiónem et generatiónem. I zbudują pustki od wieku, i obalenia dawne wywiodą, i naprawią miasta puste, rozwalone od narodu do narodu.
5
Et stabunt aliéni, et pascent pécora vestra: et fílii peregrinórum agrícolæ et vinitóres vestri erunt. I stać będą cudzy a paść bydło wasze: a synowie obcych będą oraczmi, i winiarzmi waszemi.
6
Vos autem sacerdótes Dómini vocabímini: Minístri Dei nostri, dicétur vobis: fortitúdinem géntium comedétis, et in glória eárum superbiétis. Lecz wy kapłany Pańskiemi nazwani będziecie, słudzy Boga naszego, mówić wam będą: Moc narodów jeść będziecie, i w sławie ich pysznić się będziecie.
7
Pro confusióne vestra dúplici et rubóre, laudábunt partem suam: propter hoc in terra sua duplícia possidébunt, lætítia sempitérna erit eis. Miasto zawstydzenia waszego dwojakiego, i zapłonienia, będą chwalić dział ich: przeto w ziemi swej posiędą tyle dwoje, wesele wieczne mieć będą.
8
Quia ego Dóminus díligens iudícium, et ódio habens rapínam in holocáusto: et dabo opus eórum in veritáte, et fœdus perpétuum fériam eis. Bo ja Pan, który miłuję sąd, a mam w nienawiści łupieztwo w całopaleniu: a dam dzieło ich wprawdzie, i przymierze wieczne im postanowię.
9
Et scient in géntibus semen eórum, et germen eórum in médio populórum: omnes, qui víderint eos, cognóscent illos, quia isti sunt semen, cui benedíxit Dóminus. I poznają w narodziech nasienie ich, i potomstwo, że ci są nasieniem któremu Pan błogosławił.
10
Gaudens gaudébo in Dómino, et exsultábit ánima mea in Deo meo: quia índuit me vestiméntis salútis, et induménto iustítiæ circúmdedit me, quasi sponsum decorátum coróna, et quasi sponsam ornátam monílibus suis. Weseląc się będę się weselił w Panu, i rozraduje się dusza moja w Bogu moim: iż mię oblókł w szaty zbawienia, i ubiorem sprawiedliwości odział mię, jako oblubieńca ozdobionego koroną, i jako oblubienicę ubraną klejnotami jej.
11
Sicut enim terra profert germen suum, et sicut hortus semen suum gérminat: sic Dóminus Deus germinábit iustítiam, et laudem coram univérsis géntibus. Bo jako ziemia daje urodzaj swój, a jako ogród rodzi nasienie swe: tak Pan Bóg zrodzi sprawiedliwość i chwałę przedewszemi narody.
62
1
Propter Sion non tacébo, et propter Ierúsalem non quiéscam, donec egrediátur ut splendor iustus eius, et salvátor eius ut lampas accendátur. Dla Sionu nie zamilczę, a dla Jeruzalem nie uspokoję się, aż wynidzie jako jasność sprawiedliwy jego, a zbawiciel jego jako kaganiec zapali się.
2
Et vidébunt gentes iustum tuum, et cuncti reges ínclytum tuum: et vocábitur tibi nomen novum, quod os Dómini nominábit. I ujrzą narodowie sprawiedliwego twego: i wszyscy królowie zacnego twego: i nazową cię imieniem nowem, które usta Pańskie mianować będą.
3
Et eris coróna glóriæ in manu Dómini, et diadéma regni in manu Dei tui. I będziesz koroną chwały w ręce Pańskiej, i koroną królestwa w ręce Boga twego.
4
Non vocáberis ultra Derelícta: et terra tua non vocábitur ámplius Desoláta: sed vocáberis Volúntas mea in ea, et terra tua Inhabitáta: quia complácuit Dómino in te: et terra tua inhabitábitur. Nie będą cię więcej zwać opuszczoną, i ziemia twoja nie będzie więcej zwana spustoszona: ale cię będą zwać, wola moja w niej, a ziemia twoja osadzoną, bo się Panu upodobało w tobie, a w ziemi twojej mieszkać będą.
5
Habitábit enim iúvenis cum vírgine, et habitábunt in te fílii tui: et gaudébit sponsus super sponsam, et gaudébit super te Deus tuus. Bo będzie mieszkał młodzieniec z panną, i mieszkać będą w tobie synowie twoi. A będzie się weselił oblubieniec z oblubienice, i będzie się weselił z ciebie Bóg twój.
6
Super muros tuos Ierúsalem constítui custódes, tota die et tota nocte in perpétuum non tacébunt. Qui reminiscímini Dómini, ne taceátis, Na murzech twoich Jeruzalem postawiłem stróże, cały dzień i całą noc na wieki nie umilkną. Którzy wspominacie Pana, nie milczcie,
7
et ne detis siléntium ei, donec stabíliat et donec ponat Ierúsalem laudem in terra. A nie dawajcie mu milczenia, aż umocni, i aż postawi Jeruzalem chwalą na ziemi.
8
Iurávit Dóminus in déxtera sua, et in bráchio fortitúdinis suæ: Si dédero tríticum tuum ultra cibum inimícis tuis: et si bíberint fílii aliéni vinum tuum, in quo laborásti. Przysiągł Pan na prawicę swoję, i na ramię mocy swej: jeśli dam pszenicę twoję więcej na pokarm nieprzyjaciołom twoim, jeśli będą pić synowie obcy wino twoje, na któreś pracowało.
9
Quia qui cóngregant illud, cómedent, et laudábunt Dóminum: et qui compórtant illud, bibent in átriis sanctis meis. Bo którzy je zbierają jeść je będą, i chwalić Pana: i którzy je znoszą, pić będą w sieniach świętych moich.
10
Transíte, transíte per portas, præparáte viam pópulo: planum fácite iter, elígite lápides, et eleváte signum ad pópulos. Przechodźcie, przechodźcie przez bramy, zgotujcie drogę ludowi, równajcie drogę, zbierajcie kamienie, a podnieście chorągiew na narody.
11
Ecce Dóminus audítum fecit in extrémis terræ, dícite fíliæ Sion: Ecce Salvátor tuus venit: ecce merces eius cum eo, et opus eius coram illo. Oto Pan dał słyszeć na kończynach ziemie. Mówcie córce Sion: Oto zbawiciel twój idzie, oto zapłata jego z nim, a dzieło jego przed nim.
12
Et vocábunt eos, Pópulus sanctus, redémpti a Dómino. Tu autem vocáberis: Quæsíta cívitas, et non Derelícta. I nazową je ludem świętym, odkupionemi od Pana. A ciebie nazową, szukanem miastem, a nie opuszczonem.
63
1
Quis est iste, qui venit de Edom, tinctis véstibus de Bosra? iste formósus in stola sua, grádiens in multitúdine fortitúdinis suæ. Ego, qui loquor iustítiam, et propugnátor sum ad salvándum. Któż to jest, który idzie z Edom w farbowanych szaciech z Bosry? ten piękny w szacie swojej, idący w mnóstwie mocy swojej? Ja który mówię sprawiedliwość, a jestem obrońcą na zbawienie.
2
Quare ergo rubrum est induméntum tuum, et vestiménta tua sicut calcántium in torculári? Czemuż tedy czerwone jest odzienie twoje, a szaty twoje jako tłoczących w prasie?
3
Tórcular calcávi solus, et de géntibus non est vir mecum: calcávi eos in furóre meo, et conculcávi eos in ira mea: et aspérsus est sanguis eórum super vestiménta mea, et ómnia induménta mea inquinávi. Samem tłoczył prasę, a z narodów niemasz męża ze mną: tłoczyłem je w zapalczywości mojej, i podeptałem je w gniewie moim, i pryskała krew ich na szaty moje, i spluskałem wszystkie odzienia moje.
4
Dies enim ultiónis in corde meo, annus redemptiónis meæ venit. Bo dzień pomsty w sercu mojem, rok odkupienia mego przyszedł.
5
Circumspéxi, et non erat auxiliátor: quæsívi, et non fuit qui adiuváret: et salvávit mihi bráchium meum, et indignátio mea ipsa auxiliáta est mihi. Oględowałem się, a nie było pomocnika: szukałem, a nie było ktoby ratował: i zbawiło mi ramię moje, a rozgniewanie moje to mię wspomogło.
6
Et conculcávi pópulos in furóre meo, et inebriávi eos in indignatióne mea, et detráxi in terram virtútem eórum. I podeptałem narody zapalczywości mojej, i upoiłem je w rozgniewaniu mojem, i zrzuciłem moc ich na ziemię.
7
Miseratiónum Dómini recordábor, laudem Dómini super ómnibus, quæ réddidit nobis Dóminus, et super multitúdinem bonórum dómui Israel, quæ largítus est eis secúndum indulgéntiam suam, et secúndum multitúdinem misericordiárum suárum. Miłosierdzia Pańskie wspominać będę, chwałę Pańską za wszystko co nam Pan oddał: za mnóstwo dobra domowi Izraelowemu, które im dał według łaskawości swej, a według wielkości miłosierdzia swego.
8
Et dixit: Verúmtamen pópulus meus est, fílii non negántes: et factus est eis salvátor. I rzekł: Wszakże jednak lud to mój, synowie nieprzący się: i stał się im zbawicielem.
9
In omni tribulatióne eórum non est tribulátus, et ángelus faciéi eius salvávit eos: in dilectióne sua, et in indulgéntia sua ipse redémit eos, et portávit eos, et elevávit eos cunctis diébus sǽculi. W każdym ucisku ich nie był uciśniony, i anioł oblicza jego zbawił je: w miłości swej i w łaskawości swej on je odkupił, i nosił je, i podwyższył je po wszystkie dni wieku.
10
Ipsi autem ad iracúndiam provocavérunt, et afflixérunt spíritum sancti eius: et convérsus est eis in inimícum, et ipse debellávit eos. Ale oni ku gniewu pobudzili i utrapili ducha świętego jego, i obrócił się im w nieprzyjaciela, i sam je zwojował.
11
Et recordátus est diérum sǽculi Móysi, et pópuli sui: Ubi est qui edúxit eos de mari cum pastóribus gregis sui? ubi est qui pósuit in médio eius spíritum sancti sui? I wspomniał na dni wieku Mojżeszowego, i ludu swego: Gdzie jest, który je wywiódł z morza, z pasterzmi trzody swojej? gdzie jest, który położył w pośrodku jego ducha, świętego swego?
12
qui edúxit ad déxteram Móysen bráchio maiestátis suæ, qui scidit aquas ante eos, ut fáceret sibi nomen sempitérnum: Który wywiódł za prawicę Mojżesza ramieniem majestatu swego: który przeciął wody przed nimi, aby sobie uczynił imię wieczne?
13
qui edúxit eos per abýssos, quasi equum in desérto non impingéntem: Który je wywiódł przez głębokości, jako konia w puszczy nieszwankującego.
14
quasi ánimal in campo descéndens, spíritus Dómini ductor eius fuit: sic adduxísti pópulum tuum, ut fáceres tibi nomen glóriæ. Jako bydlę na polu stepujące, duch Pański był przewodnikiem jego, takeś przywiódł lud twój, abyś sobie uczynił imię sławne.
15
Atténde de cælo, et vide de habitáculo sancto tuo, et glóriæ tuæ: ubi est zelus tuus, et fortitúdo tua, multitúdo víscerum tuórum et miseratiónum tuárum? super me continuérunt se. Pojrzy z nieba, a obacz z mieszkania twego świętego, i chwały twojej: gdzie jest żarżliwość twoja, i moc twoja, mnóstwo wnętrzności twoich, i litości twoich? zahamowały się odemnie.
16
Tu enim pater noster, et Abraham nescívit nos, et Israel ignorávit nos: tu Dómine pater noster, redémptor noster, a sǽculo nomen tuum. Boś ty ociec nasz, a Abraham o nas nie wiedział, i Izrael nie znał nas: tyś Panie ociec nasz, odkupiciel nasz, od wieku imię twoje.
17
Quare erráre nos fecísti Dómine de viis tuis: indurásti cor nostrum ne timerémus te? convértere propter servos tuos, tribus hereditátis tuæ. Czemuś nam Panie dopuścił błądzić z dróg twoich? Zatwardziłeś serce nasze, abyśmy się ciebie nie bali? nawróć się dla sług twoich, dla pokolenia dziedzictwa twego.
18
Quasi níhilum possedérunt pópulum sanctum tuum: hostes nostri conculcavérunt sanctificatiónem tuam. Jako nic posiedli lud twój święty: nieprzyjaciele naszy podeptali świątnicę twoję.
19
Facti sumus quasi in princípio, cum non dominaréris nostri, neque invocarétur nomen tuum super nos. Staliśmy się jako na początku, gdyś nie panował nad nami, ani wzywano imienia twego nad nami.
64
1
Utinam dirúmperes cælos, et descénderes: a fácie tua montes deflúerent. Obyś rozdarł niebiosa, i zstąpił: od oblicza twego góry by spłynęły.
2
Sicut exústio ignis tabéscerent, aquæ ardérent igni, ut notum fíeret nomen tuum inimícis tuis: a fácie tua gentes turbaréntur. Jako wypalenie ognia uschłyby, wody by gorzały ogniem, aby znajome było imię twoje nieprzyjaciołom twoim: od oblicza twego trwożyłyby się narody.
3
Cum féceris mirabília, non sustinébimus: descendísti, et a fácie tua montes defluxérunt. Gdy uczynisz dziwy, nie wytrwamy: stąpiłeś, a od oblicza twego góry spłynęły.
4
A sǽculo non audiérunt, neque áuribus percepérunt: óculus non vidit, Deus absque te, quæ præparásti exspectántibus te. Od wieku nie słychali, ani do uszu ich doszło: oko nie widziało Boże bez ciebie, coś nagotował oczekawającym ciebie.
5
Occurrísti lætánti, et faciénti iustítiam: in viis tuis recordabúntur tui: ecce tu irátus es, et peccávimus: in ipsis fúimus semper, et salvábimur. Zabieżałeś weselącemu się, a czyniącemu sprawiedliwość: na drogach twoich będą cię wspominać: otoś się ty rozgniewał, i zgrzeszyliśmy: w nicheśmy zawsze trwali, a będziem zbawieni.
6
Et facti sumus ut immúndus omnes nos, et quasi pannus menstruátæ univérsæ iustítiæ nostræ: et cecídimus quasi fólium univérsi, et iniquitátes nostræ quasi ventus abstulérunt nos. I staliśmy się jako nieczysty wszyscy my, a jako szmat miesięcznej niewiasty wszystkie sprawiedliwości nasze: i opadaliśmy wszyscy jako liście, a nieprawości nasze jako wiatr zniosły nas.
7
Non est qui ínvocet nomen tuum: qui consúrgat, et téneat te: abscondísti fáciem tuam a nobis, et allisísti nos in manu iniquitátis nostræ. Niemasz ktoby wzywał imienia twego, ktoby powstał i trzymał ciebie: zakryłeś twarz twoję od nas, i roztrąciłeś nas w ręce nieprawości naszej.
8
Et nunc Dómine, pater noster es tu, nos vero lutum: et fictor noster tu, et ópera mánuum tuárum omnes nos. A teraz Panie, tyś jest ociec nasz, a myśmy błoto: i tyś stwórca nasz, a dzieło rąk twoich wszyscy my.
9
Ne irascáris Dómine satis, et ne ultra memíneris iniquitátis nostræ: ecce réspice, pópulus tuus omnes nos. Nie gniewaj się Panie barzo, a nie pomni więcej nieprawości naszej: oto wejrzy, myśmy wszyscy twój lud.
10
Cívitas sancti tui facta est desérta, Sion desérta facta est, Ierúsalem desoláta est. Miasto świętego twego stało się puste, Sion pustynią został, Jeruzalem opuściało.
11
Domus sanctificatiónis nostræ, et glóriæ nostræ, ubi laudavérunt te patres nostri, facta est in exustiónem ignis, et ómnia desiderabília nostra versa sunt in ruínas. Dom poświęcenia naszego, i chwały naszej, gdzie cię chwalili ojcowie naszy, stał się pogorzeliskiem ognia, i wszystkie kochania nasze obróciły się w rozwaliny.
12
Numquid super his continébis te Dómine, tacébis, et afflíges nos veheménter? Izali nad tem zahamujesz się Panie, zamilczysz i utrapisz nas barzo?
65
1
Quæsiérunt me qui ante non interrogábant, invenérunt qui non quæsiérunt me: dixi: Ecce ego, ecce ego, ad gentem quæ non invocábat nomen meum. Szukali mię którzy się pierwej nie pytali, naleźli którzy mię nie szukali, rzekłem: Owom ja, owom ja do narodu, który nie wzywał imienia mego.
2
Expándi manus meas tota die ad pópulum incrédulum, qui gráditur in via non bona post cogitatiónes suas. Rozciągałem ręce moje przez wszystek dzień do ludu niewiernego, który chodzi drogą nie dobrą za myślami swemi.
3
Pópulus qui ad iracúndiam próvocat me ante fáciem meam semper: qui ímmolant in hortis, et sacríficant super láteres: Lud, który mię ku gniewu przywodzi przed obliczem mojem zawżdy: którzy ofiary czynią w ogrodziech, i ofiarują na cegłach.
4
qui hábitant in sepúlcris, et in delúbris idolórum dórmiunt: qui cómedunt carnem suíllam, et ius profánum in vasis eórum: Którzy mieszkają w grobiech, a w zborach bałwańskich sypiają: którzy jedzą świnie mięso, a polewka obrzydła w naczyniach ich.
5
qui dicunt: Recéde a me, non appropínques mihi, quia immúndus es: isti fumus erunt in furóre meo, ignis ardens tota die. Którzy mówią: Odstąp odemnie, nie przystępuj do mnie, boś nieczysty jest: ci będą dymem w zapalczywości mojej: ogniem gorającym prze cały dzień.
6
Ecce scriptum est coram me: non tacébo, sed reddam, et retríbuam in sinum eórum. Oto napisano jest przedemną: nie zamilczę, ale oddam, i odpłacę na łono ich
7
Iniquitátes vestras, et iniquitátes patrum vestrórum simul, dicit Dóminus: qui sacrificavérunt super montes, et super colles exprobravérunt mihi: et remétiar opus eórum primum in sinu eórum. Nieprawości wasze, i nieprawości ojców waszych społem, mówi Pan, którzy ofiarowali na górach i na pagórkach urągali mię: i odmierzę sprawę ich pierwsza do łona ich.
8
Hæc dicit Dóminus: Quómodo si inveniátur granum in botro, et dicátur: Ne díssipes illud, quóniam benedíctio est: sic fáciam propter servos meos, ut non dispérdam totum. To mówi Pan: Jako gdyby naleziono ziarno w gronie wina, i rzeczonoby: Nie psuj go, bo błogosławieństwo jest: tak uczynię dla sług moteli, że nie zatracę wszystkiego.
9
Et edúcam de Iacob semen, et de Iuda possidéntem montes meos: et hereditábunt eam elécti mei, et servi mei habitábunt ibi. I wywiodę z Jakóba nasienie, a z Judy dzierżawcę gór moich: i odziedziczą ją wybrani moi, a słudzy moi będą tani mieszkać.
10
Et erunt campéstria in caulas gregum, et vallis Achor in cubíle armentórum pópulo meo qui requisiérunt me. I będą pola chlewami trzód, a dolina Achor legowiskiem bydła ludowi memu, którzy mię szukali.
11
Et vos, qui dereliquístis Dóminum, qui oblíti estis montem sanctum meum, qui pónitis fortúnæ mensam, et libátis super eam, A wy, którzyście opuścili Pana, którzyście zapomnieli góry świętej mojej, którzy stawiacie stół Fortunie, i ofiarujecie na nim.
12
numerábo vos in gládio, et omnes in cæde corruétis: pro eo quod vocávi, et non respondístis: locútus sum, et non audístis: et faciebátis malum in óculis meis, et quæ nólui elegístis. Policzę was mieczem, a wszyscy w porażce upadniecie: przeto iżem wołał, a nie odpowiedzieliście: mówiłem a nie słuchaliście, i czyniliście złość w oczu moich, a czegom ja nie chciał, obraliście.
13
Propter hoc, hæc dicit Dóminus Deus: Ecce servi mei cómedent, et vos esuriétis: ecce servi mei bibent, et vos sitiétis: Przeto to mówi Pan Bóg: Oto słudzy moi jeść będą a wy łaknąć będziecie: oto słudzy moi pić będą, a wy upragniecie:
14
ecce servi mei lætabúntur, et vos confundémini: ecce servi mei laudábunt præ exsultatióne cordis, et vos clamábitis præ dolóre cordis, et præ contritióne spíritus ululábitis. Oto słudzy moi weselić się będą, a wy się zawstydzicie: Oto słudzy moi wykrzykać będą od radości serdecznej, a wy będziecie wołać od boleści serca, i od skruszenia ducha wyć będziecie.
15
Et dimittétis nomen vestrum in iuraméntum eléctis meis: et interfíciet te Dóminus Deus, et servos suos vocábit nómine álio. I zostawicie imię swe na przysięgę wybranym moim: i zabije cię Pan Bóg, a sługi swe nazowie inszem imieniem.
16
In quo qui benedíctus est super terram, benedicétur in Deo amen: et qui iurat in terra, iurábit in Deo amen: quia oblivióni tráditæ sunt angústiæ prióres, et quia abscónditæ sunt ab óculis meis. W którym kto błogosławiony jest na ziemi, będzie błogosławion w Bogu Amen: A kto przysięga na ziemi, będzie przysięgał w Bogu Amen: iż zapomnione są pierwsze uciski, i że zakryte są od oczu moich.
17
Ecce enim ego creo cælos novos, et terram novam: et non erunt in memória prióra, et non ascéndent super cor. Bo oto ja otworzę niebiosa nowe i ziemię nową, a nic będą w pamięci rzeczy pierwsze, ani przyda na myśl.
18
Sed gaudébitis et exsultábitis usque in sempitérnum in his, quæ ego creo: quia ecce ego creo Ierúsalem exsultatiónem, et pópulum eius gáudium. Ale się będziecie weselić i radować aż na wieki z tego co ja tworzę: bo oto ja tworzę Jeruzalem radością, a lud jego weselem.
19
Et exsultábo in Ierúsalem, et gaudébo in pópulo meo: et non audiétur in eo ultra vox fletus et vox clamóris. I radować się będę w Jeruzalem, i weselić się będę w ludu moim, ani słychać będzie w nim więcej głosu płaczu, i głosu wołania.
20
Non erit ibi ámplius infans diérum, et senex qui non ímpleat dies suos: quóniam puer centum annórum moriétur, et peccátor centum annórum maledíctus erit. Nie będzie tam więcej niemowiątka dniów, i starcu, któryby nie wypełnił dni swoich: bo dziecię stoletne zamrze, a grzesznik stóletny przeklęty będzie.
21
Et ædificábunt domos, et habitábunt: et plantábunt víneas, et cómedent fructus eárum. I pobudują domy, i będą mieszkać, i nasadzą winnice, a będą jeść owoce ich.
22
Non ædificábunt, et álius habitábit: non plantábunt, et álius cómedet: secúndum enim dies ligni erunt dies pópuli mei, et ópera mánuum eórum inveterábunt. Nie będą budować, a mszy będzie mieszkał: nie będą sadzić a inszy będzie jadł: bo jako dni drzewa będą dni ludu mego, a uczynki rąk ich starzeją się.
23
Elécti mei non laborábunt frustra, neque generábunt in conturbatióne, quia semen benedictórum Dómini est, et nepótes eórum cum eis. Wybrani moi nie będą robić próżno, ani będą rodzić w zatrwożeniu: bo nasienie błogosławionych Pańskich są, i wnukowie ich z nimi.
24
Erítque ántequam clament, ego exáudiam: adhuc illis loquéntibus, ego áudiam. I będzie pierwej niż zawołają ja wysłucham: jeszcze oni mówić będą a ja usłyszę.
25
Lupus et agnus pascéntur simul, leo et bos cómedent páleas: et serpénti pulvis panis eius: non nocébunt, neque occídent in omni monte sancto meo, dicit Dóminus. Wilk i baranek będą się paść społem, lew i wół będą jeść plewy: i wężowi proch chlebem jego: nie będą szkodzić ani zabijać na wszystkiej górze świętej mojej, mówi Pan.
66
1
Hæc dicit Dóminus: Cælum sedes mea, terra autem scabéllum pedum meórum. Quæ est ista domus, quam ædificábitis mihi? et quis est iste locus quiétis meæ? To mówi Pan: Niebo stolicą moją, a ziemia podnóżkiem nóg moich: co to za Dom, którymi zbudujecie, a co to za miejsce odpoczywania mego?
2
Omnia hæc manus mea fecit, et facta sunt univérsa ista, dicit Dóminus: ad quem autem respíciam, nisi ad paupérculum, et contrítum spíritu, et treméntem sermónes meos? Wszystko to ręka moja uczyniła, i wszystko to stało się, mówi Pan. Ale na kogóż wejrzę, jedno na ubożuchnego i na skruszonego duchem, a drżącego na słowa moje?
3
Qui ímmolat bovem, quasi qui interfíciat virum: qui mactat pecus, quasi qui excérebret canem: qui offert oblatiónem, quasi qui sánguinem suíllum ófferat: qui recordátur thuris, quasi qui benedícat idólo. Hæc ómnia elegérunt in viis suis, et in abominatiónibus suis ánima eórum delectáta est. Kto ofiaruje wołu, jako ktoby zabił człowieka: Kto zabija bydlę, jakoby psu mózg wyjął: kto ofiaruje obiatę, jakoby krew świnią ofiarował: kto wspomina kadzidło, jakoby też bałwanowi błogosławił. To wszystko obrali na drogach swoich, a w brzydliwościach swych kochała się dusza ich.
4
Unde et ego éligam illusiónes eórum: et quæ timébant, addúcam eis: quia vocávi, et non erat qui respondéret: locútus sum, et non audiérunt: fecerúntque malum in óculis meis, et quæ nólui elegérunt. Przetoż i ja obiorę nagrawania ich, a czego się bal1 to przywiodę na nic: ponieważ wołałem, a nie był ktoby odpowiedział: mówiłem, a nie słuchali: i czynili złość w oczu moich, a czegom nie chciał obierali.
5
Audíte verbum Dómini, qui trémitis ad verbum eius: dixérunt fratres vestri odiéntes vos, et abiciéntes propter nomen meum: glorificétur Dóminus, et vidébimus in lætítia vestra: ipsi autem confundéntur. Słuchajcie słowa Pańskiego, którzy drżycie na słowo jego: mówili bracia waszy nienawidzący was, i wyganiający dla imienia mego: niech będzie Pan wsławion a ujrzemy w weselu waszem: ale się ci zawstydzą.
6
Vox pópuli de civitáte, vox de templo, vox Dómini reddéntis retributiónem inimícis suis. Głos ludu z miasta, głos z kościoła, głos Pana oddawającego zapłatę nieprzyjaciołom swym.
7
Antequam parturíret, péperit: ántequam veníret partus eius, péperit másculum. Pierwej niźli rodziła, porodziła: Pierwej niźli przyszedł czas porodzenia jej, urodziła mężczyznę.
8
Quis audívit unquam tale? et quis vidit huic símile? numquid partúriet terra in die una, aut pariétur gens simul, quia parturívit et péperit Sion fílios suos? Któż kiedy słychał taką rzecz: a kto widział temu podobną; izali rodzić będzie ziemia za jeden dzień? abo się spłodzi naród zarazem, iż rodziła i porodziła Sion syny swoje?
9
Numquid ego, qui álios párere fácio, ipse non páriam, dicit Dóminus? si ego, qui generatiónem céteris tríbuo, stérilis ero, ait Dóminus Deus tuus? Izali ja, który czynię, że inszy rodzą, rodzić nie będę, mówi Pan? Izali ja, który innym daję rodzenie, niepłodnym będę, mówi Pan Bóg twój?
10
Lætámini cum Ierúsalem, et exsultáte in ea omnes qui dilígitis eam: gaudéte cum ea gáudio univérsi, qui lugétis super eam, Weselcie się z Jeruzalem, a radujcie się w nim wszyscy, którzy je miłujecie: weselcie się z niem weselem wszyscy, którzy się smęcicie dla niego.
11
ut sugátis, et repleámini ab úbere consolatiónis eius: ut mulgeátis, et delíciis affluátis ab omnímoda glória eius. Abyście ssali, i nasycili się piersiami pociechy jego: abyście doili, i rozkoszami opływali ze wszelakiej chwały jej.
12
Quia hæc dicit Dóminus: Ecce ego declinábo super eam quasi flúvium pacis, et quasi torréntem inundántem glóriam géntium, quam sugétis: ad úbera portabímini, et super génua blandiéntur vobis. Bo to mówi Pan: Oto ja obrócę na nie jako rzekę pokoju, a jako strumień zalewający chwałę narodów którą ssać będziecie: przy piersiach was poniosą, a na kolanach będą się z wami pieścić.
13
Quómodo si cui mater blandiátur, ita ego consolábor vos, et in Ierúsalem consolabímini. Jako gdy kogo matka pieści, tak was cieszyć będę, a w Jeruzalem ucieszeni będziecie.
14
Vidébitis, et gaudébit cor vestrum, et ossa vestra quasi herba germinábunt: et cognoscétur manus Dómini servis eius, et indignábitur inimícis suis. Ujrzycie, i rozweseli się serce wasze, a kości wasze jako trawa zakwitną, i poznana będzie ręka Pańska sługam jego, i rozgniewa się na nieprzyjacioły swoje.
15
Quia ecce Dóminus in igne véniet, et quasi turbo quadrígæ eius: réddere in indignatióne furórem suum, et increpatiónem suam in flamma ignis: Bo oto Pan w ogniu przydzie, a jako wicher poczwórne jego: oddawać w zagniewaniu zapalczywość swoję a łajanie swe w płomieniu ognia.
16
quia in igne Dóminus diiudicábit, et in gládio suo ad omnem carnem, et multiplicabúntur interfécti a Dómino, Bo ogniem Pan rozsądzać będzie, a mieczem swym wszelkie ciało, i namnoży się pobitych od Pana.
17
qui sanctificabántur, et mundos se putábant in hortis post iánuam intrínsecus, qui comedébant carnem suíllam, et abominatiónem et murem: simul consuméntur, dicit Dóminus. Którzy się poświęcali, i za czyste się mieli w ogrodach za drzwiami wewnątrz, którzy jedli świnie mięso, i obrzydłości, i mysz: społem zniszczeni będą, mówi Pan.
18
Ego autem ópera eórum, et cogitatiónes eórum: vénio ut cóngregem cum ómnibus géntibus et linguis: et vénient et vidébunt glóriam meam. A ja uczynki ich, i myśli ich: idę, abych zebrał ze wszystkiemi narody i językami, i przyda a oglądają chwałę moję.
19
Et ponam in eis signum, et mittam ex eis, qui salváti fúerint, ad gentes in mare, in Africam, et Lýdiam, tendéntes sagíttam: in Itáliam et Grǽciam, ad ínsulas longe, ad eos, qui non audiérunt de me, et non vidérunt glóriam meam. Et annuntiábunt glóriam meam géntibus, I włożę na nie znamię, i poślę z tych, którzy zachowani będą, do narodów na morze, do Afryki, i do Lidiej ciągnących strzały: do Włoch i do Greciej, do wy sęp daleko, do tych, kto rży nie słyszeli o mnie, i nie widzieli chwały mojej, i opowiedzą chwałę moję poganom.
20
et addúcent omnes fratres vestros de cunctis géntibus donum Dómino, in equis, et in quadrígis, et in lectícis, et in mulis, et in carrúcis, ad montem sanctum meum Ierúsalem, dicit Dóminus, quómodo si ínferant fílii Israel munus in vase mundo in domum Dómini. I przywiodą wszystkę bracią waszę ze wszech narodów w dary Panu, na koniech i na poczwórnych, i na lektykach, i na mulech, i na karach na górę świętą moję Jeruzalem, mówi Pan: jako gdyby przynieśli synowie Izraelowi dar w naczyniu czystem do domu Pańskiego.
21
Et assúmam ex eis in sacerdótes, et Levítas, dicit Dóminus. I nabiorę z nich Kapłanów i Lewitów, mówi Pan:
22
Quia sicut cæli novi et terra nova, quæ ego fácio stare coram me, dicit Dóminus: sic stabit semen vestrum, et nomen vestrum. Bo jako niebiosa nowe, i ziemia nowa, które ja czynię, że stoją przedemną, mówi Pan: tak będzie stać nasienie wasze, i imię wasze.
23
Et erit mensis ex mense, et sábbatum ex sábbato: véniet omnis caro ut adóret coram fácie mea, dicit Dóminus. I będzie miesiąc z miesiąca, i szabbat z szabbatu: przyjdzie wszelkie ciało, aby się kłaniało, przed obliczem mój cm, mówi Pan:
24
Et egrediéntur, et vidébunt cadávera virórum, qui prævaricáti sunt in me: vermis eórum non moriétur, et ignis eórum non exstinguétur: et erunt usque ad satietátem visiónis omni carni. I wynidą, a ujrzą trupy mężów, którzy wystąpili przeciwko mnie: robak ich nie zdechnie, a ogień ich nie zagaśnie: i będą aż do sytości widzenia wszemu ciału.