Biblia Sacra

Prophetia Jeremiæ Proroctwo Jeremiasza
1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 – 10 – 11 – 12 – 13 – 14 – 15 – 16 – 17 – 18 – 19 – 20 – 21 – 22 – 23 – 24 – 25 – 26 – 27 – 28 – 29 – 30 – 31 – 32 – 33 – 34 – 35 – 36 – 37 – 38 – 39 – 40 – 41 – 42 – 43 – 44 – 45 – 46 – 47 – 48 – 49 – 50 – 51 – 52
1
1
Verba Ieremíæ fílii Helcíæ, de sacerdótibus, qui fuérunt in Anathoth, in terra Béniamin. Słowa Jeremiasza syna Helcyaszowego, z kapłanów, którzy byli w Anathoth, w ziemi Benjamin.
2
Quod factum est verbum Dómini ad eum in diébus Iosíæ fílii Amon, regis Iuda, in tertiodécimo anno regni eius. Które słowo Pańskie stało się do niego za dni Joziasza syna Amon króla Judzkiego, trzynastego roku królestwa jego.
3
Et factum est in diébus Ióakim fílii Iosíæ, regis Iuda, usque ad consummatiónem undécimi anni Sedecíæ, fílii Iosíæ, regis Iuda, usque ad transmigratiónem Ierúsalem, in mense quinto. A stało się za dni Joakima syna Joziaszowego króla Judzkiego aż do skończenia jedenastego roku Sedeciasza syna Joziasza króla Judzkiego, aż do przeprowadzenia Jeruzalem, miesiąca piątego.
4
Et factum est verbum Dómini ad me, dicens: I stało się słowo Pańskie do mnie, mówiąc:
5
Priúsquam te formárem in útero, novi te: et ántequam exíres de vulva, sanctificávi te, et prophétam in géntibus dedi te. Pierwej niźlim cię utworzył w żywocie, znałem cię: i pierwej niżeliś wyszedł z żywota, poświęciłem cię, i prorokiem między narody dałem cię.
6
Et dixi, A a a, Dómine Deus: ecce néscio loqui, quia puer ego sum. I rzekłem: A a a Panie Boże: oto nie umiem mówić, bom ja jest dziecina.
7
Et dixit Dóminus ad me: Noli dícere: Puer sum: quóniam ad ómnia, quæ mittam te, ibis: et univérsa, quæcúmque mandávero tibi, loquéris. I rzekł Pan do mnie: Nie mów: Jestem dziecina: bo na wszystko na co cię poślę, pójdziesz: i wszystko cokolwiek ci rozkażę, mówić będziesz.
8
Ne tímeas a fácie eórum, quia tecum ego sum ut éruam te, dicit Dóminus. Nie bój się oblicza ich: bom ja z tobą jest, abym cię wybawił, mówi Pan.
9
Et misit Dóminus manum suam, et tétigit os meum, et dixit Dóminus ad me: Ecce dedi verba mea in ore tuo: I wyciągnął Pan rękę swą, i dotknął się ust moich: i rzekł Pan do mnie: Otom dał słowa moje w usta twoje:
10
ecce constítui te hódie super gentes, et super regna, ut evéllas, et déstruas, et dispérdas, et díssipes, et ædífices, et plantes. Otom cię dziś postanowił nad narodami i nad królestwy, abyś wyrywał, i kaził, i wytracał, i rozwalał, i budował i sadził.
11
Et factum est verbum Dómini ad me, dicens: Quid tu vides Ieremía? Et dixi: Virgam vigilántem ego vídeo. I stało się słowo Pańskie do mnie mówiąc. Co ty widzisz Jeremiaszu? i rzekłem: Laskę czującą ja widzę.
12
Et dixit Dóminus ad me: Bene vidísti, quia vigilábo ego super verbo meo, ut fáciam illud. I rzekł Pan do mnie: Dobrześ widział: bo ja czuć będę nad słowem mojem, abym je wypełnił.
13
Et factum est verbum Dómini secúndo ad me, dicens: Quid tu vides? Et dixi: Ollam succénsam ego vídeo, et fáciem eius a fácie aquilónis. I stało się słowo Pańskie powtóre do mnie, mówiąc. Co ty widzisz? i rzekłem: Garniec podpalony ja widzę, a oblicze jego od północy.
14
Et dixit Dóminus ad me: Ab aquilóne pandétur malum super omnes habitatóres terræ: I rzekł Pan do mnie: Od północy otworzy się złe na wszystkie obywatele ziemie.
15
quia ecce ego convocábo omnes cognatiónes regnórum aquilónis, ait Dóminus: et vénient, et ponent unusquísque sólium suum in intróitu portárum Ierúsalem, et super omnes muros eius in circúitu, et super univérsas urbes Iuda. Bo oto ja zwołam wszystkie rodzaje królestw północnych, mówi Pan: i przyjdą i postawią każdy stolicę swą w weszciu bram Jerozolimskich, i na wszystkich murach jego wokoło, na wszystkich miastach Judzkich.
16
Et loquar iudícia mea cum eis super omnem malítiam eórum, qui dereliquérunt me, et libavérunt diis aliénis, et adoravérunt opus mánuum suárum. I będę mówić sądy moje z nimi, o wszelaką złość ich, którzy mię opuścili a ofiarowali bogom obcym, i kłaniali się robocie rąk swoich.
17
Tu ergo accínge lumbos tuos, et surge, et lóquere ad eos ómnia quæ ego præcípio tibi. Ne formídes a fácie eórum: nec enim timére te fáciam vultum eórum. A tak ty przepasz biodra twoje, a wstań, i mów do nich wszystko co ja każę tobie. Nie bój się oblicza ich: bo ja uczynię, że się nie zlękniesz twarzy ich:
18
Ego quippe dedi te hódie in civitátem munítam, et in colúmnam férream, et in murum ǽreum, super omnem terram, régibus Iuda, princípibus eius, et sacerdótibus, et pópulo terræ. Abowiem ja uczyniłem cię dziś miastem obronnem, i słupem żelaznym, i murem miedzianym na wszystkiej ziemi, królom Juda, książętom jego i kapłanom i ludowi ziemie.
19
Et bellábunt advérsum te, et non prævalébunt: quia ego tecum sum, ait Dóminus, ut líberem te. I będą walczyć na cię, a nie przemogą: bom ja z tobą jest, mówi Pan, abych cię wybawił.
2
1
Et factum est verbum Dómini ad me, dicens: I stało się słowo Pańskie do mnie, mówiąc:
2
Vade, et clama in áuribus Ierúsalem, dicens: Hæc dicit Dóminus: Recordátus sum tui, míserans adolescéntiam tuam, et caritátem desponsatiónis tuæ, quando secúta es me in desérto, in terra, quæ non seminátur. Idź a wołaj do uszu Jeruzalem, mówiąc, to mówi Pan: Wspomniałem na cię, litując młodości twojej, i miłości zrękowania twego, gdyś chodziła za mną na puszczy, w ziemi której nie sieją.
3
Sanctus Israel Dómino, primítiæ frugum eius: omnes, qui dévorant eum, delínquunt: mala vénient super eos, dicit Dóminus. Święty Izrael Panu, pierwociny zboża jego, wszyscy którzy go pożerają, grzeszą: złe przydzie na nie, mówi Pan.
4
Audíte verbum Dómini domus Iacob, et omnes cognatiónes domus Israel: Słuchajcie słowa Pańskiego domie Jakób, i wszystkie rodzaje domu Izraelowego.
5
Hæc dicit Dóminus: Quid invenérunt patres vestri in me iniquitátis, quia elongavérunt a me, et ambulavérunt post vanitátem, et vani facti sunt? To mówi Pan: Co za nieprawość naleźli we mnie ojcowie waszy, iż się oddalili odemnie, a chodzili za nikczemnością i stali się nikczemnymi?
6
Et non dixérunt: Ubi est Dóminus, qui ascéndere nos fecit de terra Ægýpti: qui tradúxit nos per desértum, per terram inhabitábilem et ínviam, per terram sitis, et imáginem mortis, per terram, in qua non ambulávit vir, neque habitávit homo? A nie mówili: Gdzie jest Pan, który nas wywiódł z ziemie Egiptskiej, który nas prowadził przez puszczą, przez ziemię niemieszkalną i bezdrożną, przez ziemię pragnienia i obraz śmierci: przez ziemię, w której nie chodził mąż, ani mieszkał człowiek?
7
Et indúxi vos in terram Carméli, ut comederétis fructum eius et óptima illíus: et ingréssi contaminástis terram meam, et hereditátem meam posuístis in abominatiónem. I wprowadziłem was do ziemie Karmelu, abyście jedli owoc jej, i co nalepszego jej: a wszedszy splugawiliście ziemię moję, i dziedzictwo moje uczyniliście obrzydłością.
8
Sacerdótes non dixérunt: Ubi est Dóminus? et tenéntes legem nesciérunt me, et pastóres prævaricáti sunt in me, et prophétæ prophetavérunt in Baal, et idóla secúti sunt. Kapłani nie rzekli, gdzie jest Pan: a umiejący zakon nie znali mię, i pasterze wykraczali przeciwko mnie: a prorocy prorokowali przez Baala, i chodzili za bałwany.
9
Proptérea adhuc iudício conténdam vobíscum, ait Dóminus, et cum fíliis vestris disceptábo. Przetoż jeszcze będę się z wami prawował, mówi Pan, z syny waszemi będę się spierał.
10
Transíte ad ínsulas Cethim, et vidéte: et in Cedar míttite, et consideráte veheménter: et vidéte si factum est huiuscémodi. Przejdźcie do wyspów Cetym a obaczcie: i do Cedar poślicie, a przypatrzcie się pilnie i obaczcie, jeśli się co takowego stało.
11
Si mutávit gens deos suos, et certe ipsi non sunt dii: pópulus vero meus mutávit glóriam suam in idólum. Jeśli naród odmienił bogi swoje, a zaiste oni nie są bogowie: a lud mój odmienił chwałę swą w bałwana.
12
Obstupéscite cæli super hoc, et portæ eius desolámini veheménter, dicit Dóminus. Zdumiejcie się niebiosa nad tem, a bramy jego spustoszcie się barzo, mówi Pan.
13
Duo enim mala fecit pópulus meus: me dereliquérunt fontem aquæ vivæ, et fodérunt sibi cistérnas, cistérnas dissipátas, quæ continére non valent aquas. Bo dwie złości uczynił lud mój: Mnie opuścił źródło wody żywej, a ukopali sobie cysterny, cysterny rozwalone, które nie mogą wody zatrzymać.
14
Numquid servus est Israel, aut vernáculus? quare ergo factus est in prædam? Izali niewolnik jest Izrael, abo z niewolnika doma urodzony? czemuż się tedy stał łupem?
15
Super eum rugiérunt leónes, et dedérunt vocem suam: posuérunt terram eius in solitúdinem: civitátes eius exústæ sunt, et non est qui hábitet in eis. Nań ryczeli lwowie, i wydali głos swój, obrócili ciemię jego w pustynią: miasta jego spalone są, a niemasz ktoby w nich mieszkał.
16
Fílii quoque Mémpheos et Taphnes constupravérunt te usque ad vérticem. Synowie też Memphis i Japhnes z cudzołożyli cię aż do wierzchu głowy.
17
Numquid non istud factum est tibi, quia dereliquísti Dóminum Deum tuum eo témpore, quo ducébat te per viam? Izali się to nie stało tobie, żeś opuściła Pana Boga twego onego czasu, którego cię prowadził drogą?
18
Et nunc quid tibi vis in via Ægýpti, ut bibas aquam túrbidam? et quid tibi cum via Assyriórum, ut bibas aquam flúminis? A teraz czego chcesz na drodze Egiptskiej, żebyś piła wodę mętną? a co masz z drogą Assyryjczyków, abyś piła wodę rzeki?
19
Arguet te malítia tua, et avérsio tua increpábit te. Scito, et vide quia malum et amárum est reliquísse te Dóminum Deum tuum, et non esse timórem mei apud te, dicit Dóminus Deus exercítuum. Skarze cię złość twoja, a odwrócenie twoje zfuka cię. Wiedz a obacz, że zła a gorzka jest rzecz, żeś ty opuściła Pana Boga twego, a iż niemasz bojaźni mojej u ciebie, mówi Pan Bóg zastępów.
20
A sǽculo confregísti iugum meum: rupísti víncula mea, et dixísti: Non sérviam. In omni enim colle sublími, et sub omni ligno frondóso tu prosternebáris méretrix. Od wieku złamałaś jarzmo moje, rozerwałaś związki moje, i mówiłaś: Nie będę służyła. Abowiem na każdym pagórku wysokim, i pod każdem drzewcem gałęzistem pokładałaś się ty nierządnico.
21
Ego autem plantávi te víneam eléctam, omne semen verum: quómodo ergo convérsa es mihi in pravum vínea aliéna? A jam cię nasadził winnicą wyborną, wszystko nasienie prawe: jakożeś mi się tedy odmieniła w nieprawe, winnico obca?
22
Si láveris te nitro, et multiplicáveris tibi herbam borith, maculáta es in iniquitáte tua coram me, dicit Dóminus Deus. Choćbyś się wymyła saletrą, i namnożyłabyś obie ziela borith, splugawionaś jest w nieprawości twej przedemną, mówi Pan Bóg.
23
Quómodo dicis: Non sum pollúta, post Báalim non ambulávi? vide vias tuas in conválle, scito quid féceris: cursor levis éxplicans vias suas. Jako mówisz: Nie splugawiłam się, za Baalim nie chodziłam? obacz drogi twoje w dolinie, wiedz coś czyniła: wielbłądzica prędka wyprawująca drogi swoje.
24
Onager assuétus in solitúdine, in desidério ánimæ suæ attráxit ventum amóris sui: nullus avértet eam: omnes, qui quærunt eam, non defícient: in ménstruis eius invénient eam. Dzika oślica przywykła puszczy, w chęci dusze swej przyciągnęła wiatr miłości swojej: żaden jej nie odwróci: wszyscy którzy jej szukają nie ustaną: w chorobie jej miesięcznej najdą ją.
25
Próhibe pedem tuum a nuditáte, et guttur tuum a siti. Et dixísti: Desperávi, nequáquam fáciam: adamávi quippe aliénos, et post eos ambulábo. Pohamuj nogę twą, od nagości, i gardło twe od upragnienia. I rzekłaś: Zwątpiłam, nie uczynię: bom się rozmiłowała cudzych, i za nimi pójdę.
26
Quómodo confúnditur fur quando deprehénditur, sic confúsi sunt domus Israel, ipsi et reges eórum, príncipes, et sacerdótes, et prophétæ eórum, Jako wstyd złodzieja, gdy go zastaną: tak się zawstydzili dom Izraelski sami i królowie ich, książęta, i kapłani, i prorocy ich,
27
dicéntes ligno: Pater meus es tu: et lápidi: Tu me genuísti: vertérunt ad me tergum et non fáciem, et in témpore afflictiónis suæ dicent: Surge, et líbera nos. Którzy mówią drewnu: Tyś jest ociec mój: a kamieniowi: Tyś mię urodził: Obrócili ku mnie tył a nie oblicze: a czasu utrapienia swego mówić będą: Powstań, a wybaw nas.
28
Ubi sunt dii tui, quos fecísti tibi? surgant, et líberent te in témpore afflictiónis tuæ: secúndum númerum quippe civitátum tuárum erant dii tui Iuda. Gdzież są bogowie twoi, którycheś naczynił sobie? niechaj wstaną a ratują cię czasu utrapienia twego: bo według liczby miast twoich byli bogowie twoi, Judo.
29
Quid vultis mecum iudício conténdere? omnes dereliquístis me, dicit Dóminus. Co się ze mną prawem spierać chcecie? wszyscyście mię opuścili, mówi Pan.
30
Frustra percússi fílios vestros: disciplínam non recepérunt: devorávit gládius vester prophétas vestros, quasi leo vastátor Próżnom karał syny wasze, karania nie przyjęli: pożarł miecz wasz proroki wasze, jako lew pustoszący
31
generátio vestra. Vidéte verbum Dómini: numquid solitúdo factus sum Israéli, aut terra serótina? quare ergo dixit pópulus meus: Recéssimus, non veniémus ultra ad te? Naród wasz. Patrzcie słowa Pańskiego: Izali puszczą stałem się Izraelowi, abo ziemią zamierzkłą? Czemuż tedy mówił lud mój: Odeszliśmy, nie przyjdziem więcej do ciebie?
32
Numquid obliviscétur virgo ornaménti sui, aut sponsa fásciæ pectorális suæ? pópulus vero meus oblítus est mei diébus innúmeris. Izali zapomni panna ubioru swego, abo oblubienica koszulki swojej? a lud mój zapomniał mię przez dni niezliczone.
33
Quid níteris bonam osténdere viam tuam ad quæréndam dilectiónem, quæ ínsuper et malítias tuas docuísti vias tuas, Przecz usiłujesz okazać, ze jest dobra droga twoja ku szukaniu miłości, któraś jeszcze i złości twych nauczała dróg twoich,
34
et in alis tuis invéntus est sanguis animárum páuperum et innocéntum? non in fossis invéni eos, sed in ómnibus, quæ supra memorávi. I na skrzydłach twoich, nalazła się krew dusz ubogich i niewinnych? nie w dolechem ci ich nalazł, ale we wszystkich którem wyżej wspomniał.
35
Et dixísti: Absque peccáto et ínnocens ego sum, et proptérea avertátur furor tuus a me. Ecce ego iudício conténdam tecum, eo quod díxeris: Non peccávi. I rzekłaś: Jestem ja bez grzechu i niewinna, a przeto niech się odwróci zapalczywość twoja odemnie. Oto się ja prawem będę rozpierał z tobą, przeto, żeś mówiła: Nie zgrzeszyłam.
36
Quam vilis facta es nimis, íterans vias tuas! et ab Ægýpto confundéris, sicut confúsa es ab Assur. Jakożeś się stała barzo podłą, powtarzając drogi twoje? a od Egiptu będziesz zawstydzona, jakoś zawstydzona od Assura.
37
Nam et ab ista egrediéris, et manus tuæ erunt super caput tuum: quóniam obtrívit Dóminus confidéntiam tuam, et nihil habébis prósperum in ea. Bo i od tego wynidziesz, a ręce twe będą na głowie twojej: bo Pan zatarł ufność twoję, a nie będziesz mieć nic szczęśliwego w niej.
3
1
Vulgo dícitur: Si dimíserit vir uxórem suam, et recédens ab eo, dúxerit virum álterum: numquid revertétur ad eam ultra? numquid non pollúta, et contamináta erit múlier illa? tu autem fornicáta es cum amatóribus multis: tamen revértere ad me, dicit Dóminus, et ego suscípiam te. Mówią pospolicie: Jeśli opuści mąż żonę swoję, a odszedszy od niego, pójdzie za innego męża, izali się więcej do niej wróci? izali nie zmazana i nie splugawiona będzie ona niewiasta? a ty cudzołożyłaś z wielą gamratów: wszakże wróć się do mnie, mówi Pan, a ja ciebie przyjmę.
2
Leva óculos tuos in diréctum, et vide ubi non prostráta sis: in viis sedébas, exspéctans eos quasi latro in solitúdine: et polluísti terram in fornicatiónibus tuis, et in malítiis tuis. Podnieś oczy twe na prost, a obacz gdziebyś się nie pokładała: siadałaś na drogach, czekając na nie jako zbójca na puszczy: i splugawiłaś ziemię wszeteczeństwy twemi i złościami twemi.
3
Quam ob rem prohíbitæ sunt stillæ pluviárum, et serótinus imber non fuit: frons mulíeris meretrícis facta est tibi, noluísti erubéscere. Przeto zahamowane są krople deszczów, i dżdżu późnego nie było: stałoć się czoło wszetecznej niewiasty, nie chciałaś się sromać.
4
Ergo saltem ámodo voca me: Pater meus, dux virginitátis meæ tu es: A tak przynajmniej od tego czasu nazywaj mię: Ociec mój, książę panieństwa mego ty jesteś:
5
numquid irascéris in perpétuum, aut perseverábis in finem? Ecce locúta es, et fecísti mala, et potuísti. I zali się na wieki gniewać będziesz, abo trwać do końca? Otoś mówiła, i czyniłaś złości i mogłaś.
6
Et dixit Dóminus ad me in diébus Iosíæ regis: Numquid vidísti quæ fécerit aversátrix Israel? ábiit sibímet super omnem montem excélsum, et sub omni ligno frondóso, et fornicáta est ibi. I rzekł Pan do mnie za dni Joziasza króla: izaliś widział co uczyniła odwrótnica Izrael? chodziła sobie na każdą górę wysoką, i pod każde drzewo gałęziste, i tam cudzołożyła.
7
Et dixi, cum fecísset hæc ómnia: Ad me revértere: et non est revérsa. Et vidit prævaricátrix soror eius Iuda, I rzekłem, gdy to wszystko uczyniła: do mnie się wróć: a nie wróciła się. I ujrzała przestępnica siostra jej Juda,
8
quia pro eo, quod mœcháta esset aversátrix Israel, dimisíssem eam, et dedíssem ei libéllum repúdii: et non tímuit prævaricátrix Iuda soror eius, sed ábiit, et fornicáta est étiam ipsa. Iż przeto, że cudzołożyła odwrótnica Izrael, opuściłem ją, i dałem jej list rozwodny, a nie bała się przestępnica siostra jej Juda, ale poszła, i cudzołożyła też i ona.
9
Et facilitáte fornicatiónis suæ contaminávit terram, et mœcháta est cum lápide et ligno. I łacnością cudzołoztwa swego splugawiła ziemię, i cudzołożyła z kamieniem i z drewnem.
10
Et in ómnibus his non est revérsa ad me prævaricátrix soror eius Iuda in toto corde suo, sed in mendácio, ait Dóminus. A w tem wszystkiem, nie wróciła się do mnie przestępnica siostra jej Juda, ze wszystkiego serca swego, ale w kłamstwie, mówi Pan.
11
Et dixit Dóminus ad me: Iustificávit ánimam suam aversátrix Israel, comparatióne prævaricatrícis Iudæ. I rzekł Pan do mnie: usprawiedliwiła duszę swą odwrótnica Izrael, względem przestępnice Judy.
12
Vade, et clama sermónes istos contra aquilónem, et dices: Revértere aversátrix Israel, ait Dóminus, et non avértam fáciem meam a vobis: quia sanctus ego sum, dicit Dóminus, et non iráscar in perpétuum. Idź a wołaj słowa te ku północy, a rzeczesz: nawróć się odwrótnico Izrael, mówi Pan, a nie odwrócę oblicza mego od was: bom ja święty jest, mówi Pan, a nie będę się gniewał na wieki.
13
Verúmtamen scito iniquitátem tuam, quia in Dóminum Deum tuum prævaricáta es: et dispersísti vias tuas aliénis sub omni ligno frondóso, et vocem meam non audísti, ait Dóminus. Wszakże uznaj nieprawość twoję, żeś przeciw Panu Bogu twemu wystąpiła, i rozstrzelałaś drogi twoje obcym pod każdem drzewem gałęzistem, a głosu mego nie słuchałaś, mówi Pan.
14
Convertímini fílii reverténtes, dicit Dóminus: quia ego vir vester: et assúmam vos unum de civitáte, et duos de cognatióne, et introdúcam vos in Sion. Nawróćcie się synowie nawracając się, mówi Pan: bom ja mężem waszym: a wezmę was jednego z miasta, a dwu z rodzaju, i wprowadzę was do Sionu.
15
Et dabo vobis pastóres iuxta cor meum, et pascent vos sciéntia et doctrína. I dam wam pasterze według serca mego, i będą was paść umiejętnością, i nauką.
16
Cumque multiplicáti fuéritis, et crevéritis in terra in diébus illis, ait Dóminus, non dicent ultra: Arca testaménti Dómini: neque ascéndet super cor, neque recordabúntur illíus: nec visitábitur, nec fiet ultra. A gdy się rozmnożycie, i rozrodzicie się na ziemi w one dni: mówi Pan, nie będą więcej mówić: Skrzynia przymierza Pańskiego, ani przyjdzie na myśl, ani będą jej wspominać, ani nawiedzać, ani jej będzie więcej.
17
In témpore illo vocábunt Ierúsalem sólium Dómini: et congregabúntur ad eam omnes gentes in nómine Dómini in Ierúsalem, et non ambulábunt post pravitátem cordis sui péssimi. Czasu onego będą zwać Jeruzalem stolicą Pańską, i zbiorą się do niej wszyscy narodowie w imię Pańskie do Jeruzalem, a nie pójdą za złością serca swego niecnotliwego.
18
In diébus illis ibit domus Iuda ad domum Israel, et vénient simul de terra aquilónis ad terram, quam dedi pátribus vestris. W one dni pójdzie dom Judzki do domu Izraelskiego, i przydą społem z ziemie północnej, do ziemie którąm dał ojcom waszym.
19
Ego autem dixi: Quómodo ponam te in fílios, et tríbuam tibi terram desiderábilem, hereditátem præcláram exercítuum géntium? Et dixi: Patrem vocábis me, et post me íngredi non cessábis. A jam rzekł: Jakoż cię położę za syny, a dam ci ziemię pożądaną, dziedzictwo zacne, wojska narodów? i rzekłem: Będziesz mię zwać ojcem, a za mną chodzić nie przestaniesz.
20
Sed quómodo si contémnat múlier amatórem suum, sic contémpsit me domus Israel, dicit Dóminus. Ale jako gdyby wzgardziła niewiasta miłośnika swego, tak mię wzgardził dom Izraelski, mówi Pan.
21
Vox in viis audíta est, plorátus et ululátus filiórum Israel: quóniam iníquam fecérunt viam suam, oblíti sunt Dómini Dei sui. Głos na drogach słyszan jest, płacz i krzyk synów Izraelowych, że nieprawą uczynili drogę swoję, zapomnieli Pana Boga swego.
22
Convertímini fílii reverténtes, et sanábo aversiónes vestras. Ecce nos venímus ad te: tu enim es Dóminus Deus noster. Nawróćcie się synowie nawracający się, a zleczę odwrócenia wasze. Owo my przyszliśmy do ciebie: boś ty jest Pan Bóg nasz.
23
Vere mendáces erant colles, et multitúdo móntium: vere in Dómino Deo nostro salus Israel. Prawdziwie kłamliwe były pagórki, i mnóstwo gór: zaiste w Panu Bogu naszym zbawienie Izraelowe.
24
Confúsio comédit labórem patrum nostrórum ab adolescéntia nostra, greges eórum, et arménta eórum, fílios eórum, et fílias eórum. Wstyd pojadł prace ojców naszych od młodości naszej, trzody ich, i stada ich, syny ich, i córki ich.
25
Dormiémus in confusióne nostra, et opériet nos ignomínia nostra: quóniam Dómino Deo nostro peccávimus nos, et patres nostri, ab adolescéntia nostra usque ad diem hanc: et non audívimus vocem Dómini Dei nostri. Będziem spać w sromocie naszej, i okryje nas zelżywość nasza: bośmy zgrzeszyli Panu Bogu naszemu, my i ojcowie naszy, od młodości naszej aż do dnia tego: a nie słuchaliśmy głosu Pana Boga naszego.
4
1
Si revérteris Israel, ait Dóminus, ad me convértere: si abstúleris offendícula tua a fácie mea, non commovéberis. Jeśli się wrócisz Izraelu, mówi Pan, do mnie się nawróć: jeśli odejmiesz obrażenia twoje od oblicza mego, nie poruszysz się.
2
Et iurábis: Vivit Dóminus in veritáte, et in iudício, et in iustítia: et benedícent eum gentes, ipsúmque laudábunt. I będziesz przysięgać: Żywie Pan, w prawdzie, i w sądzie, i w sprawiedliwości: i będą go błogosławić narodowie, i jego będą chwalić.
3
Hæc enim dicit Dóminus viro Iuda et Ierúsalem: Nováte vobis novále, et nolíte sérere super spinas. Bo to mówi Pan mężowi Judzkiemu i Jerozolimskiemu: Rozkopajcie sobie nowinę, a nie siejcie na cierzniu:
4
Circumcidímini Dómino, et auférte præpútia córdium vestrórum viri Iuda, et habitatóres Ierúsalem: ne forte egrediátur ut ignis indignátio mea, et succendátur, et non sit qui exstínguat, propter malítiam cogitatiónum vestrárum. Obrzeżcie się Panu, a odejmicie odrzezki serc waszych mężowie Juda i obywatele Jeruzalem, aby snać nie wyszło jako ogień rozgniewanie moje, a zapaliłoby się, i nie byłby ktoby ugasił, dla złości myśli waszych.
5
Annuntiáte in Iuda, et in Ierúsalem audítum fácite: loquímini, et cánite tuba in terra: clamáte fórtiter, et dícite: Congregámini, et ingrediámur civitátes munítas. Opowiadajcie w Juda, a w Jeruzalem dajcie słyszeć: mówcie, a trąbcie w trąbę w ziemi: wołajcie mocno, a mówcie: Zbierajcie się, a wnidźmy do miast obronnych.
6
Leváte signum in Sion: confortámini, nolíte stare: quia malum ego addúco ab aquilóne, et contritiónem magnam. Podnieście chorągiew na Sionie, zmacniajcie się, nie postawajcie: bo ja przywiodę złe z północy, i skruszenie wielkie.
7
Ascéndit leo de cubíli suo, et prædo géntium se levávit: egréssus est de loco suo ut ponat terram tuam in solitúdinem: civitátes tuæ vastabúntur, remanéntes absque habitatóre. Wylazł lew z legowiska swego, a łupieżca narodów podniósł się: wyszedł z miejsca swego, aby obrócił ziemię twoję w pustynią, miasta twoje będą zburzone, zostawszy bez obywatela.
8
Super hoc accíngite vos cilíciis, plángite, et ululáte: quia non est avérsa ira furóris Dómini a nobis. Dla tego przepaszcie się włosiennicami, płaczcie a krzyczcie: iż się nie odwrócił gniew zapalczywości Pańskiej od nas.
9
Et erit in die illa, dicit Dóminus: períbit cor regis, et cor príncipum: et obstupéscent sacerdótes, et prophétæ consternabúntur. I będzie dnia onego, mówi Pan: Zginie serce królewskie, i serce książąt: i zdumieją się kapłani, a prorocy się zlękną.
10
Et dixi: Heu, heu, heu Dómine Deus, ergóne decepísti pópulum istum et Ierúsalem, dicens: Pax erit vobis: et ecce pervénit gládius usque ad ánimam? I rzekłem ah, ah, ah Panie Boże, a więceś oszukał ten lud i Jeruzalem mówiąc, pokój wam będzie: a oto miecz przeszedł aż do dusze.
11
In témpore illo dicétur pópulo huic et Ierúsalem: Ventus urens in viis, quæ sunt in desérto viæ fíliæ pópuli mei, non ad ventilándum et ad purgándum. Onego czasu będą mówić ludowi temu i Jeruzalem. Wiatr palący na drogach, które są na puszczy drogi córki ludu mojego, nie dla wywiania, i dla wyczyściania.
12
Spíritus plenus ex his véniet mihi, et nunc ego loquar iudícia mea cum eis. Duch pełny z tych przydzie mi: a teraz ja będę mówił sądy moje z nimi.
13
Ecce quasi nubes ascéndet, et quasi tempéstas currus eius: velocióres áquilis equi illíus: væ nobis, quóniam vastáti sumus. Oto jako obłok wznidzie, a jako burza wozy jego: prędsze niż orłowie konie jego: biada nam, żeśmy zburzeni.
14
Lava a malítia cor tuum Ierúsalem, ut salva fias: úsquequo morabúntur in te cogitatiónes nóxiæ? Omyj ze złości serce twe Jeruzalem, abyś było zbawione: pókiż będą trwać w tobie myśli szkodliwe?
15
Vox enim annuntiántis a Dan, et notum faciéntis idólum de monte Ephraim. Bo głos opowiadającego od Dan i oznajmującego bałwana z góry Ephraim.
16
Dícite géntibus: Ecce audítum est in Ierúsalem custódes veníre de terra longínqua, et dare super civitátes Iuda vocem suam. Powiedzcie narodom: Oto słyszano w Jeruzalem, że stróżowie przychodzą z ziemie dalekiej, a wydają głos swój na miasta Judzkie.
17
Quasi custódes agrórum facti sunt super eam in gyro: quia me ad iracúndiam provocávit, dicit Dóminus. Jako stróżowie pól byli nad nim w około: bo mię ku gniewu przywiodło, mówi Pan.
18
Viæ tuæ, et cogitatiónes tuæ fecérunt hæc tibi: ista malítia tua, quia amára, quia tétigit cor tuum. Drogi twoje i myśli twoje uczyniły to tobie: ta złość twoja, iż gorzka, bo dotknęła serca twego.
19
Ventrem meum, ventrem meum dóleo, sensus cordis mei turbáti sunt in me: non tacébo, quóniam vocem búccinæ audívit ánima mea, clamórem prœ́lii. Brzuch mój, brzuch mój boli mię, zmysły serca mego strwożyły się we mnie: nie zamilczę, bo głos trąby słyszała dusza moja, krzyk bitwy.
20
Contrítio super contritiónem vocáta est, et vastáta est omnis terra: repénte vastáta sunt tabernácula mea, súbito pelles meæ. Skruszenie na skruszenie przyzwane jest, i spustoszona jest wszystka ziemia: nagle spustoszone są przybytki moje, nagle skóry moje.
21
Usquequo vidébo fugiéntem, áudiam vocem búccinæ? Pókiż widzieć będę uciekającego, słuchać będę głosu trąby?
22
Quia stultus pópulus meus me non cognóvit: fílii insipiéntes sunt et vecórdes: sapiéntes sunt ut fáciant mala, bene autem fácere nesciérunt. Bo głupi lud mój nie poznał mię: synowie niemądrzy są a nierozumni: mądrzy są, aby źle czynili, ale dobrze czynić nie umieli.
23
Aspéxi terram, et ecce vácua erat et níhili: et cælos, et non erat lux in eis. Patrzyłem na ziemię, a oto czcza była i nikczemna: i na niebo, a nie było na niem światłości.
24
Vidi montes, et ecce movebántur: et omnes colles conturbáti sunt. Patrzyłem na góry, a ono się chwiały, i wszystkie pagórki zatrwożone są.
25
Intúitus sum, et non erat homo: et omne volátile cæli recéssit. Patrzyłem, a nie było człowieka, i wszystko ptastwo niebieskie odleciało.
26
Aspéxi, et ecce Carmélus desértus: et omnes urbes eius destrúctæ sunt a fácie Dómini, et a fácie iræ furóris eius. Patrzyłem, a oto Charmel spustoszały: i wszystkie miasta jego zburzone są od oblicza Pańskiego, i od oblicza gniewu zapalczywości jego.
27
Hæc enim dicit Dóminus: Desérta erit omnis terra, sed tamen consummatiónem non fáciam. Bo to mówi Pan: spustoszona będzie wszystka ziemia, wszakże przecie dokończenia nie uczynię.
28
Lugébit terra, et mœrébunt cæli désuper: eo quod locútus sum, cogitávi, et non pœnítuit me, nec avérsus sum ab eo. Płakać będzie ziemia, i zasmucą się niebiosa z wierzchu przeto żem mówił, myślałem, a nie żal mi było, anim się odwrócił od tego.
29
A voce équitis et mitténtis sagíttam fugit omnis cívitas: ingréssi sunt árdua, et ascendérunt rupes: univérsæ urbes derelíctæ sunt, et non hábitat in eis homo. Od głosu jezdnego i wypuszczającego strzałę, uciekło wszystko miasto: wbiegli na miejsca wysokie, i wstąpili na skały: wszystkie miasta są opuszczone, i nie mieszka w nich człowiek.
30
Tu autem vastáta quid fácies? cum vestíeris te cóccino, cum ornáta fúeris moníli áureo, et pínxeris stíbio óculos tuos, frustra componéris: contempsérunt te amatóres tui, ánimam tuam quærent. A ty zburzona co uczynisz? gdy się obleczesz w szarłat, gdy się ozdobisz klejnotem złotym, i umalujesz bielidłem oczy twoje, próżno się ustroisz: wzgardzili cię miłośnicy twoi, dusze twej szukać będą.
31
Vocem enim quasi parturiéntis audívi, angústias ut puérperæ: vox fíliæ Sion intermoriéntis, expandentísque manus suas: væ mihi, quia defécit ánima mea propter interféctos. Bom słyszał głos jako rodzącej, uciski jako pierworodzącej: Głos córki Siońskiej napoły umarłej, i rozciągającej ręce swoje: biada mnie, że ustała dusza moja dla pobitych.
5
1
Circuíte vias Ierúsalem, et aspícite, et consideráte, et quǽrite in platéis eius, an inveniátis virum faciéntem iudícium, et quæréntem fidem: et propítius ero ei. Obieżcie drogi Jeruzalem, a patrzcie i przypatrujcie się, i szukajcie po ulicach jego, jeśli najdziecie męża czyniącego sąd i szukającego prawdy: a będę mu miłościw.
2
Quod si étiam Vivit Dóminus, díxerint: et hoc falso iurábunt. A choćby też rzekli: Żywie Pan: i to kłamliwie przysięgać będą.
3
Dómine óculi tui respíciunt fidem: percussísti eos, et non doluérunt: attrivísti eos, et renuérunt accípere disciplínam: induravérunt fácies suas supra petram, et noluérunt revérti. Panie, oczy twoje patrzają na wiarę: ubiłeś je, a nie boleli: starłeś je a nie chcieli przyjąć karania: zatwardzili oblicza swe nad opokę, a nie chcieli się wrócić.
4
Ego autem dixi: Fórsitan páuperes sunt et stulti, ignorántes viam Dómini, iudícium Dei sui. A jam rzekł: Podobno nędzni są, a głupi, nie znają drogi Pańskiej, sądu Boga swego.
5
Ibo ígitur ad optimátes, et loquar eis: ipsi enim cognovérunt viam Dómini, iudícium Dei sui: et ecce magis hi simul confregérunt iugum, rupérunt víncula. A tak pójdę do czelniejszych, i będę im mówił: bo oni poznali drogę Pańską, sąd Boga swego. A oto jeszcze ci więcej społem złamali jarzmo, potargali związki.
6
Idcírco percússit eos leo de silva, lupus ad vésperam vastávit eos, pardus vígilans super civitátes eórum: omnis, qui egréssus fúerit ex eis, capiétur: quia multiplicátæ sunt prævaricatiónes eórum, confortátæ sunt aversiónes eórum. Przetoż je pobił lew z lasa, wilk z wieczora zburzy je, pard czujny nad miasty ich: każdy z nich wynidzie poiman będzie: bo się rozmnożyły przestępstwa ich, zamogły się odwrócenia ich.
7
Super quo propítius tibi esse pótero? fílii tui dereliquérunt me, et iurant in his, qui non sunt dii: saturávi eos, et mœcháti sunt, et in domo meretrícis luxuriabántur. Dla czegóż będę mógł być miłościw tobie? synowie twoi opuścili mię, i przysięgają przez te, którzy nie są Bogami: nakarmiłem je, a cudzołożyli, i w domu wszetecznice nierząd płodzili.
8
Equi amatóres et emissárii facti sunt: unusquísque ad uxórem próximi sui hinniébat. Końmi waśniwemi, i stadnikami stali się: każdy rżał do żony bliźniego swego.
9
Numquid super his non visitábo, dicit Dóminus, et in gente tali non ulciscétur ánima mea? A więc o to nie nawiedzę, mówi Pan? a nad takim narodem nie pomści się dusza moja?
10
Ascéndite muros eius, et dissipáte: consummatiónem autem nolíte fácere: auférte propágines eius, quia non sunt Dómini. Wstąpcie na mury jej, a rozwalajcie, a dokonania nie czyńcie: znieście latorośli jej, bo nie są Pańskie.
11
Prævaricatióne enim prævaricáta est in me domus Israel, et domus Iuda, ait Dóminus. Bo wystąpieniem wystąpił przeciwko mnie dom Izraelski, i dom Judzki, mówi Pan.
12
Negavérunt Dóminum, et dixérunt: Non est ipse: neque véniet super nos malum: gládium et famem non vidébimus. Zaprzeli się Pana, i mówili: Niemasz go, ani przydzie na nas złe: miecza i głodu nie ujrzemy.
13
Prophétæ fuérunt in ventum locúti, et respónsum non fuit in eis: hæc ergo evénient illis. Prorocy na wiatr mówili, a odpowiedzi w nich nie było: przetoż to się im stanie.
14
Hæc dicit Dóminus Deus exercítuum: Quia locúti estis verbum istud, ecce ego do verba mea in ore tuo in ignem, et pópulum istum in ligna, et vorábit eos. To mówi Pan Bóg zastępów: Ponieważeście mówili to słowo: oto ja daję słowa moje w usta twoje za ogień, a lud ten za drwa, i pożrze je.
15
Ecce ego addúcam super vos gentem de longínquo domus Israel, ait Dóminus: gentem robústam, gentem antíquam, gentem, cuius ignorábis linguam, nec intélliges quid loquátur. Oto ja przywiodę na was naród z daleka, domie Izraelów, mówi Pan: naród duży, naród staradawny, naród którego języka umieć nie będziesz, ani zrozumiesz co mówi.
16
Pháretra eius quasi sepúlcrum patens, univérsi fortes. Sajdak jego jako grób otwarty, wszyscy mężni.
17
Et cómedet ségetes tuas, et panem tuum: devorábit fílios tuos, et fílias tuas: cómedet gregem tuum, et arménta tua: cómedet víneam tuam, et ficum tuam: et cónteret urbes munítas tuas, in quibus tu habes fidúciam, gládio. I zje urodzaje twoje, i chleb twój, pożrze syny twoje, i córki twoje: poje trzody twoje i stada twoje, poje winnicę twoję i figę twoję: i zburzy mieczem obronne miasta twoje, w którycheś ty ufał.
18
Verúmtamen in diébus illis, ait Dóminus, non fáciam vos in consummatiónem. A wszakoż we dni one, mówi Pan, nie dam was zburzyć do końca.
19
Quod si dixéritis: Quare fecit nobis Dóminus Deus noster hæc ómnia? dices ad eos: Sicut dereliquístis me, et servístis deo aliéno in terra vestra, sic serviétis aliénis in terra non vestra. A jeśli rzeczecie: Czemuż nam uczynił Pan Bóg nasz to wszystko? rzeczesz do nich: Jakoście mię opuścili, a służyliście Bogu cudzemu w ziemi waszej: tak będziecie cudzym służyć w ziemi nie waszej.
20
Annuntiáte hoc dómui Iacob, et audítum fácite in Iuda, dicéntes: Oznajmicie to domowi Jakóbowemu, i dajcie słyszeć w Judzie, mówiąc:
21
Audi pópule stulte, qui non habes cor: qui habéntes óculos non vidétis: et aures, et non audítis. Słuchaj ludu głupi, który niemasz serca: którzy mając oczy nie widzicie, i uszy, a nie słyszycie.
22
Me ergo non timébitis, ait Dóminus, et a fácie mea non dolébitis? Qui pósui arénam términum mari, præcéptum sempitérnum, quod non præteríbit: et commovebúntur, et non póterunt: et intuméscent fluctus eius, et non transíbunt illud. A więc się mnie bać nie będziecie, mówi Pan, a przed obliczem mojem nie będziecie żałować? którym położył piasek granicą morską, rozkazanie wieczne, które nie przeminie: i poruszy się a nie przemogą: i wzburzą się wały jego a nie przejdą go.
23
Pópulo autem huic factum est cor incrédulum et exásperans, recessérunt et abiérunt. Lecz ludu tego stało się serce niewierne i drażniące: odstąpili i odeszli.
24
Et non dixérunt in corde suo: Metuámus Dóminum Deum nostrum, qui dat nobis plúviam temporáneam et serótinam in témpore suo, plenitúdinem ánnuæ messis custodiéntem nobis. I nie mówili w sercu swojem: Bójmy się Pana Boga naszego, który nam daje deszcz ranny i pozdny czasu swego, który nam strzeże zupełności żniwa rocznego.
25
Iniquitátes vestræ declinavérunt hæc, et peccáta vestra prohibuérunt bonum a vobis: Nieprawości wasze odwróciły to, a grzechy wasze zahamowały dobro od was.
26
quia invénti sunt in pópulo meo ímpii insidiántes quasi áucupes, láqueos ponéntes et pédicas ad capiéndos viros. Bo się naleźli między ludem moim niezbożnicy, dybiący jako ptasznicy, zastawiający poniki i sidła na poimanie ludzi.
27
Sicut decípula plena ávibus, sic domus eórum plenæ dolo: ídeo magnificáti sunt et ditáti. Jako klatka pełna ptaków, tak domy ich pełne zdrady, dla tego urośli i zbogacieli.
28
Incrassáti sunt et impinguáti, et præteriérunt sermónes meos péssime. Causam víduæ non iudicavérunt, causam pupílli non direxérunt, et iudícium páuperum non iudicavérunt. Potyli i stłuścieli, i przestąpili słowa moje złościwie. Sprawy wdowy nie sądzili, sprawy sieroty nie prostowali, a sądu ubogich nie sądzili.
29
Numquid super his non visitábo, dicit Dóminus, aut super gentem huiuscémodi non ulciscétur ánima mea? A więc o to nie nawiedzę mówi Pan? abo nad takim narodem nie pomści się dusza moja?
30
Stupor et mirabília facta sunt in terra: Zdumienie i dziwy stały się na ziemi.
31
prophétæ prophetábant mendácium, et sacerdótes applaudébant mánibus suis: et pópulus meus diléxit tália: quid ígitur fiet in novíssimo eius? Prorocy prorokowali kłamstwo, a kapłani przyklaskowali rękoma swemi: a lud mój umiłował takie rzeczy; cóż się tedy stanie na ostatku jego?
6
1
Confortámini fílii Béniamin in médio Ierúsalem, et in Thécua clángite búccina, et super Bethácarem leváte vexíllum, quia malum visum est ab aquilóne, et contrítio magna. Zmocnicie się synowie Benjamin w pośrodku Jeruzalem, a w Thekua trąbcie w trąbę, a na Bethakarem podnieście proporzec, bo złe ukazało się z północy, i zburzenie wielkie.
2
Speciósæ et delicátæ assimilávi fíliam Sion. Pięknej i rozkosznej przyrównałem córkę Siońską.
3
Ad eam vénient pastóres et greges eórum: fixérunt in ea tentória in circúitu: pascet unusquísque eos, qui sub manu sua sunt. Do niej przydą pasterze i trzody ich: rozbili na niej namioty w około: każdy będzie pasł te, którzy są pod ręką jego.
4
Sanctificáte super eam bellum: consúrgite, et ascendámus in merídie: væ nobis, quia declinávit dies, quia longióres factæ sunt umbræ vésperi. Poświęćcie na nie wojnę: wstańcie, a wstąpmy w południe: biada nam, że się nachylił dzień, że się stały dłuższe cienie w wieczór.
5
Súrgite, et ascendámus in nocte, et dissipémus domos eius. Wstańcie, a wstąpmy w nocy, a rozwalmy domy jej.
6
Quia hæc dicit Dóminus exercítuum: Cǽdite lignum eius, et fúndite circa Ierúsalem ággerem: hæc est cívitas visitatiónis, omnis calúmnia in médio eius. Bo to mówi Pan zastępów: Porąbajcie drzewo jej, a usypcie wał jako Jeruzalem: toć jest miasto nawiedzenia: wszystka potwarz w pośrodku jego.
7
Sicut frígidam fecit cistérna aquam suam, sic frígidam fecit malítiam suam: iníquitas et vástitas audiétur in ea, coram me semper infírmitas et plaga. Jako cisterna zimną czyni wodę swoję: tak zimną uczyniło złość swoję: nieprawość i spustoszenie słyszeć będzie w nim przedemną zawsze, niemoc, i bicie.
8
Erudíre Ierúsalem, ne forte recédat ánima mea a te, ne forte ponam te desértam, terram inhabitábilem. Ćwicz się Jeruzalem, aby snać nie odstąpiła dusza moja od ciebie: abych cię snać nie położył pustą ziemią ku mieszkaniu niesposobną.
9
Hæc dicit Dóminus exercítuum: Usque ad racémum cólligent quasi in vínea relíquias Israel: convérte manum tuam quasi vindemiátor ad cartállum. To mówi Pan zastępów: Aż do grona pozbierają, jako na winnicy, ostatek Izraela: obróć rękę twoję jako zbierający wino do kosza.
10
Cui loquar? et quem contestábor ut áudiat? ecce incircumcísæ aures eórum, et audíre non possunt: ecce verbum Dómini factum est eis in oppróbrium, et non suscípient illud. Komu mówić będę, o kogo oświadczać będę, aby słuchał? oto nieobrzezane uszy ich, a słuchać nie mogą: oto słowo Pańskie stało się im na hańbę, i nie przyjmą go.
11
Idcírco furóre Dómini plenus sum, laborávi sústinens: effúnde super párvulum foris, et super consílium iúvenum simul: vir enim cum mulíere capiétur, senex cum pleno diérum. A przeto pełenem zapalczywości Pańskiej, upracowałem się znosząc: wylij na dziecię, na ulicy, i na radę młodych społem: bo mąż z żoną poiman będzie, stary z pełnym dni.
12
Et transíbunt domus eórum ad álteros, agri et uxóres páriter: quia exténdam manum meam super habitántes terram, dicit Dóminus. I spadną domy ich na insze, pola i żony społem: bo wyciągnę rękę moję na obywatele ziemie, mówi Pan.
13
A minóre quippe usque ad maiórem omnes avarítiæ student, et a prophéta usque ad sacerdótem cuncti fáciunt dolum. Ponieważ od namniejszego aż do nawiększego wszyscy się udali za łakomstwem: i od proroka aż do kapłana wszyscy czynią zdradę.
14
Et curábant contritiónem fíliæ pópuli mei cum ignomínia, dicéntes: Pax, pax: et non erat pax. I leczyły skazę córki ludu mego z lekkością, mówiąc: Pokój, pokój, ano nie było pokoju.
15
Confúsi sunt, quia abominatiónem fecérunt: quin pótius confusióne non sunt confúsi, et erubéscere nesciérunt: quam ob rem cadent inter ruéntes: in témpore visitatiónis suæ córruent, dicit Dóminus. Zawstydzili się, iż obrzydłość czynili: abo raczej wstydem się nie wstydzili, i sromać się nie umieli, przeto upadną miedzy padającymi: czasu nawiedzenia ich powalą się, mówi Pan.
16
Hæc dicit Dóminus: State super vias, et vidéte, et interrogáte de sémitis antíquis, quæ sit via bona, et ambuláte in ea: et inveniétis refrigérium animábus vestris. Et dixérunt: Non ambulábimus. To mówi Pan: stańcie przy drogach, i patrzcie, a pytajcie się o ścieżkach starych, któraby była droga dobra, i chodźcie nią, a najdziecie ochłodę duszom waszym. I mówili: Nie pójdziemy.
17
Et constítui super vos speculatóres. Audíte vocem tubæ. Et dixérunt: Non audiémus. I postanowiłem nad wami stróże. Słuchajcie głosu trąby. I mówili: Nie będziemy słuchać.
18
Ideo audíte gentes, et cognósce congregátio, quanta ego fáciam eis. Przeto posłuchajcie narodowie, a poznaj gromado jako wielkie rzeczy ja im uczynię.
19
Audi terra: Ecce ego addúcam mala super pópulum istum, fructum cogitatiónum eius: quia verba mea non audiérunt, et legem meam proiecérunt. Słuchaj ziemio: Oto ja przywiodę złe na ten lud, owoc myśli ich, że słów moich nie słuchali, a zakon mój porzucili.
20
Ut quid mihi thus de Saba affértis, et cálamum suáve oléntem de terra longínqua? holocautómata vestra non sunt accépta, et víctimæ vestræ non placuérunt mihi. Na co mi kadzidło z Saby przynosicie, i ziele wdzięcznej wroniej, z ziemie dalekiej? całopalenia wasze nie są przyjemne, i ofiary wasze nie podobały mi się.
21
Proptérea hæc dicit Dóminus: Ecce ego dabo in pópulum istum ruínas, et ruent in eis patres et fílii simul, vicínus, et próximus períbunt. Przeto to mówi Pan: Oto ja przepuszczę na ten lud upaści, i będą się powalać na nich ojcowie, i synowie społem, sąsiad i blizki poginą.
22
Hæc dicit Dóminus: Ecce pópulus venit de terra aquilónis, et gens magna consúrget a fínibus terræ. To mówi Pan: Oto lud idzie z ziemie północnej: a naród wielki powstanie z krajów ziemie.
23
Sagíttam et scutum arrípiet: crudélis est, et non miserébitur: vox eius quasi mare sonábit: et super equos ascéndent, præparáti quasi vir ad prœ́lium, advérsum te fília Sion. Strzałę i tarczą pochwyci: okrutny jest, a nie zlituje się. Głos jego zaszumi jako morze, a na konie wsiędą, gotowi jako mąż ku bitwie, przeciw tobie córko Siońska.
24
Audívimus famam eius, dissolútæ sunt manus nostræ: tribulátio apprehéndit nos, dolóres ut parturiéntem. Słyszeliśmy? wieść o nim, osłabiały ręce nasze, ucisk poimał nas, boleści jako rodzącą.
25
Nolíte exíre ad agros, et in via ne ambulétis: quóniam gládius inimíci pavor in circúitu. Nie wychodźcie na pola, i w drogę nie chodźcie: bo miecz nieprzyjacielski strach w okolicy.
26
Fília pópuli mei accíngere cilício, et conspérgere cínere: luctum unigéniti fac tibi, planctum amárum, quia repénte véniet vastátor super nos. Córko ludu mego przepasz się włosienicą, i posyp się popiołem: żal jedynaka uczyń sobie, płacz gorzki: bo natychmiast przydzie burzyciel na nas.
27
Probatórem dedi te in pópulo meo robústum: et scies, et probábis viam eórum. Probierzem mocnym dałem cię w ludu moim: a będziesz wiedział, i doznasz dróg ich.
28
Omnes isti príncipes declinántes, ambulántes fraudulénter, æs et ferrum: univérsi corrúpti sunt. Wszyscy ci książęta przestępujący, chodzący zdradliwie, miedź i żelazo: wszyscy się popsowali.
29
Defécit sufflatórium, in igne consúmptum est plumbum, frustra conflávit conflátor: malítiæ enim eórum non sunt consúmptæ. Ustał miech, w ogniu zgorzał ołów, próżno lewacz zlewał, bo złości ich nie są wypławione.
30
Argéntum réprobum vocáte eos, quia Dóminus proiécit illos. Srebrem złem nazowcie je: bo je Pan porzucił.
7
1
Verbum, quod factum est ad Ieremíam a Dómino, dicens: Słowo, które się stało do Jeremiasza od Pana, mówiąc:
2
Sta in porta domus Dómini, et prǽdica ibi verbum istud, et dic: Audíte verbum Dómini omnis Iuda, qui ingredímini per portas has, ut adorétis Dóminum. Stań w bramie domu Pańskiego, a powiedaj tam to słowo, i mów: Słuchajcie słowa Pańskiego wszystek Juda, którzy wchodzicie przez te bramy, abyście się kłaniali Panu.
3
Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Bonas fácite vias vestras, et stúdia vestra: et habitábo vobíscum in loco isto. To mówi Pan zastępów, Bóg Izraelów: Dobre czyńcie drogi wasze i sprawy wasze: a będę mieszkał z wami na tem miejscu.
4
Nolíte confídere in verbis mendácii, dicéntes: Templum Dómini, templum Dómini, templum Dómini est. Nie ufajcie w słowiech kłamliwych mówiąc: kościół Pański, kościół Pański, kościół to Pański jest.
5
Quóniam si bene direxéritis vias vestras, et stúdia vestra: si fecéritis iudícium inter virum et próximum eius, Bo jeśli dobrze naprostujecie drogi wasze i sprawy wasze: jeśli czynić będziecie sąd między mężem a między bliźnim jego,
6
ádvenæ, et pupíllo, et víduæ non fecéritis calúmniam, nec sánguinem innocéntem effudéritis in loco hoc, et post deos aliénos non ambulavéritis in malum vobismetípsis: Przychodnia i sieroty i wdowy nie spotwarzycie ani krwie niewinnej nie rozlejecie na tem miejscu, a za cudzemi bogami na swe złe nie pójdziecie:
7
habitábo vobíscum in loco isto: in terra, quam dedi pátribus vestris a sǽculo et usque in sǽculum. Mieszkać będę z wami na tem miejscu: w ziemi, którąm dał ojcom waszym, od wieku i aż do wieku.
8
Ecce vos confíditis vobis in sermónibus mendácii, qui non próderunt vobis: Oto wy ufacie sobie w mowiech kłamstwa, które wam nie pomogą.
9
furári, occídere, adulterári, iuráre mendáciter, libáre Báalim, et ire post deos aliénos, quos ignorátis. Kraść, zabijać, cudzołożyć, przysięgać fałszywie, ofiarować Baalom, i chodzić za bogami cudzemi, których nie znacie.
10
Et venístis, et stetístis coram me in domo hac, in qua invocátum est nomen meum, et dixístis: Liberáti sumus, eo quod fecérimus omnes abominatiónes istas. I przyszliście a stanęliście przedemną w tym domu, w którym wzywano imienia mego, i rzekliście: Wybawieniśmy, żeśmy czynili te wszystkie brzydliwości.
11
Numquid ergo spelúnca latrónum facta est domus ista, in qua invocátum est nomen meum in óculis vestris? ego, ego sum: ego vidi, dicit Dóminus. A więc jaskinią zbójców stał się ten dom, w którym wzywano imienia mego przed oczyma waszemi? ja, ja jestem: jam widział: mówi Pan.
12
Ite ad locum meum in Silo, ubi habitávit nomen meum a princípio: et vidéte quæ fécerim ei propter malítiam pópuli mei Israel: Idźcie do miejsca mego do Sylo, gdzie mieszkało imię moje z pierwu: a oglądajcie com uczynił jemu, dla złości ludu mego Izraelskiego.
13
et nunc, quia fecístis ómnia ópera hæc, dicit Dóminus, et locútus sum ad vos mane consúrgens, et loquens, et non audístis: et vocávi vos, et non respondístis: A teraz ponieważeście czynili wszystkie te uczynki, mówi Pan, a mówiłem do was rano wstając, i mówiąc, a nie słuchaliście: i wołałem was, a nie odpowiedzieliście:
14
fáciam dómui huic, in qua invocátum est nomen meum, et in qua vos habétis fidúciam, et loco, quem dedi vobis et pátribus vestris, sicut feci Silo. Uczynię domowi temu, w którym wzywano imienia mego, i w którym wy ufacie, i miejscu, którem dał i ojcom waszym, jakom uczynił Silo.
15
Et proíciam vos a fácie mea sicut proiéci omnes fratres vestros, univérsum semen Ephraim. I odrzucę was od oblicza mego, jakom odrzucił wszystkę bracią waszę, wszystko nasienie Ephraim.
16
Tu ergo noli oráre pro pópulo hoc, nec assúmas pro eis laudem et oratiónem: et non obsístas mihi, quia non exáudiam te. A tak ty nie módl się za tym ludem, ani przyjmuj za nim chwały i modły, ani mi się zastawiaj: bo cię nie wysłucham.
17
Nonne vides quid isti fáciunt in civitátibus Iuda, et in platéis Ierúsalem? Aza nic widzisz co ci działają w mieściech Judzkich, i po ulicach Jeruzalem?
18
Fílii cólligunt ligna, et patres succéndunt ignem, et mulíeres conspérgunt ádipem, ut fáciant placéntas regínæ cæli, et libent diis aliénis, et me ad iracúndiam próvocent. Synowie zbierają drwa, a ojcowie podniecają ogień, a niewiasty zakrapiają smalcem, aby czynili placki królowej niebieskiej, i aby ofiarowali bogom cudzym, a mnie ku gniewu wzruszyli.
19
Numquid me ad iracúndiam próvocant, dicit Dóminus? nonne semetípsos in confusiónem vultus sui? Izali mnie ku gniewu wzruszają, mówi Pan? aza nie sami siebie, na zawstydzanie twarzy swej?
20
Ideo hæc dicit Dóminus Deus: Ecce furor meus, et indignátio mea conflátur super locum istum, super viros, et super iuménta, et super lignum regiónis, et super fruges terræ, et succendétur, et non exstinguétur. Przetoż to mówi Pan Bóg: Oto zapalczywość moja i rozgniewanie moje zlewa się na to miejsce, na ludzie i na bydło, i na drzewo polne, i na owoce ziemie: i zapali się i nie ugasi się.
21
Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Holocautómata vestra áddite víctimis vestris, et comédite carnes. To mówi Pan zastępów, Bóg Izraelski: Całopalenia wasze przydajcie do ofiar waszych, a jedzcie mięso.
22
Quia non sum locútus cum pátribus vestris, et non præcépi eis in die, qua edúxi eos de terra Ægýpti, de verbo holocautómatum et victimárum. Bom nie mówił z ojcy waszemi, i nie rozkazałem im onego dnia, któregom je wywiódł z ziemie Egiptskiej o słowie całopalenia i ofiar.
23
Sed hoc verbum præcépi eis, dicens: Audíte vocem meam, et ero vobis Deus, et vos éritis mihi pópulus: et ambuláte in omni via, quam mandávi vobis, ut bene sit vobis. Alem to słowo przykazał im mówiąc: Słuchajcie głosu mego, a będę wam Bogiem, a wy będziecie mi ludem: a chodźcie każdą drogą, którąm wam przykazał, aby wam dobrze było.
24
Et non audiérunt, nec inclinavérunt aurem suam: sed abiérunt in voluntátibus, et in pravitáte cordis sui mali: factíque sunt retrórsum et non in ante, I nie słuchali, ani nachylili ucha swego: ale odeszli w wolej i w przewrotności serca swego złego. I udali się nazad, a nie w przód,
25
a die qua egréssi sunt patres eórum de terra Ægýpti usque ad diem hanc. Et misi ad vos omnes servos meos prophétas per diem, consúrgens dilúculo, et mittens. Ode dnia, którego wyszli ojcowie ich z ziemie Egiptskiej aż do dnia tego. I posłałem do was wszystkie sługi moje proroki co dzień wstając rano i posyłając:
26
Et non audiérunt me, nec inclinavérunt aurem suam: sed induravérunt cervícem suam, et peius operáti sunt, quam patres eórum. A nie słuchali mię, ani nakłonili ucha swego: ale zatwardzili kark swój, i gorzej czynili niźli ojcowie ich.
27
Et loquéris ad eos ómnia verba hæc, et non áudient te: et vocábis eos, et non respondébunt tibi. I będziesz mówił do nich wszystkie te słowa, a nie usłuchają cię: i będziesz ich wołał, a nie ozowiąc się.
28
Et dices ad eos: Hæc est gens, quæ non audívit vocem Dómini Dei sui, nec recépit disciplínam: périit fides, et abláta est de ore eórum. I rzeczesz do nich: Ten jest naród, który nie słuchał głosu Pana Boga swego, ani przyjął karania: zginęła wiara i odjęta jest od ust ich.
29
Tonde capíllum tuum, et próice, et sume in diréctum planctum: quia proiécit Dóminus et relíquit generatiónem furóris sui, Ostrzyż włosy twoje i zarzuć, a weźmi na prost narzekanie: bo odrzucił Pan i ostawił rodzaj zapalczywości swojej.
30
quia fecérunt fílii Iuda malum in óculis meis, dicit Dóminus. Posuérunt offendícula sua in domo, in qua invocátum est nomen meum, ut pollúerent eam: Bo czynili synowie Judzcy złość w oczach moich, mówi Pan. Nakładli obrażenia swego do domu, w którym wzywano imienia mego, aby ji splugawili:
31
et ædificavérunt excélsa Topheth, quæ est in valle fílii Ennom: ut incénderent fílios suos et fílias suas igni: quæ non præcépi, nec cogitávi in corde meo. I zbudowali wyżyny Topheth, które jest w dolinie syna Ennom, aby palili syny swe i córki swe w ogniu: czegom nie rozkazał, anim pomyślał w sercu swojem.
32
Ideo ecce dies vénient, dicit Dóminus, et non dicétur ámplius, Topheth, et Vallis fílii Ennom, sed Vallis interfectiónis: et sepélient in Topheth, eo quod non sit locus. Przeto oto dni przydą mówi Pan, i nie będą więcej zwać Topheth Doliną syna Ennom, ale Doliną morderstwa: i będą pogrzebać w Topheth, ponieważ nie będzie miejsca.
33
Et erit morticínum pópuli huius in cibos volúcribus cæli, et béstiis terræ, et non erit qui ábigat. I będzie ścierw ludu tego pokarmem ptastwu powietrznemu, i zwierzowi ziemskiemu: a nie będzie ktoby odegnał.
34
Et quiéscere fáciam de úrbibus Iuda, et de platéis Ierúsalem, vocem gáudii et vocem lætítiæ, vocem sponsi et vocem sponsæ: in desolatiónem enim erit terra. I uczynię, że ustanie w mieściech Judzkich i na ulicach Jeruzalem głos wesela i głos radości, głos oblubieńca i głos oblubienice: bo ziemia będzie na spustoszenie.
8
1
In illo témpore, ait Dóminus: Eícient ossa regum Iuda, et ossa príncipum eius, et ossa sacerdótum, et ossa prophetárum, et ossa eórum, qui habitavérunt Ierúsalem, de sepúlcris suis: Czasu onego, mówi Pan: Wyrzucą kości królów Judzkich, i kości książąt ich, i kości kapłanów, i kości proroków, i kości tych, którzy mieszkali w Jeruzalem z grobów ich:
2
et expándent ea ad solem, et lunam, et omnem milítiam cæli, quæ dilexérunt, et quibus serviérunt, et post quæ ambulavérunt, et quæ quæsiérunt, et adoravérunt. Non colligéntur, et non sepeliéntur: in sterquilínium super fáciem terræ erunt. I wyłożą je na słońce, i na księżyc, i na wszystko wojsko niebieskie, które miłowali, i którym służyli, i za któremi chodzili, i których szukali, i kłaniali się im: nie pozbierają ich, ani pogrzebią: jako gnój po ziemi będą.
3
Et éligent magis mortem quam vitam omnes qui resídui fúerint de cognatióne hac péssima, in univérsis locis, quæ derelícta sunt, ad quæ eiéci eos, dicit Dóminus exercítuum. I obiorą raczej śmierć niźli żywot wszyscy, którzy się zostaną z plemienia tego złościwego, po wszystkich miejscach, które pozostały, na którem je wyrzucił, mówi Pan zastępów.
4
Et dices ad eos: Hæc dicit Dóminus: Numquid qui cadit, non resúrget? et qui avérsus est, non revertétur? I rzeczesz do nich, to mówi Pan: Izali ten, kto się powala nie powstanie: a kto się odwrócił, zaś się nie nawróci?
5
Quare ergo avérsus est pópulus iste in Ierúsalem aversióne contentiósa? Apprehendérunt mendácium, et noluérunt revérti. Czemuż się tedy odwrócił ten lud w Jeruzalem odwróceniem spornem? Chwycili się kłamstwa, a nie chcieli się nawrócić.
6
Atténdi, et auscultávi: nemo quod bonum est lóquitur, nullus est qui agat pœniténtiam super peccáto suo, dicens: Quid feci? omnes convérsi sunt ad cursum suum, quasi equus ímpetu vadens ad prœ́lium. Pilnowałem i słuchałem, żaden co dobrego jest nie mówi: nie masz żadnego, któryby za grzech swój pokutował, mówiąc: Cóżem uczynił? Wszyscy się obrócili do biegu swego, jako koń bieżący pędem ku potkaniu.
7
Milvus in cælo cognóvit tempus suum: turtur, et hirúndo, et cicónia custodiérunt tempus advéntus sui: pópulus autem meus non cognóvit iudícium Dómini. Kania na powietrzu poznała czas swój: synogarlica i jaskółka, i bocian strzegły czasu przyszcia swego: a lud mój nie poznał sądu? Pańskiego.
8
Quómodo dícitis: Sapiéntes nos sumus, et lex Dómini nobíscum est? vere mendácium operátus est stylus mendax scribárum. Jakoż mówicie: Mądrzyśmy my, i zakon Pański jest u nas? Zaprawdę pióro kłamliwe pisarzów czyniło kłamstwo.
9
Confúsi sunt sapiéntes, pertérriti et capti sunt: verbum enim Dómini proiecérunt, et sapiéntia nulla est in eis. Zawstydzili się mądrzy, przestraszeni i poimani są: bo słowo Pańskie porzucili, a żadnej mądrości w nich niemasz.
10
Proptérea dabo mulíeres eórum éxteris, agros eórum herédibus, quia a mínimo usque ad máximum omnes avarítiam sequúntur: a prophéta usque ad sacerdótem cuncti fáciunt mendácium. Przeto dam żony ich cudzoziemcom, pola ich dziedzicom: bo od namniejszego aż do nawiększego wszyscy za łakomstwem idą, od proroka aż do kapłana wszyscy czynią kłamstwo.
11
Et sanábant contritiónem fíliæ pópuli mei ad ignomíniam, dicéntes: Pax, pax: cum non esset pax. I leczyli skazę córki ludu mego ku zelżywości, mówiąc: Pokój, pokój: gdy nie było pokoju.
12
Confúsi sunt, quia abominatiónem fecérunt: quinímmo confusióne non sunt confúsi, et erubéscere nesciérunt: idcírco cadent inter corruéntes, in témpore visitatiónis suæ córruent, dicit Dóminus. Zawstydzili się, bo obrzydłość czynili: abo raczej zawstydzeniem nie zawstydzili się, i sromać się nie umieli: przeto upadną między upadającemi, czasu nawiedzenia swego powalą się, mówi Pan.
13
Cóngregans congregábo eos, ait Dóminus: non est uva in vítibus, et non sunt ficus in ficúlnea, fólium deflúxit: et dedi eis quæ prætergréssa sunt. Zbierając zbierze je, mówi Pan: niemasz jagody na winnem drzewie, niemasz też fig na fidze: list opadł, i dałem im co przeminęło.
14
Quare sedémus? conveníte, et ingrediámur civitátem munítam, et sileámus ibi: quia Dóminus Deus noster silére nos fecit, et potum dedit nobis aquam fellis: peccávimus enim Dómino. Czemu siedziemy? zidźcie się, a wnidźmy do miasta obronnego: a milczmy tam: bo Pan Bóg nasz milczeć nam kazał: i napoił nas wodą żółci, bośmy zgrzeszyli Panu.
15
Exspectávimus pacem, et non erat bonum: tempus medélæ, et ecce formído. Czekaliśmy pokoju, a nie było dobra: czasu uleczenia, alić oto trwoga.
16
A Dan audítus est frémitus equórum eius: a voce hinnítuum pugnatórum eius commóta est omnis terra: et venérunt, et devoravérunt terram, et plenitúdinem eius: urbem et habitatóres eius. Od Dana słyszano rżanie koni jego, od głosu rżania walecznych jego poruszyła się wszystka ziemia. I przyszli, i pożarli ziemię, i napełnienie jej: miasto i mieszkające w niem.
17
Quia ecce ego mittam vobis serpéntes régulos, quibus non est incantátio: et mordébunt vos, ait Dóminus. Bo oto ja puszczę na was węże bazyliszki, na które nie masz zaklinania, i pokąsają was, mówi Pan.
18
Dolor meus super dolórem, in me cor meum mœrens. Boleść moja nad boleść, we mnie serce moje żałosne.
19
Ecce vox clamóris fíliæ pópuli mei de terra longínqua: Numquid Dóminus non est in Sion? aut rex eius non est in ea? Quare ergo me ad iracúndiam concitavérunt in sculptílibus suis, et in vanitátibus aliénis? Oto głos wołania córki ludu mego z ziemie dalekiej: Izali Pana niemasz na Sionie, abo króla jego niemasz na nim? Czemuż mię tedy wzruszyli ku gniewowi rycinami swemi, i próżnościami obcemi?
20
Tránsiit messis, finíta est æstas: et nos salváti non sumus. Minęło żniwo, dokonało się lato, a myśmy nie wybawieni.
21
Super contritióne fíliæ pópuli mei contrítus sum, et contristátus, stupor obtínuit me. Dla skruszenia córki ludu mego skruszonym jest i zasmucony, zdumienie mię zięło.
22
Numquid resína non est in Gálaad? aut médicus non est ibi? quare ígitur non est obdúcta cicátrix fíliæ pópuli mei? Izali żywice niemasz w Galaad? abo tam niemasz lekarza? Czemuż tedy nie zagoiła się blizna córki ludu mojego?
9
1
Quis dabit cápiti meo aquam, et óculis meis fontem lacrymárum? et plorábo die ac nocte interféctos fíliæ pópuli mei. Kto da głowie mojej wodę, a oczom moim źródło łez? i będę płakał we dnie i w nocy pobitych córki ludu mego.
2
Quis dabit me in solitúdine diversórium viatórum, et derelínquam pópulum meum, et recédam ab eis? quia omnes adúlteri sunt, cœtus prævaricatórum. Kto mię da na puszczy gospodę podróżników, i opuszczę lud mój, i odejdę od nich? bo wszyscy są cudzołożnicy, zbór przestępników.
3
Et extendérunt linguam suam quasi arcum mendácii et non veritátis: confortáti sunt in terra, quia de malo ad malum egréssi sunt, et me non cognovérunt, dicit Dóminus. I naciągali język swój jako łuk kłamstwa i nieprawdy: zmocnili się na ziemi, bo ze złości od złości wychodzili, a mnie nie poznali, mówi Pan.
4
Unusquísque se a próximo suo custódiat, et in omni fratre suo non hábeat fidúciam: quia omnis frater supplántans supplantábit, et omnis amícus fraudulénter incédet. Każdy niech się strzeże bliźniego swego, a niech nie ufa każdemu bratu swemu: bo każdy brat podchodząc podejdzie, a każdy przyjaciel zdradliwie postępować będzie.
5
Et vir fratrem suum deridébit, et veritátem non loquéntur: docuérunt enim linguam suam loqui mendácium: ut iníque ágerent laboravérunt. I mąż z brata swego śmiać się będzie, a prawdy nie będą mówić: bo nauczyli język swój mówić kłamstwo: starali się, aby źle czynili.
6
Habitátio tua in médio doli: in dolo renuérunt scire me, dicit Dóminus. Mieszkanie twoje w pośrodku zdrady: dla zdrady nie chcieli mię poznać, mówi Pan.
7
Proptérea hæc dicit Dóminus exercítuum: Ecce ego conflábo, et probábo eos: quid enim áliud fáciam a fácie fíliæ pópuli mei? Przeto to mówi Pan zastępów: Oto ja spławię, i sprobuję ich: bo cóż innego mam czynić od oblicza córki ludu mego?
8
Sagítta vúlnerans lingua eórum, dolum locúta est: in ore suo pacem cum amíco suo lóquitur, et occúlte ponit ei insídias. Strzała raniąca język ich, zdradę mówił: usty swemi pokój z przyjacielem swym mówi: a potajemnie zakłada nań sidła.
9
Numquid super his non visitábo, dicit Dóminus? aut in gente huiúsmodi non ulciscétur ánima mea? A więc dla tego nienawiedzę mówi Pan? abo nad takim narodem nie pomści się dusza moja?
10
Super montes assúmam fletum ac laméntum, et super speciósa desérti planctum, quóniam incénsa sunt, eo quod non sit vir pertránsiens, et non audiérunt vocem possidéntis: a vólucre cæli usque ad pécora transmigravérunt et recessérunt. Nad górami wezmę płacz i lament, i nad pięknemi puszczej narzekanie: bo spalone są, dlatego, że niemasz męża przechodzącego: i nie słyszeli głosu dzierżawce: od ptastwa powietrznego, aż do bydła, przenieśli się i odeszli.
11
Et dabo Ierúsalem in acérvos arénæ, et cubília dracónum: et civitátes Iuda dabo in desolatiónem, eo quod non sit habitátor. I obrócę Jeruzalem w gromady piasku, i w legowiska smoków: a miasta Judzkie dam na spustoszenie, tak iż nie będzie obywatela.
12
Quis est vir sápiens qui intélligat hoc, et ad quem verbum oris Dómini fiat, ut annúntiet istud, quare períerit terra, et exústa sit quasi desértum, eo quod non sit qui pertránseat? Kto jest mąż mądry, któryby to wyrozumiał, i do którego było słowo ust Pańskich, aby to opowiadał, dla czego zginęła ziemia, i spalona jest jako pustynia, dla tego że niemasz ktoby przechodził?
13
Et dixit Dóminus: Quia dereliquérunt legem meam quam dedi eis, et non audiérunt vocem meam, et non ambulavérunt in ea: I rzekł Pan: iż opuścili zakon mój, którym im dał: a nie słuchali głosu mego, i nie chodzili w nim:
14
et abiérunt post pravitátem cordis sui, et post Báalim, quod didicérunt a pátribus suis. A chodzili za nieprawością serca swego, i za Baalim: czego się nauczyli od ojców swoich.
15
Idcírco hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Ecce ego cibábo pópulum istum absínthio, et potum dabo eis aquam fellis. Przetoż to mówi Pan zastępów, Bóg Izraelski: Oto ja nakarmię ten lud piołunem, i napoję je wodą żółci.
16
Et dispérgam eos in géntibus, quas non novérunt ipsi et patres eórum: et mittam post eos gládium, donec consumántur. I rozproszę je między narody, których nie znali sami i ojcowie ich: a poślę za nimi miecz, aż będą wytraceni.
17
Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Contemplámini, et vocáte lamentatríces, et véniant: et ad eas, quæ sapiéntes sunt, míttite, et próperent: To mówi Pan zastępów Bóg Izraelski: Przypatrzcie się, a przyzowcie narzekalnic, i niech przydą: i do tych, które mądre są, poślicie, a niech się pospieszą:
18
festínent, et assúmant super nos laméntum: dedúcant óculi nostri lácrymas, et pálpebræ nostræ défluant aquis. Niech się pokwapią, a uczynią nad nami lament: niech wylewają oczy nasze łzy, a powieki nasze niech opływają wodą.
19
Quia vox lamentatiónis audíta est de Sion: Quómodo vastáti sumus, et confúsi veheménter? quia derelíquimus terram, quóniam deiécta sunt tabernácula nostra. Bo głos lamentu słyszan jest z Sionu: Jakośmy zburzeni i zawstydzeni barzo: bośmy opuścili ziemię: bo rozrzucone są mieszkania nasze.
20
Audíte ergo mulíeres verbum Dómini, et assúmant aures vestræ sermónem oris eius, et docéte fílias vestras laméntum, et unaquǽque próximam suam planctum. A tak słuchajcie niewiasty słowa Pańskiego: a niech przyjmą uszy wasze mowę ust jego: i nauczajcie córek waszych lamentu: a każda blizką swoję narzekania.
21
Quia ascéndit mors per fenéstras nostras: ingréssa est domos nostras, dispérdere párvulos déforis, iúvenes de platéis. Bo wlazła śmierć okny naszemi, weszła do domów naszych, aby wytraciła dzieci z ulice, a młodzieńce z rynków.
22
Lóquere: Hæc dicit Dóminus: Et cadet morticínum hóminis quasi stercus super fáciem regiónis, et quasi fœnum post tergum meténtis, et non est qui cólligat. Mów: To mówi Pan: I polęże trup człowieczy jako gnój po polu, i jako siano za żnącym, a niemasz ktoby zbierał.
23
Hæc dicit Dóminus: Non gloriétur sápiens in sapiéntia sua, et non gloriétur fortis in fortitúdine sua, et non gloriétur dives in divítiis suis: To mówi Pan: Niech się nie chlubi mądry w mądrości swej, i niech się nie chlubi mężny w męztwie swem, i niech się nie chlubi bogaty w bogactwie swojem:
24
sed in hoc gloriétur, qui gloriátur, scire et nosse me, quia ego sum Dóminus, qui fácio misericórdiam, et iudícium, et iustítiam in terra: hæc enim placent mihi, ait Dóminus. Ale się niech w tem chlubi, który się chlubi, że umie i zna mię, żem ja jest Pan, który czynię miłosierdzie, i sąd i sprawiedliwość na ziemi: bo mi się to podoba, mówi Pan.
25
Ecce dies véniunt, dicit Dóminus: et visitábo super omnem, qui circumcísum habet præpútium, Oto dni przychodzą, mówi Pan: a nawiedzę każdego, który ma obrzezany odrzezek.
26
super Ægýptum, et super Iuda, et super Edom, et super fílios Ammon, et super Moab, et super omnes qui attónsi sunt in comam, habitántes in desérto: quia omnes gentes habent præpútium, omnis autem domus Israel incircumcísi sunt corde. Egipt, i Judę, i Edom, i syny Ammonowe, i Moaba, i wszystkie, którzy są podstrzyżeni na długi włos mieszkający na puszczy: bo wszystkie narody mają odrzezek, a wszystek dom Izraelów nie obrzezani są sercem.
10
1
Audíte verbum, quod locútus est Dóminus super vos domus Israel. Słuchajcie słowa, które mówił Pan na was domie Izraelski.
2
Hæc dicit Dóminus: Iuxta vias géntium nolíte díscere, et a signis cæli nolíte metúere, quæ timent gentes: To mówi Pan: Wedle dróg pogańskich nie uczcie się, a znamion niebieskich nie bójcie się, których się boją poganie: boć ustawy narodów próżne są:
3
quia leges populórum vanæ sunt: quia lignum de saltu præcídit opus manus artíficis in áscia. Bo drzewo z lasa wyrąbiła robota ręki rzemieślniczej toporem.
4
Argénto et auro decorávit illud: clavis et málleis compégit, ut non dissolvátur. Srebrem i złotem ozdobił je, gwoździami i młotami zbił, aby się nie rozwaliło.
5
In similitúdinem palmæ fabricáta sunt, et non loquéntur: portáta tolléntur, quia incédere non valent: nolíte ergo timére ea, quia nec male possunt fácere, nec bene. Na kształt palmy sprawione są, a nie będą mówić: nosić je będą, bo chodzić nie mogą: przeto nie bójcie się ich, bo nie mogą uczynić ani źle ani dobrze.
6
Non est símilis tui Dómine: magnus es tu, et magnum nomen tuum in fortitúdine. Niemasz tobie podobnego Panie: wielkiś ty, i wielkie imię twoje w mężności.
7
Quis non timébit te, o Rex géntium? tuum est enim decus: inter cunctos sapiéntes géntium, et in univérsis regnis eórum, nullus est símilis tui. Kto się bać nie będzie ciebie, o królu narodów? bo twoja jest cześć między wszemi mędrcami narodów, i we wszech królestwach ich, niemasz żadnego tobie podobnego.
8
Páriter insipiéntes et fátui probabúntur: doctrína vanitátis eórum lignum est. Pospołu głupi i szaleni będą doświadczeni: ćwiczenie nikczemności ich drewno jest.
9
Argéntum involútum de Tharsis affértur, et aurum de Ophaz: opus artíficis et manus ærárii: hyacínthus et púrpura induméntum eórum: opus artíficum univérsa hæc. Srebro uwinione z Tarsis przywożą, a złoto z Ophaz, dzieło rzemieślnicze i ręki miedziennika: Hiacynt i szarłat odzienie ich. Dzieło rzemieślnicze to wszystko.
10
Dóminus autem Deus verus est: ipse Deus vivens, et rex sempitérnus: ab indignatióne eius commovébitur terra: et non sustinébunt gentes comminatiónem eius. Pan Bóg prawdziwy jest: on Bóg żywiący, i król wieczny. Od rozgniewania jego zruszy się ziemia: a nie wytrwają narodowie zagrożenia jego.
11
Sic ergo dicétis eis: Dii, qui cælos et terram non fecérunt, péreant de terra, et de his, quæ sub cælo sunt. Przetoż tak im rzeczecie: Bogowie, którzy nieba i ziemie nie stworzyli, niechaj zginą z ziemie, i z tego co jest pod niebem.
12
Qui facit terram in fortitúdine sua, prǽparat orbem in sapiéntia sua, et prudéntia sua exténdit cælos. Który czyni ziemię siłą swą, sprawuje świat mądrością swą, a rozumem swym rozciąga niebiosa.
13
Ad vocem suam dat multitúdinem aquárum in cælo, et élevat nébulas ab extremitátibus terræ: fúlgura in plúviam facit, et edúcit ventum de thesáuris suis. Na głos swój daje mnóstwo wód na powietrzu, i podnosi mgły z krajów ziemie, błyskawice w deszcz obraca, i wywodzi wiatr z skarbów swoich.
14
Stultus factus est omnis homo a sciéntia, confúsus est ártifex omnis in scúlptili: quóniam falsum est quod conflávit, et non est spíritus in eis. Zgłupiał każdy człowiek od umiejętności, zawstydzon jest każdy rzemieślnik w rycinie: bo ono fałsz jest co ulał, i niemasz ducha w nich.
15
Vana sunt, et opus risu dignum: in témpore visitatiónis suæ períbunt. Nikczemne są, i dzieło śmiechu godne, czasu nawiedzenia ich poginą.
16
Non est his símilis pars Iacob: qui enim formávit ómnia, ipse est: et Israel virga hereditátis eius: Dóminus exercítuum nomen illi. Nie jest tym podobien dział Jakóbów: bo który wszystko stworzył, on jest: a Izrael pręt dziedzictwa jego: Pan zastępów imię jemu.
17
Cóngrega de terra confusiónem tuam, quæ hábitas in obsidióne: Zbierz z ziemie zelżywość twoję, która mieszkasz w oblężeniu.
18
quia hæc dicit Dóminus: Ecce ego longe proíciam habitatóres terræ in hac vice: et tribulábo eos ita ut inveniántur. Bo to mówi Pan: Oto ja daleko wyrzucę obywatele ziemie tym razem, i utrapię je tak, że nalezieni będą.
19
Væ mihi super contritióne mea, péssima plaga mea. Ego autem dixi: Plane hæc infírmitas mea est, et portábo illam. Biada mnie nad zniszczeniem mojem, złe barzo zbicie moje. A jam rzekł. Właśnie to jest choroba moja, będę ją nosił.
20
Tabernáculum meum vastátum est: omnes funículi mei dirúpti sunt, fílii mei exiérunt a me, et non subsístunt: non est qui exténdat ultra tentórium meum, et érigat pelles meas. Namiot mój zburzon jest, wszystkie powrózki moje porwały się: synowie moi wyszli odemnie, a niemasz ich: niemasz ktoby więcej rozciągał namiot mój, i podnosił skóry moje.
21
Quia stulte egérunt pastóres, et Dóminum non quæsiérunt: proptérea non intellexérunt, et omnis grex eórum dispérsus est. Bo głupie czynili pasterze, a Pana nie szukali: przetoż nie zrozumieli, i wszystka trzoda ich jest rozproszona.
22
Vox auditiónis ecce venit, et commótio magna de terra aquilónis: ut ponat civitátes Iuda solitúdinem, et habitáculum dracónum. Głos słuchu oto idzie, i ruszenie wielkie ziemie północnej: aby położyło miasta Judzkie pustynią, i mieszkaniem smoków.
23
Scio Dómine quia non est hóminis via eius, nec viri est ut ámbulet, et dírigat gressus suos. Wiem Panie, że droga człowiecza nie jest jego, ani jest rzecz męża, aby chodził, a prostował kroki swoje.
24
Córripe me Dómine, verúmtamen in iudício: et non in furóre tuo, ne forte ad níhilum rédigas me. Karz mię Panie, wszakże w sądzie, a nie w zapalczywości twojej, abych mię snać w niwecz nie obrócił.
25
Effúnde indignatiónem tuam super gentes, quæ non cognovérunt te, et super províncias, quæ nomen tuum non invocavérunt: quia comedérunt Iacob, et devoravérunt eum, et consumpsérunt illum, et decus eius dissipavérunt. Wylej rozgniewanie twoje na narody, które cię nie znały, i na krainy, które imienia twego nie wzywały: bo zjedli Jakóba i pożarli go, i strawili go, i ochędóstwo jego rozproszyli.
11
1
Verbum, quod factum est a Dómino ad Ieremíam, dicens: Słowo, które się stało od Pana do Jeremiasza, rzekąc:
2
Audíte verba pacti huius, et loquímini ad viros Iuda, et ad habitatóres Ierúsalem, Słuchajcie słów przymierza tego, a mówcie do mężów Judzkich, i do obywatelów Jeruzalem,
3
et dices ad eos: Hæc dicit Dóminus Deus Israel: Maledíctus vir, qui non audíerit verba pacti huius, I rzeczesz do nich: To mówi Pan Bóg Izraelów. Przeklęty mąż, który nie usłucha słów przymierza tego,
4
quod præcépi pátribus vestris in die, qua edúxi eos de terra Ægýpti, de fornáce férrea, dicens: Audíte vocem meam, et fácite ómnia, quæ præcípio vobis, et éritis mihi in pópulum, et ego ero vobis in Deum: Którem przykazał ojcom waszym dnia, któregom je wywiódł z ziemie Egiptskiej, z pieca żelaznego, mówiąc: Słuchajcie głosu mego, a czyńcie wszystko co wam rozkazuję, i będziecie mi ludem, a ja wam będę Bogiem:
5
ut súscitem iuraméntum, quod iurávi pátribus vestris, datúrum me eis terram fluéntem lacte et melle, sicut est dies hæc. Et respóndi, et dixi: Amen Dómine. Abych wzbudził przysięgę, którąm przysiągł ojcom waszym, żem im miał dać ziemię opływającą mlekiem i miodem, jako jest ten dzień: I odpowiedziałem, i rzekłem: Amen, Panie.
6
Et dixit Dóminus ad me: Vociferáre ómnia verba hæc in civitátibus Iuda, et foris Ierúsalem, dicens: Audíte verba pacti huius, et fácite illa: I rzekł Pan do mnie: Krzycz wszystkie te słowa w mieściech Judzkich, i przed Jeruzalem mówiąc: Słuchajcie słów przymierza tego, a czyńcie je:
7
quia contéstans contestátus sum patres vestros in die, qua edúxi eos de terra Ægýpti, usque ad diem hanc: mane consúrgens contestátus sum, et dixi: Audíte vocem meam: Bo oświadczając oświadczyłem się przed ojcy waszemi dnia, któregom je wywiódł z ziemie Egiptskiej, aż do dnia tego: rano wstając oświadczałem się, i mówiłem: Słuchajcie głosu mego:
8
et non audiérunt, nec inclinavérunt aurem suam: sed abiérunt unusquísque in pravitáte cordis sui mali, et indúxi super eos ómnia verba pacti huius, quod præcépi ut fácerent, et non fecérunt. A nie usłuchali, ani nachylili ucha swego: ale chodzili każdy w przewrotności serca swego złego: i przywiodłem na nie wszystkie słowa przymierza tego, którem przykazał, aby czynili, a nie czynili.
9
Et dixit Dóminus ad me: Invénta est coniurátio in viris Iuda et in habitatóribus Ierúsalem. I rzekł Pan do mnie: Nalazło się zbuntowanie w mężach Judzkich, i w obywatelach Jeruzalem.
10
Revérsi sunt ad iniquitátes patrum suórum prióres, qui noluérunt audíre verba mea: et hi ergo abiérunt post deos aliénos, ut servírent eis: írritum fecérunt domus Israel et domus Iuda pactum meum, quod pépigi cum pátribus eórum. Wrócili się do nieprawości ojców swych pierwszych, którzy nie chcieli słuchać słów moich: a tak i ci poszli za bogi cudzemi, aby im służyli, zgwałcili dom Izraelski, i dom Judzki, przymierze moje, którem z ojcy ich postanowił.
11
Quam ob rem hæc dicit Dóminus: Ecce ego indúcam super eos mala, de quibus exíre non póterunt: et clamábunt ad me, et non exáudiam eos. Przetoż to mówi Pan: Oto ja przywiodę na nie złe, z których wyniść nie będą mogli: i będą wołać do mnie, a nie wysłucham ich.
12
Et ibunt civitátes Iuda et habitatóres Ierúsalem, et clamábunt ad deos, quibus libant, et non salvábunt eos in témpore afflictiónis eórum. I pójdą miasta Judzkie, i obywatele Jeruzalem, i będą wołać do bogów, którym ofiary czynią, a nie wybawią ich czasu ich utrapienia.
13
Secúndum númerum enim civitátum tuárum erant dii tui Iuda: et secúndum númerum viárum Ierúsalem, posuísti aras confusiónis, aras ad libándum Báalim. Bo wedle liczby miast twoich byli bogowie twoi Judo, a według liczby dróg Jerozolimskich nastawialiście ołtarzów sromotnych, ołtarzów na mokre ofiarowanie Baalom.
14
Tu ergo noli oráre pro pópulo hoc, et ne assúmas pro eis laudem et oratiónem: quia non exáudiam in témpore clamóris eórum ad me, in témpore afflictiónis eórum. Przetoż ty nie módl się za tym ludem, ani przyjmuj za nimi chwały i modlitwy: bo nie wysłucham czasu wołania do mnie, czasu utrapienia swego.
15
Quid est, quod diléctus meus in domo mea fecit scélera multa? numquid carnes sanctæ áuferent a te malítias tuas, in quibus gloriáta es? Cóż to jest, że miły mój w domu moim czynił wiele złości? izali mięso święte odejmie od ciebie złości twoje, z którycheś się chlubiła?
16
Olívam úberem, pulchram, fructíferam, speciósam vocávit Dóminus nomen tuum: ad vocem loquélæ, grandis exársit ignis in ea, et combústa sunt frutéta eius. Oliwą obfitą, piękną, rodzajną, śliczną, nazwał Pan imię twoje: na głos mówienia wielki się ogień na niej zapalił, i pogorzały chrościny jej.
17
Et Dóminus exercítuum qui plantávit te, locútus est super te malum, pro malis domus Israel, et domus Iuda, quæ fecérunt sibi ad irritándum me, libántes Báalim. I Pan zastępów, który cię szczepił, mówił na cię złe: dla złości domu Izraelskiego, i domu Judzkiego, które czynili sobie, aby mię drażnili, ofiarując Baalom.
18
Tu autem Dómine demonstrásti mihi, et cognóvi: tunc ostendísti mihi stúdia eórum. Ale ty Panie ukazałeś mi, i poznałem: tedy pokazałeś mi sprawy ich.
19
Et ego quasi agnus mansuétus, qui portátur ad víctimam: et non cognóvi quia cogitavérunt super me consília, dicéntes: Mittámus lignum in panem eius, et eradámus eum de terra vivéntium, et nomen eius non memorétur ámplius. Aza jako baranek cichy, którego niosą na rzeź, a nie poznałem, że myślili na mię rady, mówiąc: Włóżmy drewno w chleb jego, a wygładźmy go z ziemie żywiących, i imienia jego więcej niech nie wspomną.
20
Tu autem Dómine Sábaoth, qui iúdicas iuste, et probas renes et corda, vídeam ultiónem tuam ex eis: tibi enim revelávi causam meam. Ale ty Panie zastępów, który sądzisz sprawiedliwie, a nerek i serca doznawasz, niech ujrzę pomstę twoję nad nimi: bom tobie objawił sprawę moję.
21
Proptérea hæc dicit Dóminus ad viros Anathoth, qui quærunt ánimam tuam, et dicunt: Non prophetábis in nómine Dómini, et non moriéris in mánibus nostris. Przetoż to mówi Pan do mężów Anathoth, którzy szukają dusze twojej, i mówią: Nie będziesz prorokował w imię Pańskie, i nie umrzesz od rąk naszych.
22
Proptérea hæc dicit Dóminus exercítuum: Ecce ego visitábo super eos: iúvenes moriéntur in gládio, fílii eórum, et fíliæ eórum moriéntur in fame. Przetoż to mówi Pan zastępów. Oto ja nawiedzę je: młodzieńcy pomrą od miecza, synowie ich, i córki ich pomrą od głodu.
23
Et relíquiæ non erunt ex eis: indúcam enim malum super viros Anathoth, annum visitatiónis eórum. A ostatku nie będzie po nich, bo nawiodę złe na męże Anathoth, rok nawiedzenia ich.
12
1
Iustus quidem tu es Dómine, si dísputem tecum: verúmtamen iusta loquar ad te: Quare via impiórum prosperátur: bene est ómnibus, qui prævaricántur, et iníque agunt? Sprawiedliwyś ty w prawdzie Panie, gdybych się z tobą spierał: a wszakoż sprawiedliwości będę do ciebie mówił: Czemu się szczęści droga niezbożnych: dobrze się mają wszyscy, którzy przestępują, i nieprawość czynią?
2
Plantásti eos, et radícem misérunt: profíciunt, et fáciunt fructum: prope es tu ori eórum, et longe a rénibus eórum. Wsadziłeś je, i rozkorzenili się: rosną i owoc wydają: blizkoś ty jest ust ich, a daleko od nerek ich.
3
Et tu Dómine nosti me, vidísti me, et probásti cor meum tecum: cóngrega eos quasi gregem ad víctimam, et sanctífica eos in die occisiónis. A ty Panie znasz mię, widziałeś mię, i doświadczyłeś serca mego u siebie: zgromadź je jako trzodę na rzeź, i poświęć je w dzień zabijania.
4
Usquequo lugébit terra, et herba omnis regiónis siccábitur, propter malítiam habitántium in ea? consúmptum est ánimal, et vólucre, quóniam dixérunt: Non vidébit novíssima nostra. Dokądże płakać będzie ziemia, a ziele wszego pola schnąć będzie, dla złości mieszkających na niej? Strawione jest bydło i ptastwo: bo mówili: Nie ujrzy ostatków naszych.
5
Si cum pedítibus currens laborásti, quómodo conténdere póteris cum equis? cum autem in terra pacis secúrus fúeris, quid fácies in supérbia Iordánis? Jeśli z pieszymi bieżąc spracowałeś się: jakoż będziesz mógł ubiegać się z końmi? a gdyżeś w ziemi pokoju był bezpieczny, cóż uczynisz w nadętości Jordanu?
6
Nam et fratres tui, et domus patris tui, étiam ipsi pugnavérunt advérsum te, et clamavérunt post te plena voce: ne credas eis, cum locúti fúerint tibi bona. Bo i bracia twoi, i dom ojca twego, i ci walczyli przeciw tobie, i wołali za tobą pełnym głosem: nie wierz im, gdy będą mówić do ciebie dobre rzeczy.
7
Relíqui domum meam, dimísi hereditátem meam: dedi diléctam ánimam meam in manu inimicórum eius. Opuściłem dom mój, ostawiłem dziedzictwo moje, dałem miłą duszę swoję w ręce nieprzyjaciół jej.
8
Facta est mihi heréditas mea quasi leo in silva: dedit contra me vocem, ídeo odívi eam. Stało mi się dziedzictwo moje jako lew w lesie: puściło przeciwko mnie głos, dla tego je mam w nienawiści.
9
Numquid avis díscolor heréditas mea mihi? numquid avis tincta per totum? veníte, congregámini omnes béstiæ terræ, properáte ad devorándum. Izali dziedzictwo moje jest mi ptakiem pstrym? izali ptakiem ze wsząd farbowanym? przydźcie, zbierzcie się wszyscy zwierzowie ziemscy, spieszcie się na pożarcie.
10
Pastóres multi demolíti sunt víneam meam, conculcavérunt partem meam: dedérunt portiónem meam desiderábilem in desértum solitúdinis. Pasterze mnodzy skazili winnicę moję, podeptali dział mój: obrócili część moję rozkoszną w pustynią pustą.
11
Posuérunt eam in dissipatiónem, luxítque super me: desolatióne desoláta est omnis terra: quia nullus est qui recógitet corde. Obrócili ją w rozszarpanie, i płakała nademną: spustoszeniem spustoszona jest wszystka ziemia: bo niemasz ktoby uważał w sercu.
12
Super omnes vias desérti venérunt vastatóres, quia gládius Dómini devorábit: ab extrémo terræ usque ad extrémum eius, non est pax univérsæ carni. Na wszystkie drogi puszczej przyszli burzyciele: bo miecz Pański pożrze od końca ziemie aż do końca jej; niemasz pokoju wszelkiemu ciału.
13
Seminavérunt tríticum, et spinas messuérunt: hereditátem accepérunt, et non eis próderit: confundémini a frúctibus vestris, propter iram furóris Dómini. Siali pszenicę, ale cierznie żęli: wzięli dziedzictwo, a nie pomoże im: zawstydzicie się urodzajów waszych, dla gniewu zapalczywości Pańskiej.
14
Hæc dicit Dóminus advérsum omnes vicínos meos péssimos, qui tangunt hereditátem, quam distríbui pópulo meo Israel: Ecce ego evéllam eos de terra sua, et domum Iuda evéllam de médio eórum. To mówi Pan przeciw wszem sąsiadom moim najgorszym, którzy się dotykają dziedzictwa, którem podzielił ludowi memu Izraelskiemu: Oto ja wyrwę je z ziemie ich, i dom Judzki wyrwę z pośrodku ich.
15
Et cum evúlsero eos, convértar, et miserébor eórum, et redúcam eos: virum ad hereditátem suam, et virum in terram suam. A gdy je wyrwę, nawrócę się i zlituję się nad nimi: i nawrócę je, męża do dziedzictwa swego, i męża do ziemie jego.
16
Et erit: si erudíti didícerint vias pópuli mei, ut iurent in nómine meo: Vivit Dóminus, sicut docuérunt pópulum meum iuráre in Baal: ædificabúntur in médio pópuli mei. I będzie: jeśli ucząc się nauczą się dróg ludu mego, żeby przysięgali na imię moje: Żywcie Pan, jako nauczyli lud mój przysięgać na Baala: zbudują się, w pośrodku ludu mego.
17
Quod si non audíerint, evéllam gentem illam evulsióne et perditióne, ait Dóminus. Lecz jeśli nie usłuchają: wyrwę naród on wyrwaniem i zatraceniem, mówi Pan.
13
1
Hæc dicit Dóminus ad me: Vade, et pósside tibi lumbáre líneum, et pones illud super lumbos tuos, et in aquam non ínferes illud. To mówi Pan do mnie: Idź, a dostań sobie spodniego pasa lnianego, włóż ji na biodra twoje, a do wody nie kładź go.
2
Et possédi lumbáre iuxta verbum Dómini, et pósui circa lumbos meos. I dostałem spodniego pasa według słowa Pańskiego, i włożyłem około biódr swoich.
3
Et factus est sermo Dómini ad me secúndo, dicens: I stała się mowa Pańska do mnie powtóre mówiąc:
4
Tolle lumbáre, quod possedísti, quod est circa lumbos tuos: et surgens vade ad Euphráten, et abscónde ibi illud in forámine petræ. Weźmi spodni pas, któregoś dostał, który jest około biodr twoich, a wstawszy idź do Euphratesa, i skryj ji tam w dziurze skalnej.
5
Et ábii, et abscóndi illud in Euphráte, sicut præcéperat mihi Dóminus. I szedłem, i skryłem ji w Euphratesie, jako mi był Pan rozkazał.
6
Et factum est post dies plúrimos, dixit Dóminus ad me: Surge, vade ad Euphráten: et tolle inde lumbáre, quod præcépi tibi ut abscónderes illud ibi. I stało się, po wielu dni rzekł Pan do mnie: Wstań, idź do Euphratesa, a weźmi ztamtąd spodni pas, którym ci rozkazał, abyś ji tam schował.
7
Et ábii ad Euphráten, et fodi, et tuli lumbáre de loco, ubi abscónderam illud: et ecce computrúerat lumbáre, ita ut nulli úsui aptum esset. I szedłem do Euphratesa, i kopałem, i wziąłem pas miejsca gdziem ji był skrył: a oto był zgnił pas, tak iż się ninacz nie zgodził.
8
Et factum est verbum Dómini ad me, dicens: I stało się słowo Pańskie do mnie mówiąc:
9
Hæc dicit Dóminus: Sic putréscere fáciam supérbiam Iuda, et supérbiam Ierúsalem multam: To mówi Pan: Tak zgnoję pychę Judy, i pychę Jeruzalem wielką.
10
pópulum istum péssimum, qui nolunt audíre verba mea, et ámbulant in pravitáte cordis sui: abierúntque post deos aliénos ut servírent eis, et adorárent eos: et erunt sicut lumbáre istud, quod nulli úsui aptum est. Ten lud nagorszy, którzy nie chcą słuchać słów moich, a chodzą w przewrotności serca swego: i chodzili za bogi obcemi, aby im służyli, i kłaniali się im: i będą jako ten spodni pas, który się ninacz nie zgodzi.
11
Sicut enim adhǽret lumbáre ad lumbos viri, sic agglutinávi mihi omnem domum Israel, et omnem domum Iuda, dicit Dóminus: ut essent mihi in pópulum, et in nomen, et in laudem, et in glóriam: et non audiérunt. Bo jako spodni pas przystawa ku biodrom męzkim, takem ja był sobie przypoił wszystek dom Izraelski, i wszystek dom Judzki, mówi Pan: aby mi byli ludem, i imieniem, i chwałą, i sławą: a nie słuchali.
12
Dices ergo ad eos sermónem istum: Hæc dicit Dóminus Deus Israel: Omnis lagúncula implébitur vino. Et dicent ad te: Numquid ignorámus quia omnis lagúncula implébitur vino? A tak rzeczesz do nich tę mowę: To mówi Pan Bóg Izraelski: każda flaszka będzie napełniona winem. I rzeką do ciebie: Aza nie wiemy, że każda flaszka napełniona będzie winem?
13
Et dices ad eos: Hæc dicit Dóminus: Ecce ego implébo omnes habitatóres terræ huius, et reges, qui sedent de stirpe David super thronum eius, et sacerdótes, et prophétas, et omnes habitatóres Ierúsalem, ebrietáte: I rzeczesz do nich: To mówi Pan: Oto ja napełnię wszystkie obywatele tej ziemie, i króle, którzy siedzą z pokolenia Dawidowego na stolicy jego, i kapłany, i proroki, i wszystkie obywatele Jerozolimskie pijaństwem:
14
et dispérgam eos virum a fratre suo, et patres et fílios páriter, ait Dóminus: non parcam, et non concédam: neque miserébor, ut non dispérdam eos. I rozproszę je męża od brata swego, i ojce i syny społem, mówi Pan: nie sfolguję ani przepuszczę, ani się zlituję, żebym ich nie wytracił.
15
Audíte, et áuribus percípite. Nolíte elevári, quia Dóminus locútus est. Słuchajcie, a bierzcie w uszy. Nie podnoście się, bo Pan mówił.
16
Date Dómino Deo vestro glóriam ántequam contenebréscat, et ántequam offéndant pedes vestri ad montes caliginósos: exspectábitis lucem, et ponet eam in umbram mortis, et in calíginem. Dajcie Panu Bogu waszemu chwałę, nim się zaćmi, i nim się otrącą nogi wasze o góry ciemne: będziecie czekać światła, a obróci je w cień śmierci, i we mgłę.
17
Quod si hoc non audiéritis, in abscóndito plorábit ánima mea a fácie supérbiæ: plorans plorábit, et dedúcet óculus meus lácrymam, quia captus est grex Dómini. A jeśli tego słuchać nie będziecie, w tajemności płakać będzie dusza moja dla pychy: płacząc płakać będzie, i wyleje łzy oko moje, że pojmano stado Pańskie.
18
Dic regi et dominatríci: Humiliámini, sedéte, quóniam descéndit de cápite vestro coróna glóriæ vestræ. Mów królowi, i panującej: ukorzcie się, siądźcie, bo spadła z głowy waszej korona chwały waszej.
19
Civitátes austri clausæ sunt, et non est qui apériat: transláta est omnis Iuda transmigratióne perfécta. Miasta na południe zawarte są, a niemasz ktoby otworzył: przeniesion jest wszystek Juda przeniesieniem doskonałem.
20
Leváte óculos vestros et vidéte, qui venítis ab aquilóne: ubi est grex qui datus est tibi, pecus ínclytum tuum? Podnieście oczy wasze, a obaczcie, którzy idziecie od północy, gdzie jest stado, które tobie dano zacny dobytek twój?
21
Quid dices cum visitáverit te? tu enim docuísti eos advérsum te, et erudísti in caput tuum: numquid non dolóres apprehéndent te, quasi mulíerem parturiéntem? Co rzeczesz, gdy cię nawiedzi? boś je ty nauczył na się, wyćwiczył na głowę swoję: izali cię nie zejmą boleści, jako niewiastę rodzącą?
22
Quod si díxeris in corde tuo: Quare venérunt mihi hæc? Propter multitúdinem iniquitátis tuæ reveláta sunt verecundióra tua, pollútæ sunt plantæ tuæ. A jeśli rzeczesz w sercu twojem: Czemu mię to potkało? Dla mnóstwa nieprawości twej odkryte są sromotniejsze członki twe, zmazane są stopy twoje.
23
Si mutáre potest Æthiops pellem suam, aut pardus varietátes suas: et vos potéritis benefácere, cum didicéritis malum. Jeśli może odmienić Murzyn skórę swoję, abo Pard pstrociny swoje: i wy będziecie módz dobrze czynić, nauczywszy się złego.
24
Et disseminábo eos quasi stípulam, quæ vento raptátur in desérto. I rozsiekę je jako źdźbło, które wiatr porywa na puszczy.
25
Hæc sors tua, parsque mensúræ tuæ a me, dicit Dóminus, quia oblíta es mei, et confísa es in mendácio. Tenci los twój i dział miary twej odemnie, mówi Pan, iżeś mię zapomniała, a ufałaś w kłamstwie.
26
Unde et ego nudávi fémora tua contra fáciem tuam, et appáruit ignomínia tua, Przetożem ja też obnażył łono twoje przed obliczem twojem, i okazała się sromota twoja.
27
adultéria tua, et hinnítus tuus, scelus fornicatiónis tuæ: super colles in agro vidi abominatiónes tuas. Væ tibi, Ierúsalem, non mundáberis post me: úsquequo adhuc? Cudzołoztwa twoje, i rzania twoje, niecnota wszeteczeństwa twego: na pagórkach na polu widziałem obrzydłości twoje. Biada tobie Jeruzalem, nie oczyścisz się po mnie, pókiż jeszcze?
14
1
Quod factum est verbum Dómini ad Ieremíam de sermónibus siccitátis. Słowo Pańskie, które się stało do Jeremiasza o mowach suchości.
2
Luxit Iudǽa, et portæ eius corruérunt, et obscurátæ sunt in terra, et clamor Ierúsalem ascéndit. Płakało Żydowstwo, a bramy jego upadły, i zaćmiły się na ziemi, i krzyk Jerozolimski, szedł wzgórę.
3
Maióres misérunt minóres suos ad aquam: venérunt ad hauriéndum, non invenérunt aquam, reportavérunt vasa sua vácua: confúsi sunt et afflícti, et operuérunt cápita sua. Starszy posłali młodsze swe do wody: przyszli czerpać, nie naleźli wody, odnieśli naczynia swe próżne: zawstydzili się i utrapili, i nakryli głowy swoje.
4
Propter terræ vastitátem, quia non venit plúvia in terram, confúsi sunt agrícolæ: operuérunt cápita sua. Dla spustoszenia ziemie, iż nie padał deszcz na ziemię, zawstydzili się oracze, nakryli głowę swoję.
5
Nam et cerva in agro péperit, et relíquit, quia non erat herba. Bo i łani w polu porodziła i zostawiła, że nie było trawy.
6
Et ónagri stetérunt in rúpibus, traxérunt ventum quasi dracónes, defecérunt óculi eórum, quia non erat herba. I leśni osłowie stali na skałach, chwytając wiatru jako smokowie: ustały oczy ich, iż nie było trawy.
7
Si iniquitátes nostræ respónderint nobis: Dómine fac propter nomen tuum, quóniam multæ sunt aversiónes nostræ, tibi peccávimus. Jeśli nieprawości nasze odpowiedzą nam: Panie uczyń dla imienia twego: bo mnogie są odwrócenia nasze, tobieśmy zgrzeszyli.
8
Exspectátio Israel, salvátor eius in témpore tribulatiónis: quare quasi colónus futúrus es in terra, et quasi viátor declínans ad manéndum? Oczekiwanie Izraelowe, zbawicielu jego czasu utrapienia: czemu będziesz jako gość na ziemi, i jako podróżny wstępujący na pomieszkanie?
9
Quare futúrus es velut vir vagus, ut fortis qui non potest salváre? tu autem in nobis es Dómine, et nomen tuum invocátum est super nos, ne derelínquas nos. Czemu będziesz jako mąż tułacz, jako mocarz, który nie może zbawić? a tyś jest między nami Panie, a imienia twego wzywano nad nami: nie opuszczajże nas.
10
Hæc dicit Dóminus pópulo huic, qui diléxit movére pedes suos, et non quiévit, et Dómino non plácuit: Nunc recordábitur iniquitátum eórum, et visitábit peccáta eórum. To mówi Pan ludowi temu, któremu było miło ruszać nogami swemi, i nie przestał, i nie podobał się Panu: Teraz wspomni ich nieprawości, i nawiedzi grzechy ich.
11
Et dixit Dóminus ad me: Noli oráre pro pópulo isto in bonum. I rzekł Pan do mnie: Nie módl się za tym ludem na dobre.
12
Cum ieiunáverint, non exáudiam preces eórum: et si obtúlerint holocautómata, et víctimas, non suscípiam ea: quóniam gládio, et fame, et peste consúmam eos. Gdy będą pościć, nie wysłucham modlitwy ich: a jeśli ofiarują całopalenia i ofiary, nie przyjmę ich: bo mieczem i głodem i morem wygubię je.
13
Et dixi, A a a, Dómine Deus: prophétæ dicunt eis: Non vidébitis gládium, et fames non erit in vobis: sed pacem veram dabit vobis in loco isto. I rzekłem: A a a, Panie Boże: Prorocy im mówią: Nie ujrzycie miecza, i głód nie będzie u was: ale pokój prawdziwy da wam na tem miejscu,
14
Et dicit Dóminus ad me: Falso prophétæ vaticinántur in nómine meo: non misi eos, et non præcépi eis, neque locútus sum ad eos. Visiónem mendácem, et divinatiónem, et frauduléntiam, et seductiónem cordis sui prophétant vobis. I rzekł Pan do mnie: Fałszywie prorokują prorocy imieniem mojem: nie posyłałem ich, i nie rozkazałem im, anim mówił do nich: widzenie kłamliwe, i wróżkę, i zdradę, i zwiedzenie serca swego prorokują wam.
15
Idcírco hæc dicit Dóminus de prophétis, qui prophétant in nómine meo, quos ego non misi, dicéntes: Gládius, et fames non erit in terra hac: In gládio et fame consuméntur prophétæ illi. Przetoż to mówi Pan o prorokach, którzy prorokują w imię moje, którychem ja nie posyłał, mówiąc: Miecza i głodu nie będzie w tej ziemi: Mieczem i głodem będą wytraceni prorocy oni.
16
Et pópuli, quibus prophétant erunt proiécti in viis Ierúsalem præ fame et gládio, et non erit qui sepéliat eos: ipsi et uxóres eórum, fílii et fíliæ eórum: et effúndam super eos malum suum. A ludzie, którym prorokują, będą porzuceni po drogach Jeruzalem od głodu i od miecza, a nie będzie, ktoby je pogrzebł: sami i żony ich, synowie i córki ich, i wyleję na nie złe ich.
17
Et dices ad eos verbum istud: Dedúcant óculi mei lácrymam per noctem et diem, et non táceant: quóniam contritióne magna contríta est virgo fília pópuli mei, plaga péssima veheménter. I rzeczesz do nich to słowo: Niech oczy moje wypuszczają łzy we dnie i w nocy, a niech nie milczą: bo skruszeniem wielkiem skruszona jest dziewica córka ludu mego, raną barzo bolesną.
18
Si egréssus fúero ad agros, ecce occísi gládio: et si introíero in civitátem, ecce attenuáti fame. Prophéta quoque et sacérdos abiérunt in terram, quam ignorábant. Jeśli wynidę w pole, oto pobici mieczem: a jeśli wnidę do miasta, oto zmorzeni głodem. Prorok też i kapłan zaszli do ziemię której nie znali.
19
Numquid proíciens abiecísti Iudam? aut Sion abomináta est ánima tua? quare ergo percussísti nos, ita ut nulla sit sánitas? exspectávimus pacem, et non est bonum: et tempus curatiónis, et ecce turbátio. Izali odrzucając odrzuciłeś Judę? abo Sionem brzydziła się dusza twoja? Czemużeś nas ubił tak, iż niemasz żadnego lekarstwa? czekaliśmy pokoju, ale niemasz dobra: i czasu uleczenia, alić oto trwoga.
20
Cognóvimus Dómine impietátes nostras, iniquitátes patrum nostrórum, quia peccávimus tibi. Uznaliśmy Panie niezbożności nasze, nieprawości ojców naszych, żeśmy zgrzeszyli tobie.
21
Ne des nos in oppróbrium propter nomen tuum, neque fácias nobis contuméliam sólii glóriæ tuæ: recordáre, ne írritum fácias fœdus tuum nobíscum. Nie daj nas na zelżywość dla imienia twego, a nie czyń nam zelżywości stolicy chwały twojej: wspomni, nie targaj przymierza twego z nami:
22
Numquid sunt in sculptílibus géntium qui pluant? aut cæli possunt dare imbres? nonne tu es Dóminus Deus noster, quem exspectávimus? tu enim fecísti ómnia hæc. Izali są między rycinami pogańskiemi, którzyby deszcz spuszczali? abo niebiosa mogą dawać deszcze? izaliś nie ty jest Pan Bóg nasz, na któregośmy czekali, boś ty to wszystko uczynił.
15
1
Et dixit Dóminus ad me: Si stéterit Móyses, et Sámuel coram me, non est ánima mea ad pópulum istum: éice illos a fácie mea, et egrediántur. I rzekł Pan do mnie: Choćby stanął Mojżesz, i Samuel przedemną, nie mam serca do ludu tego: wypędź je od oblicza mego, a niech wy nidą.
2
Quod si díxerint ad te: Quo egrediémur? dices ad eos: Hæc dicit Dóminus: Qui ad mortem, ad mortem: et qui ad gládium, ad gládium: et qui ad famem, ad famem: et qui ad captivitátem, ad captivitátem. A jeśli rzeką do ciebie: Dokądże wynidziemy? Rzeczesz do nich: To mówi Pan: którzy na śmierć, na śmierć: a którzy pod miecz, pod miecz, a którzy na głód, na głód: a którzy w niewolą, w niewolą.
3
Et visitábo super eos quátuor spécies, dicit Dóminus: gládium ad occisiónem, et canes ad lacerándum, et volatília cæli et béstias terræ ad devorándum et dissipándum. I nawiedzę je czterzmi rzeczami mówi Pan: Mieczem na zabicie, a psy na rozdrapanie, a ptastwem powietrznem i zwierzęty ziemskimi na pożarcie i rozszarpanie.
4
Et dabo eos in fervórem univérsis regnis terræ, propter Manássen fílium Ezechíæ regis Iuda, super ómnibus quæ fecit in Ierúsalem. I dam je na wrzawę wszystkim królestwam ziemskim, dla Manasessa syna Ezechiasza króla Judzkiego, za wszystko co uczynił w Jeruzalem.
5
Quis enim miserébitur tui Ierúsalem? aut quis contristábitur pro te? aut quis ibit ad rogándum pro pace tua? Bo któż się zmiłuje nad tobą Jeruzalem? abo kto się o cię zafrasuje? abo kto pójdzie prosić o twój pokój?
6
Tu reliquísti me, dicit Dóminus, retrórsum abiísti: et exténdam manum meam super te, et interfíciam te: laborávi rogans. Tyś mię opuściło, mówi Pan, poszłoś na zad: i wyciągnę rękę moję na cię, i zabiję cię, upracowałem się prosząc.
7
Et dispérgam eos ventilábro in portis terræ: interféci et dispérdidi pópulum meum, et tamen a viis suis non sunt revérsi. I rozproszę je łopatą wiejadlnią w bramach zicmskich: pobiłem i wytraciłem lud mój, a przecię nie wrócili się z dróg swoich.
8
Multiplicátæ sunt mihi víduæ eius super arénam maris: indúxi eis super matrem adolescéntis vastatórem merídie: misi super civitátes repénte terrórem. Namnożyło mi się wdów jego nad piasek morski: przywiodłem im na matkę młodżieńcowę burzyciela w południe: puściłem nagle strach na miasta.
9
Infirmáta est quæ péperit septem, defécit ánima eius: óccidit ei sol, cum adhuc esset dies: confúsa est, et erúbuit: et resíduos eius in gládium dabo in conspéctu inimicórum eórum, ait Dóminus. Zaniemogła która siedmioro urodziła, zemdlała dusza jej: zaszło jej słońce, gdy jeszcze był dzień: zawstydziła się i zapłonęła się: a pozostałych jej dam pod miecz przed nieprzyjaciółmi ich, mówi Pan.
10
Væ mihi mater mea: quare genuísti me virum rixæ, virum discórdiæ in univérsa terra? non fœnerávi, nec fœnerávit mihi quisquam: omnes maledícunt mihi. Biada mnie matko moja: czemuś mię urodziła męża swaru, męża sporu po wszystkiej ziemi? nie dawałem na lichwę, ani mnie dawał na lichwę żaden: a wszyscy mi łają.
11
Dicit Dóminus: Si non relíquiæ tuæ in bonum, si non occúrri tibi in témpore afflictiónis, et in témpore tribulatiónis advérsus inimícum. Mówi Pan: Jeśli ostatek twój nie ku dobremu, jeślim ci nie zabiegał czasu ucisku, i czasu utrapienia przeciw nieprzyjacielowi.
12
Numquid fœderábitur ferrum ferro ab aquilóne, et æs? Izali przymierze uczyni żelazo z żelazem z północy, i miedź?
13
Divítias tuas et thesáuros tuos in direptiónem dabo gratis, in ómnibus peccátis tuis, et in ómnibus términis tuis. Bogactwa twoje, i skarby twe dam na rozchwycenie darmo, dla wszystkich grzechów twoich, i we wszech granicach twoich.
14
Et addúcam inimícos tuos de terra, quam nescis: quia ignis succénsus est in furóre meo, super vos ardébit. I przywiodę nieprzyjacioły twoje z ziemie której nie znasz. Bo się ogień zapalił w zapalczywości mojej, na was się rozpali.
15
Tu scis Dómine, recordáre mei, et vísita me, et tuére me ab his, qui persequúntur me: noli in patiéntia tua suscípere me: scito quóniam sustínui propter te oppróbrium. Ty wiesz Panie, wspomni na mię, i nawiedź mię, a broń mię od tych, którzy mię prześladują: nie bierz mię w cierpliwości twojej: wiedz, iżem cierpiał dla ciebie urąganie.
16
Invénti sunt sermónes tui, et comédi eos, et factum est mihi verbum tuum in gáudium et in lætítiam cordis mei: quóniam invocátum est nomen tuum super me, Dómine Deus exercítuum. Nalazły się mowy twoje i pojadłem je, i było mi słowo twoje weselem, i radością serca mego: bo wzywano imienia twego nademną Panie Boże zastępów.
17
Non sedi in concílio ludéntium, et gloriátus sum a fácie manus tuæ: solus sedébam, quóniam comminatióne replésti me. Nie siadałem w radzie igrających i przechwalałem się z obliczności ręki twojej: samem siadał boś mię napełnił groźbą.
18
Quare factus est dolor meus perpétuus, et plaga mea desperábilis rénuit curári? facta est mihi quasi mendácium aquárum infidélium. Czemuż się stała żałość moja wieczna, a rana moja zwątpiona nie dała się zagoić? była mi jako kłamstwo wód niewiernych.
19
Propter hoc hæc dicit Dóminus: Si convérteris, convértam te, et ante fáciem meam stabis: et si separáveris pretiósum a vili, quasi os meum eris: converténtur ipsi ad te, et tu non convertéris ad eos. Przetoż to mówi Pan: Jeśli się nawrócisz, nawrócę cię: i przed obliczem mojem stać będziesz: a jeśli odłączysz drogą rzecz od podłej będziesz jako usta moje: oni się wrócą, ku tobie, a ty się nie wrócisz ku nim.
20
Et dabo te pópulo huic in murum ǽreum fortem: et bellábunt advérsum te, et non prævalébunt: quia ego tecum sum ut salvem te, et éruam te, dicit Dóminus. I dam cię ludowi temu murem miedzianym, mocnym: i będą walczyć na cię, a nie przemogą: bom ja z tobą jest, abym cię zbawił, i wyrwał cię, mówi Pan.
21
Et liberábo te de manu pessimórum, et rédimam te de manu fórtium. I wybawię cię z ręki niecnotliwych, i odkupię cię z ręki mocarzów.
16
1
Et factum est verbum Dómini ad me, dicens: I stało się słowo Pańskie cło mnie mówiąc:
2
Non accípies uxórem, et non erunt tibi fílii, et fíliæ in loco isto. Nie pojmiesz żony, i nie będziesz miał synów, i córek na tem miejscu.
3
Quia hæc dicit Dóminus super fílios et fílias, qui generántur in loco isto, et super matres eórum, quæ genuérunt eos: et super patres eórum, de quorum stirpe sunt nati in terra hac: Bo to mówi Pan o synach i o córkach, które się rodzą na tem miejscu, i o matkach ich, które je porodziły: i o ojcach ich, z których plemienia się zrodziły w tej ziemi:
4
Mórtibus ægrotatiónum moriéntur: non plangéntur, et non sepeliéntur, in sterquilínium super fáciem terræ erunt: et gládio, et fame consuméntur: et erit cadáver eórum in escam volatílibus cæli, et béstiis terræ. Śmierciami chorób pomrą: nie będą opłakani: ani pogrzebieni: gnojem po wierzchu ziemie będą: a mieczem i głodem będą wytraceni: i będzie trup ich potrawą ptastwu powietrznemu, i zwierzowi ziemnemu.
5
Hæc enim dicit Dóminus: Ne ingrediáris domum convívii, neque vadas ad plangéndum, neque consoléris eos: quia ábstuli pacem meam a pópulo isto, dicit Dóminus, misericórdiam et miseratiónes. Bo to mówi Pan: Nie wchodź do domu uczty, ani chodź na płakanie, ani ich pocieszaj: bom odjął pokój mój od ludu tego, mówi Pan: miłosierdzie i zmiłowanie.
6
Et moriéntur grandes et parvi in terra ista: non sepeliéntur, neque plangéntur, et non se incídent, neque calvítium fiet pro eis. I pomrą wielcy i mali w tej ziemi: nie pogrzebią ich, ani ich płakać będą, i nie będą się rzazac, ani łysiny czynić dla nich.
7
Et non frangent inter eos lugénti panem ad consolándum super mórtuo, et non dabunt eis potum cálicis ad consolándum super patre suo et matre. I nie będą między nimi płaczącemu łamać chleba dla pociechy nad umarłym: ani im dadzą napoju kubka dla pociechy, dla ojca jego i matki jego.
8
Et domum convívii non ingrediáris, ut sédeas cum eis, et cómedas, et bibas: Do domu też, uczty nie wchodź, abyś siedział z nimi, i jadł i pił.
9
quia hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Ecce ego áuferam de loco isto, in óculis vestris, et in diébus vestris, vocem gáudii et vocem lætítiæ, vocem sponsi et vocem sponsæ. Bo to mówi Pan Bóg zastępów, Bóg Izraelów: Oto ja odejmę z miejsca tego przed oczyma waszemi, i za dni waszych, głos wesela i głos radości, głos oblubieńca, i głos oblubienice.
10
Et cum annuntiáveris pópulo huic ómnia verba hæc, et díxerint tibi: Quare locútus est Dóminus super nos omne malum grande istud? quæ iníquitas nostra? et quod peccátum nostrum, quod peccávimus Dómino Deo nostro? A gdy opowiesz ludowi temu te wszystkie słowa, i rzeką do ciebie: Dla czego Pan mówił na nas to wszystko złe wielkie? Co za nieprawość nasza? i co za grzech nasz, któryśmy zgrzeszyli Panu Bogu naszemu?
11
Dices ad eos: Quia dereliquérunt me patres vestri, ait Dóminus: et abiérunt post deos aliénos, et serviérunt eis, et adoravérunt eos: et me dereliquérunt, et legem meam non custodiérunt. Rzeczesz do nich: że mię opuścili ojcowie waszy, mówi Pan: i chodzili za bogi cudzemi, i służyli im, i kłaniali się im: a mnie opuścili i zakonu mego nie strzegli.
12
Sed et vos peius operáti estis quam patres vestri: ecce enim ámbulat unusquísque post pravitátem cordis sui mali, ut me non áudiat. Lecz i wy gorzejeście czynili niż ojcowie waszy: bo oto chodzi każdy za przewrotnością serca złego swego, żeby mię nie słuchał.
13
Et eíciam vos de terra hac in terram, quam ignorátis vos, et patres vestri: et serviétis ibi diis aliénis, die ac nocte, qui non dabunt vobis réquiem. A wypędzę was z tej ziemie, do ziemie której nieznacie wy i ojcowie waszy: a tam służyć będziecie bogom cudzym we dnie i w nocy, którzy wam nie dadzą odpoczynku.
14
Proptérea ecce dies véniunt, dicit Dóminus, et non dicétur ultra: Vivit Dóminus, qui edúxit fílios Israel de terra Ægýpti, Przełóż oto dni idą, mówi Pan, i nie rzeką więcej: Żywie Pan, który wywiódł syny Izraelskie z ziemie Egiptskiej:
15
sed, Vivit Dóminus, qui edúxit fílios Israel de terra aquilónis, et de univérsis terris, ad quas eiéci eos: et redúcam eos in terram suam, quam dedi pátribus eórum. Ale, Żywie Pan, który wywiódł syny Izraelskie z ziemie północnej ze wszech ziem, do którychem je wypędził: bo wrócę je do ziemi ich, którąm dał ojcom ich.
16
Ecce ego mittam piscatóres multos, dicit Dóminus, et piscabúntur eos: et post hæc mittam eis multos venatóres, et venabúntur eos de omni monte, et de omni colle, et de cavérnis petrárum. Oto ja poślę wiele rybitwów, mówi Pan, i będą je łowić: a potem poślę im łowców mnogich, i będą je łowić z każdej góry, i z każdego pagórka, i z jaskiń skalnych.
17
Quia óculi mei super omnes vias eórum: non sunt abscónditæ a fácie mea, et non fuit occultáta iníquitas eórum ab óculis meis. Bo oczy moje nadewszemi drogami ich: nie zataiły się od oblicza mego, i nie była zakryta nieprawość ich od oczu moich.
18
Et reddam primum dúplices iniquitátes, et peccáta eórum: quia contaminavérunt terram meam in morticínis idolórum suórum, et abominatiónibus suis implevérunt hereditátem meam. I oddam naprzód dwojakie nieprawości i grzechy ich: iż splugawili ziemię moję trupami bałwanów swoich, i obrzydłościami swemi napełnili dziedzictwo moje.
19
Dómine fortitúdo mea, et robur meum, et refúgium meum in die tribulatiónis: ad te gentes vénient ab extrémis terræ, et dicent: Vere mendácium possedérunt patres nostri, vanitátem, quæ eis non prófuit. Panie mocy moja, i siło moja, i ucieczko moja w dzień utrapienia: do ciebie przyda narodowie od kończyn ziemie i rzekną: Zaprawdę fałsz odziedziczyli byli ojcowie naszy, marność która im nie pomogła.
20
Numquid fáciet sibi homo deos, et ipsi non sunt dii? Izali uczyni sobie człowiek bogi, a oni nie są bogowie?
21
Idcírco ecce ego osténdam eis per vicem hanc, osténdam eis manum meam, et virtútem meam: et scient quia nomen mihi Dóminus. Przetoż oto ja pokażę im tym razem, pokażę im rękę moję, i moc moję: i doznają, że imię moje Pan.
17
1
Peccátum Iuda scriptum est stylo férreo in ungue adamántino, exarátum super latitúdinem cordis eórum, et in córnibus arárum eórum. Grzech Judzki napisano piórem żelaznem na paznokciu dyamentowym, wyrzniono na szerokości serca ich, i na rogach ołtarzów ich.
2
Cum recordáti fúerint fílii eórum arárum suárum, et lucórum suórum, lignorúmque frondéntium, in móntibus excélsis, Gdy wspomnią synowie ich na ołtarze swoje, i na gaje swoje, i na drzewa gałęziste na górach wysokich,
3
sacrificántes in agro: fortitúdinem tuam, et omnes thesáuros tuos in direptiónem dabo, excélsa tua propter peccáta in univérsis fínibus tuis. Ofiarując w polu: siłę twoję i wszystkie skarby twoje dam na rozchwycenie, wyżyny twoje dla grzechów po wszech granicach twoich.
4
Et relinquéris sola ab hereditáte tua, quam dedi tibi: et servíre te fáciam inimícis tuis in terra, quam ignóras: quóniam ignem succendísti in furóre meo, usque in ætérnum ardébit. I zostawiona będziesz sama od dziedzictwa twego, którem ci dał, i dam cię w niewolą nieprzyjaciołom twoim w ziemi, której nie znasz: iżeś zapaliła ogień w zapalczywości mojej, aż na wieki gorzeć będzie.
5
Hæc dicit Dóminus: Maledíctus homo, qui confídit in hómine, et ponit carnem bráchium suum, et a Dómino recédit cor eius. To mówi Pan: Przeklęty człowiek, który ufa w człowieku, i kładzie ciało za ramię swoje, a od Pana odstępuje serce jego.
6
Erit enim quasi myrícæ in desérto, et non vidébit cum vénerit bonum: sed habitábit in siccitáte in desérto, in terra salsúginis et inhabitábili. Bo będzie jako wrzos na puszczy, a nie ujrzy gdy przydzie dobre: ale będzie mieszkał w suchości na puszczy, w ziemi słonej, i nie mieszkalnej.
7
Benedíctus vir, qui confídit in Dómino, et erit Dóminus fidúcia eius. Błogosławiony mąż, który ufa w Panu, i będzie Pan ufaniem jego.
8
Et erit quasi lignum quod transplantátur super aquas, quod ad humórem mittit radíces suas: et non timébit cum vénerit æstus. Et erit fólium eius víride, et in témpore siccitátis non erit sollícitum, nec aliquándo désinet fácere fructum. I będzie jako drzewo, które przesadzają nad wodami, które ku wilgotności rozpuszcza korzenie swoje: a nie będzie się bało, gdy przydzie gorąco, i będzie liście jego zielone, a czasu suchości nie będzie się frasować, i nigdy nie przestanie czynić owocu.
9
Pravum est cor ómnium, et inscrutábile: quis cognóscet illud? Zawiłe jest serce wszystkich i nie wybadane: kto je pozna?
10
Ego Dóminus scrutans cor, et probans renes: qui do unicuíque iuxta viam suam, et iuxta fructum adinventiónum suárum. Ja Pan badający serca, i doznawający nerek: który daje każdemu według drogi jego, i według owocu wynalazków jego.
11
Perdix fovit quæ non péperit: fecit divítias, et non in iudício: in dimídio diérum suórum derelínquet eas, et in novíssimo suo erit insípiens. Kuropatwa nasiedziała czego nie zniosła: zebrał bogactwa a nie sprawiedliwie: w połowicy dni swoich opuści je: a na ostatku swoim będzie głupim.
12
Sólium glóriæ altitúdinis a princípio, locus sanctificatiónis nostræ: Stolica chwały wysokości z początku, miejsce poświęcenia naszego.
13
exspectátio Israel Dómine: omnes, qui te derelínquunt confundéntur: recedéntes a te, in terra scribéntur: quóniam dereliquérunt venam aquárum vivéntium Dóminum. Oczekiwanie Izraela Panie: wszyscy, którzy cię opuszczają zawstydzeni będą: którzy cię odstępują, na ziemi napisani będą: iż opuścili żyłę wód żywiących Pana.
14
Sana me Dómine, et sanábor: salvum me fac, et salvus ero: quóniam laus mea tu es. Zlecz mię Panie, a zleczon będę: zbaw mię, a zbawion będę: boś ty jest chwała moja.
15
Ecce ipsi dicunt ad me: Ubi est verbum Dómini? véniat. Oto ci mówią do mnie: Gdzież jest słowo Pańskie? niech przydzie.
16
Et ego non sum turbátus, te pastórem sequens: et diem hóminis non desiderávi, tu scis: quod egréssum est de lábiis meis, rectum in conspéctu tuo fuit. A ja nie strwożyłem się ciebie pasterza naśladując: i dnia człowiecze o nie żądałem, ty wiesz. Co wyszło z ust moich, dobre było przed obliczem twojem.
17
Non sis tu mihi formídini: spes mea tu in die afflictiónis. Nie bądźże mi ty na strach, nadzieja moja ty w dzień utrapienia.
18
Confundántur qui me persequúntur, et non confúndar ego: páveant illi, et non páveam ego: induc super eos diem afflictiónis, et dúplici contritióne cóntere eos. Niech się zawstydzą, którzy mię prześladują, a niech się ja nie zawstydzę: niech się oni lękają, a ja niech się nie lękam: przywiedź na nie dzień ucisku, a dwojakiem skruszeniem skrusz je.
19
Hæc dicit Dóminus ad me: Vade, et sta in porta filiórum pópuli, per quam ingrediúntur reges Iuda, et egrediúntur, et in cunctis portis Ierúsalem: To mówi Pan do mnie: Idź, a stań w bramie synów ludu, którą wschodzą krolowie Judzcy i wychodzą, i we wszystkich bramach Jeruzalem:
20
et dices ad eos: Audíte verbum Dómini reges Iuda, et omnis Iuda, cunctíque habitatóres Ierúsalem, qui ingredímini per portas istas. I rzeczesz do nich: Słuchajcie słowa Pańskiego królowie Judzcy, i wszystek Juda, i wszyscy obywatele Jerozolimscy, którzy wchodzicie bramami temi:
21
Hæc dicit Dóminus: Custodíte ánimas vestras, et nolíte portáre póndera in die sábbati, nec inferátis per portas Ierúsalem. To mówi Pan: strzeżcie dusz waszych, a nie dźwigajcie brzemion w dzień Sobotni: ani wnoście bramami Jerozolimskimi
22
Et nolíte eícere ónera de dómibus vestris in die sábbati, et omne opus non faciétis: sanctificáte diem sábbati, sicut præcépi pátribus vestris. Nie wynoście też brzemion z domów waszych w dzień Sobotni, ani żadnej roboty nie będziecie czynić: święćcie dzień Sobotni jakom rozkazał ojcom waszym.
23
Et non audiérunt, nec inclinavérunt aurem suam: sed induravérunt cervícem suam, ne audírent me, et ne accíperent disciplínam. A nie słuchali, ani nachylili ucha swego: ale zatwardzili kark swój, aby mię nie słuchali, ani przyjmowali ćwiczenia.
24
Et erit: si audiéritis me, dicit Dóminus, ut non inferátis ónera per portas civitátis huius in die sábbati: et si sanctificavéritis diem sábbati, ne faciátis in eo omne opus: I będzie: Jeśli mię słuchać będziecie, mówi Pan, że nie będziecie wnosić brzemion bramami miasta tego w dzień Sobotni, a jeśli święcić będziecie dzień Sobotni, żebyście weń nie czynili żadnej roboty:
25
ingrediéntur per portas civitátis huius reges et príncipes, sedéntes super sólium David, et ascendéntes in cúrribus et equis, ipsi et príncipes eórum, viri Iuda, et habitatóres Ierúsalem: et habitábitur cívitas hæc in sempitérnum. Wchodzić będą bramami miasta tego królowie i książęta siedzące na stolicy Dawidowej, wsiadające na wozy i na konie, sami i książęta ich, mężowie Judzcy i obywatele Jerozolimscy: a będzie mieszkano to miasto na wieki.
26
Et vénient de civitátibus Iuda, et de circúitu Ierúsalem, et de terra Béniamin, et de campéstribus, et de montuósis, et ab austro, portántes holocáustum, et víctimam, et sacrifícium, et thus, et ínferent oblatiónem in domum Dómini. I będą przychodzić z miast Judzkich, i z okolice Jeruzalem, i ziemie Benjamin, i z pól i z gór, i z południa, przynosząc całopalenie, i ofiarę, i obiatę, i kadzidło, i wyniosą ofiarę do domu Pańskiego.
27
Si autem non audiéritis me ut sanctificétis diem sábbati, et ne portétis onus, et ne inferátis per portas Ierúsalem in die sábbati: succéndam ignem in portis eius, et devorábit domos Ierúsalem, et non exstinguétur. A jeśli mię słuchać nie będziecie, abyście święcili dzień Sobotni, a nie dźwigali brzemion, ani ich wnosili bramami Jerozolimskiemi w dzień Sobotni: zapalę ogień w bramach jego, i pożrze domy Jerozolimskie, a nie będzie ugaszony.
18
1
Verbum quod factum est ad Ieremíam a Dómino, dicens: Słowo, które się stało do Jeremiasza od Pana, rzekąc:
2
Surge, et descénde in domum fíguli, et ibi áudies verba mea. Wstań a wstąp do domu garncarzowego, a tam usłyszysz słowa moje.
3
Et descéndi in domum fíguli, et ecce ipse faciébat opus super rotam. I zstąpiłem do domu garncarzowego, a oto on robił robotę na kole.
4
Et dissipátum est vas, quod ipse faciébat e luto mánibus suis: conversúsque fecit illud vas álterum, sicut placúerat in óculis eius ut fáceret. I skaziło się naczynie, które on czynił z gliny rękoma swemi: a wróciwszy się uczynił z niego insze naczynie, jako się w oczach jego podobało aby uczynił.
5
Et factum est verbum Dómini ad me, dicens: I stało się słowo Pańskie do mnie, mówiąc:
6
Numquid sicut fígulus iste, non pótero vobis fácere, domus Israel, ait Dóminus? ecce sicut lutum in manu fíguli, sic vos in manu mea, domus Israel. Izali jako ten garncarz nie mogę wam uczynić domie Izraelski, mówi Pan: oto jako glina w rękach garncarzowych: takeście wy w ręce mojej domie Izraelski.
7
Repénte loquar advérsum gentem et advérsus regnum, ut eradícem, et déstruam, et dispérdam illud. Nagle rzekę przeciw narodowi, i przeciw królestwu, abych je wykorzenił, zepsował, i zagubił.
8
Si pœniténtiam égerit gens illa a malo suo, quod locútus sum advérsus eam: agam et ego pœniténtiam super malo, quod cogitávi ut fácerem ei. Jeśli żałować będzie on naród za złość swoję, którą mówił przeciwko niemu: i ja żałować będę złego, którem mu myślił uczynić.
9
Et súbito loquar de gente et de regno, ut ædíficem et plantem illud. I nagle rzekę o narodzie i o królestwie, żebych je zbudował i osadził.
10
Si fécerit malum in óculis meis, ut non áudiat vocem meam: pœniténtiam agam super bono, quod locútus sum ut fácerem ei. Jeśli uczyni złość przed oczyma memi, że nie będzie słuchać głosu mego: będzie mi żal dobra, którem rzekł uczynić mu.
11
Nunc ergo dic viro Iuda, et habitatóribus Ierúsalem, dicens: Hæc dicit Dóminus: Ecce ego fingo contra vos malum, et cógito contra vos cogitatiónem: revertátur unusquísque a via sua mala, et dirígite vias vestras et stúdia vestra. Przetoż teraz mów mężowi, i obywatelom Jeruzalem, rzekąc: To mówi Pan: Oto ja tworzę przeciw wam złe, i myślę przeciw wam myśl: Niech się nawróci każdy z drogi swej złośliwej, a prostujcie drogi wasze, i sprawy wasze.
12
Qui dixérunt: Desperávimus: post cogitatiónes enim nostras íbimus, et unusquísque pravitátem cordis sui mali faciémus. Którzy rzekli: Zwątpiliśmy: bo za myślami naszemi pójdziemy, a każdy nieprawość serca swego złego czynić będziemy.
13
Ideo hæc dicit Dóminus: Interrogáte gentes: Quis audívit tália horribília, quæ fecit nimis virgo Israel? Przetoż to mówi Pan: Pytajcie narodów: Kto słychał takie straszne rzeczy, które czyniła nazbyt panna Izraelska?
14
Numquid defíciet de petra agri nix Líbani? aut evélli possunt aquæ erumpéntes frígidæ, et defluéntes? Izali ustaje z skały polnej śnieg Libanu? abo mogąli być wytracone wody wynikające zimne, i ściekające?
15
Quia oblítus est mei pópulus meus, frustra libántes, et impingéntes in viis suis, in sémitis sǽculi, ut ambulárent per eas in itínere non trito: Iż mię lud mój zapomniał próżno ofiarując, i potykając się po drogach swych, po ścieżkach wieku, aby chodzili po nich gościńcem nie utartym:
16
ut fíeret terra eórum in desolatiónem, et in síbilum sempitérnum: omnis, qui præteríerit per eam, obstupéscet, et movébit caput suum. Aby była ziemia ich spustoszeniem, i świstaniem wiecznem: każdy kto pójdzie przez nie, zdumieje się, i będzie chwiał głową swoją.
17
Sicut ventus urens dispérgam eos coram inimíco: dorsum, et non fáciem osténdam eis in die perditiónis eórum. Jako wiatr palący rozmiecę je przed nieprzyjacielem: tył a nie twarz ukaże im w dzień ich zatracenia.
18
Et dixérunt: Veníte, et cogitémus contra Ieremíam cogitatiónes: non enim períbit lex a sacerdóte, neque consílium a sapiénte, nec sermo a prophéta: veníte, et percutiámus eum lingua, et non attendámus ad univérsos sermónes eius. I rzekli: Pódźcie, a wymyślmy na Jeremiasza myśli: bo nie zginie zakon od Kapłana, ani rada od mądrego, ani słowo od proroka: pódźcie, a ubijem go językiem, a nie dbajmy na wszystkie mowy jego.
19
Atténde Dómine ad me, et audi vocem adversariórum meórum. Pilnuj mię Panie, a posłuchaj głosu przeciwników moich.
20
Numquid rédditur pro bono malum, quia fodérunt fóveam ánimæ meæ? Recordáre quod stéterim in conspéctu tuo ut lóquerer pro eis bonum, et avérterem indignatiónem tuam ab eis. Izali oddawają złe za dobre, że wykopali dół duszy mojej? wspomni, żem stał przed oczyma twemi, żebych mówił za nimi dobrze, i odwrócił od nich rozgniewanie twoje.
21
Proptérea da fílios eórum in famem, et deduc eos in manus gládii: fiant uxóres eórum absque líberis, et víduæ: et viri eárum interficiántur morte: iúvenes eórum confodiántur gládio in prœ́lio. Przełóż podaj syny ich do głodu, a wwiedź je w ręce miecza: niech będą żony ich bez dzieci i wdowy: a mężowie ich niech zabici będą śmiercią: młodzieńcy ich niech będą przebici mieczem w bitwie.
22
Audiátur clamor de dómibus eórum: addúces enim super eos latrónem repénte, quia fodérunt fóveam ut cáperent me, et láqueos abscondérunt pédibus meis. Niech będzie słyszan wrzask z domów ich: przywiedziesz bowiem na nie zbójcę nagle: bo wykopali dół, aby mię ułowili, i sidła skryli na nogi moje.
23
Tu autem Dómine scis omne consílium eórum advérsum me in mortem: ne propitiéris iniquitáti eórum, et peccátum eórum a fácie tua non deleátur: fiant corruéntes in conspéctu tuo, in témpore furóris tui abútere eis. Ale ty Panie wiesz wszelką radę ich przeciwko mnie na śmierć: nie bądź miłościw nieprawości ich, a grzech ich przed obliczem twojem niech wymazan nie będzie: niech będą upadający przed oczyma twemi, czasu gniewu twego pastw się nad nimi.
19
1
Hæc dicit Dóminus: Vade, et áccipe lagúnculam fíguli tésteam a senióribus pópuli, et a senióribus sacerdótum: To mówi Pan: Idź, a weźmi flaszkę garnczarską glinianą od starszych ludu, i od starszych kapłańskich:
2
et egrédere ad vallem fílii Ennom, quæ est iuxta intróitum portæ fíctilis: et prædicábis ibi verba, quæ ego loquar ad te. I wynidź na dolinę syna Ennom, która jest u wjazdu do bramy garnczarskiej: a tam obwołasz słowa, które ja do ciebie mówić będę.
3
Et dices: Audíte verbum Dómini reges Iuda, et habitatóres Ierúsalem: hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Ecce ego indúcam afflictiónem super locum istum, ita ut omnis qui audíerit illam, tínniant aures eius: I rzeczesz: Słuchajcie słowa Pańskiego królowie Judzcy, i obywatele Jerozolimscy: To mówi Pan zastępów Bóg Izraelski: Oto ja przywiodę ucisk na to miejsce, tak, iż każdemu, który ji usłyszy zabrzmi w uszach jego.
4
eo quod derelíquerint me, et aliénum fécerint locum istum: et libavérunt in eo diis aliénis, quos nesciérunt, ipsi et patres eórum, et reges Iuda: et replevérunt locum istum sánguine innocéntum. Przeto, iż mię opuścili, a to miejsce obcym uczynili, i ofiarowali na nim Bogom cudzym, których nie znali sami i ojcowie ich, i królowie Judzcy: i napełnili to miejsce krwią niewinnych.
5
Et ædificavérunt excélsa Báalim ad comburéndos fílios suos igni in holocáustum Báalim: quæ non præcépi, nec locútus sum, nec ascendérunt in cor meum. I nabudowali wyżyn Baalom, aby palili syny swe w ogniu na całopalenie Baalom: czegom nie rozkazał, ani mówił, ani wstąpiło na serce moje.
6
Proptérea ecce dies véniunt, dicit Dóminus: et non vocábitur ámplius locus iste Topheth, et Vallis fílii Ennom, sed Vallis occisiónis. Przetoż oto dni przychodzą, mówi Pan, że nie będą więcej zwać miejsca tego, Topheth, i Doliną syna Ennom: ale Doliną Zabijania.
7
Et dissipábo consílium Iuda et Ierúsalem in loco isto: et subvértam eos gládio in conspéctu inimicórum suórum, et in manu quæréntium ánimas eórum: et dabo cadávera eórum escam volatílibus cæli, et béstiis terræ. I rozprószę radę Judzką i Jerozolimską na tem miejscu: i porażę je mieczem w oczach nieprzyjaciół ich, i ręką szukających dusze ich: i dam trupy ich na pokarm ptastwu powietrznemu, i zwierzowi ziemskiemu.
8
Et ponam civitátem hanc in stupórem, et in síbilum: omnis, qui præteríerit per eam obstupéscet, et sibilábit super univérsa plaga eius. I położę to miasto zdumieniem i świstaniem: każdy który pójdzie przez nic, zdumieje się, i świstać będzie nad wszystką plagą jego.
9
Et cibábo eos cárnibus filiórum suórum, et cárnibus filiárum suárum: et unusquísque carnem amíci sui cómedet in obsidióne, et in angústia, in qua conclúdent eos inimíci eórum, et qui quærunt ánimas eórum. I nakarmię je mięsem synów ich, i mięsem córek ich: i każdy będzie jadł mięso przyjaciela swego, w oblężeniu, i w ucisku, w którym je ścisną ich nieprzyjaciele, i którzy szukają dusze ich:
10
Et cónteres lagúnculam in óculis virórum, qui ibunt tecum: I stłuczesz flaszkę przed oczyma tych, którzy pójdą z tobą.
11
et dices ad eos: Hæc dicit Dóminus exercítuum: Sic cónteram pópulum istum, et civitátem istam, sicut contéritur vas fíguli, quod non potest ultra instaurári: et in Topheth sepeliéntur, eo quod non sit álius locus ad sepeliéndum. I rzeczesz do nich: To mówi Pan zastępów: Tak stłukę lud ten, i to miasto, jako się tłucze naczynie gliniane, którego nie może więcej naprawić: a w Tophecie pogrzebać je będą, dla tego że niemasz innego miejsca na pogrzebanie.
12
Sic fáciam loco huic, ait Dóminus, et habitatóribus eius, et ponam civitátem istam sicut Topheth. Tak uczynię miejscu temu, mówi Pan, i obywatelom jego: i położę to miasto jako Topheth.
13
Et erunt domus Ierúsalem, et domus regum Iuda, sicut locus Topheth, immúndæ: omnes domus, in quarum domátibus sacrificavérunt omni milítiæ cæli, et libavérunt libámina diis aliénis. I będą domy Jeruzalem, i domy królów Judzkich, jako miejsce Topheth, nieczyste, wszystkie domy, na których dachach ofiarowali wszemu wojsku niebieskiemu, i nalewali mokrych ofiar Bogom cudzym.
14
Venit autem Ieremías de Topheth, quo míserat eum Dóminus ad prophetándum, et stetit in átrio domus Dómini, et dixit ad omnem pópulum: I przyszedł Jeremiasz z Topheth, gdzie go był Pan posłał na prorokowanie, i stanął w sieni domu Pańskiego, i rzekł do wszego ludu:
15
Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Ecce ego indúcam super civitátem hanc, et super omnes urbes eius, univérsa mala, quæ locútus sum advérsum eam: quóniam induravérunt cervícem suam ut non audírent sermónes meos. To mówi Pan zastępów Bóg Izraelski: Oto ja przywiodę na to miasto, i na wszystkie miasta jego wszystko złe, którem mówił przeciw niemu: bo zatwardzili kark swój, aby nie słuchali mów moich.
20
1
Et audívit Phassur fílius Emmer sacérdos, qui constitútus erat princeps in domo Dómini, Ieremíam prophetántem sermónes istos. I usłyszał Phassur syn Emmer kapłan, który był postanowiony przedniejszym w domu Pańskim, Jeremiasza prorokującego te mowy.
2
Et percússit Phassur Ieremíam prophétam, et misit eum in nervum, quod erat in porta Béniamin superióri, in domo Dómini. I uderzył Phassur Jeremiasza proroka, i wsadził go do kłody, która była w wyższej bramie Benjaminowej, w domu Pańskim.
3
Cumque illuxísset in crástinum, edúxit Phassur Ieremíam de nervo: et dixit ad eum Ieremías: Non Phassur vocávit Dóminus nomen tuum, sed pavórem úndique. A gdy się rozedniało nazajutrz wywiódł Phassur Jeremiasza z kłody: i rzekł do niego Jeremiasz: Nie Phassurem nazwał Pan imię twoje, ale strachem zewsząd.
4
Quia hæc dicit Dóminus: Ecce ego dabo te in pavórem, te et omnes amícos tuos: et córruent gládio inimicórum suórum, et óculi tui vidébunt: et omnem Iudam dabo in manum regis Babylónis, et tradúcet eos in Babylónem, et percútiet eos gládio. Bo to mówi Pan: Oto ja dam cię na strach, ciebie i wszystkie przyjacioły twoje: I upadną mieczem nieprzyjaciół swoich, i oczy twoje ujrzą: i wszystkiego Judę dam w rękę króla Babilońskiego: i przeniesie je do Babilonu, i pozabija je mieczem.
5
Et dabo univérsam substántiam civitátis huius, et omnem labórem eius, omnéque prétium, et cunctos thesáuros regum Iuda dabo in manu inimicórum eórum: et dirípient eos, et tollent, et ducent in Babylónem. Dam też wszystkę majętność miasta tego, i wszystkę pracę jego, i wszelkie rzeczy kosztowne, i wszystkie skarby królów Judzkich dam w rękę nieprzyjaciół ich: i rozchwycą je, i zabiorą, i zawiozą do Babilonu.
6
Tu autem Phassur, et omnes habitatóres domus tuæ, íbitis in captivitátem: et in Babylónem vénies, et ibi moriéris, ibíque sepeliéris tu, et omnes amíci tui, quibus prophetásti mendácium. A ty Phassur, i wszyscy obywatele domu tego, pójdziecie w niewolą: i przydziesz do Babilonu, i tam umrzesz, i tam pogrzebion będziesz ty i wszyscy przyjaciele twoi, którymeś prorokował kłamstwo.
7
Seduxísti me Dómine, et sedúctus sum: fórtior me fuísti, et invaluísti: factus sum in derísum tota die, omnes subsánnant me. Zwiodłeś mię Panie, i jestem zwiedzion: mocniejszyś był niźli ja, i przemogłeś: byłem naśmiewiskiem cały dzień, wszyscy się zemnie natrzęsają.
8
Quia iam olim loquor, vocíferans iniquitátem, et vastitátem clámito: et factus est mihi sermo Dómini in oppróbrium, et in derísum tota die. Iż dawno mówię krzycząc złość, a głaszam spustoszenie: i stała mi się mowa Pańska urąganiem i naśmiewiskiem cały dzień.
9
Et dixi: Non recordábor eius, neque loquar ultra in nómine illíus: et factus est in corde meo quasi ignis exǽstuans, clausúsque in óssibus meis: et deféci, ferre non sústinens. I rzekłem: Nie będę go wspominał, ani będę więcej mówił imieniem jego: i była w sercu mojem jako ogień gorejący, i zawarty w kościach moich: i omdlałem nie mogąc znosić.
10
Audívi enim contumélias multórum, et terrórem in circúitu: Persequímini, et persequámur eum: ab ómnibus viris, qui erant pacífici mei, et custodiéntes latus meum: si quo modo decipiátur, et prævaleámus advérsus eum, et consequámur ultiónem ex eo. Bom słyszał potwarz mnogich, i strach w około, prześladujcie a prześladujmy go: od wszystkich mężów, którzy byli w pokoju ze mną, i strzegący boku mego: owa się jako omyli, i przemożemy go, i dostąpiemy pomsty nad nim.
11
Dóminus autem mecum est, quasi bellátor fortis: idcírco qui persequúntur me cadent, et infírmi erunt: confundéntur veheménter, quia non intellexérunt oppróbrium sempitérnum, quod numquam delébitur. Ale Pan jest ze mną, jako wałecznik mocny: przeto, którzy mię prześladują, upadną i osłabieją: zawstydzą się barzo, że nie zrozumieli sromoty wiecznej, która nigdy zgładzona nie będzie.
12
Et tu Dómine exercítuum, probátor iusti, qui vides renes et cor: vídeam quæso ultiónem tuam ex eis: tibi enim revelávi causam meam. A ty Panie zastępów doznawco sprawiedliwego, który widzisz nerki i serce: proszę niech oglądam pomstę twoję nad nimi: bom tobie odkrył sprawę moję.
13
Cantáte Dómino, laudáte Dóminum: quia liberávit ánimam páuperis de manu malórum. Śpiewajcie Panu, chwalcie Pana: bo wybawił duszę ubogiego z ręki złośliwych.
14
Maledícta dies, in qua natus sum: dies, in qua péperit me mater mea, non sit benedícta. Przeklęty dzień, któregom się urodził: dzień, którego mię porodziła matka moja, niech nie będzie błogosławiony.
15
Maledíctus vir, qui annuntiávit patri meo, dicens: Natus est tibi puer másculus: et quasi gáudio lætificávit eum. Przeklęty mąż, który opowiedział ojcu memu rzekąc: Urodził ci się syn mężczyzna, a jako weselem uweselil go.
16
Sit homo ille ut sunt civitátes, quas subvértit Dóminus, et non pœnítuit eum: áudiat clamórem mane, et ululátum in témpore meridiáno: Niech on człowiek będzie jako miasta są, które Pan wywrócił: a nie żal mu było: niech słyszy wołanie rano, i wycie czasu południa:
17
qui non me interfécit a vulva, ut fíeret mihi mater mea sepúlcrum, et vulva eius concéptus ætérnus. Który? mię nie zabił: w żywocie, żeby mi była matka moja grobem, a żywot jej poczęciem wiecznem.
18
Quare de vulva egréssus sum, ut vidérem labórem et dolórem, et consumeréntur in confusióne dies mei? Przeczem wyszedł z żywota, abym widział pracę i boleść, ażeby się skończyły w zawstydzeniu dni moje?
21
1
Verbum, quod factum est ad Ieremíam a Dómino, quando misit ad eum rex Sedecías Phassur fílium Melchíæ, et Sophoníam fílium Maasíæ sacerdótem, dicens: Słowo, które się stało do Jeremiasza od Pana, gdy posłał do niego król Sedecyasz Phassura syna Melchiasza, i Sophoniasza syna Maasiasza kapłana, mówiąc:
2
Intérroga pro nobis Dóminum, quia Nabuchodónosor, rex Babylónis, prœliátur advérsum nos: si forte fáciat Dóminus nobíscum secúndum ómnia mirabília sua, et recédat a nobis. Spytaj o nas Pana, bo Nabuchodonozor król Babiloński walczy przeciwko nam: owa snać Pan uczyni z nami według wszech dziwów swoich, i odciągnie od nas.
3
Et dixit Ieremías ad eos: Sic dicétis Sedecíæ: I rzekł Jeremiasz do nich: Tak powiecie Sedecyaszowi:
4
Hæc dicit Dóminus Deus Israel: Ecce ego convértam vasa belli quæ in mánibus vestris sunt, et quibus vos pugnátis advérsum regem Babylónis, et Chaldǽos, qui óbsident vos in circúitu murórum: et congregábo ea in médio civitátis huius. To mówi Pan Bóg Izraclów: Oto ja obrócę oręża wojenne, które są w rękach waszych, i któremi wy walczycie przeciw królowi Babilońskiemu, i Chaldejczykom, którzy was obiegli około murów: i zgromadzę je w pośród miasta tego.
5
Et debellábo ego vos in manu exténta, et in bráchio forti, et in furóre, et in indignatióne, et in ira grandi. I zwalczę ja was ręką wyciągnioną, i ramieniem mocnem, zapalczywością, rozgniewaniem, i gniewem wielkim.
6
Et percútiam habitatóres civitátis huius, hómines et béstiæ pestiléntia magna moriéntur. I pobiję obywatele miasta tego, ludzie i bydło morem wielkim pomrą.
7
Et post hæc, ait Dóminus, dabo Sedecíam regem Iuda, et servos eius, et pópulum eius, et qui derelícti sunt in civitáte hac a peste, et gládio, et fame, in manu Nabuchodónosor regis Babylónis, et in manu inimicórum eórum, et in manu quæréntium ánimam eórum: et percútiet eos in ore gládii, et non flectétur, neque parcet, nec miserébitur. A potem mówi Pan: Dam Sedecyasza króla Judzkiego, i sługi jego, i lud jego, i którzy pozostali w tcm mieście od moru, i od miecza, i od głodu w rękę Nabuchodonozora króla Babilońskiego, i w rękę nieprzyjaciół ich, i w rękę szukających dusze ich: i pobije je paszczeką miecza: a nie da się ubłagać, ani sfolguje ani się zmiłuje.
8
Et ad pópulum hunc dices: Hæc dicit Dóminus: Ecce ego do coram vobis viam vitæ, et viam mortis. A do ludu tego rzeczesz: To mówi Pan: Oto ja daję przed was drogę żywota, i drogę śmierci.
9
Qui habitáverit in urbe hac moriétur gládio, et fame, et peste: qui autem egréssus fúerit, et transfúgerit ad Chaldǽos, qui óbsident vos, vivet, et erit ei ánima sua quasi spólium. Kto będzie mieszkał w tcm mieście, umrze mieczem, i głodem, i morem, ale kto wynidzie: a uciecze do Chaldejczyków, którzy was obiegli, żyw zostanie, i będzie mu dusza jego jako korzyść.
10
Pósui enim fáciem meam super civitátem hanc in malum, et non in bonum, ait Dóminus: in manu regis Babylónis dábitur, et exúret eam igni. Bom położył oblicze moje na to miasto na złe, a nie na dobre, mówi Pan: w rękę króla Babilońskiego podane będzie, i spali je ogniem.
11
Et dómui regis Iuda: Audíte verbum Dómini, A domowi króla Judzkiego, słuchajcie słowa Pańskiego:
12
domus David, hæc dicit Dóminus: Iudicáte mane iudícium, et erúite vi oppréssum de manu calumniántis: ne forte egrediátur ut ignis indignátio mea, et succendátur, et non sit qui exstínguat, propter malítiam studiórum vestrórum. Domie Dawidów, tomowi Pan: Sądźcie rano sąd, a wyrywajcie gwałtem uciśnionego z ręki potwarce, aby snać nie wyszło jako ogień rozgniewanie moje, a nie zapaliło się: a nie byłoby ktoby ugasił, dla złości spraw waszych.
13
Ecce ego ad te, habitatrícem vallis sólidæ atque campéstris, ait Dóminus: qui dícitis: Quis percútiet nos? et quis ingrediétur domos nostras? Oto ja dla ciebie obywatelko doliny twardej a polnej, mówi Pan: którzy mówicie: Kto nas pobije, a kto wnidzie do domów naszych?
14
Et visitábo super vos iuxta fructum studiórum vestrórum, dicit Dóminus: et succéndam ignem in saltu eius, et devorábit ómnia in circúitu eius. I nawiedzę was według owoców spraw waszych, mówi Pan: i zapalę ogień w lesie jej, i pożrze wszystko około niej.
22
1
Hæc dicit Dóminus: Descénde in domum regis Iuda, et loquéris ibi verbum hoc, To mówi Pan: zstąp do domu króla Judzkiego, a będziesz tam mówił to słowo.
2
et dices: Audi verbum Dómini rex Iuda, qui sedes super sólium David: tu et servi tui, et pópulus tuus, qui ingredímini per portas istas. I rzeczesz: Słuchaj słowa Pańskiego królu Judzki, który siedzisz na stolicy Dawidowej: ty i słudzy twoi, i lud twój, którzy wchodzicie bramami temi.
3
Hæc dicit Dóminus: Fácite iudícium et iustítiam, et liberáte vi oppréssum de manu calumniatóris: et ádvenam, et pupíllum, et víduam nolíte contristáre, neque opprimátis iníque, et sánguinem innocéntem ne effundátis in loco isto. To mówi Pan: Czyńcie pad i sprawiedliwość, a wyzwalajcie gwałtem uciśnionego z ręki potwarce: a przychodnią, i sieroty, i wdowy nie zasmucajcie, ani uciskajcie niesprawiedliwie: a krwie niewinnej nie rozlewajcie na tem miejscu.
4
Si enim faciéntes fecéritis verbum istud, ingrediéntur per portas domus huius reges sedéntes de génere David super thronum eius, et ascendéntes currus et equos, ipsi et servi, et pópulus eórum. Bo jeśli czyniąc uczynicie to słowo, będą, wchodzić bramami domu tego królowie siedzący z rodu Dawidowego na stolicy jego, i wsiadający na wozy i na konie, sami, i słudzy, i lud ich.
5
Quod si non audiéritis verba hæc: in memetípso iurávi, dicit Dóminus, quia in solitúdinem erit domus hæc. Lecz jeśli tych słów nie posłuchacie, przysiągłem sam na się, mówi Pan: że ten dom będzie pustynią.
6
Quia hæc dicit Dóminus super domum regis Iuda: Gálaad tu mihi caput Líbani: si non posúero te solitúdinem, urbes inhabitábiles. Bo to mówi Pan na dom króla Judzkiego: Galaadzie tyś mi głową Libanu: jeśli cię nie uczynię puszczą, miasty nie mieszkalnemi:
7
Et sanctificábo super te interficiéntem virum et arma eius: et succídent eléctas cedros tuas, et præcipitábunt in ignem. I poświęcę na cię zabijającego męża i oręże jego: i wytną wyborne cedry twoje, i zrzucą je w ogień.
8
Et pertransíbunt gentes multæ per civitátem hanc, et dicet unusquísque próximo suo: Quare fecit Dóminus sic civitáti huic grandi? I przejdzie wiele narodów przez to miasto, i rzecze każdy bliźniemu swemu: Dla czego Pan tak uczynił miastu temu wielkiemu?
9
Et respondébunt: Eo quod derelíquerint pactum Dómini Dei sui, et adoráverint deos aliénos, et servíerint eis. A odpowiedzą: Dla tego, że opuścili przymierze Pana Boga swego, a kłaniali się cudzym bogom, i służyli im.
10
Nolíte flere mórtuum, neque lugeátis super eum fletu: plángite eum, qui egréditur, quia non revertétur ultra, nec vidébit terram nativitátis suæ. Nie płaczcie umarłego, ani się nad nim żałobą rozrzewniajcie: płaczcie tego, który wychodzi, bo się już więcej nie wróci, ani ogląda ziemia narodzenia swego.
11
Quia hæc dicit Dóminus ad Sellum fílium Iosíæ regem Iuda, qui regnávit pro Iosía patre suo, qui egréssus est de loco isto: Non revertétur huc ámplius, Bo to mówi Pan do Sellum syna Joziasza króla Judzkiego, który królował miasto Joziasza ojca swego, który wyszedł z tego miejsca: Nie wróci się tu więcej:
12
sed in loco, ad quem tránstuli eum, ibi moriétur, et terram istam non vidébit ámplius. Ale na miejscu, naktórem go przeniósł, tam umrze, a tej ziemie więcej nie ogląda.
13
Væ qui ædíficat domum suam in iniustítia, et cœnácula sua non in iudício: amícum suum ópprimet frustra, et mercédem eius non reddet ei. Biada, który buduje dom swój w niesprawiedliwości, a wieczerniki swe nie w sądzie: bliźniego swego uciska próżno, a zapłaty jego nie płaci mu.
14
Qui dicit: Ædificábo mihi domum latam, et cœnácula spatiósa: qui áperit sibi fenéstras, et facit laqueária cédrina, pingítque sinópide. Który mówi: Zbuduję sobie dom szeroki, i wieczerniki przestrone: który sobie otwarza okna, a czyni stropy cedrowe, i maluje je cynobrem.
15
Numquid regnábis, quóniam confers te cedro? pater tuus numquid non comédit et bibit, et fecit iudícium et iustítiam tunc cum bene erat ei? Izali będziesz królował, iż się równasz cedrowi? ociec twój izali nie jadł i pił, a czynił sąd i sprawiedliwość tedy, gdy się miał dobrze?
16
Iudicávit causam páuperis et egéni in bonum suum: numquid non ídeo quia cognóvit me, dicit Dóminus? Sądził sprawy ubogiego i nędznika na swe dobre: iza i nie przeto, że mię poznał, mówi Pan?
17
Tui vero óculi et cor ad avarítiam, et ad sánguinem innocéntem fundéndum, et ad calúmniam, et ad cursum mali óperis. Ale oczy twoje i serce na łakomstwo i na rozlanie krwie niewinnej, i na potwarz, i na bieganie do złych uczynków.
18
Proptérea hæc dicit Dóminus ad Ióakim, fílium Iosíæ, regem Iuda: Non plangent eum: Væ frater et væ soror: non concrepábunt ei: Væ dómine, et væ ínclyte. Przetoż to mówi Pan do Joakima syna Jozyasza króla Judzkiego: Nie będą go płakać, biada bracie, i biada siostro: nie będą narzekać nad nim: Biada panie, biada wielmożny.
19
Sepultúra ásini sepeliétur, putrefáctus et proiéctus extra portas Ierúsalem. Pogrzebem osiowym pogrzebion będzie, zgniły i wyrzucony za bramy Jeruzalem.
20
Ascénde Líbanum, et clama, et in Basan da vocem tuam: et clama ad transeúntes, quia contríti sunt omnes amatóres tui. Wstąp na Liban, a wołaj: i na Basanie daj głos twój, a wołaj na mimo idące, bo starci są wszyscy miłośnicy twoi.
21
Locútus sum ad te in abundántia tua, et dixísti: Non áudiam: hæc est via tua ab adolescéntia tua, quia non audísti vocem meam. Mówiłem do ciebie w dostatku twoim, i rzekłaś: Nie będę słuchać: tać jest droga twoja z młodości twej, żeś nie słuchała głosu mego.
22
Omnes pastóres tuos pascet ventus, et amatóres tui in captivitátem ibunt: et tunc confundéris, et erubésces ab omni malítia tua. Wszystkie pasterze twoje spasie wiatr, a miłośnicy twoi w niewolą pójdą: a tedy się zawstydzisz, i zasromasz się dla wszelkiej złości twojej.
23
Quæ sedes in Líbano, et nidíficas in cedris, quómodo congemuísti cum veníssent tibi dolóres, quasi dolóres parturiéntis? Która siedzisz na Libanie, a gnieździsz się na Cedrach, jakoś wzdychała, gdy na cię przyszły boleści, jako boleści rodzącej.
24
Vivo ego, dicit Dóminus: quia si fúerit Iechonías fílius Ióakim regis Iuda, ánnulus in manu déxtera mea, inde evéllam eum. Żywię ja mówi Pan: iż choćby był Jechoniasz syn Joakima króla Judzkiego i pierścieniem na prawej ręce mojej, z tamtąd go zerwę.
25
Et dabo te in manu quæréntium ánimam tuam, et in manu quorum tu formídas fáciem, et in manu Nabuchodónosor regis Babylónis, et in manu Chaldæórum. I dam cię w rękę szukających dusze twojej, i w rękę których się twarzy ty lękasz, i w rękę Nabuchodonozora króla Babilońskiego, i w rękę Chaldejczyków.
26
Et mittam te, et matrem tuam, quæ génuit te, in terram aliénam, in qua nati non estis, ibíque moriémini: I zaślę cię i matkę twą, która cię porodziła do cudzej ziemie, gdzieście się nie rodzili, i tam pomrzecie:
27
et in terram, ad quam ipsi levant ánimam suam ut revertántur illuc, non reverténtur. A do ziemie, do której oni podnoszą duszę swą, aby się tam wrócili, nie wrócą się.
28
Numquid vas fíctile atque contrítum vir iste Iechonías? numquid vas absque omni voluptáte? quare abiécti sunt ipse et semen eius, et proiécti in terram, quam ignoravérunt? Izali naczynie gliniane a stłuczone ten mąż Jechoniasz? izali naczynie bez żadnej wdzięczności? czemu odrzuceni, są on sam i nasienie jego, i zagnani do ziemie, której nie znali?
29
Terra, terra, terra, audi sermónem Dómini. Ziemio, ziemio, ziemio słuchaj mowy Pańskiej.
30
Hæc dicit Dóminus: Scribe virum istum stérilem, virum, qui in diébus suis non prosperábitur: nec enim erit de sémine eius vir, qui sédeat super sólium David, et potestátem hábeat ultra in Iuda. To mówi Pan: Napisz męża tego niepłodnego, męża, któremu się nie poszczęści za dni jego: bo nie będzie z nasienia jego mąż, któryby siedział na stolicy Dawidowej, a miał więcej władzą nad Juda.
23
1
Væ pastóribus, qui dispérdunt et dilácerant gregem páscuæ meæ, dicit Dóminus. Biada pasterzom, którzy gubią i rozszarpywają trzodę pastwistka mego, mówi Pan.
2
Ideo hæc dicit Dóminus Deus Israel ad pastóres, qui pascunt pópulum meum: Vos dispersístis gregem meum, et eiecístis eos, et non visitástis eos: ecce ego visitábo super vos malítiam studiórum vestrórum, ait Dóminus. Przeto to mówi Pan Bóg Izraelów do pasterzów, którzy pasą lud mój: Wyście rozprószyli trzodę moję, i wygnaliście je, a nie nawiedzaliście ich: otóż ja nawiedzę na was złość spraw waszych, mówi Pan.
3
Et ego congregábo relíquias gregis mei de ómnibus terris, ad quas eiécero eos illuc: et convértam eos ad rura sua: et crescent et multiplicabúntur. Ja też zgromadzę ostatki trzody mojej ze wszech ziem, do których je wyrzucę: i przywrócę je na grunty ich: i rozpłodzą się, a rozmnożą się.
4
Et suscitábo super eos pastóres, et pascent eos: non formidábunt ultra, et non pavébunt: et nullus quærétur ex número, dicit Dóminus. I postawię nad nimi pasterze, i paść je będą: nie będą się więcej bać ani lękać: a żadnej nie będę szukać z liczby, mówi Pan.
5
Ecce dies véniunt, dicit Dóminus, et suscitábo David germen iustum: et regnábit rex, et sápiens erit: et fáciet iudícium et iustítiam in terra. Oto dni przychodzą, mówi Pan, a wzbudzę Dawidowi płód sprawiedliwy: a będzie królował król, i mądrym będzie, i będzie czynił sąd i sprawiedliwość na ziemi.
6
In diébus illis salvábitur Iuda, et Israel habitábit confidénter: et hoc est nomen quod vocábunt eum, Dóminus iustus noster. W one dni zbawion będzie Juda, a Izrael bezpiecznie mieszkać będzie: a to jest imię, którem go zwać będą: Pan sprawiedliwy nasz.
7
Propter hoc ecce dies véniunt, dicit Dóminus, et non dicent ultra: Vivit Dóminus, qui edúxit fílios Israel de terra Ægýpti: Przetoż oto dni przychodzą, mówi Pan, i nie rzeką więcej: Żywie Pan, który wywiódł syny Izraelowe z ziemie Egiptskiej:
8
sed: Vivit Dóminus, qui edúxit et addúxit semen domus Israel de terra aquilónis, et de cunctis terris, ad quas eiéceram eos illuc, et habitábunt in terra sua. Ale, Żywie Pan, który wywiódł i przywiódł nasienie domu Izraelowego z ziemie Północnej, i ze wszystkich ziem, do którychem je był tam wyrzucił, i będą mieszkać w ziemi swojej.
9
Ad prophétas: Contrítum est cor meum in médio mei, contremuérunt ómnia ossa mea: factus sum quasi vir ébrius, et quasi homo mádidus a vino, a fácie Dómini, et a fácie verbórum sanctórum eius. Do proroków: Skruszyło się serce moje w pośród mnie, zadrżały wszystkie kości moje: stałem się jako mąż pijany, i jako człowiek pijany winem, od oblicza Pańskiego, i od oblicza słów świętych jego.
10
Quia adúlteris repléta est terra, quia a fácie maledictiónis luxit terra, arefácta sunt arva desérti: factus est cursus eórum malus, et fortitúdo eórum dissímilis. Bo się cudzołożniki napełniła ziemia, bo dla złorzeczeństwa płacze ziemia, poschły pastwiska puszczej, stało się bieżenie ich złe, i moc ich nie jako pierwej.
11
Prophéta namque et sacérdos pollúti sunt: et in domo mea invéni malum eórum, ait Dóminus. Bo prorok i kapłan splugawieni są, a w domu moim nalazłem złość ich mówi Pan.
12
Idcírco via eórum erit quasi lúbricum in ténebris: impelléntur enim, et córruent in ea: áfferam enim super eos mala, annum visitatiónis eórum, ait Dóminus. Przeto droga ich, będzie im jako ślizawica w ciemności: bo się poślizną i powalą na niej: bo przywiodę na nie złe, rok nawiedzenia ich, mówi Pan.
13
Et in prophétis Samaríæ vidi fatuitátem: prophetábant in Baal, et decipiébant pópulum meum Israel. I w prorocech Samariej widziałem głupstwo: prorokowali w Baalu, i zwodzili lud mój Izraelski.
14
Et in prophétis Ierúsalem vidi similitúdinem adulterántium, et iter mendácii: et confortavérunt manus pessimórum, ut non converterétur unusquísque a malítia sua: facti sunt mihi omnes ut Sódoma, et habitatóres eius quasi Gomórrha. I w prorocech Jeruzalem widziałem podobieństwo cudzołożących, i drogę kłamstwa: i zmacniali ręce złośników, żeby się nie nawracali każdy od złości swej: stali mi się wszyscy jako Sodoma, a obywatele jego jako Gomorrha.
15
Proptérea hæc dicit Dóminus exercítuum ad prophétas: Ecce ego cibábo eos absínthio, et potábo eos felle: a prophétis enim Ierúsalem egréssa est pollútio super omnem terram. Przetoż to mówi Pan zastępów do proroków: Oto ja nakarmię je piołunem i napoję ich żółcią: bo od proroków Jerozolimskich wyszło splugawienie na wszystką ziemię.
16
Hæc dicit Dóminus exercítuum: Nolíte audíre verba prophetárum, qui prophétant vobis, et decípiunt vos: visiónem cordis sui loquúntur, non de ore Dómini. To mówi Pan zastępów: Nie słuchajcie słów proroków, którzy wam prorokują a zdradzają was: widzenie serca swego mówią, nie z ust Pańskich.
17
Dicunt his, qui blasphémant me: Locútus est Dóminus: Pax erit vobis: et omni, qui ámbulat in pravitáte cordis sui, dixérunt: Non véniet super vos malum. Mówią tym, którzy nie bluźnią: Pan mówił: Pokój wam będzie: i każdemu chodzącemu w przewrotności serca swego, rzekli: Nie przyjdzie na was złe.
18
Quis enim áffuit in consílio Dómini, et vidit et audívit sermónem eius? quis considerávit verbum illíus, et audívit? Bo któż był w radzie Pańskiej, a widział i słyszał słowo jego? kto obaczył słowo jego i wysłuchał?
19
Ecce turbo Domínicæ indignatiónis egrediétur, et tempéstas erúmpens super caput impiórum véniet. Oto wicher Pańskiego zagniewania wynidzie, i burza wypadająca na głowę niezbożników przypadnie.
20
Non revertétur furor Dómini usque dum fáciat, et usque dum cómpleat cogitatiónem cordis sui: in novíssimis diébus intelligétis consílium eius. Nie wróci się zapalczywość Pańska, aż uczyni, i aż wykona mysi serca swego, w ostateczne dni wyrozumiecie radę jego.
21
Non mittébam prophétas, et ipsi currébant: non loquébar ad eos, et ipsi prophetábant. Nie posyłałem proroków, a oni biegali: nie mówiłem do nich, a oni prorokowali.
22
Si stetíssent in consílio meo, et nota fecíssent verba mea pópulo meo, avertíssem útique eos a via sua mala, et a cogitatiónibus suis péssimis. By byli stali w radzie mojej, a oznajmili słowa moje ludowi memu, wżdybych je był odwrócił od drogi ich złej, i od myśli ich złośliwych.
23
Putásne Deus e vicíno ego sum, dicit Dóminus, et non Deus de longe? Mniemasz, żem ja jest Bóg zblizka, a nie Bóg z daleka?
24
Si occultábitur vir in abscónditis, et ego non vidébo eum, dicit Dóminus? numquid non cælum et terram ego ímpleo, dicit Dóminus? Aza się skryje człowiek w skrytościach, a ja go nie ujrzę, mówi Pan? aza nieba i ziemie ja nie napełniam, mówi Pan?
25
Audívi quæ dixérunt prophétæ, prophetántes in nómine meo mendácium, atque dicéntes: Somniávi, somniávi. Słyszałem co mówili prorocy, prorokujący fałsz imieniem mojem, i mówiący: Śniło mi się, śniło mi się.
26
Usquequo istud est in corde prophetárum vaticinántium mendácium, et prophetántium seductiónes cordis sui? I długoż tego będzie w sercu proroków prorokujących kłamstwo, i prorokujących zdrady serca swego:
27
Qui volunt fácere ut obliviscátur pópulus meus nóminis mei propter sómnia eórum, quæ narrat unusquísque ad próximum suum: sicut oblíti sunt patres eórum nóminis mei propter Baal. Którzy chcą uczynić, aby lud mój zapomniał imienia mego dla snów ich, które powiada każdy bliźniemu swemu: jako zapomnieli ojcowie ich imienia mego dla Baala.
28
Prophéta qui habet sómnium, narret sómnium: et qui habet sermónem meum, loquátur sermónem meum vere: quid páleis ad tríticum, dicit Dóminus? Prorok, który ma sen, mccii powiada sen: a który ma mowę moję, niech powiada mowę moję prawdziwie: co plewam do pszenice, mówi Pan?
29
Numquid non verba mea sunt quasi ignis, dicit Dóminus, et quasi málleus cónterens petram? Izali słowa moje nie są jako ogień?, mówi Pan? a jako młot kruszący skałę?
30
Proptérea ecce ego ad prophétas, ait Dóminus, qui furántur verba mea unusquísque a próximo suo. Pzeztoż owom ja na proroki, mówi Pan, którzy kradną słowa moje każdy do bliźniego swego.
31
Ecce ego ad prophétas, ait Dóminus, qui assúmunt linguas suas, et aiunt: Dicit Dóminus. Owom ja na proroki, mówi Pan: którzy biorą języki swoje, i mówią: Mówi Pan.
32
Ecce ego ad prophétas somniántes mendácium, ait Dóminus, qui narravérunt ea, et seduxérunt pópulum meum in mendácio suo, et in miráculis suis: cum ego non misíssem eos, nec mandássem eis, qui nihil profuérunt pópulo huic, dicit Dóminus. Owom ja na proroki, którym się śni kłamstwo, mówi Pan: którzy je powiadali, i zwiedli lud mój kłamstwem swem, i cudami swemi: gdyżem ja ich nie posyłał, anich im rozkazował, którzy nic nie pomogli ludowie temu, mówi Pan.
33
Si ígitur interrogáverit te pópulus iste, vel prophéta, aut sacérdos, dicens: Quod est onus Dómini? dices ad eos: Vos estis onus: proíciam quippe vos, dicit Dóminus. A tak, jeśli cię zapyta ten lud, abo prorok, abo kapłan, mówiąc: Co jest za brzemię Pańskie? rzeczesz do nich: Wyście brzemię: abowiem porzucę was, mówi Pan.
34
Et prophéta, et sacérdos, et pópulus qui dicit: Onus Dómini: visitábo super virum illum, et super domum eius. A prorok, i kapłan, i lud, który mówi, brzemię Pańskie: nawiedzę męża onego, i dom jego.
35
Hæc dicétis unusquísque ad próximum, et ad fratrem suum: Quid respóndit Dóminus? et quid locútus est Dóminus? To powiecie każdy do bliźniego, i brata swego: Co Pan odpowiedział? i co Pan mówił?
36
Et onus Dómini ultra non memorábitur: quia onus erit unicuíque sermo suus: et pervertístis verba Dei vivéntis, Dómini exercítuum Dei nostri. A brzemię Pańskie nie będzie więcej wspominane: bo brzemieniem będzie każdemu mowa jego: i wywróciliście? słowa Boga żywiącego, Pana zastępów Boga naszego.
37
Hæc dices ad prophétam: Quid respóndit tibi Dóminus? et quid locútus est Dóminus? Tak rzeczesz do proroka: Coc Pan odpowiedział, a co mówił Pan?
38
Si autem onus Dómini dixéritis: propter hoc hæc dicit Dóminus: Quia dixístis sermónem istum: Onus Dómini: et misi ad vos, dicens: Nolíte dícere: Onus Dómini: Lecz jeśli mówić będziecie, brzemię Pańskie: dla tego to mówi Pan: Ponieważeście rzekli mowę tę: Brzemię Pańskie, a posiałem do was rzekąc: Nie mówcie, brzemię Pańskie.
39
proptérea ecce ego tollam vos portans, et derelínquam vos, et civitátem, quam dedi vobis et pátribus vestris, a fácie mea. Przetoż oto ja porwę was niosąc: i puszczę was, i miasto, którem dał wam i ojcom waszym od oblicza mego.
40
Et dabo vos in oppróbrium sempitérnum, et in ignomíniam ætérnam, quæ numquam oblivióne delébitur. I dam was na urąganie wiekuiste, i na sromotę wieczną, która nigdy nie będzie zapomniana.
24
1
Osténdit mihi Dóminus: et ecce duo cálathi pleni ficis, pósiti ante templum Dómini, postquam tránstulit Nabuchodónosor rex Babylónis Iechoníam fílium Ióakim, regem Iuda, et príncipes eius, et fabrum, et inclusórem de Ierúsalem, et addúxit eos in Babylónem. Ukazał mi Pan: A oto dwa kosza pełne fig postawione przed kościołem Pańskim, potem gdy zaprowadził Nabuchodonozor król Babiloński Jechoniasza syna Joakima króla Judzkiego, i książęta jego, i rzemieślniki, i oboźne, z Jeruzalem, i zawiódł je do Babilonu.
2
Cálathus unus ficus bonas habébat nimis, ut solent ficus esse primi témporis: et cálathus unus ficus habébat malas nimis, quæ cómedi non póterant, eo quod essent malæ. Kosz jeden miał figi barzo dobre, jako bywają figi ranę, a drugi kosz miał figi barzo złe, których jeść nie możno, przeto iż były złe.
3
Et dixit Dóminus ad me: Quid tu vides Ieremía? Et dixi : Ficus, ficus bonas, bonas valde : et malas, malas valde: quæ cómedi non possunt, eo quod sint malæ. I rzekł Pan do mnie: Co ty widzisz Jeremiaszu? i rzekłem: Figi, figi dobre, barzo dobre, i złe, barzo złe, których jeść nie mogą, przeto iż są złe.
4
Et factum est verbum Dómini ad me, dicens: I stało się słowo Pańskie do mnie, mówiąc: To mówi Pan Bóg Izraelski:
5
Hæc dicit Dóminus Deus Israel: Sicut ficus hæ bonæ, sic cognóscam transmigratiónem Iuda, quam emísi de loco isto in terram Chaldæórum, in bonum. Jako te figi dobre, tak poznam zaprowadzenie Judzkie, którem wypuścił z tego miejsca do ziemie Chaldejskiej, na dobre.
6
Et ponam óculos meos super eos ad placándum, et redúcam eos in terram hanc: et ædificábo eos, et non déstruam: et plantábo eos, et non evéllam. I położę oczy moje na nie ku zlitowaniu, i wrócę je do tej ziemie: i zbuduję je, a nie skażę: i wszczepię je, a nie wyrwę.
7
Et dabo eis cor ut sciant me, quia ego sum Dóminus: et erunt mihi in pópulum, et ego ero eis in Deum, quia reverténtur ad me in toto corde suo. I dam im serce, aby mię znali, żem ja jest Pan: I będą mi ludem, a ja im będę Bogiem: bo się nawrócą do mnie całem sercem swojem.
8
Et sicut ficus péssimæ, quæ cómedi non possunt, eo quod sint malæ, hæc dicit Dóminus: Sic dabo Sedecíam regem Iuda, et príncipes eius, et réliquos de Ierúsalem, qui remansérunt in urbe hac, et qui hábitant in terra Ægýpti. A jako figi złe, których jeść nic mogą, przeto że są złe, to mówi Pan, tak dam Sedechiasza króla Judzkiego, i książęta jego, i pozostali z Jeruzalem, którzy zostali w tem mieście, i którzy mieszkają w ziemi Egiptskiej.
9
Et dabo eos in vexatiónem, afflictionémque ómnibus regnis terræ: in oppróbrium, et in parábolam, et in provérbium, et in maledictiónem in univérsis locis, ad quæ eiéci eos. I dam je na utrapienie, i na udręczeni wszystkim królestwom ziemskim, na hańbę, i na przypowieść, i na przysłowie, i na przeklęctwo po wszystkich miejscach, do którychem je wygnał.
10
Et mittam in eis gládium, et famem, et pestem: donec consumántur de terra, quam dedi eis, et pátribus eórum. Poślę też na nie miecz, i głód, i mór: aż będą wytraceni z Ziemie, którąm dał im, i ojcom ich.
25
1
Verbum, quod factum est ad Ieremíam de omni pópulo Iuda, in anno quarto Ióakim fílii Iosíæ regis Iuda (ipse est annus primus Nabuchodónosor regis Babylónis), Słowo, które się stało do Jeremiasza o wszystkim ludu Judzkim, roku czwartego Joakima syna Jozyaszowego króla Judzkiego (ten jest pierwszy rok Nabuchodonozora króla Babilońskiego).
2
quod locútus est Ieremías prophéta ad omnem pópulum Iuda, et ad univérsos habitatóres Ierúsalem, dicens: Które mówił Jeremiasz prorok do wszego ludu Judzkiego i do wszedł obywatelów Jerozolimskich, rzekąc:
3
A tertiodécimo anno Iosíæ fílii Amon regis Iuda, usque ad diem hanc, iste tértius et vigésimus annus, factum est verbum Dómini ad me, et locútus sum ad vos, de nocte consúrgens et loquens, et non audístis. Od trzynastego roku Jozyasza syna Ammon króla Judzkiego aż do dnia tego, ten jest trzeci i dwudziesty rok, stało się słowo Pańskie do mnie, i mawiałem do was rano wstawając, i mówiąc: a nie słuchaliście.
4
Et misit Dóminus ad vos omnes servos suos prophétas, consúrgens dilúculo, mitténsque: et non audístis, neque inclinástis aures vestras ut audirétis, I posłał Pan do was wszystkie sługi swe proroki, wstając rano, i posyłając, a nie słuchaliście, aniście nachylali uszu waszych, abyście słuchali,
5
cum díceret: Revertímini unusquísque a via sua mala, et a péssimis cogitatiónibus vestris: et habitábitis in terra, quam dedit Dóminus vobis, et pátribus vestris, a sǽculo et usque in sǽculum. Gdy mówił: Wróćcie się każdy od drogi swojej złej, i od złościwych myśli waszych: a będziecie mieszkać w ziemi, którą Pan dał wam i ojcom waszym, od wieku aż do wieku.
6
Et nolíte ire post deos aliénos, ut serviátis eis, adoretísque eos: neque me ad iracúndiam provocétis in opéribus mánuum vestrárum, et non afflígam vos. A nic chodźcie za bogi cudzemi, abyście im służyli i kłaniali się im: ani mię do gniewu przywódźcie uczynkami rąk waszych: a nie będę was trapił.
7
Et non audístis me, dicit Dóminus, ut me ad iracúndiam provocarétis in opéribus mánuum vestrárum, in malum vestrum. Lecz nie usłuchaliście mię, mówi Pan, abyście mię do gniewu przywodzili uczynkami rąk waszych na swe złe.
8
Proptérea hæc dicit Dóminus exercítuum: Pro eo quod non audístis verba mea, Dla tego to mówi Pan zastępów: Przeto, iżeście nie słuchali słów moich:
9
ecce ego mittam et assúmam univérsas cognatiónes aquilónis, ait Dóminus, et Nabuchodónosor regem Babylónis servum meum: et addúcam eos super terram istam, et super habitatóres eius, et super omnes natiónes, quæ in circúitu illíus sunt: et interfíciam eos, et ponam eos in stupórem et in síbilum, et in solitúdines sempitérnas. Oto ja poślę i pobiorę wszystkie narody północne, mówi Pan, i Nabuchodonozora króla Babilońskiego sługę mego, i przywiodę je na tę ziemię, i na obywatele jej, i na wszystkie narody, które są około niej: i pozabijam je, i położę je zdumieniem i świstaniem, i pustyniami wiecznemi.
10
Perdámque ex eis vocem gáudii, et vocem lætítiæ, vocem sponsi, et vocem sponsæ, vocem molæ, et lumen lucérnæ. I wytracę z nich głos wesela, i głos radości, głos oblubieńca, i głos oblubienice, głos żarn, i światło kagańcowe.
11
Et erit univérsa terra hæc in solitúdinem, et in stupórem: et sérvient omnes gentes istæ regi Babylónis septuagínta annis. I będzie wszystka ta ziemia spustoszeniem, i zdumieniem: i służyć będą te wszystkie narody królowi Babilońskiemu siedmdziesiąt lat.
12
Cumque impléti fúerint septuagínta anni, visitábo super regem Babylónis, et super gentem illam, dicit Dóminus, iniquitátem eórum, et super terram Chaldæórum: et ponam illam in solitúdines sempitérnas. A gdy się wypełnią siedmdziesiąt lat, nawiedzę na królu Babilońskim i na narodzie onym, mówi Pan, nieprawość ich, i na ziemi Chaldejskiej: i położę na pustynie wieczne.
13
Et addúcam super terram illam ómnia verba mea, quæ locútus sum contra eam, omne quod scriptum est in libro isto, quæcúmque prophetávit Ieremías advérsum omnes gentes: I przywiodę na onę ziemię, wszystkie słowa moje, którem mówił przeciwko niej, wszystko co napisano w tych księgach, cokolwiek prorokował Jeremiasz przeciw wszem narodom.
14
quia serviérunt eis, cum essent gentes multæ, et reges magni: et reddam eis secúndum ópera eórum, et secúndum facta mánuum suárum. Bo służyli im, gdy byli narodowie mnodzy i królowie wielcy: a oddam im według uczynków ich, i według spraw rąk ich.
15
Quia sic dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Sume cálicem vini furóris huius de manu mea, et propinábis de illo cunctis géntibus, ad quas ego mittam te. Bo tak mówi Pan zastępów Bóg Izraelów: Weźmi kubek wina zapalczywości tej z ręki mojej: a poczęstujesz mm wszystkie narody, do których ja ciebie poślę.
16
Et bibent, et turbabúntur, et insánient a fácie gládii, quem ego mittam inter eos. I napiją się: i strwożą się, i szaleć będą od oblicza miecza, który ja puszczę między nie.
17
Et accépi cálicem de manu Dómini, et propinávi cunctis géntibus, ad quas misit me Dóminus: I wziąłem kubek z ręki Pańskiej, i poczęstowałem wszystkie narody, do których mię Pan posłał,
18
Ierúsalem, et civitátibus Iuda, et régibus eius, et princípibus eius: ut darem eos in solitúdinem, et in stupórem, et in síbilum, et in maledictiónem, sicut est dies ista: Jeruzalem i miasta Juda, i króle jego, i książęta jego, abych je dał spustoszeniem, i zdumieniem, i świstaniem, i przeklęctwem, jako jest ten dzień:
19
Pharaóni regi Ægýpti, et servis eius, et princípibus eius, et omni pópulo eius: Pharaona króla Egiptskiego, i sługi jego, i książęta jego, i wszystek lud jego.
20
et univérsis generáliter: cunctis régibus terræ Ausítidis, et cunctis régibus terræ Philísthiim, et Ascalóni, et Gazæ, et Accaron, et relíquiis Azóti, I wszystkie w obec: wszystkie króle ziemie Ausytskiej, i wszystkie króle ziemie Philistyńskiej, i Askalona, i Gazę, i Akkarona, i ostatki Azotu,
21
et Idumǽæ, et Moab, et fíliis Ammon: I Idumeą, i Moaba, i syny Ammon:
22
et cunctis régibus Tyri, et univérsis régibus Sidónis, et régibus terræ insulárum, qui sunt trans mare: I wszystkie króle Tyrskie, i wszystkie króle Sydońskie: i króle ziemie wysep, którzy są za morzem.
23
et Dedan, et Thema, et Buz, et univérsis, qui attónsi sunt in comam: I Dedan, i Themę, i Buz, i wszystkie, którzy się golą na długi włos:
24
et cunctis régibus Arábiæ, et cunctis régibus occidéntis, qui hábitant in desérto: I wszystkie króle Arabskie, i wszystkie króle Zachodnie, którzy mieszkają na puszczy.
25
et cunctis régibus Zambri, et cunctis régibus Elam, et cunctis régibus Medórum: I wszystkie króle Zambri, i wszystkie króle Elam, i wszystkie króle Medów:
26
cunctis quoque régibus aquilónis, de prope et de longe, unicuíque contra fratrem suum: et ómnibus regnis terræ, quæ super fáciem eius sunt: et rex Sesach bibet post eos. I wszystkie króle Północne, zbliża i zdala, każdego przeciw bratu jego: i wszystkie królestwa ziemie, które są na niej: a król Sesach będzie pił po nich.
27
Et dices ad eos: Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Bíbite, et inebriámini, et vómite: et cádite, neque surgátis a fácie gládii, quem ego mittam inter vos. I rzeczesz do nich: To mówi Pan zastępów Bóg Izraelów: Pijcie, a upijcie się, i wracajcie: a padajcie, i nie wstajcie od oblicza miecza, który ja puszczę między was.
28
Cumque nolúerint accípere cálicem de manu tua ut bibant, dices ad eos: Hæc dicit Dóminus exercítuum: Bibéntes bibétis: A gdy nie będą chcieli wziąć kubka z ręki twej, aby pili, rzeczesz do nich: To mówi Pan zastępów: Pijąc pić będziecie.
29
quia ecce in civitáte, in qua invocátum est nomen meum, ego incípiam afflígere, et vos quasi innocéntes et immúnes éritis? non éritis immúnes: gládium enim ego voco super omnes habitatóres terræ, dicit Dóminus exercítuum. Bo oto w mieście, w którem wzywano imienia mego ja pocznę trapić, a wy jako bez winy i bez kaźni będziecie? nie będziecie bez kaźni: bo ja miecz przywiodę na wszystkie obywatele ziemie, mówi Pan zastępów.
30
Et tu prophetábis ad eos ómnia verba hæc, et dices ad illos: Dóminus de excélso rúgiet, et de habitáculo sancto suo dabit vocem suam: rúgiens rúgiet super decórem suum: celéuma quasi calcántium concinétur advérsus omnes habitatóres terræ. A ty będziesz prorokował do nich wszystkie te słowa, i rzeczesz do nich: Pan z wysoka zaryczy, a z mieszkania swego świętego głos swój wypuści: rycząc zaryczy nad ozdobą swoją: pobudkę jako tłoczących opiewać będą przeciw wszystkim obywatelom ziemie.
31
Pervénit sónitus usque ad extréma terræ, quia iudícium Dómino cum géntibus: iudicátur ipse cum omni carne, ímpios trádidi gládio, dicit Dóminus. Doszedł krzyk aż do kończyn ziemie: bo sąd Panu z narody, on się sądzi ze wszem ciałem, niezbożne podałem pod miecz, mówi Pan.
32
Hæc dicit Dóminus exercítuum: Ecce afflíctio egrediétur de gente in gentem, et turbo magnus egrediétur a summitátibus terræ. To mówi Pan zastępów: Oto udręczenie wynidzie od narodu do narodu: i wicher wielki powstanie od kończyn ziemie.
33
Et erunt interfécti Dómini in die illa, a summo terræ usque ad summum eius: non plangéntur, et non colligéntur, neque sepeliéntur: in sterquilínium super fáciem terræ iacébunt. I będą pobici Pańscy dnia onego od kraju ziemie, aż do kraju jej: nie będą ich płakać, ani zbierać, ani pogrzebać: jako gnój po ziemi leżeć będą.
34
Ululáte pastóres, et clamáte, et aspérgite vos cínere, optimátes gregis: quia compléti sunt dies vestri ut interficiámini, et dissipatiónes vestræ, et cadétis quasi vasa pretiósa. Wyjcie pasterze, i wołajcie: a posypcie się popiołem przedniejszy między trzodą: bo się wypełniły dni wasze, aby was pobito: i rozprószenia wasze, i upadniecie jako naczynie drogie.
35
Et períbit fuga a pastóribus, et salvátio ab optimátibus gregis. I zginie uciekanie od pasterzów, i zbawienie od przednie j szych z trzody.
36
Vox clamóris pastórum, et ululátus optimátum gregis: quia vastávit Dóminus páscua eórum. Głos wołania pasterzów, i wycia przedniejszych między trzodą: iż Pan spustoszył pastwiska ich.
37
Et conticuérunt arva pacis a fácie iræ furóris Dómini. I umilkły pastwiska pokoju od oblicza gniewu zapalczywości Pańskiej.
38
Derelíquit quasi leo umbráculum suum, quia facta est terra eórum in desolatiónem a fácie iræ colúmbæ, et a fácie iræ furóris Dómini. Opuścił jako lew kuczkę swoję, iż została ziemia ich spustoszona od oblicza gniewu gołębice, i od oblicza gniewu zapalczywości Pańskiej.
26
1
In princípio regni Ióakim fílii Iosíæ regis Iuda, factum est verbum istud a Dómino, dicens: Na początku królestwa Joakima syna Jozyaszowego króla Judzkiego stało się to słowo od Pana, mówiąc:
2
Hæc dicit Dóminus: Sta in átrio domus Dómini, et loquéris ad omnes civitátes Iuda, de quibus véniunt ut adórent in domo Dómini, univérsos sermónes, quos ego mandávi tibi ut loquáris ad eos: noli subtráhere verbum, To mówi Pan: Stań w sieni domu Pańskiego, a będziesz mówił do wszystkich miast Judzkich, z których przychodzą kłaniać się w domu Pańskim, wszystkie mowy, którem ja tobie rozkazał, abyś mówił do nich: nie ujmuj słowa.
3
si forte áudiant, et convertántur unusquísque a via sua mala: et pœníteat me mali, quod cógito fácere eis propter malítiam studiórum eórum. Jeśli snać usłuchają i nawrócą się każdy od drogi swej złej: a żal mi będzie złego, które im myślę uczynić dla złości spraw ich.
4
Et dices ad eos: Hæc dicit Dóminus: Si non audiéritis me, ut ambulétis in lege mea, quam dedi vobis, I rzeczesz do nich: To mówi Pan: Jeśli mię nie usłuchacie, żebyście chodzili w zakonie moim, którym wam dał.
5
ut audiátis sermónes servórum meórum prophetárum, quos ego misi ad vos de nocte consúrgens, et dírigens, et non audístis: Żebyście słuchali mów sług moich proroków, którem ja posyłał do was w nocy wstając i posyłając, a nie słuchaliście:
6
dabo domum istam sicut Silo, et urbem hanc dabo in maledictiónem cunctis géntibus terræ. Dam ten dom jako Silo, i to miasto dam na przeklęctwo wszystkim narodom ziemskim.
7
Et audiérunt sacerdótes, et prophétæ, et omnis pópulus Ieremíam loquéntem verba hæc in domo Dómini. I usłyszeli kapłani, i prorocy, i wszystek lud Jeremiasza mówiącego te słowa w domu Pańskim.
8
Cumque complésset Ieremías loquens ómnia, quæ præcéperat ei Dóminus ut loquerétur ad univérsum pópulum, apprehendérunt eum sacerdótes, et prophétæ, et omnis pópulus, dicens: Morte moriátur. A gdy dokończył Jeremiasz mówić wszystko, co mu był Pan rozkazał, aby mówił do wszego ludu: poimali go kapłani i prorocy, i wszystek lud mówiąc: Śmiercią niech umrze.
9
Quare prophetávit in nómine Dómini, dicens: Sicut Silo erit domus hæc, et urbs ista desolábitur, eo quod non sit habitátor? Et congregátus est omnis pópulus advérsus Ieremíam in domo Dómini. Czemu prorokował imieniem Pańskiem, mówiąc: Jako Silo będzie ten dom: i to miasto spustoszeje dla tego, że nie będzie obywatela? I zebrał się wszystek lud na Jeremiasza w domu Pańskim.
10
Et audiérunt príncipes Iuda verba hæc, et ascendérunt de domo regis in domum Dómini, et sedérunt in intróitu portæ domus Dómini novæ. I usłyszeli książęta Judzkie te słowa i wstąpili z domu królewskiego do domu Pańskiego, i usiedli w weszciu nowej bramy domu Pańskiego.
11
Et locúti sunt sacerdótes et prophétæ ad príncipes, et ad omnem pópulum, dicéntes: Iudícium mortis est viro huic: quia prophetávit advérsus civitátem istam, sicut audístis áuribus vestris. I mówili kapłani i prorocy do książąt, i do wszego ludu rzekąc: Sąd śmierci jest mężowi temu: bo prorokował przeciw temu miastu, jakoście słyszeli uszyma swemi.
12
Et ait Ieremías ad omnes príncipes, et ad univérsum pópulum, dicens: Dóminus misit me ut prophetárem ad domum istam, et ad civitátem hanc, ómnia verba quæ audístis. I rzekł Jeremiasz do wszech książąt, i do wszego ludu mówiąc: Pan mię posłał, abym prorokował na ten dom, i na to miasto wszystkie słowa, któreście słyszeli.
13
Nunc ergo bonas fácite vias vestras et stúdia vestra, et audíte vocem Dómini Dei vestri: et pœnitébit Dóminum mali, quod locútus est advérsum vos. Teraz tedy dobre czyńcie drogi wasze, i sprawy wasze, a słuchajcie głosu Pana Boga waszego: i będzie żal Panu złego, które mówił przeciwko wam
14
Ego autem ecce in mánibus vestris sum: fácite mihi quod bonum et rectum est in óculis vestris: A ja otom jest w ręku waszych: czyńcie ze mną co dobre i prawe jest w oczach waszych.
15
verúmtamen scitóte et cognóscite quod si occidéritis me, sánguinem innocéntem tradétis contra vosmetípsos, et contra civitátem istam, et habitatóres eius: in veritáte enim misit me Dóminus ad vos, ut lóquerer in áuribus vestris ómnia verba hæc. Wszakoż wiedzcie i poznajcie, że jeśli mię zabijecie, krew niewinną wydacie przeciw samym sobie, i przeciw miastu temu, i obywatelom jego. Bo prawdziwie Pan mię posłał do was, abych mówił w uszy wasze te wszystkie słowa.
16
Et dixérunt príncipes, et omnis pópulus, ad sacerdótes, et ad prophétas: Non est viro huic iudícium mortis, quia in nómine Dómini Dei nostri locútus est ad nos. I rzekli książęta i wszystek lud do kapłanów, i do proroków: Niemasz temu mężowi sądu śmierci: bo imieniem Pana Boga naszego, mówił do nas.
17
Surrexérunt ergo viri de senióribus terræ, et dixérunt ad omnem cœtum pópuli, loquéntes: Wstali tedy mężowie z starszych ziemie, i mówili do wszego zgromadzenia ludzi, rzeąc:
18
Michǽas de Morásthi fuit prophéta in diébus Ezechíæ regis Iuda, et ait ad omnem pópulum Iuda, dicens: Hæc dicit Dóminus exercítuum: Sion quasi ager arábitur, et Ierúsalem in acérvum lápidum erit, et mons domus in excélsa silvárum. Micheasz z Morasthy był prorokiem za dni Ezechiasza króla Judzkiego, i mówił do wszego ludu Judzkiego rzekąc: To mówi Pan zastępów: Sion jako pole oran będzie: a Jeruzalem będzie gromadą kamienia: a góra domu wysokością lasów.
19
Numquid morte condemnávit eum Ezechías rex Iuda, et omnis Iuda? numquid non timuérunt Dóminum, et deprecáti sunt fáciem Dómini: et pœnítuit Dóminum mali, quod locútus fúerat advérsum eos? Itaque nos fácimus malum grande contra ánimas nostras. Izali skazał go na śmierć Ezechiasz król Judzki, i wszystek Juda? izali się nie bali Pana, i nic błagali oblicza Pańskiego: i żal było Panu złego, które był rzekł przeciwko im? A tak my czynimy wielkie złe przeciw duszam naszym.
20
Fuit quoque vir prophétans in nómine Dómini, Urías fílius Sémei de Cariathíarim, et prophetávit advérsus civitátem istam, et advérsus terram hanc, iuxta ómnia verba Ieremíæ. Był tez mąż, który prorokował w imię Pańskie Uriasz syn Semei, z Kariathiarim: i prorokował przeciw temu miastu, i przeciw tej ziemi podług wszystkich słów Jeremiaszowych.
21
Et audívit rex Ióakim, et omnes poténtes, et príncipes eius verba hæc: et quæsívit rex interfícere eum. Et audívit Urías, et tímuit, fugítque et ingréssus est Ægýptum. I usłyszał król Joakim, i wszyscy możni, i książęta jego te słowa: i szukał go król zabić. I usłyszał Uriasz, i bał się, i uciekł, i wszedł do Egiptu.
22
Et misit rex Ióakim viros in Ægýptum, Elnathan fílium Achobor, et viros cum eo, in Ægýptum. I posłał król Joakim męże do Egiptu, Elnathan syna Achobor, i męże z nim do Egiptu.
23
Et eduxérunt Uríam de Ægýpto, et adduxérunt eum ad regem Ióakim, et percússit eum gládio: et proiécit cadáver eius in sepúlcris vulgi ignóbilis. I wywiedli Uriasza z Egiptu, i przywiedli go do króla Joakima, i zabił go mieczem, i wrzucił trupa jego do grobów gminu pospolitego.
24
Igitur manus Ahicam fílii Saphan fuit cum Ieremía, ut non traderétur in manus pópuli, et interfícerent eum. A tak ręka Achikama, syna Saphan była z Jeremiaszem, aby go nie wydano, w ręce ludu, i nie był zabit.
27
1
In princípio regni Ióakim fílii Iosíæ regis Iuda, factum est verbum istud ad Ieremíam a Dómino, dicens: Na początku królestwa Joakima syna Jozyaszowego króla Judzkiego, stało się to słowo do Jeremiasza od Pana, mówiąc:
2
Hæc dicit Dóminus ad me: Fac tibi víncula et caténas, et pones eas in collo tuo. To mówi Pan do mnie: Uczyń sobie okowy i łańcuchy: a włożysz je na szyję twoję.
3
Et mittes eas ad regem Edom, et ad regem Moab, et ad regem filiórum Ammon, et ad regem Tyri, et ad regem Sidónis: in manu nuntiórum, qui venérunt Ierúsalem ad Sedecíam regem Iuda. I poślesz je do króla Edom, i do króla Moab, i do króla synów Ammon, i do króla Tyru, i do króla Sidonu: przez ręce posłów, którzy przyjechali do Jeruzalem do Sedechiasza króla Judzkiego.
4
Et præcípies eis ut ad dóminos suos loquántur: Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Hæc dicétis ad dóminos vestros: I przykażesz i, aby do panów swych mówili: To mówi Pan zastępów Bóg Izraelski: To rzeczecie do panów waszych.
5
Ego feci terram, et hómines, et iuménta, quæ sunt super fáciem terræ, in fortitúdine mea magna, et in bráchio meo exténto: et dedi eam ei, qui plácuit in óculis meis. Jam uczynił ziemię i ludzie, i zwierzęta, które są na ziemi, siłą moją wielką, i ramieniem mojem wyciągnionem: i dałem ją temu, który się podobał w oczach moich.
6
Et nunc ítaque ego dedi omnes terras istas in manu Nabuchodónosor regis Babylónis servi mei: ínsuper et béstias agri dedi ei, ut sérviant illi. A tak i teraz jam dał te wszystkie ziemie w rękę Nabuchodonozora króla Babilońskiego sługi mego: nadto i zwierzęta polne dałem mu, aby mu służyły.
7
Et sérvient ei omnes gentes, et fílio eius, et fílio fílii eius: donec véniat tempus terræ eius et ipsíus: et sérvient ei gentes multæ, et reges magni. I będą mu służyć wszyscy narodowie, i synowi jego, i synowi syna jego, aż przydzie czas ziemie jego, i jego samego: i będą mu służyć mnodzy narodowie, i wielcy królowie.
8
Gens autem et regnum, quod non servíerit Nabuchodónosor regi Babylónis, et quicúmque non curváverit collum suum sub iugo regis Babylónis, in gládio, et in fame, et in peste visitábo super gentem illam, ait Dóminus: donec consúmam eos in manu eius. A naród i królestwo, któreby nie służyło Nabuchodonozorowi królowi Babilońskiemu, i ktobykolwiek nie schylił szyje swej pod jarzmo króla Babilońskiego, mieczem, i głodem, i powietrzem nawiedzę naród, on, mówi Pan: aż ich dokonam w ręce jego.
9
Vos ergo nolíte audíre prophétas vestros, et divínos, et somniatóres, et áugures, et maléficos, qui dicunt vobis: Non serviétis regi Babylónis. A tak wy nie słuchajcie proroków waszych, i wieszczków, i widosnów, i wróżków, i czarowników, którzy wam mówią: Nie będziecie służyć królowi Babilońskiemu.
10
Quia mendácium prophétant vobis: ut longe vos fáciant de terra vestra, et eíciant vos, et pereátis. Bo wam prorokują kłamstwo, aby was oddalili od ziemie waszej, i żeby was wyrzucili: żebyście zginęli.
11
Porro gens, quæ subiécerit cervícem suam sub iugo regis Babylónis, et servíerit ei: dimíttam eam in terra sua, dicit Dóminus, et colet eam, et habitábit in ea. Ale naród, który podda szyję swą pod jarzmo króla Babilońskiego, a będzie mu służył, zostawię ji w ziemi jego, mówi Pan: i będzie ją sprawował, i będzie mieszkał w niej.
12
Et ad Sedecíam regem Iuda locútus sum secúndum ómnia verba hæc, dicens: Subícite colla vestra sub iugo regis Babylónis, et servíte ei, et pópulo eius, et vivétis. A do Sedechiasza króla Judzkiego, mówiłem podług tych słów wszystkich, rzekąc: Poddajcie szyją waszą pod jarzmo króla Babilońskiego, a służcie mu, i ludowi jego, a żyć będziecie.
13
Quare moriémini tu et pópulus tuus gládio, et fame, et peste, sicut locútus est Dóminus ad gentem, quæ servíre nolúerit regi Babylónis? Przecz umieracie ty i lud twój mieczem, i głodem, i morem, jako mówił Pan do narodu, który nie będzie chciał służyć królowi Babilońskiemu?
14
Nolíte audíre verba prophetárum dicéntium vobis: Non serviétis regi Babylónis: quia mendácium ipsi loquúntur vobis. Nie słuchajcie słów proroków mówiących wam: Nie będziecie służyć królowi Babilońskiemu: bo oni wam fałsz powiadają.
15
Quia non misi eos, ait Dóminus, et ipsi prophétant in nómine meo mendáciter: ut eíciant vos, et pereátis tam vos, quam prophétæ, qui vaticinántur vobis. Bom ich nie posyłał, mówi Pan: a oni prorokują w imię moje fałszywie: aby was wyrzucili, żebyście zginęli, tak wy, jako i prorocy, którzy wam prorokują.
16
Et ad sacerdótes, et ad pópulum istum locútus sum, dicens: Hæc dicit Dóminus: Nolíte audíre verba prophetárum vestrórum, qui prophétant vobis, dicéntes: Ecce vasa Dómini reverténtur de Babylóne nunc cito, mendácium enim prophétant vobis. Do kapłanów też i do ludu tego mówiłem rzekąc: To mówi Pan: Nie słuchajcie słów proroków waszych, którzy wam prorokują, mówiąc: Oto naczynia Pańskie przywrócone będą z Babilonu teraz prędko: bo wam fałsz prorokują.
17
Nolíte ergo audíre eos, sed servíte regi Babylónis, ut vivátis: quare datur hæc cívitas in solitúdinem? Przetoż nie słuchajcie ich, ale służcie królowi Babilońskiemu, abyście żyli. Czemu dajecie to miasto na spustoszenie?
18
Et si prophétæ sunt, et est verbum Dómini in eis: occúrrant Dómino exercítuum, ut non véniant vasa, quæ derelícta fúerant in domo Dómini, et in domo regis Iuda, et in Ierúsalem, in Babylónem. A jeśli są prorokami, a jest u nich słowo Pańskiej niech zabieżą Panu zastępów, aby naczynia, które pozostały w domu Pańskim, i w domu króla Judzkiego, i w Jeruzalem, nie przyszły do Babilonu.
19
Quia hæc dicit Dóminus exercítuum ad colúmnas, et ad mare, et ad bases, et ad réliqua vasórum, quæ remansérunt in civitáte hac: Bo to mówi Pan zastępów do słupów, i do morza, i do podstawków, i do ostatka naczynia które pozostało w tem mieście:
20
quæ non tulit Nabuchodónosor rex Babylónis, cum transférret Iechoníam fílium Ióakim regem Iuda de Ierúsalem in Babylónem, et omnes optimátes Iuda et Ierúsalem. Których nie pobrał Nabuchodonozor król Babiloński, gdy przeniósł Jechoniasza króla syna Joakima króla Judzkiego z Jeruzalem do Babilonu, i wszystkie przedniejsze ludzie Juda i Jeruzalem.
21
Quia hæc dicit Dóminus exercítuum Deus Israel ad vasa, quæ derelícta sunt in domo Dómini, et in domo regis Iuda et Ierúsalem: Bo to mówi Pan zastępów Bóg Izraelów do naczynia, które pozostały w domu Pańskim, i w domu króla Judzkiego i w Jeruzalem.
22
In Babylónem transferéntur, et ibi erunt usque ad diem visitatiónis suæ, dicit Dóminus, et afférri fáciam ea, et restítui in loco isto. Do Babilonu zawiezione będą, i będą tam aż do dnia nawiedzenia swego, mówi Pan: i każę je odnieść i przywrócić na to miejsce.
28
1
Et factum est in anno illo, in princípio regni Sedecíæ regis Iuda, in anno quarto, in mense quinto, dixit ad me Hananías fílius Azur, prophéta de Gábaon, in domo Dómini, coram sacerdótibus et omni pópulo, dicens: I stało się roku onego na początku królestwa Sedechiasza króla Judzkiego, roku czwartego miesiąca piątego, rzekł do mnie Hananiasz syn Ażur prorok z Gabaon, w domu Pańskim przed kapłany i przede wszystkim ludem mówiąc:
2
Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Contrívi iugum regis Babylónis. To mówi Pan zastępów Bóg Izraelów: Skruszyłem jarzmo króla Babilońskiego.
3
Adhuc duo anni diérum, et ego reférri fáciam ad locum istum ómnia vasa domus Dómini, quæ tulit Nabuchodónosor rex Babylónis de loco isto, et tránstulit ea in Babylónem. Jeszcze dwie lecie dni, a ja każę odnieść na to miejsce wszystkie naczynia domu Pańskiego, które pobrał Nabuchodonozor król Babiloński z miejsca tego, i przeniósł je do Babilonu.
4
Et Iechoníam fílium Ióakim regem Iuda, et omnem transmigratiónem Iuda, qui ingréssi sunt in Babylónem, ego convértam ad locum istum, ait Dóminus: cónteram enim iugum regis Babylónis. I Jechoniasza syna Joakim, króla Juda, i wszystko zaprowadzenie Juda, którzy weszli do Babilonu, ja przywrócę na to miejsce mówi Pan: bo skruszę jarzmo króla Babilońskiego.
5
Et dixit Ieremías prophéta ad Hananíam prophétam, in óculis sacerdótum, et in óculis omnis pópuli, qui stabat in domo Dómini: I rzekł Jeremiasz prorok do Hananiasza proroka przed oczyma kapłanów, i przed oczyma wszego ludu, który stał w domu Pańskim.
6
et ait Ieremías prophéta: Amen, sic fáciat Dóminus: súscitet Dóminus verba tua, quæ prophetásti: ut referántur vasa in domum Dómini, et omnis transmigrátio de Babylóne ad locum istum. I rzekł Jeremiasz prorok: Amen, niech tak uczyni Pan. Niech wzbudzi Pan słowa twoje, któreś prorokował: aby przywrócono naczynia do domu Pańskiego, i wszystko zaprowadzenie z Babilonu na to miejsce.
7
Verúmtamen audi verbum hoc, quod ego loquor in áuribus tuis, et in áuribus univérsi pópuli: Wszakoż posłuchaj tego słowa, które ja mówię do uszu twoich, i do uszu wszego ludu:
8
Prophétæ, qui fuérunt ante me et ante te ab inítio, et prophetavérunt super terras multas, et super regna magna de prœ́lio, et de afflictióne, et de fame. Prorocy, którzy byli przedemną i przed tobą od początku, a prorokowali na ziemie mnogie, i na królestwa wielkie, o walce, i o znędzeniu, i o głodzie.
9
Prophéta, qui vaticinátus est pacem: cum vénerit verbum eius, sciétur prophéta, quem misit Dóminus in veritáte. Prorok, który prorokował pokój: gdy się ziści słowo jego, poznan będzie za proroka, którego posłał Pan w prawdzie.
10
Et tulit Hananías prophéta caténam de collo Ieremíæ prophétæ, et confrégit eam. I wziął Hananiasz prorok łańcuch z szyje Jeremiasza proroka, i złamał ji.
11
Et ait Hananías in conspéctu omnis pópuli, dicens: Hæc dicit Dóminus: Sic confríngam iugum Nabuchodónosor regis Babylónis, post duos annos diérum de collo ómnium géntium. I rzekł Hananiasz przed oczyma wszystkiego ludu, mówiąc: To mówi Pan: Tak złamię jarzmo Nabuchodonozora króla Babilońskiego po dwu lat z szyje wszech narodów. I poszedł Jeremiasz prorok w drogę swą.
12
Et ábiit Ieremías prophéta in viam suam. Et factum est verbum Dómini ad Ieremíam, postquam confrégit Hananías prophéta caténam de collo Ieremíæ prophétæ, dicens: I stało się słowo Pańskie do Jeremiasza, potem gdy złamał Hananiasz prorok łańcuch z szyje Jeremiasza proroka mówiąc:
13
Vade, et dices Hananíæ: Hæc dicit Dóminus: Caténas lígneas contrivísti: et fácies pro eis caténas férreas. Idź, a powiedz Hananiaszowi: To mówi Pan: Złamałeś łańcuchy drzewiane: i miasto nich uczynisz łańcuchy żelazne.
14
Quia hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Iugum férreum pósui super collum cunctárum géntium istárum, ut sérviant Nabuchodónosor regi Babylónis, et sérvient ei: ínsuper et béstias terræ dedi ei. Bo to mówi Pan zastępów, Bóg Izraelów: Jarzmo żelazne włożyłem na szyję tych wszech narodów, aby służyli Nabuchodonozorowi królowi Babilońskiemu. I będą mu służyć: nad to i zwierz ziemski dałem mu.
15
Et dixit Ieremías prophéta ad Hananíam prophétam: Audi Hananía: non misit te Dóminus, et tu confídere fecísti pópulum istum in mendácio. I rzekł Teremiasz prorok do Hananiasza proroka: Słuchaj Hananiaszu: nie posłał cię Pan, a tyś kazał ufać ludowi temu w kłamstwie.
16
Idcírco hæc dicit Dóminus: Ecce ego mittam te a fácie terræ: hoc anno moriéris: advérsum enim Dóminum locútus es. Przetoż to mówi Pan: Oto ja wyślę cię z ziemie: tego roku umrzesz: boś mówił przeciw Panu.
17
Et mórtuus est Hananías prophéta in anno illo, mense séptimo. I umarł Hananiasz prorok onegoż roku, miesiąca siódmego.
29
1
Et hæc sunt verba libri, quem misit Ieremías prophéta de Ierúsalem ad relíquias seniórum transmigratiónis, et ad sacerdótes, et ad prophétas, et ad omnem pópulum, quem tradúxerat Nabuchodónosor de Ierúsalem in Babylónem: I te są słowa listu, który posłał Jeremiasz prorok z Jeruzalem, do ostatku starszych zaprowadzenia, i do kapłanów, i do proroków, i do waszego ludu, który był przeniósł Nabuchodonozor z Jeruzalem do Babilonu:
2
postquam egréssus est Iechonías rex, et dómina, et eunúchi, et príncipes Iuda et Ierúsalem, et faber et inclúsor, de Ierúsalem: Potem jako wyszedł Jekoniasz król, i pani, i rzeańcy, i książęta Judzkie, i Jerozolimskie, i rzemieślnik oboźny z Jeruzalem.
3
in manu Elasa fílii Saphan, et Gamaríæ fílii Helcíæ, quos misit Sedecías rex Iuda ad Nabuchodónosor regem Babylónis in Babylónem, dicens: W ręce Elasa syna Saphan, i Gamaryasza syna Helcyasza, które posłał Sedecyasz król Judzki do Nabuchodonozora, króla Babilońskiego do Babilonu, mówiąc:
4
Hæc dicit Dóminus exercítuum Deus Israel omni transmigratióni, quam tránstuli de Ierúsalem in Babylónem: To mówi Pan zastępów Bóg Izraelów do wszego zaprowadzenia, którem przeniósł z Jeruzalem do Babilonu:
5
Ædificáte domos, et habitáte: et plantáte hortos, et comédite fructum eórum. Budujcie domy, a mieszkajcie, i sadźcie sady, a jedzcie owoce ich.
6
Accípite uxóres, et generáte fílios et fílias: et date fíliis vestris uxóres, et fílias vestras date viris, et páriant fílios et fílias: et multiplicámini ibi, et nolíte esse pauci número. Pojmujcie żony, a płódźcie syny i córki: i dawajcie synom waszym żony, a córki wasze wydawajcie za męże, i niech rodzą syny i córki: i mnóżcie się tam, a nie bądźcie w małej liczbie.
7
Et quǽrite pacem civitátis, ad quam transmigráre vos feci: et oráte pro ea ad Dóminum: quia in pace illíus erit pax vobis. I szukajcie pokoju miasta, do któregom was przeprowadził, a módlcie się za nie do Pana: bo w jego pokoju będzie wam pokój.
8
Hæc enim dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Non vos sedúcant prophétæ vestri, qui sunt in médio vestrum, et divíni vestri, et ne attendátis ad sómnia vestra, quæ vos somniátis: Abowiem to mówi Pan zastępów, Bóg Izraelów. Niech was nie zwodzą prorocy waszy, którzy są między wami, i wieszczkowie waszy: ani pilnujcie snów waszych, które się wam śnią:
9
quia falso ipsi prophétant vobis in nómine meo: et non misi eos, dicit Dóminus. Bo oni fałszywie wam prorokują imieniem mojem, a nie posłałem ich mówi Pan.
10
Quia hæc dicit Dóminus: Cum cœ́perint impléri in Babylóne septuagínta anni, visitábo vos, et suscitábo super vos verbum meum bonum, ut redúcam vos ad locum istum. Bo to mówi Pan: Gdy się poczną wypełniać w Babilonie siedmdziesiąt lat, nawiedzę was, i wzbudzę nad wami słowo moje dobre, że was przywrócę na to miejsce.
11
Ego enim scio cogitatiónes, quas ego cógito super vos, ait Dóminus, cogitatiónes pacis, et non afflictiónis, ut dem vobis finem et patiéntiam. Bo ja wiem myśli, które ja myślę o was, mówi Pan, myśli pokoju a nie udręczenia, abych wam dał koniec i cierpliwość.
12
Et invocábitis me, et íbitis: et orábitis me, et ego exáudiam vos. I będziecie mię wzywać, i pójdziecie, i będziecie się modlić do mnie, a ja was wysłucham.
13
Quærétis me, et inveniétis: cum quæsiéritis me in toto corde vestro. Będziecie mię szukać, i najdziecie, gdy mię szukać będziecie wszystkiem sercem waszem.
14
Et invéniar a vobis, ait Dóminus: et redúcam captivitátem vestram, et congregábo vos de univérsis géntibus, et de cunctis locis, ad quæ éxpuli vos, dicit Dóminus: et revérti vos fáciam de loco, ad quem transmigráre vos feci. I będę nalezion od was, mówi Pan, i wrócę niewolą waszę, i zbiorę was ze wszech narodów, i ze wszystkich miejsc, do którychem was wygnał mówi Pan: i przywrócę was z miejsca, do któregom was dał zaprowadzić.
15
Quia dixístis: Suscitávit nobis Dóminus prophétas in Babylóne: Boście mówili: Wzbudził nam Pan proroki w Babilonie.
16
quia hæc dicit Dóminus ad regem, qui sedet super sólium David, et ad omnem pópulum habitatórem urbis huius, ad fratres vestros, qui non sunt egréssi vobíscum in transmigratiónem: Bo to mówi Pan do króla, który siedzi na stolicy Dawidowej, i do wszego ludu, który mieszka w tem mieście, do braciej waszej, którzy nic wyszli z wami w zaprowadzenie.
17
Hæc dicit Dóminus exercítuum: Ecce mittam in eos gládium, et famem, et pestem: et ponam eos quasi ficus malas, quæ cómedi non possunt, eo quod péssimæ sint. To mówi Pan zastępów: Oto puszczę na nie miecz, i głód, i mór, i uczynię je jako złe figi, których jeść nikt nie może, przeto, że są barzo złe.
18
Et pérsequar eos in gládio, et in fame, et in pestiléntia: et dabo eos in vexatiónem univérsis regnis terræ: in maledictiónem, et in stupórem, et in síbilum, et in oppróbrium cunctis géntibus, ad quas ego eiéci eos: I będę je prześladował mieczem i głodem, i morem: I dam je na utrapienie wszystkim królestwom ziemie: na przeklęctwo, i na zdumienie, i na świstanie, i na urąganie wszem narodom, do którychem je wyrzucił:
19
eo quod non audíerint verba mea, dicit Dóminus, quæ misi ad eos per servos meos prophétas, de nocte consúrgens et mittens: et non audístis, dicit Dóminus. Przeto, iż nie słuchali słów moich, mówi Pan: którem posyłał do nich przez sługi moje proroki w nocy, wstając i posyłając: a nie słuchaliście, mówi Pan.
20
Vos ergo audíte verbum Dómini omnis transmigrátio, quam emísi de Ierúsalem in Babylónem. Wy tedy słuchajcie słowa Pańskiego wszystko zaprowadzenie, którem wysłał z Jeruzalem do Babilonu.
21
Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel, ad Achab fílium Cóliæ, et ad Sedecíam fílium Maasíæ, qui prophétant vobis in nómine meo mendáciter: Ecce ego tradam eos in manus Nabuchodónosor regis Babylónis, et percútiet eos in óculis vestris. To mówi Pan zastępów Bóg Izraelski do Achaba syna Roliasza, i do Sedeciasza syna Maasiasza, którzy wam prorokują imieniem mojem fałszywie: oto ja podam je w ręce Nabuchodonozora króla, i pobije je przed oczyma waszemi.
22
Et assumétur ex eis maledíctio omni transmigratióni Iuda, quæ est in Babylóne, dicéntium: Ponat te Dóminus sicut Sedecíam et sicut Achab, quos frixit rex Babylónis in igne: I wzięte będzie z nich przeklinanie wszystkiemu zaprowadzeniu Juda, które jest w Babilonie, mówiąc: Niech cię uczyni Pan jako Sedecyasza, i jako Achaba, które smażył król Babiloński w ogniu:
23
pro eo quod fécerint stultítiam in Israel, et mœcháti sunt in uxóres amicórum suórum, et locúti sunt verbum in nómine meo mendáciter, quod non mandávi eis: ego sum iudex et testis, dicit Dóminus. Przeto że czynili głupstwo w Izraelu, i cudzołożyli z żonami przyjaciół swoich, i mówili słowo imieniem mojem fałszywie, któregom im nie rozkazał, jam jest sędzią i świadkiem, mówi Pan.
24
Et ad Semeíam Nehelamíten dices: A do Semejasza Nehelamitczyka rzeczesz:
25
Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Pro eo quod misísti in nómine tuo libros ad omnem pópulum, qui est in Ierúsalem, et ad Sophoníam fílium Maasíæ sacerdótem, et ad univérsos sacerdótes, dicens: To mówi Pan zastępów Bóg Izraelów: Za to, iżeś posłał imieniem swojem listy do wszego ludu, który jest w Jeruzalem, i do Sophoniasza, syna Maasiasza kapłana, i do wszech kapłanów, mówiąc:
26
Dóminus dedit te sacerdótem pro Ióiade sacerdóte, ut sis dux in domo Dómini, super omnem virum arreptítium et prophetántem, ut mittas eum in nervum et in cárcerem. Pan cię dał kapłanem miasto Jojady kapłana, abyś był wodzem w domu Pańskim nad każdym mężem opętanym i prorokującym, abyś go wsadził do kłody, i do ciemnice.
27
Et nunc quare non increpásti Ieremíam Anathothíten, qui prophétat vobis? A teraz czemuś nie szukał Jeremiasza Anathothczyka, który wam prorokuje?
28
Quia super hoc misit in Babylónem ad nos, dicens: Longum est: ædificáte domos, et habitáte: et plantáte hortos, et comédite fructus eórum. Bo dla tego posłał do nas do Babilonu mówiąc: Długa to: budujcie domy, a mieszkajcie, i sadźcie sady, a jedzcie owoce ich.
29
Legit ergo Sophonías sacérdos librum istum in áuribus Ieremíæ prophétæ. Czytał tedy Sophoniasz kapłan ten list w uszy Jeremiasza proroka.
30
Et factum est verbum Dómini ad Ieremíam, dicens: I stało się słowo Pańskie do Jeremiasza mówiąc:
31
Mitte ad omnem transmigratiónem, dicens: Hæc dicit Dóminus ad Semeíam Nehelamíten: Pro eo quod prophetávit vobis Semeías, et ego non misi eum, et fecit vos confídere in mendácio: Pośli do wszego zaprowadzenia, rzekąc: To mówi Pan do Semejasza Nehelamitczyka: Dlatego, że wam prorokował Semejasz, a jam go nie posłał: i kazał wam ufać w kłamstwie:
32
idcírco hæc dicit Dóminus: Ecce ego visitábo super Semeíam Nehelamíten, et super semen eius: non erit ei vir sedens in médio pópuli huius, et non vidébit bonum, quod ego fáciam pópulo meo, ait Dóminus, quia prævaricatiónem locútus est advérsus Dóminum. Przeto to mówi Pan: Oto ja nawiedzę Semejasza Nehelamitczyka i nasienie jego, nie będzie miał męża siedzącego w pośrodku ludu tego: i nie ujrzy dobra, które ja uczynię ludowi memu, mówi Pan: bo przez lenistwo mówił przeciw Panu.
30
1
Hoc verbum, quod factum est ad Ieremíam a Dómino, dicens: Te słowo, które się stało do Jeremiasza od Pana rzekąc:
2
Hæc dicit Dóminus Deus Israel, dicens: Scribe tibi ómnia verba, quæ locútus sum ad te, in libro. To mówi Pan Bóg Izraelów rzekąc: Napisz sobie wszystkie słowa, którem mówił do ciebie, na księgach.
3
Ecce enim dies véniunt, dicit Dóminus, et convértam conversiónem pópuli mei Israel et Iuda, ait Dóminus: et convértam eos ad terram, quam dedi pátribus eórum, et possidébunt eam. Bo oto dni przychodzą, mówi Pan: że przywrócę zaprowadzenie ludu mego Izraelskiego i Judzkiego, mówi Pan: a przywrócę je do ziemie, którąm dał ojcom ich: i posiędą ją.
4
Et hæc verba, quæ locútus est Dóminus ad Israel et ad Iudam: A te słowa, które mówił Pan do Izraela, i do Judy:
5
Quóniam hæc dicit Dóminus: Vocem terróris audívimus: formído, et non est pax. Bo to mówi Pan: Słyszeliśmy głos strachu: bojaźń, a niemasz pokoju.
6
Interrogáte, et vidéte si génerat másculus: quare ergo vidi omnis viri manum super lumbum suum, quasi parturiéntis, et convérsæ sunt univérsæ fácies in aurúginem? Pytajcie się, a obaczcie jeśli, rodzi mężczyzna: przeczżem tedy widział każdego męża rękę na biodrach jego jako rodzącej, i odmieniły się wszystkie twarzy w żółtą niemoc?
7
Væ, quia magna dies illa, nec est símilis eius: tempúsque tribulatiónis est Iacob, et ex ipso salvábitur. Biada, bo wielki dzień on, a niemasz mu podobnego: i czas jest uciśnienia Jakób, i z niego wyzwolon będzie.
8
Et erit in die illa, ait Dóminus exercítuum: cónteram iugum eius de collo tuo: et víncula eius dirúmpam, et non dominabúntur ei ámplius aliéni: I będzie w on dzień, mówi Pan zastępów, skruszę jarzmo z szyje twojej, i związki jego potargam, a nie będą więcej nad nim obcy panować:
9
sed sérvient Dómino Deo suo, et David regi suo, quem suscitábo eis. Ale będą służyć Panu Bogu swemu, i Dawidowi królowi swemu, którego im wzbudzę.
10
Tu ergo ne tímeas serve meus Iacob, ait Dóminus, neque páveas Israel: quia ecce ego salvábo te de terra longínqua, et semen tuum de terra captivitátis eórum: et revertétur Iacob, et quiéscet, et cunctis áffluet bonis, et non erit quem formídet: A tak nie bój się ty sługo mój Jakóbie, mówi Pan, ani się lękaj Izraelu: bo oto ja wybawię cię z ziemie dalekiej, i nasienie twoje z ziemie więzienia ich: i wróci się Jakób, i odpocznie, i będzie miał dostatek wszego dobra, a nie będzie kogoby się bał:
11
quóniam tecum ego sum, ait Dóminus, ut salvem te: fáciam enim consummatiónem in cunctis géntibus, in quibus dispérsi te: te autem non fáciam in consummatiónem: sed castigábo te in iudício, ut non videáris tibi innóxius. Bom ja z tobą jest, mówi Pan, abych cię zbawił: bo uczynię skończenie we wszech narodziech, między którem cię rozproszył: lecz z tobą nie uczynię skończenia: ale cię skarżę w sądzie, abyś się sobie nie zdał niewinnym.
12
Quia hæc dicit Dóminus: Insanábilis fractúra tua, péssima plaga tua. Bo to mówi Pan: Nieuleczone złamanie twoje, zła barzo rana twoja.
13
Non est qui iúdicet iudícium tuum ad alligándum: curatiónum utílitas non est tibi. Niemasz, ktoby sądził sąd twój na zawiązanie: pożytku leczenia niemasz.
14
Omnes amatóres tui oblíti sunt tui, teque non quærent: plaga enim inimíci percússi te castigatióne crudéli: propter multitúdinem iniquitátis tuæ dura facta sunt peccáta tua. Wszyscy, którzy cię miłowali zapomnieli cię, i nie będą cię szukać: bo raną nieprzyjacielską ubiłem cię, karaniem okrutnem: dla mnóstwa nieprawości twej, zatwardziały się grzechy twoje.
15
Quid clamas super contritióne tua? insanábilis est dolor tuus: propter multitúdinem iniquitátis tuæ, et propter dura peccáta tua, feci hæc tibi. Cóż wołasz nad skruszeniem twojem? nieuleczona jest boleść twoja: dla mnóstwa nieprawości twojej, i dla twardych grzechów twoich uczyniłem ci to.
16
Proptérea omnes, qui cómedunt te, devorabúntur: et univérsi hostes tui in captivitátem ducéntur: et qui te vastant, vastabúntur, cunctósque prædatóres tuos dabo in prædam. Przeto wszyscy, którzy cię pożerają, pożarci będą: i wszyscy nieprzyjaciele twoi w niewolą pobrani będą: a którzy cię pustoszą, będą spustoszeni: i wszystkie łupieżce twoje dam na złupienie.
17
Obdúcam enim cicatrícem tibi, et a vulnéribus tuis sanábo te, dicit Dóminus. Quia eiéctam vocavérunt te Sion: Hæc est, quæ non habébat requiréntem. Bo zagoję bliznę twoję, a z ran twoich wyleczę cię, mówi Pan. Bo wygnaną nazwali cię Sionie: Tać jest, która nie miała pytającego.
18
Hæc dicit Dóminus: Ecce ego convértam conversiónem tabernaculórum Iacob, et tectis eius miserébor, et ædificábitur cívitas in excélso suo, et templum iuxta órdinem suum fundábitur. To mówi Pan: Oto ja przywrócę zaprowadzenie namiotów Jakóbowych, i zmiłuję się nad dachy jego: i zbuduje się miasto na wysokości swojej, i kościół według porządku swego założon będzie.
19
Et egrediétur de eis laus, voxque ludéntium: et multiplicábo eos, et non minuéntur: et glorificábo eos, et non attenuabúntur. I wynidzie z nich chwała i głos igrających, i rozmnożę je, i nie ubędzie ich, i uwielbię je, i nie zdrobnieją.
20
Et erunt fílii eius sicut a princípio, et cœtus eius coram me permanébit: et visitábo advérsum omnes, qui tríbulant eum. I będą synowie jego jako z pierwu, a zgromadzenie jego przedemną trwać będzie: i nawiedze przeciw wszystkim, którzy go trapią.
21
Et erit dux eius ex eo, et princeps de médio eius producétur: et applicábo eum, et accédet ad me: quis enim iste est, qui ápplicet cor suum ut appropínquet mihi, ait Dóminus? I będzie wódz jego z niego: a książę z pośrodku jego wywiedzion będzie, i przytulę go, i przystąpi do ninie. Bo któż to jest, któryby przytulił serce swe, aby się przybliżył ku mnie, mówi Pan.
22
Et éritis mihi in pópulum, et ego ero vobis in Deum. I będziecie mi ludem, a ja wam będę Bogiem.
23
Ecce turbo Dómini, furor egrédiens, procélla ruens: in cápite impiórum conquiéscet. Oto wicher Pański, zapalczywość wychodząca, burza spadająca, na głowie niezbożnych odpocznie.
24
Non avértet iram indignatiónis Dóminus, donec fáciat et cómpleat cogitatiónem cordis sui: in novíssimo diérum intelligétis ea. Nie odwróci Pan gniewu zapalczywości, aż uczyni, i nie wypełni myśl serca swego: na ostatku dni wyrozumiecie to.
31
1
In témpore illo, dicit Dóminus, ero Deus univérsis cognatiónibus Israel, et ipsi erunt mihi in pópulum. Czasu, onego, mówi Pan: Będę Bogiem wszystkim rodzajom Izraelowym, a oni będą mi ludem.
2
Hæc dicit Dóminus: Invénit grátiam in desérto pópulus, qui remánserat a gládio: vadet ad réquiem suam Israel. To mówi Pan: Nalazł łaskę na puszczy lud, który został po mieczu: pójdzie na swój pokój Izrael.
3
Longe Dóminus appáruit mihi. Et in caritáte perpétua diléxi te, ídeo attráxi te, míserans. Zdaleka Pan mi się okazał. A miłością wieczną umiłowałem cię, dla tego przyciągnąłem litując się.
4
Rursúmque ædificábo te, et ædificáberis virgo Israel: adhuc ornáberis týmpanis tuis, et egrediéris in choro ludéntium. I zasię zbuduje cię, i pobudujesz się panno Izraelska, jeszcze będziesz przybrana bębnami twemi, i wychodzić będziesz w tańcu grających.
5
Adhuc plantábis víneas in móntibus Samaríæ: plantábunt plantántes, et donec tempus véniat, non vindemiábunt: Jeszcze sadzić będziesz winnice na górach Samaryjskich: sadzić będą sadzący, a póki czas nie przydzie, nie będą wina zbierać:
6
quia erit dies, in qua clamábunt custódes in monte Ephraim: Súrgite, et ascendámus in Sion ad Dóminum Deum nostrum. Bo będzie dzień, którego wołać będą stróżowie na górze Ephraim, Wstańcie a wstąpmy na Sion do Pana Boga naszego.
7
Quia hæc dicit Dóminus: Exsultáte in lætítia Iacob, et hinníte contra caput géntium: personáte, et cánite, et dícite: Salva Dómine pópulum tuum relíquias Israel. Bo to mówi Pan: Radujcie się z weselem Jakóbowi, wykrzykajcie przeciw głowie narodów: brzmicie a śpiewajcie, i mówcie: Zbaw Panie lud twój, ostatki Izraelowe.
8
Ecce ego addúcam eos de terra aquilónis, et congregábo eos ab extrémis terræ: inter quos erunt cæcus et claudus, prægnans et páriens simul, cœtus magnus reverténtium huc. Oto ja przywiodę je z ziemie Północnej, a zbiorę je od krajów ziemie: między któremi będą ślepy i chromy, brzemienna i rodząca społem, gromada wielka wracających się tu.
9
In fletu vénient, et in misericórdia redúcam eos: et addúcam eos per torréntes aquárum in via recta, et non impíngent in ea, quia factus sum Israéli pater, et Ephraim primogénitus meus est. Z płaczem przyda, a w miłosierdziu przyprowadzę je: i przywiodę je przez potoki wodne drogą prostą, i nie potkną się na niej: bom się stał Izraelowi ojcem, a Ephraim jest pierworodnym moim.
10
Audíte verbum Dómini gentes, et annuntiáte in ínsulis, quæ procul sunt, et dícite: Qui dispérsit Israel, congregábit eum: et custódiet eum sicut pastor gregem suum. Słuchajcie słowa Pańskiego narodowie, a opowiadajcie na wyspach, które są daleko, i mówcie: który rozproszył Izraela, zgromadzi go: i będzie go strzegł jako pasterz trzody swej.
11
Redémit enim Dóminus Iacob, et liberávit eum de manu potentióris. Bo Pan odkupił Jakóba i wybawił go z ręki mocniejszego.
12
Et vénient, et laudábunt in monte Sion: et cónfluent ad bona Dómini, super fruménto, et vino, et óleo, et fœtu pécorum et armentórum: erítque ánima eórum quasi hortus irríguus, et ultra non esúrient. I przyda, i chwalić będą na górze Sion: i zbiorą się do dóbr Pańskich, na zboże, i na wino, i na oliwę, i na płód bydła i stada: a będzie dusza ich jako ogród wilgotny, i nie będą już więcej łaknąć.
13
Tunc lætábitur virgo in choro, iúvenes et senes simul: et convértam luctum eórum in gáudium, et consolábor eos, et lætificábo a dolóre suo. Tedy się będzie weseliła panna w tańcu, młodzieńcy i starcy społem: i obrócę płacz ich w wesele, i pocieszę je, i rozweselę od smutku ich.
14
Et inebriábo ánimam sacerdótum pinguédine: et pópulus meus bonis meis adimplébitur, ait Dóminus. I opoję duszę kapłanów tłustością: a lud mój będzie nasycon dobrami memi, mówi Pan.
15
Hæc dicit Dóminus: Vox in excélso audíta est lamentatiónis, luctus, et fletus Rachel plorántis fílios suos, et noléntis consolári super eis, quia non sunt. To mówi Pan: Głos na wysokości słyszan jest narzekania, płaczu, i żałości, Rachel płaczącej synów swoich, a niechcącej przyjąć pocieszenia nad nimi, że ich niemasz.
16
Hæc dicit Dóminus: Quiéscat vox tua a plorátu, et óculi tui a lácrymis, quia est merces óperi tuo, ait Dóminus: et reverténtur de terra inimíci. To mówi Pan: Niech przestanie głos twój od płaczu, i oczy twoje od łez: bo ma zapłatę robota twoja, mówi Pan: i wrócą się z ziemie nieprzyjacielskiej.
17
Et est spes novíssimis tuis, ait Dóminus: et reverténtur fílii ad términos suos. I jest nadzieja o ostatku twym, mówi Pan: i wrócą się synowie do granic swoich.
18
Audiens audívi Ephraim transmigrántem: Castigásti me, et erudítus sum, quasi iuvénculus indómitus: convérte me, et convértar: quia tu Dóminus Deus meus. Słysząc słyszałem Ephraima przenoszącego się: karałeś mię, i wyćwiczyłem się, jako cielec nie ukrócony: nawróć mię, a nawrócę się: boś ty Pan Bóg mój.
19
Postquam enim convertísti me, egi pœniténtiam: et postquam ostendísti mihi, percússi femur meum. Confúsus sum, et erúbui, quóniam sustínui oppróbrium adolescéntiæ meæ. Bo skoroś mię nawrócił, czyniłem pokutę: a skoroś mi pokazał, uderzyłem się w biodrę moje. Zawstydziłem się i zasromałem się, żem odniósł hańbę młodości mojej.
20
Si fílius honorábilis mihi Ephraim, si puer delicátus: quia ex quo locútus sum de eo, adhuc recordábor eius. Idcírco conturbáta sunt víscera mea super eum: míserans miserébor eius, ait Dóminus. Jeśli syn poczciwy mnie Ephraim, jeśli dziecię rozkoszne? bo od onąd jakom mówił o nim, jeszcze nań będę pamiętał. Przełóż się poruszyły wnętrzności moje nad nim: litując zlituję się nad nim, mówi Pan.
21
Státue tibi spéculam, pone tibi amaritúdines: dírige cor tuum in viam rectam, in qua ambulásti: revértere virgo Israel, revértere ad civitátes tuas istas. Postaw sobie strażnicę, nakładź sobie gorzkości: obróć serce swe ku drodze prostej, którąś chodziła: wróć się Panno Izraelska, wróć się do tych miast twoich.
22
Usquequo delíciis dissolvéris fília vaga? quia creávit Dóminus novum super terram: fémina circúmdabit virum. Dokądże od rozkoszy rozpuścisz się córko błędna? bo Pan stworzył nowinę na ziemi: BIAŁAGŁOWA OGARNIE MĘŻA.
23
Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Adhuc dicent verbum istud in terra Iuda et in úrbibus eius, cum convértero captivitátem eórum: Benedícat tibi Dóminus pulchritúdo iustítiæ, mons sanctus: To mówi Pan zastępów Bóg Izraelów: Jeszcze będą mówić to słowo w ziemi Judzkiej, i w mieściech jej, gdy nawrócę pojmanie ich: Niechaj ci błogosławi Pan, piękność sprawiedliwości, góra święta:
24
et habitábunt in eo Iudas, et omnes civitátes eius simul, agrícolæ et minántes greges. I będą na niej mieszkać Judas, i wszystkie miasta jego społem: oracze i źonący trzody.
25
Quia inebriávi ánimam lassam, et omnem ánimam esuriéntem saturávi. Bom upoił duszę spracowaną: i każdą duszę łaknącą nakarmiłem.
26
Ideo quasi de somno suscitátus sum: et vidi, et somnus meus dulcis mihi. Dla tego jako ze snu ocknąłem się, i ujrzałem, a sen mój mi słodki.
27
Ecce dies véniunt, dicit Dóminus, et seminábo domum Israel et domum Iuda sémine hóminum et sémine iumentórum. Oto dni przychodzą, mówi Pan: i zasieję dom Izraelski, i dom Judzki nasieniem człowieczem, i nasieniem bydła.
28
Et sicut vigilávi super eos ut evéllerem, et demolírer, et dissipárem, et dispérderem, et afflígerem: sic vigilábo super eos ut ædíficem, et plantem, ait Dóminus. A jakom czuł nad nimi, abych wyrywał i kaził, i rozwalał, i tracił, i trapił: tak będę czuł nad nimi, abych budował, i sadził, mówi Pan.
29
In diébus illis non dicent ultra: Patres comedérunt uvam acérbam, et dentes filiórum obstupuérunt. W one dni nic będą więcej mówić: Ojcowie jedli jagodę kwaśną, a zęby synów zcierpnęły.
30
Sed unusquísque in iniquitáte sua moriétur: omnis homo, qui coméderit uvam acérbam, obstupéscent dentes eius. Ale każdy umrze w swej nieprawości: każdy człowiek, który je kwaśną jagodę, ścierpną zęby jego.
31
Ecce dies vénient, dicit Dóminus, et fériam dómui Israel et dómui Iuda fœdus novum: Oto dni przychodzą mówi Pan: i postanowię z domem Izraelskim i z domem Judzkim przymierze nowe:
32
non secúndum pactum, quod pépigi cum pátribus eórum in die, qua apprehéndi manum eórum ut edúcerem eos de terra Ægýpti: pactum, quod írritum fecérunt, et ego dominátus sum eórum, dicit Dóminus. Nie według przymierza, którem z ojcy ich postanowił w dzień, któregom ujął rękę, ich, abych je wywiódł z ziemie Egiptskiej: przymierze, które zgwałcili, a jam panował nad nimi, mówi Pan.
33
Sed hoc erit pactum, quod fériam cum domo Israel, post dies illos, dicit Dóminus: dabo legem meam in viscéribus eórum, et in corde eórum scribam eam, et ero eis in Deum, et ipsi erunt mihi in pópulum. Ale to będzie przymierze, które postanowię z domem Izraelowym: po onych dniach, mówi Pan: Dam zakon mój do wnętrzności ich, a na sercu ich napiszę ji: i będę im Bogiem, a oni będą mi ludem.
34
Et non docébit ultra vir próximum suum, et vir fratrem suum, dicens: Cognósce Dóminum: omnes enim cognóscent me a mínimo eórum usque ad máximum, ait Dóminus: quia propitiábor iniquitáti eórum, et peccáti eórum non memorábor ámplius. I nie będzie więcej uczył mąż bliźniego swego i mąż brata swego mówiąc: Poznaj Pana: bo wszyscy poznają mię od namniejszego ich, aż do nawiętszego, mówi Pan: bo się zlituję nad ich nieprawością, a grzechów ich więcej nie wspomionę.
35
Hæc dicit Dóminus, qui dat solem in lúmine diéi, órdinem lunæ et stellárum in lúmine noctis: qui turbat mare, et sonant fluctus eius: Dóminus exercítuum nomen illi. To mówi Pan, który daje słońce na światłość dnia, porządek księżyca i gwiazd na światłość nocy: który wzrusza morze, i szumią wały jego, Pan zastępów imię jemu.
36
Si defécerint leges istæ coram me, dicit Dóminus, tunc et semen Israel defíciet, ut non sit gens coram me cunctis diébus. Jeśli ustaną te ustawy przedemną, mówi Pan, tedy i nasienie Izraelowe ustanie: żeby nie był naród przedemną po wszystkie dni.
37
Hæc dicit Dóminus: Si mensurári potúerint cæli sursum, et investigári fundaménta terræ deórsum: et ego abíciam univérsum semen Israel, propter ómnia quæ fecérunt, dicit Dóminus. To mówi Pan: jeśli mogą być rozmierzone niebiosa z wierzchu, i wyrozumiane grunty ziemie na dole: i ja odrzucę wszystko nasienie Izraelowe, dla wszego co czynili, mówi Pan.
38
Ecce dies véniunt, dicit Dóminus: et ædificábitur cívitas Dómino, a turre Hanáneel usque ad portam ánguli. Oto dni przychodzą, mówi Pan, i zbudowano będzie miasto Panu od wieże Hananeel, aż do bramy narożnej.
39
Et exíbit ultra norma mensúræ in conspéctu eius super collem Gareb, et circuíbit Góatha, I wynidzie dalej sznur pomiaru przed pagórek Gareb, i obejdzie Goathę.
40
et omnem vallem cadáverum, et cíneris, et univérsam regiónem mortis usque ad torréntem Cedron, et usque ad ángulum portæ equórum orientális, Sanctum Dómini: non evellétur, et non destruétur ultra in perpétuum. I wszystkę dolinę trupów i popiołu, i wszystkę krainę śmierci, aż do potoku Cedron, i aż do węgła bramy końskiej na Wschód, Święta rzecz Panu: nie będzie wyrwana ani zepsowana więcej na wieki.
32
1
Verbum, quod factum est ad Ieremíam a Dómino, in anno décimo Sedecíæ regis Iuda: ipse est annus décimus octávus Nabuchodónosor. Słowo, które się stało do Jeremiasza od Pana, roku dziesiątego Sedecyasza króla Judzkiego: ten jest rok ośmnasty Nabuchodonozora.
2
Tunc exércitus regis Babylónis obsidébat Ierúsalem, et Ieremías prophéta erat clausus in átrio cárceris, qui erat in domo regis Iuda. Tedy wojsko króla Babilońskiego obiegło było Jeruzalem: A Jeremiasz prorok był zamkion w sieni ciemnice, która była w domu króla Judzkiego.
3
Cláuserat enim eum Sedecías rex Iuda, dicens: Quare vaticináris, dicens: Hæc dicit Dóminus: Ecce ego dabo civitátem istam in manus regis Babylónis, et cápiet eam? Bo go był zamknął Sedecyasz król Judzki, mówiąc: Czemu prorokujesz rzekąc: To mówi Pan: Oto ja dam to miasto w ręce króla Babilońskiego, i weźmie je?
4
Et Sedecías rex Iuda non effúgiet de manu Chaldæórum, sed tradétur in manus regis Babylónis: et loquétur os eius cum ore illíus, et óculi eius óculos illíus vidébunt. I Sedecyasz król Judzki nie ujdzie ręki Chaldejczyków: ale będzie dan w rękę króla Babilońskiego: i będą mówić usta jego z usty jego, oczy też jego ujrzą oczy jego.
5
Et in Babylónem ducet Sedecíam, et ibi erit donec vísitem eum, ait Dóminus: si autem dimicavéritis advérsum Chaldǽos, nihil prósperum habébitis. I do Babilonu zaprowadzi Sedecyasza: i będzie tam aż go nawiedzę, mówi Pan. A jeśli będziecie walczyć przeciw Chaldejczykom, nic szczęśliwego mieć nie będziecie.
6
Et dixit Ieremías: Factum est verbum Dómini ad me, dicens: I rzekł Jeremiasz: stało się słowo Pańskie do mnie, mówiąc:
7
Ecce Hanámeel fílius Sellum, patruélis tuus, véniet ad te, dicens: Eme tibi agrum meum, qui est in Anathoth: tibi enim cómpetit ex propinquitáte ut emas. Oto Hanameel syn Sellum, stryjeczny brat twój przydzie do ciebie, mówiąc: kup sobie rolę moją, która jest w Anathoth: bo na cię należy bliskością, abyś kupił.
8
Et venit ad me Hanámeel fílius pátrui mei secúndum verbum Dómini, ad vestíbulum cárceris, et ait ad me: Pósside agrum meum, qui est in Anathoth in terra Béniamin: quia tibi cómpetit heréditas, et tu propínquus es ut possídeas. Intelléxi autem quod verbum Dómini esset. I przyszedł do mnie Hanameel syn stryja mego, według słowa Pańskiego, do sieni ciemnice, i rzekł do mnie: Kup rolę moją, która jest w Anathoth w ziemi Beniamin: bo na cię przychodzi dziedzictwo, i tyś jest bliski, abyś odzierżał. I poznałem, że słowo było Pańskie.
9
Et emi agrum ab Hanámeel fílio pátrui mei, qui est in Anathoth: et appéndi ei argéntum septem statéres, et decem argénteos. I kupiłem rolę u Hanameela syna stryja mego, który jest w Anathoth: i odważyłem mu srebra siedem syklów i dziesięć srebrnych.
10
Et scripsi in libro, et signávi, et adhíbui testes: et appéndi argéntum in statéra. I zapisałem w księgach, i zapieczętowałem, i przydałem świadki: i odważyłem srebro na szalach.
11
Et accépi librum possessiónis signátum, et stipulatiónes, et rata, et signa forínsecus. I wziąłem zapis possessiej zapieczętowany, i kontrakty, i zeznania, i pieczęci z wierzchu.
12
Et dedi librum possessiónis Baruch fílio Neri fílii Maasíæ, in óculis Hanámeel patruélis mei, in óculis téstium, qui scripti erant in libro emptiónis, et in óculis ómnium Iudæórum, qui sedébant in átrio cárceris. I dałem zapis majętności Baruchowi synowi Nery, syna Maasyasza, przed oczyma Hanameel brata mego stryjecznego, przed oczyma świadków, którzy byli napisani w liście kupnym, i przed oczyma wszech Żydów, który siedzieli w sieni ciemnice.
13
Et præcépi Baruch coram eis, dicens: I przykazałem Baruchowi przed nimi rzekąc:
14
Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Sume libros istos, librum emptiónis hunc signátum, et librum hunc, qui apértus est: et pone illos in vase fíctili, ut permanére possint diébus multis. To mówi Pan zastępów, Bóg Izraelów: Weźmi te listy, ten list kupna zapieczętowany, i ten list, który jest otworzony: a włóż je w naczynie gliniane, aby mogły trwać na wiele dni.
15
Hæc enim dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Adhuc possidebúntur domus, et agri, et víneæ in terra ista. Bo to mówi Pan zastępów Bóg Izraelów: Jeszcze osięgać będą domy, i role, i winnice w tej ziemi.
16
Et orávi ad Dóminum, postquam trádidi librum possessiónis Baruch fílio Neri, dicens: I modliłem się do Pana, oddawszy list possessiej Baruchowi synowi Nery, mówiąc:
17
Heu, heu, heu, Dómine Deus: ecce tu fecísti cælum et terram in fortitúdine tua magna, et in bráchio tuo exténto: non erit tibi diffícile omne verbum: Ach, ach, ach Panie Boże: Otoś ty uczynił niebo i ziemię siłą twoją wielką, i ramieniem twem wyciągnionem: żadne słowo nie będzie tobie trudne.
18
qui facis misericórdiam in míllibus, et reddis iniquitátem patrum in sinum filiórum eórum post eos: Fortíssime, magne, et potens, Dóminus exercítuum nomen tibi. Który czynisz miłosierdzie nad tysiącami, i oddawasz nieprawość ojców na łono synów ich po nich: Namocniejszy, wielki, i możny, Pan zastępów imię tobie.
19
Magnus consílio, et incomprehensíbilis cogitátu: cuius óculi apérti sunt super omnes vias filiórum Adam, ut reddas unicuíque secúndum vias suas, et secúndum fructum adinventiónum eius. Wielki radą, a nieogarniony myślą: którego oczy są otworzone na wszystkie drogi synów Adamowych, abyś oddał każdemu według dróg jego, i według owocu wynalazków jego.
20
Qui posuísti signa et porténta in terra Ægýpti usque ad diem hanc, et in Israel, et in homínibus, et fecísti tibi nomen sicut est dies hæc. Któryś położył znaki i cuda w ziemi Egiptskiej aż do dnia tego, i w Izraelu, i między ludźmi, i uczyniłeś sobie imię jako jest ten dzień.
21
Et eduxísti pópulum tuum Israel de terra Ægýpti, in signis et in porténtis, et in manu robústa et in bráchio exténto, et in terróre magno. I wywiodłeś twój lud Izraelski z ziemie Egiptskiej w znakach, i w cudach, i ręką mocną, i ramieniem wyciągnionem i w strachu wielkim.
22
Et dedísti eis terram hanc, quam iurásti pátribus eórum ut dares eis, terram fluéntem lacte et melle. I dałeś im tę ziemię, którąś przysiągł ojcom ich, żeś im miał dać ziemię opływającą mlekiem i miodem.
23
Et ingréssi sunt, et possedérunt eam: et non obediérunt voci tuæ, et in lege tua non ambulavérunt: ómnia quæ mandásti eis ut fácerent, non fecérunt, et evenérunt eis ómnia mala hæc. I weszli, i posiedli ją: a nie byli posłuszni głosu twego, i nie chodzili w zakonie twoim: wszystko coś im rozkazał czynić, nie czynili: i przyszło na nie to wszystko złe.
24
Ecce munitiónes exstrúctæ sunt advérsum civitátem ut capiátur: et urbs data est in manus Chaldæórum, qui prœliántur advérsus eam, a fácie gládii, et famis, et pestiléntiæ: et quæcúmque locútus es, accidérunt, ut tu ipse cernis. Oto baszty pobudowano przeciw miastu, aby je wzięto: I podane jest miasto w ręce Chaldejczyków, którzy walczą na nie, dla miecza, i głodu, i moru: a cóżkolwiekeś rzekł stało się, jako ty sam widzisz.
25
Et tu dicis mihi Dómine Deus: Eme agrum argénto, et ádhibe testes, cum urbs data sit in manus Chaldæórum? A ty mi mówisz Panie Boże. Kup rolę za srebro, a przywiedź świadki: ano miasto podane jest w ręce Chaldejczyków.
26
Et factum est verbum Dómini ad Ieremíam, dicens: I stało się słowo Pańskie do Jeremiasza, mówiąc:
27
Ecce ego Dóminus Deus univérsæ carnis: numquid mihi diffícile erit omne verbum? Otom ja Pan Bóg wszelkiego ciała, aza mnie wszelkie słowo trudne będzie?
28
Proptérea hæc dicit Dóminus: Ecce ego tradam civitátem istam in manus Chaldæórum, et in manus regis Babylónis, et cápient eam. Przctoż to mówi Pan: Oto ja dam to miasto w ręce Chaldejczyków, i w ręce króla Babilońskiego, i wezmą je.
29
Et vénient Chaldǽi prœliántes advérsum urbem hanc, et succéndent eam igni, et combúrent eam, et domos in quarum domátibus sacrificábant Baal, et libábant diis aliénis libámina ad irritándum me. I przyda Chaldejczycy, walczący na miasto i zapalą je ogniem: i spalą je, i domy, na których dachach ofiarowali Baalowi, i czynili mokre ofiary cudzym bogom, aby mię drażnili.
30
Erant enim fílii Israel et fílii Iuda iúgiter faciéntes malum in óculis meis ab adolescéntia sua: fílii Israel qui usque nunc exacérbant me in ópere mánuum suárum, dicit Dóminus. Bo byli synowie Izraelscy i synowie Judzcy ustawicznie czyniący złość przed oczyma memi od młodości swej: synowie Izraelscy, którzy aż od tego czasu drażnią mię uczynkiem rąk swoich, mówi Pan.
31
Quia in furóre et in indignatióne mea facta est mihi cívitas hæc, a die qua ædificavérunt eam, usque ad diem istam, qua auferétur de conspéctu meo. Bo w zapalczywości i rozgniewaniu mojem było mi to miasto, ode dnia, którego je zbudowali, aż do dnia tego, którego będzie zjęte od oblicza mego.
32
Propter malítiam filiórum Israel et filiórum Iuda, quam fecérunt ad iracúndiam me provocántes, ipsi et reges eórum, príncipes eórum, et sacerdótes eórum, et prophétæ eórum, viri Iuda et habitatóres Ierúsalem. Dla złości synów Izraelskich, i synów Judzkich, którą czynili do gniewu mię przywodząc sami i królowie ich, książęta ich, i kapłani ich, i prorocy ich, mężowie Judzcy, i obywatele Jerozolimscy.
33
Et vertérunt ad me terga, et non fácies: cum docérem eos dilúculo et erudírem, et nollent audíre, ut accíperent disciplínam. I obrócili do mnie tyły a nie oblicza: gdym je uczył rano i ćwiczył, a nie chcieli słuchać, aby przyjmowali ćwiczenie.
34
Et posuérunt idóla sua in domo, in qua invocátum est nomen meum, ut pollúerent eam. I postawili bałwany swe w domu, w którym wzywano imienia mego, aby ji splugawili.
35
Et ædificavérunt excélsa Baal, quæ sunt in valle fílii Ennom, ut initiárent fílios suos et fílias suas Moloch: quod non mandávi eis, nec ascéndit in cor meum ut fácerent abominatiónem hanc, et in peccátum dedúcerent Iudam. I zbudowali wyżyny Baal, które są w dolinie syna Ennom, aby poświęcali syny swe i córki swe Molochowi: czegom im nie rozkazał, ani mi przyszło na serce, aby tę obrzydłość czynić mieli, a Judę ku grzechowi przywodzili.
36
Et nunc propter ista, hæc dicit Dóminus Deus Israel ad civitátem hanc, de qua vos dícitis quod tradétur in manus regis Babylónis in gládio, et in fame, et in peste. A teraz dla tego to mówi Pan Bóg Izraelów do tego miasta, o którem wy mówicie, że będzie podane w ręce króla Babilońskiego mieczem, i głodem i morem.
37
Ecce ego congregábo eos de univérsis terris, ad quas eiéci eos in furóre meo, et in ira mea, et in indignatióne grandi: et redúcam eos ad locum istum, et habitáre eos fáciam confidénter. Oto ja zgromadzę je ze wszystkich ziem, do którychem je wygnał w zapalczywości mojej, i w gniewie moim, i w zagniewaniu wielkiem: i przywrócę je na to miejsce, a uczynię, że będą mieszkać bezpiecznie.
38
Et erunt mihi in pópulum, et ego ero eis in Deum. I będą mi ludem, a ja im będę Bogiem.
39
Et dabo eis cor unum, et viam unam, ut tímeant me univérsis diébus: et bene sit eis, et fíliis eórum post eos. I dam im serce jedno, i drogę jednę, aby się mnie bali po wszystkie dni: I dobrze im było, i synom ich po nich.
40
Et fériam eis pactum sempitérnum, et non désinam eis benefácere: et timórem meum dabo in corde eórum, ut non recédant a me. Postanowię też z nimi przymierze wieczne, i nie przestanę im dobrze czynić: i bojaźń moję dam do serca ich, aby nie odstępowali odemnie.
41
Et lætábor super eis, cum bene eis fécero: et plantábo eos in terra ista in veritáte, in toto corde meo et in tota ánima mea. I będę się weselił nad nimi, gdy im dobrze uczynię, a wsadzę je na tej ziemi w prawdzie wszystkiem sercem mojem, i wszystką duszą moją.
42
Quia hæc dicit Dóminus: Sicut addúxi super pópulum istum omne malum hoc grande: sic addúcam super eos omne bonum, quod ego loquor ad eos. Bo to mówi Pan: Jakom przywiódł na ten lud to wszystko złe wielkie: tak przywiodę na nie wszystko dobre, które ja mówię do nich.
43
Et possidebúntur agri in terra ista: de qua vos dícitis quod desérta sit, eo quod non remánserit homo et iuméntum, et data sit in manus Chaldæórum. I będą dzierżane role w tej ziemi: o której wy mówicie, że jest spustoszona dla tego, iż nie został człowiek i bydlę, i dana jest w ręce Chaldejczyków.
44
Agri eméntur pecúnia, et scribéntur in libro, et imprimétur signum, et testis adhibébitur: in terra Béniamin, et in circúitu Ierúsalem, in civitátibus Iuda, et in civitátibus montánis, et in civitátibus campéstribus, et in civitátibus, quæ ad austrum sunt: quia convértam captivitátem eórum, ait Dóminus. Role za pieniądze kupować będą, i zapisować do ksiąg, i pieczęć przykładać będą, i świadka przywiodą w ziemi Benjamin, i około Jeruzalem, po mieściech Judzkich, i po mieściech górnych, i po mieściech polnych, i po mieściech, które są na południe: bo przywrócę poimanie ich, mówi Pan.
33
1
Et factum est verbum Dómini ad Ieremíam secúndo, cum adhuc clausus esset in átrio cárceris, dicens: I stało się słowo Pańskie do Jeremiasza powtóre, gdy jeszcze był zamkniony w sieni ciemnice, rzekąc:
2
Hæc dicit Dóminus qui factúrus est, et formatúrus illud, et paratúrus, Dóminus nomen eius. To mówi Pan, który uczyni i utworzy to, i sprawi, Pan imię jego.
3
Clama ad me, et exáudiam te: et annuntiábo tibi grándia, et firma quæ nescis. Wołaj do mnie, a wysłucham cię: i oznajmięć wielkie i pewne rzeczy, których nie wiesz.
4
Quia hæc dicit Dóminus Deus Israel ad domos urbis huius, et ad domos regis Iuda, quæ destrúctæ sunt, et ad munitiónes, et ad gládium Bo to mówi Pan Bóg Izraelów do domów miasta tego, i do domów króla Judzkiego, które są pokażone, i do baszt, i do miecza.
5
veniéntium ut dímicent cum Chaldǽis, et ímpleant eas cadavéribus hóminum, quos percússi in furóre meo et in indignatióne mea, abscóndens fáciem meam a civitáte hac, propter omnem malítiam eórum. Idących, aby walczyli z Chaldejczyki, a napełnili je trupami onych ludzi, którem pobił w zapalczywości mojej, i w gniewie moim, zakrywając twarz moję od miasta tego dla wszelakiej złości ich.
6
Ecce ego obdúcam eis cicatrícem et sanitátem, et curábo eos: et revelábo illis deprecatiónem pacis et veritátis. Oto ja zagoję im bliznę, i przywiodę zdrowie i wyleczę je: a odkryję i uproszenie pokoju i prawdy.
7
Et convértam conversiónem Iuda, et conversiónem Ierúsalem: et ædificábo eos sicut a princípio. Wrócę też zaprowadzenie Judzkie, i zaprowadzenie Jerozolimskie: a pobuduję je jako z pierwu.
8
Et emundábo illos ab omni iniquitáte sua, in qua peccavérunt mihi: et propítius ero cunctis iniquitátibus eórum, in quibus dereliquérunt mihi, et sprevérunt me. I oczyścię je od wszelakiej nieprawości ich, którą grzeszyli przeciwko mnie: a zlituję się nad wszemi nieprawościami ich, któremi przeciwko mnie wystąpili, i wzgardzili mną.
9
Et erit mihi in nomen, et in gáudium, et in laudem, et in exsultatiónem cunctis géntibus terræ, quæ audíerint ómnia bona, quæ ego factúrus sum eis: et pavébunt, et turbabúntur in univérsis bonis, et in omni pace, quam ego fáciam eis. A będzie mi to sławą, i weselem, i chwałą, i radością wszystkim narodom ziemie, którzy usłyszą wszystko dobre, które ja im uczynię: i zlękną się, a zatrwożą się dla wszego dobra, i dla wszego pokoju, który ja im uczynię.
10
Hæc dicit Dóminus: Adhuc audiétur in loco isto (quem vos dícitis esse desértum, eo quod non sit homo nec iuméntum: in civitátibus Iuda, et foris Ierúsalem, quæ desolátæ sunt absque hómine, et absque habitatóre, et absque pécore) To mówi Pan: Jeszcze słyszan będzie na tem miejscu (które wy mówicie że jest spustoszone, tak iż niemasz człowieka ani bydlęcia: w mieściech Judzkich, i za Jeruzalem, które spustoszone są bez człowieka, i bez obywatela, i bez bydła).
11
vox gáudii et vox lætítiæ, vox sponsi et vox sponsæ, vox dicéntium: Confitémini Dómino exercítuum, quóniam bonus Dóminus, quóniam in ætérnum misericórdia eius: et portántium vota in domum Dómini: redúcam enim conversiónem terræ sicut a princípio, dicit Dóminus. Głos wesela i głos radości, głos oblubieńca, i głos oblubienice, głos mówiących: Wyznawajcie Panu zastępów, bo dobry Pan, bo na wieki miłosierdzie jego: i przynoszących śluby w dom Pański: bo zaś przywiodę zaprowadzenie ziemie jako z pierwu, mówi Pan.
12
Hæc dicit Dóminus exercítuum: Adhuc erit in loco isto desérto, absque hómine et absque iuménto, et in cunctis civitátibus eius, habitáculum pastórum accubántium gregum. To mówi Pan zastępów: Jeszcze będzie na tem miejscu pustem bez człowieka, i bez bydlęcia, i we wszystkich mieściech jego mieszkanie pasterzów leżącej trzody.
13
In civitátibus montuósis, et in civitátibus campéstribus, et in civitátibus quæ ad austrum sunt, et in terra Béniamin, et in circúitu Ierúsalem, et in civitátibus Iuda, adhuc transíbunt greges ad manum numerántis, ait Dóminus. W mieściech górnych, i w mieściech polnych, i w mieściech, które są na południe: i w ziemi Beniamin, i w okolicy Jeruzalem, i w mieściech Judzkich jeszcze przechodzić będą trzody pod ręką liczącego, mówi Pan.
14
Ecce dies véniunt, dicit Dóminus, et suscitábo verbum bonum, quod locútus sum ad domum Israel et ad domum Iuda. Oto dni przychodzą, mówi Pan: a wzbudzę słowo dobre, którem mówił do domu Izrael, i do domu Juda.
15
In diébus illis et in témpore illo germináre fáciam David germen iustítiæ, et fáciet iudícium et iustítiam in terra. W one dni i w onym czasie uczynię, że spłodzi Dawid płód sprawiedliwości: a będzie czynił sąd i sprawiedliwość na ziemi.
16
In diébus illis salvábitur Iuda, et Ierúsalem habitábit confidénter: et hoc est nomen, quod vocábunt eum, Dóminus iustus noster. W one dni będzie zbawion Juda, i Jeruzalem mieszkać będzie bezpiecznie: a to jest imię, którem go nazową: Pan sprawiedliwy nasz.
17
Quia hæc dicit Dóminus: Non interíbit de David vir, qui sédeat super thronum domus Israel. Bo to mówi Pan: Nie zginie z Dawida mąż, któryby siedział na stolicy domu Izraelowego.
18
Et de sacerdótibus et de Levítis non interíbit vir a fácie mea, qui ófferat holocautómata, et incéndat sacríficum, et cædat víctimas ómnibus diébus. Z kapłanów też i z Lewitów nic zginie mąż od oblicza mego, któryby ofiarował całopalenie, i któryby palił objatę, i zabijał ofiarę po wszystkie dni.
19
Et factum est verbum Dómini ad Ieremíam, dicens: I stało się słowo Pańskie do Jeremiasza mówiąc:
20
Hæc dicit Dóminus: Si írritum potest fíeri pactum meum cum die, et pactum meum cum nocte, ut non sit dies et nox in témpore suo: To mówi Pan: Jeśli się zrzucić może przymierze moje ze dniem, i przymierze moje z nocą, żeby nie był dzień i noc czasu swego:
21
et pactum meum írritum esse póterit cum David servo meo, ut non sit ex eo fílius qui regnet in throno eius, et Levítæ et sacerdótes minístri mei. I przymierze moje zrzucić się będzie mogło z Dawidem sługą moim, żeby nie był z niego syn, któryby królował na stolicy jego, i Lewitowie i kapłani słudzy moi.
22
Sícuti enumerári non possunt stellæ cæli, et metíri aréna maris: sic multiplicábo semen David servi mei, et Levítas minístros meos. Jako nie mogą być zliczone gwiazdy niebieskie, ani zmierzony piasek morski: tak rozmnożę nasienie Dawida sługi mego, i Lewity służebniki moje.
23
Et factum est verbum Dómini ad Ieremíam, dicens: I stało się słowo Pańskie do Jeremiasza, mówiąc:
24
Numquid non vidísti quid pópulus hic locútus sit, dicens: Duæ cognatiónes, quas elégerat Dóminus, abiéctæ sunt: et pópulum meum despexérunt, eo quod non sit ultra gens coram eis? A zaś nie widział co ten lud mówił, rzekąc: Dwoje plemię, które było brał Pan, jest odrzucone: i ludem moim wzgardzili, dla tego że niemasz więcej narodu przed nimi?
25
Hæc dicit Dóminus: Si pactum meum inter diem et noctem, et leges cælo et terræ non pósui: To mówi Pan: Jeślim przymierza mego między dniem i nocą, i ustaw niebu i ziemi nie postanowił:
26
équidem et semen Iacob et David servi mei proíciam, ut non assúmam de sémine eius príncipes séminis Abraham, Isaac, et Iacob: redúcam enim conversiónem eórum, et miserébor eis. Zaiste i nasienie Jakóbowe i Dawida sługi mego odrzucę, żebych nie brał z nasienia jego książąt nasienia Abrahama, Izaaka i Jakóba: bo wrócę zaprowadzenie ich, a zlituję się nad nimi.
34
1
Verbum, quod factum est ad Ieremíam a Dómino, quando Nabuchodónosor rex Babylónis, et omnis exércitus eius, universáque regna terræ, quæ erant sub potestáte manus eius, et omnes pópuli, bellábant contra Ierúsalem, et contra omnes urbes eius, dicens: Słowo, które się stało do Jeremiasza od Pana, gdy Nabuchodonozor król Babiloński, i wszystko wojsko jego, i wszystkie królestwa ziemskie, które były pod władzą ręki jego, i wszyscy narodowie walczyli przeciwko Jeruzalem i przeciwko wszystkim miastam jego, mówiąc: To mówi Pan Bóg Izraelski: Idź a mów do Sedeciasza króla Judzkiego, i rzeczesz do niego.
2
Hæc dicit Dóminus Deus Israel: Vade, et lóquere ad Sedecíam regem Iuda, et dices ad eum: Hæc dicit Dóminus: Ecce ego tradam civitátem hanc in manus regis Babylónis, et succéndet eam igni. To mówi Pan: Oto ja dam to miasto w ręce króla Babilońskiego, i spali je ogniem.
3
Et tu non effúgies de manu eius, sed comprehensióne capiéris, et in manu eius tradéris: et óculi tui óculos regis Babylónis vidébunt, et os eius cum ore tuo loquétur, et Babylónem introíbis. I ty nie ujdziesz ręki jego: ale poimaniem poiman będziesz, i w rękę jego podan będziesz: a oczy twoje oglądają króla Babilońskiego, i usta jego z usty twemi mówić będą: i wnidziesz do Babilonu.
4
Attamen audi verbum Dómini Sedecía rex Iuda: Hæc dicit Dóminus ad te: Non moriéris in gládio, Wszakoż słuchaj słowa Pańskiego Sedeciaszu królu Judzki: to mówi Pan do ciebie: Nie umrzesz od miecza.
5
sed in pace moriéris: et secúndum combustiónes patrum tuórum, regum priórum qui fuérunt ante te, sic combúrent te: et væ dómine, plangent te: quia verbum ego locútus sum, dicit Dóminus. Ale w pokoju umrzesz: i wedle spalenia ojców twoich pierwszych, którzy byli przed tobą, tak ciebie spalą: i biada Panie będą cię płakać, bom ja rzekł słowo, mówi Pan.
6
Et locútus est Ieremías prophéta ad Sedecíam regem Iuda univérsa verba hæc in Ierúsalem. I mówił Jeremiasz prorok do Sedeciasza, króla Judzkiego wszystkie te słowa w Jeruzalem.
7
Et exércitus regis Babylónis pugnábat contra Ierúsalem, et contra omnes civitátes Iuda, quæ réliquæ erant, contra Lachis et contra Azécha: hæ enim supérerant de civitátibus Iuda, urbes munítæ. A wojsko króla Babilońskiego walczyło na Jeruzalem, i na wszystkie miasta Judzkie, które były pozostały, na Lachis, i na Azechę: bo te zostały były z miast Judzkich miasta obronne.
8
Verbum, quod factum est ad Ieremíam a Dómino, postquam percússit rex Sedecías fœdus cum omni pópulo in Ierúsalem, prǽdicans: Słowo, które się stało do Jeremiasza od Pana, potem jako uczynił przymierze król Sedeciasz ze wszystkim ludem w Jeruzalem, opowiadając:
9
ut dimítteret unusquísque servum suum, et unusquísque ancíllam suam, Hebrǽum et Hebrǽam líberos: et nequáquam dominaréntur eis, id est in Iudǽo et fratre suo. Aby wypuścił każdy niewolnika swego, i każdy niewolnicę swoję Hebrejczyka i Hebreankę wolne: ażeby nie panował nad nimi, to jest nad Żydowinem i nad bratem swoim.
10
Audiérunt ergo omnes príncipes et univérsus pópulus, qui iníerant pactum ut dimítteret unusquísque servum suum, et unusquísque ancíllam suam líberos, et ultra non dominaréntur eis: audiérunt ígitur, et dimisérunt. A tak usłuchały wszystkie książęta, i wszystek lud, którzy uczynili przymierze, aby wypuścił każdy niewolnika swego, i każdy niewolnicę swą wolno, ażeby dalej nie panowali nad nimi: a tak usłuchali, i wypuścili je.
11
Et convérsi sunt deínceps: et retraxérunt servos et ancíllas suas, quos dimíserant líberos, et subiugavérunt in fámulos et fámulas. I wrócili się zaś, i wzięli zaś niewolniki i niewolnice swe, które byli wolno wypuścili: i zniewolili za niewolniki i za niewolnice.
12
Et factum est verbum Dómini ad Ieremíam a Dómino, dicens: I stało się słowo Pańskie do Jeremiasza od Pana mówiąc:
13
Hæc dicit Dóminus Deus Israel: Ego percússi fœdus cum pátribus vestris in die, qua edúxi eos de terra Ægýpti, de domo servitútis, dicens: To mówi Pan Bóg Izraelów: Jam postanowił przymierze z ojcy waszemi, w dzień któregom je wywiódł z ziemie Egiptskiej, z domu niewolej, mówiąc:
14
Cum compléti fúerint septem anni, dimíttat unusquísque fratrem suum Hebrǽum, qui vénditus est ei: et sérviet tibi sex annis, et dimíttes eum a te líberum: et non audiérunt patres vestri me, nec inclinavérunt aurem suam. Gdy się skończą siedm lat, niech wypuści każdy brata swego Hebrejczyka, którego mu przedano, i będzie tobie służył sześć lat: a wypuścisz go wolno od siebie: i nie słuchali mię ojcowie waszy ani nachylili ucha swego.
15
Et convérsi estis vos hódie, et fecístis quod rectum est in óculis meis, ut prædicarétis libertátem unusquísque ad amícum suum: et inístis pactum in conspéctu meo, in domo, in qua invocátum est nomen meum super eam. I nawróciliście się wy dzisia, i uczyniliście prawość przed oczyma memi, opowiadając wolność każdy bliźniemu swemu: i postanowiliście przymierze przed oczyma memi w domu, w którym wzywano imienia mego nad nim.
16
Et revérsi estis, et commaculástis nomen meum, et reduxístis unusquísque servum suum et unusquísque ancíllam suam, quos dimiserátis ut essent líberi et suæ potestátis: et subiugástis eos ut sint vobis servi et ancíllæ. I wróciliście się, i splugawiliście imię moje: i pobraliście zasię każdy niewolnika swego, i każdy niewolnicę swą, któreście byli puścili, aby wolnemi i w swej mocy byli: i zniewoliliście je, aby wam byli niewolnikami i niewolnicami.
17
Proptérea hæc dicit Dóminus: Vos non audístis me, ut prædicarétis libertátem unusquísque fratri suo, et unusquísque amíco suo: ecce ego prædíco vobis libertátem, ait Dóminus, ad gládium, ad pestem, et ad famem: et dabo vos in commotiónem cunctis regnis terræ. Przetoż to mówi Pan: Wyście mię nie słuchali, abyście opowiedzieli wolność każdy bratu swemu, i każdy bliźniemu swemu: Otóż ja wam opowiadam wolność, mówi, Pan, do miecza, do moru, i do głodu: i dam was na wzruszenie wszem królestwam ziemskim.
18
Et dabo viros, qui prævaricántur fœdus meum, et non observavérunt verba fœ́deris, quibus assénsi sunt in conspéctu meo, vítulum quem concidérunt in duas partes, et transiérunt inter divisiónes eius: I podam męże, którzy przestępują przymierze moje, a nie strzegli słów przymierza, na które zezwolili przed oczyma memi, cielca którego rozcięli na dwie części, i chodzili między częściami jego:
19
príncipes Iuda et príncipes Ierúsalem, eunúchi et sacerdótes, et omnis pópulus terræ, qui transiérunt inter divisiónes vítuli: Książęta Judzkie, i książęta Jerozolimskie, trzebieńce, i kapłany, i wszystek lud ziemie, którzy chodzili między częściami cielca:
20
et dabo eos in manus inimicórum suórum, et in manus quæréntium ánimam eórum, et erit morticínum eórum in escam volatílibus cæli, et béstiis terræ. I podam je w rękę nieprzyjaciół ich, i w ręce szukających dusze ich: i będzie ścierw ich jadłem ptastwu powietrznemu, i zwierzowi ziemnemu.
21
Et Sedecíam regem Iuda, et príncipes eius, dabo in manus inimicórum suórum, et in manus quæréntium ánimas eórum, et in manus exercítuum regis Babylónis, qui recessérunt a vobis. I Sedeciasza króla Judzkiego, i książęta jego dam w rękę nieprzyjaciół ich, i w ręce szukających dusze ich, i w ręce rycerstwa króla Babilońskiego, którzy odstąpili od was.
22
Ecce ego præcípio, dicit Dóminus, et redúcam eos in civitátem hanc, et prœliabúntur advérsus eam, et cápient eam, et incéndent igni: et civitátes Iuda dabo in solitúdinem, eo quod non sit habitátor. Oto ja rozkazuję, mówi Pan, i przywiodę je do miasta tego, i będą walczyć na nie, i wezmą je i spalą ogniem: a miasta Judzkie położę pustynią, dla tego, że niemasz obywatela.
35
1
Verbum, quod factum est ad Ieremíam a Dómino in diébus Ióakim fílii Iosíæ regis Iuda, dicens: Słowo, które się stało do Jeremiasza od Pana za dni Joakima syna Jozyaszowego króla Judzkiego, mówiąc:
2
Vade ad domum Rechabitárum, et lóquere eis, et introdúces eos in domum Dómini, in unam éxedram thesaurórum, et dabis eis bíbere vinum. Idź do domu Rechabitów: a mów im, i w prowadź je do domu Pańskiego, do jednej skarbnej komory, a dasz im pić wina.
3
Et assúmpsi Iezoníam fílium Ieremíæ fílii Habsaníæ, et fratres eius, et omnes fílios eius, et univérsam domum Rechabitárum: I wziąłem Jezoniasza syna Jeremiaszowego, syna Habsaniego, i bracią jego, i wszystkie syny jego, i wszystek dom Rechabitów.
4
et introdúxi eos in domum Dómini, ad gazophylácium filiórum Hanan fílii Iegedelíæ hóminis Dei, quod erat iuxta gazophylácium príncipum, super thesáurum Maasíæ fílii Sellum, qui erat custos vestíbuli. I wwiódłem je do Pańskiego, do komory skarbnej synów Hanana, syna Jegedaliego męża Bożego, która była podle komory książęcej, nad komorą Maasiasza syna Sellumowego, który był stróżem sieni.
5
Et pósui coram fíliis domus Rechabitárum scyphos plenos vino, et cálices, et dixi ad eos: Bíbite vinum. I postawiłem przed synmi domu Rechabitów czasze pełne wina, i kubki: i rzekłem do nich: Pijcie wino.
6
Qui respondérunt: Non bibémus vinum, quia Iónadab fílius Rechab, pater noster, præcépit nobis, dicens: Non bibétis vinum, vos et fílii vestri, usque in sempitérnum: Którzy odpowiedzieli: Nie będziem pić wina: bo Jonadab syn Rechabów, ociec nasz, rozkazał nam, mówiąc: Nie będziecie pić wina wy, i synowie waszy aż na wieki.
7
et domum non ædificábitis, et seméntem non serétis, et víneas non plantábitis, nec habébitis: sed in tabernáculis habitábitis cunctis diébus vestris, ut vivátis diébus multis super fáciem terræ, in qua vos peregrinámini. I domu nie będzie budować, nasienia nie będziecie siać, i winnic nie będziecie sadzić, ani mieć: ale w namieciech mieszkać będziecie po wszystkie dni wasze: abyście żyli przez długie czasy na ziemi, do której wy jesteście przychodniami.
8
Obedívimus ergo voci Iónadab fílii Rechab, patris nostri, in ómnibus quæ præcépit nobis, ita ut non biberémus vinum cunctis diébus nostris nos, et mulíeres nostræ, fílii, et fíliæ nostræ: A tak usłuchaliśmy głosu Jonadaba syna Rechabowego, ojca naszego, we wszystkiem co nam przykazał, tak żebyśmy nie pili wina po wszystkie dni nasze, my i żony nasze, synowie i córki nasze:
9
et non ædificarémus domos ad habitándum: et víneam, et agrum, et seméntem non habúimus: I żebyśmy nie budowali domów na mieszkanie, i nie mieliśmy winnice, i rolej, i nasienia:
10
sed habitávimus in tabernáculis, et obediéntes fúimus iuxta ómnia, quæ præcépit nobis Iónadab pater noster. Aleśmy mieszkali w namieciech, i byliśmy posłuszni we wszystkiem co nam Jonadab ociec nasz rozkazał.
11
Cum autem ascendísset Nabuchodónosor rex Babylónis ad terram nostram, díximus: Veníte, et ingrediámur Ierúsalem a fácie exércitus Chaldæórum, et a fácie exércitus Sýriæ: et mánsimus in Ierúsalem. Lecz gdy przyciągnął Nabuchodonozor król Babiloński do ziemie naszej, rzekliśmy: Pódźcie, a wnidźmy do Jeruzalem przed wojskiem Chaldejskiem: i przed wojskiem Syryjskiem: i mieszkaliśmy w Jeruzalem.
12
Et factum est verbum Dómini ad Ieremíam, dicens: I stało się słowo Pańskie do Jeremiasza, mówiąc:
13
Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Vade, et dic viris Iuda et habitatóribus Ierúsalem: Numquid non recipiétis disciplínam, ut obediátis verbis meis, dicit Dóminus? To mówi Pan zastępów Bóg Izraelów: Idź, a mów mężom Judzkim, i obywatelom Jeruzalem: Izali nie przyjmiecie ćwiczenia, abyście posłuszni byli słów moich, mówi Pan?
14
Prævaluérunt sermónes Iónadab fílii Rechab, quos præcépit fíliis suis ut non bíberent vinum: et non bibérunt usque ad diem hanc, quia obediérunt præcépto patris sui: ego autem locútus sum ad vos, de mane consúrgens et loquens, et non obedístis mihi. Przemogły słowa Jonadaba syna Rechabowego, które przykazał synom swym, żeby nie pili wina: i nie pili aż do dnia tego: bo posłuszni byli przykazania ojca swego: a jam mówił do was rano wstając i mówiąc, a nie byliście mi posłuszni.
15
Misíque ad vos omnes servos meos prophétas, consúrgens dilúculo, mitténsque et dicens: Convertímini unusquísque a via sua péssima, et bona fácite stúdia vestra: et nolíte sequi deos aliénos, neque colátis eos: et habitábitis in terra, quam dedi vobis et pátribus vestris: et non inclinástis aurem vestram, neque audístis me. I posłałem do was wszystkie sługi moje proroki, wstając rano a posyłając, i mówiąc: Nawróćcie się każdy z drogi swej złej, a dobre czyńcie sprawy wasze, a nie chodźcie za bogi cudzemi, ani im służcie, a będziecie mieszkać na ziemi, którąm dał wam i ojcom waszym: nie nachyliliście ucha swego, aniście mię usłuchali.
16
Firmavérunt ígitur fílii Iónadab fílii Rechab præcéptum patris sui, quod præcéperat eis: pópulus autem iste non obedívit mihi. A tak utwierdzili synowie Jonadaba syna Rechabowego przykazanie ojca swego, które m przykazał: a ten lud nie był mi posłusznym.
17
Idcírco hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Ecce ego addúcam super Iudam et super omnes habitatóres Ierúsalem univérsam afflictiónem, quam locútus sum advérsum illos, eo quod locútus sum ad illos, et non audiérunt: vocávi illos, et non respondérunt mihi. Przetoż to mówi Pan zastępów Bóg Izraelów: Oto ja przywiodę na Judę, na wszystkie obywatele Jeruzalem wszystko utrapienie, którem mówił przeciwko im: Ponieważem mówił do nich, a nie słuchali: wołałem ich, a nie odpowiedzieli mi.
18
Dómui autem Rechabitárum dixit Ieremías: Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Pro eo quod obedístis præcépto Iónadab patris vestri, et custodístis ómnia mandáta eius, et fecístis univérsa, quæ præcépit vobis: Lecz domowi Rechabitów rzekł Jeremiasz. To mówi Pan zastępów Bóg Izraelów: Dlatego, żeście posłuszni byli rozkazania Jonadaba ojca waszego, i strzegliście wszystkich przykazań jego, a czyniliście wszystko co wam rozkazał:
19
proptérea hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Non defíciet vir de stirpe Iónadab fílii Rechab, stans in conspéctu meo cunctis diébus. Przetoż to mówi Pan zastępów Bóg Izraelów: Nie ustanie mąż z pokolenia Jonadaba, syna Rechab, stojący przedemną po wszystkie dni.
36
1
Et factum est in anno quarto Ióakim fílii Iosíæ regis Iuda, factum est verbum hoc ad Ieremíam a Dómino, dicens: I stało się roku czwartego Joakima syna Jozyaszowego króla Judzkiego: stało się słowo do Jeremiasza od Pana, mówiąc:
2
Tolle volúmen libri, et scribes in eo ómnia verba, quæ locútus sum tibi advérsum Israel et Iudam, et advérsum omnes gentes: a die, qua locútus sum ad te ex diébus Iosíæ usque ad diem hanc: Weźmi księgi a napisz na nich wszystkie słowa, którem mówił do ciebie przeciw Izraelowi i Judzie i przeciw wszystkim narodom: odednia, któregom mówił do ciebie, odedni Jozyasza, aż do dnia tego.
3
si forte audiénte domo Iuda univérsa mala, quæ ego cógito fácere eis, revertátur unusquísque a via sua péssima: et propítius ero iniquitáti, et peccáto eórum. Aza snać, gdy usłyszy dom Judzki wszystko złe, które ja myślę im uczynić, nawróci się każdy z drogi swej złej: i zlituję się nad nieprawością i nad grzechem ich.
4
Vocávit ergo Ieremías Baruch fílium Neríæ: et scripsit Baruch ex ore Ieremíæ omnes sermónes Dómini, quos locútus est ad eum in volúmine libri: A tak wezwał Jeremiasz Barucha syna Neryego, i spisał Baruch z ust Jeremiaszowych wszystkie słowa Pańskie, które mówił do niego, na księgach:
5
et præcépit Ieremías Baruch, dicens: Ego clausus sum, nec váleo íngredi domum Dómini. I rozkazał Jeremiasz Baruchowi, mówiąc: Jam jest wsadzony a nie mogę iść do domu Pańskiego.
6
Ingrédere ergo tu, et lege de volúmine, in quo scripsísti ex ore meo verba Dómini, audiénte pópulo in domo Dómini, in die ieiúnii: ínsuper et audiénte univérso Iuda, qui véniunt de civitátibus suis, leges eis: A tak idź ty, a czytaj z ksiąg, na którycheś spisał z ust moich słowa Pańskie, gdzie lud będzie słyszał w domu Pańskim w dzień postu: nadto, gdy będzie słuchał wszystek Juda, którzy przychodzą z miast swoich, będziesz im czytał.
7
si forte cadat orátio eórum in conspéctu Dómini, et revertátur unusquísque a via sua péssima: quóniam magnus furor et indignátio est, quam locútus est Dóminus advérsus pópulum hunc. Owa snać padnie modlitwa ich przed obliczem Pańskiem, a wróci się każdy z drogi swej złej: bo wielka zapalczywość i rozgniewanie jest, którą mówił Pan przeciw ludowi temu.
8
Et fecit Baruch fílius Neríæ iuxta ómnia, quæ præcéperat ei Ieremías prophéta, legens ex volúmine sermónes Dómini in domo Dómini. I uczynił Baruch syn Neryego wszystko jako mu rozkazał Jeremiasz prorok, czytając z ksiąg słowa Pańskie w domu Pańskim.
9
Factum est autem in anno quinto Ióakim fílii Iosíæ regis Iuda, in mense nono: prædicavérunt ieiúnium in conspéctu Dómini omni pópulo in Ierúsalem, et univérsæ multitúdini, quæ conflúxerat de civitátibus Iuda in Ierúsalem. I stało się: roku piątego Joakima syna Jozyaszowego króla Judzkiego, miesiąca dziewiątego, zapowiedziano post przed obliczem Pańskiem wszystkiemu ludowi w Jeruzalem: i wszemu ludowi, który się był zszedł z miast Judzkich do Jeruzalem.
10
Legítque Baruch ex volúmine sermónes Ieremíæ in domo Dómini, in gazophylácio Gamaríæ fílii Saphan scribæ, in vestíbulo superióri, in intróitu portæ novæ domus Dómini, audiénte omni pópulo. I czytał Baruch z ksiąg słowa Jeremiaszowe w domu Pańskiem w komorze skarbnej Gamaryasza syna Saphanowego pisarza, w sieni wyższej, u wchodu nowej bramy domu Pańskiego, gdy słuchał wszystek lud.
11
Cumque audísset Michǽas fílius Gamaríæ fílii Saphan omnes sermónes Dómini ex libro, A gdy usłyszał Micheasz syn Gamaryasza syna Saphanowego wszystkie słowa Pańskie z ksiąg:
12
descéndit in domum regis, ad gazophylácium scribæ, et ecce ibi omnes príncipes sedébant: Elísama scriba, et Dalaías fílius Semeíæ, et Elnathan fílius Achobor, et Gamarías fílius Saphan, et Sedecías fílius Hananíæ, et univérsi príncipes. Zszedł do domu królewskiego do komory pisarzowej: a oto tam wszystkie książęta siedziały: Elisama pisarz, i Dalajasz syn Scmejcgo, i Elnathan syn Achoborów, i Gamaryasz syn Saphanów, i Sedeciasz syn Hananiaszów, i wszystkie książęta.
13
Et nuntiávit eis Michǽas ómnia verba, quæ audívit legénte Baruch ex volúmine in áuribus pópuli. I powiedział im Micheasz wszystkie słowa, które słyszał, gdy czytał Baruch z ksiąg do uszu ludu.
14
Misérunt ítaque omnes príncipes ad Baruch, Iudi fílium Nathaníæ fílii Selemíæ fílii Chusi, dicéntes: Volúmen ex quo legísti, audiénte pópulo, sume in manu tua, et veni. Tulit ergo Baruch fílius Neríæ volúmen in manu sua, et venit ad eos. Tedy posłały wszystkie książęta do Barucha Judy syna Nathaniaszowcgo syna Selewiego, syna Chuzyego, mówiąc: Księgi z którycheś czytał, gdy lud słuchał, weźmi w rękę twoję, a przydź. Wziął tedy Baruch syn Neryego księgi w rękę swą, i przyszedł do nich.
15
Et dixérunt ad eum: Sede, et lege hæc in áuribus nostris. Et legit Baruch in áuribus eórum. I rzekli do niego: Siądź, a czytaj to w uszach naszych. I czytał Baruch w uszach ich.
16
Igitur cum audíssent ómnia verba, obstupuérunt unusquísque ad próximum suum, et dixérunt ad Baruch: Nuntiáre debémus regi omnes sermónes istos. A gdy usłyszeli wszystkie słowa, zdumieli się każdy do bliźniego swego, i rzekli do Barucha: Musiemy oznajmić królowi wszystkie te słowa.
17
Et interrogavérunt eum, dicéntes: Indica nobis quómodo scripsísti omnes sermónes istos ex ore eius. I pytali go mówiąc: Powiedz nam jakoś pisał wszystkie te słowa z ust jego.
18
Dixit autem eis Baruch: Ex ore suo loquebátur quasi legens ad me omnes sermónes istos, et ego scribébam in volúmine atraménto. A Baruch im rzekł: Z ust swych mówił, jakoby czytając do mnie wszystkie te słowa: a jam pisał na księgach inkaustem.
19
Et dixérunt príncipes ad Baruch: Vade, et abscóndere tu et Ieremías, et nemo sciat ubi sitis. I rzekły książęta do Barucha: Idź a skryj się ty i Jeremiasz, a żaden niech nie wie gdzieście.
20
Et ingréssi sunt ad regem in átrium: porro volúmen commendavérunt in gazophylácio Elísamæ scribæ, et nuntiavérunt audiénte rege omnes sermónes. I weszli do króla do sieni: lecz księgi poruczyli w skarbnicy Elisamasza pisarza: i powiedzieli przed królem wszystkie słowa.
21
Misítque rex Iudi ut súmeret volúmen: qui tollens illud de gazophylácio Elísamæ scribæ, legit audiénte rege, et univérsis princípibus, qui stabant circa regem. I posłał król Judy, aby wziął księgi: Który wziąwszy je z komory Elisama pisarza, czytał przed królem i przed wszystkiemi książęty, którzy stali przy królu.
22
Rex autem sedébat in domo hiemáli, in mense nono, et pósita erat árula coram eo plena prunis. A król siedział w domu, gdzie zimował miesiąca dziewiątego: a stała przed nim kotlinka pełna węgla.
23
Cumque legísset Iudi tres pagéllas vel quátuor, scidit illud scalpéllo scribæ, et proiécit in ignem, qui erat super árulam, donec consumerétur omne volúmen igni, qui erat in árula. A gdy przeczedł Judy trzy abo czterzy karty, porzezał je nożykiem pisarskim, i wrzucił do ognia, który był na kotlince, aż zgorzały wszystkie księgi na ogniu.
24
Et non timuérunt, neque scidérunt vestiménta sua, rex et omnes servi eius, qui audiérunt univérsos sermónes istos. A nie ulękli się, ani rozdarli szat swoich król i wszyscy słudzy jego, którzy słyszeli wszystkie te mowy.
25
Verúmtamen Elnathan, et Dalaías, et Gamarías, contradixérunt regi, ne combúreret librum: et non audívit eos. Wszakże Elnathan, i Dalajasz, i Gamaryasz zastawili się królowi, aby nie palił ksiąg: i nie usłuchał ich.
26
Et præcépit rex Ierémiel fílio Amelech, et Saraíæ fílio Ezriel, et Selemíæ fílio Abdeel, ut comprehénderent Baruch scribam, et Ieremíam prophétam: abscóndit autem eos Dóminus. I rozkazał król Jeremielowi synowi Amelechowemu, i Sarajaszowi synowi Ezryelowemu, i Selemiaszowi synowi Abdeelowemu, aby poimali Barucha pisarza i Jeremiasza proroka: ale je był skrył Pan.
27
Et factum est verbum Dómini ad Ieremíam prophétam, postquam combússerat rex volúmen et sermónes, quos scrípserat Baruch ex ore Jeremíæ, dicens: I stało się słowo Pańskie do Jeremiasza proroka, potem gdy król spalił księgi, i mowy, które był spisał Baruch z ust Jeremiaszowych, mówiąc:
28
Rursum tolle volúmen áliud, et scribe in eo omnes sermónes prióres, qui erant in primo volúmine, quod combússit Ióakim rex Iuda. Weźmi zaś inne księgi, a napisz na nich wszystkie mowy pierwsze, które były w pierwszych księgach, które spalił Joakim król Judzki.
29
Et ad Ióakim regem Iuda dices: Hæc dicit Dóminus: Tu combussísti volúmen illud, dicens: Quare scripsísti in eo annúntians: Festínus véniet rex Babylónis, et vastábit terram hanc, et cessáre fáciet ex illa hóminem et iuméntum? A do Joakima króla Judzkiego rzeczesz: To mówi Pan: Tyś spalił one księgi mówiąc: Czemuś napisał na nich oznajmując: wrychle przydzie król Babiloński, i spustoszy tę ziemię, i uczyni, że ustanie z niej człowiek i bydlę.
30
Proptérea hæc dicit Dóminus contra Ióakim regem Iuda: Non erit ex eo, qui sédeat super sólium David: et cadáver eius proiciétur ad æstum per diem, et ad gelu per noctem. Przeto to mówi Pan przeciw Joakimowi królowi Judzkiemu: Nie będzie z niego ktoby siedział na stolicy Dawidowej: a trup jego wyrzucon będzie na gorącość przez dzień, i na mróz przez noc.
31
Et visitábo contra eum, et contra semen eius, et contra servos eius, iniquitátes suas: et addúcam super eos, et super habitatóres Ierúsalem, et super viros Iuda, omne malum, quod locútus sum ad eos, et non audiérunt. I nawiedzę przeciw niemu i przeciwko nasieniu ]ego i przeciwko sługom jego nieprawości ich, i przywiodę na nie i na obywatele Jeruzalem, i na męże Judzkie wszystko złe, którem mówił do nich, a nie usłuchali.
32
Ieremías autem tulit volúmen áliud, et dedit illud Baruch fílio Neríæ scribæ: qui scripsit in eo ex ore Ieremíæ omnes sermónes libri, quem combússerat Ióakim rex Iuda igni: et ínsuper ádditi sunt sermónes multo plures, quam ántea fúerant. A Jeremiasz wziął inne księgi, i dał je Baruchowi synowi Neryego pisarzowi, który pisał na nich z ust Jeremiaszowych wszystkie mowy ksiąg, które był spalił Joakim król Judzki w ogniu, i nad to jeszcze przydano mów daleko więcej, niźli pierwej było.
37
1
Et regnávit rex Sedecías fílius Iosíæ pro Iechonía fílio Ióakim, quem constítuit regem Nabuchodónosor rex Babylónis in terra Iuda: I królował król Sedeciasz syn Joziaszów miasto Jechoniasza syna Joakimowego, którego postanowił królem Nabuchodonozor król Babiloński w ziemi Judzkiej.
2
et non obedívit ipse, et servi eius, et pópulus terræ, verbis Dómini, quæ locútus est in manu Ieremíæ prophétæ. I nie był posłuszny sam i słudzy jego, i lud ziemski słów Pańskich, które mówił przez rękę Jeremiasza proroka.
3
Et misit rex Sedecías Iuchal fílium Selemíæ, et Sophoníam fílium Maasíæ sacerdótem, ad Ieremíam prophétam, dicens: Ora pro nobis Dóminum Deum nostrum. I posłał król Sedeciasz Juchala syna Selemiaszowego, i Sophoniasza syna Maasiaszowego kapłana do Jeremiasza proroka mówiąc: Módl się za nami do Pana Boga naszego.
4
Ieremías autem líbere ambulábat in médio pópuli: non enim míserant eum in custódiam cárceris. Igitur exércitus Pharaónis egréssus est de Ægýpto: et audiéntes Chaldǽi, qui obsidébant Ierúsalem, huiuscémodi núntium, recessérunt ab Ierúsalem. A Jeremiasz wolno chodził w pośród ludu: bo go nie wsadzono było do ciemnice. Tedy wojsko Pharaonowe wyszło było z Egiptu, i usłyszawszy Chaldejczycy, którzy byli obiegli Jeruzalem takową wieść, odciągnęli od Jeruzalem.
5
Et factum est verbum Dómini ad Ieremíam prophétam, dicens: I stało się słowo Pańskie do Jeremiasza proroka mówiąc:
6
Hæc dicit Dóminus Deus Israel: Sic dicétis regi Iuda, qui misit vos ad me interrogándum: Ecce exércitus Pharaónis, qui egréssus est vobis in auxílium, revertétur in terram suam in Ægýptum: To mówi Pan Bóg Izraelów: Tak powiecie królowi Judzkiemu, który was posłał do mnie, abyście mię pytali:
7
et rédient Chaldǽi, et bellábunt contra civitátem hanc, et cápient eam, et succéndent eam igni. Oto wojsko Pharaonowe, które wyciągnęło wam na pomoc, wróci się do ziemie swej do Egiptu: i wrócą się Chaldejczycy, a będą walczyć na to miasto, i wezmą je, i zapalą je ogniem.
8
Hæc dicit Dóminus: Nolíte decípere ánimas vestras, dicéntes: Eúntes abíbunt, et recédent a nobis Chaldǽi: quia non abíbunt. To mówi Pan: Nie zwódźcie dusz waszych, mówiąc: Odchodząc odejdą, i odciągną od nas Chaldejczycy: boć nie odejdą.
9
Sed etsi percusséritis omnem exércitum Chaldæórum, qui prœliántur advérsum vos, et derelícti fúerint ex eis áliqui vulneráti, sínguli de tentório suo consúrgent, et incéndent civitátem hanc igni. Ale choćbyście pobili wszystko wojsko Chaldejskie, którzy walczą z wami, a zostaliby się z nich niektórzy zranieni: każdy z namiotu swego wstaną, a zapalą to miasto ogniem.
10
Ergo cum recessísset exércitus Chaldæórum ab Ierúsalem propter exércitum Pharaónis, A tak gdy odeszło wojsko Chaldejskie od Jeruzalem przed wojskiem Pharaonowym,
11
egréssus est Ieremías de Ierúsalem ut iret in terram Béniamin, et divíderet ibi possessiónem in conspéctu cívium. Wyszedł Jeremiasz z Jeruzalem, aby szedł do ziemie Beniaminowej, aby tam podzielił imienie przed obecnością mieszczan.
12
Cumque pervenísset ad portam Béniamin, erat ibi custos portæ per vices, nómine Ierías fílius Selemíæ fílii Hananíæ: et apprehéndit Ieremíam prophétam, dicens: Ad Chaldǽos prófugis. A gdy przyszedł do bramy Beniaminowej, był tam stróż bramy w swym rzędzie, imieniem Jeriasz syn Selemmiego, syna Hananiaszowego, i pojmał Jeremiasza proroka mówiąc: do Chaldejczyków uciekasz.
13
Et respóndit Ieremías: Falsum est, non fúgio ad Chaldǽos. Et non audívit eum: sed comprehéndit Ierías Ieremíam, et addúxit eum ad príncipes. I odpowiedział Jeremiasz: Fałsz to, nie uciekam do Chaldejczyków, i nie słuchał go: ale pojmał Jeriasz Jeremiasza, i przywiódł go do książąt.
14
Quam ob rem iráti príncipes contra Ieremíam, cæsum eum misérunt in cárcerem, qui erat in domo Iónathan scribæ: ipse enim præpósitus erat super cárcerem. Przeto rozgniewawszy się książęta na Jeremiasza, ubiwszy go wsadzili do ciemnice, która była w domu Jonathana pisarza, bo on był przełożony nad ciemnicą.
15
Itaque ingréssus est Ieremías in domum laci et in ergástulum: et sedit ibi Ieremías diébus multis. Także wszedł Jeremiasz do domu, dołu, i do ciemnice: i siedział tam Jeremiasz przez wiele dni.
16
Mittens autem Sedecías rex, tulit eum: et interrogávit eum in domo sua abscóndite, et dixit: Putásne est sermo a Dómino? Et dixit Ieremías: Est. Et ait: In manus regis Babylónis tradéris. A posławszy Sedeciasz król wyjął go, i pytał go w domu swym potajemnie, i rzekł: Co mnimasz jest mowa od Pana? i rzekł Jeremiasz: Jest. I rzekł: W ręce króla Babilońskiego podan będziesz.
17
Et dixit Ieremías ad regem Sedecíam: Quid peccávi tibi, et servis tuis, et pópulo tuo, quia misísti me in domum cárceris? I rzekł Jeremiasz do króla Sedeciasza: Com zgrzeszył tobie, i sługom twoim, i ludowi twemu, żeś mię wsadził do domu więzienia.
18
Ubi sunt prophétæ vestri, qui prophetábant vobis, et dicébant: Non véniet rex Babylónis super vos, et super terram hanc? Gdzie są prorocy waszy, którzy wam prorokowali, i mówili: Nie przyjdzie król Babiloński na was, ani na tę ziemię?
19
Nunc ergo audi óbsecro dómine mi rex: váleat deprecátio mea in conspéctu tuo, et ne me remíttas in domum Iónathan scribæ, ne móriar ibi. A tak słuchaj teraz proszę, Panie mój królu: Niech będzie ważna prośba moja przed tobą, a nie odsyłaj mię do domu Jonathana pisarza, abych tam nie umarł.
20
Præcépit ergo rex Sedecías ut traderétur Ieremías in vestíbulo cárceris: et darétur ei torta panis quotídie, excépto pulménto, donec consumeréntur omnes panes de civitáte: et mansit Ieremías in vestíbulo carceris. A tak rozkazał król Sedeciasz, aby wsadzono Jeremiasza do sieni ciemnice: i aby mu dawano bochenek chleba na każdy dzień oprócz potrawy, aż nie stało wszystkiego chleba w mieście: i mieszkał Jeremiasz w sieni ciemnice.
38
1
Audívit autem Saphatías fílius Mathan, et Gedelías fílius Phassur, et Iuchal fílius Selemíæ, et Phassur fílius Melchíæ, sermónes, quos Ieremías loquebátur ad omnem pópulum, dicens: I usłyszał Saphatiasz syn Mathanów, i Gedeliasz syn Phassurów, i Juchal syn Selemiaszów i Phassur syn Melchiaszów, mowy, które Jeremiasz mówił do wszystkiego ludu rzekąc:
2
Hæc dicit Dóminus: Quicúmque mánserit in civitáte hac, moriétur gládio, et fame, et peste: qui autem profúgerit ad Chaldǽos, vivet, et erit ánima eius sospes et vivens. To mówi Pan: Ktokolwiek zostanie w tem mieście, umrze od miecza, i od głodu, i od moru: ale kto uciecze do Chaldejczyków, żyć będzie, i będzie dusza jego zdrowa i żywa.
3
Hæc dicit Dóminus: Tradéndo tradétur cívitas hæc in manu exércitus regis Babylónis, et cápiet eam. To mówi Pan: Podając podane będzie to miasto w ręce wojska króla Babilońskiego, i weźmie je.
4
Et dixérunt príncipes regi: Rogámus ut occidátur homo iste: de indústria enim dissólvit manus virórum bellántium, qui remansérunt in civitáte hac, et manus univérsi pópuli, loquens ad eos iuxta verba hæc: síquidem homo iste non quærit pacem pópulo huic, sed malum. I rzekli książęta królowi: Prosimy, aby był zabit ten człowiek: bo umyślnie osłabia ręce mężów rycerskich, którzy się zostali w tem mieście, i ręce wszystkiego ludu, mówiąc do nich takowe słowa: bo ten człowiek nie szuka pokoju ludowi temu, ale złego.
5
Et dixit rex Sedecías: Ecce ipse in mánibus vestris est: nec enim fas est regem vobis quidquam negáre. I rzekł król Sedeciasz: Oto on jest w ręku waszych: bo się królowi nie godzi wam czego odmówić.
6
Tulérunt ergo Ieremíam, et projecérunt eum in lacum Melchíæ fílii Amelech, qui erat in vestíbulo cárceris: et submisérunt Ieremíam fúnibus in lacum, in quo non erat aqua, sed lutum: descéndit ítaque Ieremías in cœnum. A tak wzięli Jeremiasza, i wrzucili go do studniej Melchiasza syna Amelechowego, która była w sieni ciemnice i spuścili Jeremiasza powrozami w studnią, w której nie było wody, ale błoto: a tak stąpił Jeremiasz w błoto.
7
Audívit autem Abdémelech Æthiops, vir eunúchus, qui erat in domo regis, quod misíssent Ieremíam in lacum: porro rex sedébat in porta Béniamin. I usłyszał Abdemelech murzyn mąż trzebieniec, który był w domu królewskim, że spuścili Jeremiasza do studniej: a król siedział w bramie Beniaminowej.
8
Et egréssus est Abdémelech de domo regis, et locútus est ad regem, dicens: I wyszedł Abdemelech z domu królewskiego, i mówił do króla, rzekąc.
9
Dómine mi rex, male fecérunt viri isti ómnia quæcúmque perpetrárunt contra Ieremíam prophétam, mitténtes eum in lacum, ut moriátur ibi fame: non sunt enim panes ultra in civitáte. Panie mój królu źle uczynili mężowie ci, wszystko co uczynili przeciwko Jeremiaszowi prorokowi, spuściwszy go w studnią, aby tam umarł głodem: bo już więcej chleba niemasz w mieście.
10
Præcépit ítaque rex Abdémelech Æthíopi, dicens: Tolle tecum hinc trigínta viros, et leva Ieremíam prophétam de lacu, ántequam moriátur. Tedy król rozkazał Abdemelechowi murzynowi, mówiąc: Weźmi z sobą ztąd trzydzieści mężów, a wyciągni Jeremiasza proroka z studniej niźli umrze.
11
Assúmptis ergo Abdémelech secum viris, ingréssus est domum regis, quæ erat sub cellário: et tulit inde véteres pannos et antíqua, quæ computrúerant, et submísit ea ad Ieremíam in lacum per funículos. Wziąwszy tedy z sobą Abdemelech męże, wszedł do domu królewskiego, który był pod komorą: i wziął z onąd wiotche chusty i stare, które już były zbótwiały: i spuścił je do Jeremiasza w studnią powrozami.
12
Dixítque Abdémelech Æthiops ad Ieremíam: Pone véteres pannos, et hæc scissa et pútrida, sub cúbito mánuum tuárum, et super funes. Fecit ergo Ieremías sic. I rzekł Abdemelech murzyn do Jeremiasza: Podłóż stare płaty, i te podarte i zbótwiałe, pod pachy rąk twoich, i pod powrozy. I uczynił tak Jeremiasz.
13
Et extraxérunt Ieremíam fúnibus, et eduxérunt eum de lacu: mansit autem Ieremías in vestíbulo cárceris. I wyciągnęli Jeremiasza powrozmi, i wywiedli go z studniej: i mieszkał Jeremiasz w sieni ciemnice.
14
Et misit rex Sedecías, et tulit ad se Ieremíam prophétam ad óstium tértium, quod erat in domo Dómini: et dixit rex ad Ieremíam: Intérrogo ego te sermónem, ne abscóndas a me áliquid. I posłał król Sedeciasz, i wziął do siebie Jeremiasza proroka do trzecich drzwi, które były w domu Pańskim: i rzekł król do Jeremiasza: Pytam ja ciebie o mowę, nie taj nic przedemną.
15
Dixit autem Ieremías ad Sedecíam: Si annuntiávero tibi, numquid non interfícies me? et si consílium dédero tibi, non me áudies. I rzekł Jeremiasz doSedeciasza: Jeśli powiem tobie, czy nie zabijesz mię? a jeślić poradzę, nie usłuchasz mię.
16
Iurávit ergo rex Sedecías Ieremíæ clam, dicens: Vivit Dóminus, qui fecit nobis ánimam hanc, si occídero te, et si tradídero te in manus virórum istórum, qui quærunt ánimam tuam. Tedy przysiągł król Sedeciasz Jeremiaszowi potajemnie, mówiąc: Żywie Pan, który nam uczynił tę duszę, jeśli cię zabiję, jeśli cię wydam w ręce tych mężów, którzy szukają dusze twojej.
17
Et dixit Ieremías ad Sedecíam: Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Si proféctus exíeris ad príncipes regis Babylónis, vivet ánima tua, et cívitas hæc non succendétur igni: et salvus eris tu, et domus tua. I rzekł Jeremiasz do Sedeciasza: To mówi Pan zastępów Bóg Izraelski: Jeśli wychodząc wynidziesz do króla Babilońskiego, żyć będzie dusza twoja, a tego miasta nie spalą ogniem, i będziesz zachowan ty i dom twój.
18
Si autem non exíeris ad príncipes regis Babylónis, tradétur cívitas hæc in manus Chaldæórum, et succéndent eam igni: et tu non effúgies de manu eórum. Lecz jeśli nie wynidziesz do książąt króla Babilońskiego, będzie podane to miasto w ręce Chaldejczyków, i spalą je ogniem, i ty nie ujdziesz rąk ich.
19
Et dixit rex Sedecías ad Ieremíam: Sollícitus sum propter Iudǽos, qui transfugérunt ad Chaldǽos: ne forte tradar in manus eórum, et illúdant mihi. I rzekł król Sedeciasz do Jeremiasza: Boję się Żydów, którzy pouciekali do Chaldejczyków: abych snać nie był wydan w ręce ich, i ze mnie nie szydzili.
20
Respóndit autem Ieremías: Non te tradent: audi quæso vocem Dómini, quam ego loquor ad te, et bene tibi erit, et vivet ánima tua. Odpowiedział Jeremiasz: Nie wydadzą cię, słuchaj proszę cię głosu Pańskiego, któryć ja opowiadam, a będzie dobrze tobie, i żywa będzie dusza twoja.
21
Quod si nolúeris égredi: iste est sermo, quem osténdit mihi Dóminus: Lecz jeśli nie będziesz chciał wyniść: ta jest mowa, którą mi Pan ukazał:
22
Ecce omnes mulíeres, quæ remansérunt in domo regis Iuda, educéntur ad príncipes regis Babylónis, et ipsæ dicent: Seduxérunt te, et prævaluérunt advérsum te viri pacífici tui, demersérunt in cœno et in lúbrico pedes tuos, et recessérunt a te. Oto wszystkie niewiasty, które pozostały w domu króla Judzkiego, będą wywiedzione do książąt króla Babilońskiego: a te rzeką: Zwiedli cię i przemogli cię mężowie spokojni twoi, utopili w błocie i na śliskiem miejscu nogi twoje, i odeszli od ciebie.
23
Et omnes uxóres tuæ et fílii tui educéntur ad Chaldǽos: et non effúgies manus eórum, sed in manu regis Babylónis capiéris, et civitátem hanc combúret igni. Wszystkie też żony twoje, i syny twoje, wywiodą do Chaldejczyków: i nie ujdziesz i rąk ich, ale ręką króla Babilońskiego pojman będziesz: i to miasto spali ogniem.
24
Dixit ergo Sedecías ad Ieremíam: Nullus sciat verba hæc, et non moriéris. I rzekł Sedeciasz do Jeremiasza: Żaden niech nie wie tych słów, a nie umrzesz.
25
Si autem audíerint príncipes quia locútus sum tecum, et vénerint ad te, et díxerint tibi: Indica nobis quid locútus sis cum rege, ne celes nos, et non te interficiémus: et quid locútus est tecum rex: Lecz jeśli usłyszą książęta, żem mówił z tobą, a przydą do ciebie i rzekąć: Powiedz nam coś mówił z królem, nie taj przed nami, a nie zabijemy cię, i co mówił król z tobą:
26
dices ad eos: Prostrávi ego preces meas coram rege, ne me redúci iubéret in domum Iónathan, et ibi mórerer. Rzeczesz do nich: Przełożyłem ja prośby moje przed królem, aby mię nie kazał odwieźć do domu Jonathana, i żebych tam nie umarł.
27
Venérunt ergo omnes príncipes ad Ieremíam, et interrogavérunt eum: et locútus est eis iuxta ómnia verba, quæ præcéperat ei rex: et cessavérunt ab eo: nihil enim fúerat audítum. Przyszły tedy wszystkie książęta do Jeremiasza, i pytali go, i mówił im według wszystkich słów, które mu król rozkazał, i dali mu pokój: bo nic nie słychać było.
28
Mansit vero Ieremías in vestíbulo cárceris usque ad diem, quo capta est Ierúsalem: et factum est ut caperétur Ierúsalem. I siedział Jeremiasz w sieni ciemnice, aż do dnia którego wzięto Jeruzalem: i stało się, że wzięto Jeruzalem.
39
1
Anno nono Sedecíæ regis Iuda, mense décimo, venit Nabuchodónosor rex Babylónis, et omnis exércitus eius, ad Ierúsalem, et obsidébant eam. Roku dziewiątego Sedeciasza króla Judzkiego, miesiąca dziesiątego, przyciągnął Nabuchodonozor król Babiloński i wszystko wojsko jego do Jeruzalem, i obiegli ji:
2
Undécimo autem anno Sedecíæ, mense quarto, quinta mensis, apérta est cívitas. A jedenastego roku Sedeciasza, miesiąca czwartego piątego dnia miesiąca otworzono miasto.
3
Et ingréssi sunt omnes príncipes regis Babylónis, et sedérunt in porta média: Néregel, Seréser, Semegarnábu, Sársachim, Rábsares, Néregel, Seréser, Rebmag, et omnes réliqui príncipes regis Babylónis. I weszły wszystkie książęta króla Babilońskiego, i siedli w bramie śrzedniej Nereel, Sereser, Semegarnabu, Sarsachim, Rabsares, Neregel Sereser, Rebmag, i insze wszystkie książęta króla Babilońskiego.
4
Cumque vidísset eos Sedecías rex Iuda, et omnes viri bellatóres, fugérunt: et egréssi sunt nocte de civitáte per viam horti regis, et per portam, quæ erat inter duos muros, et egréssi sunt ad viam desérti. A gdy je ujrzał Sedeciasz król Judzki, i wszyscy mężowie rycerscy, uciekli: i wyszli nocą z miasta drogą sadu królewskiego, i bramą, która była między dwiema murami, i wyszli na drogę ku puszczy.
5
Persecútus est autem eos exércitus Chaldæórum, et comprehendérunt Sedecíam in campo solitúdinis Ierichontínæ, et captum adduxérunt ad Nabuchodónosor regem Babylónis in Réblatha, quæ est in terra Emath: et locútus est ad eum iudícia. I goniło ich wojsko Chaldejskie, i poimali Sedeciasza na polu pustyni Jerychońskiej, a poimanego przywiedli do Nabuchodonozora króla Babilońskiego, do Reblatha, który jest w ziemi Emath, i mówił do niego sądy.
6
Et occídit rex Babylónis fílios Sedecíæ in Réblatha, in óculis eius: et omnes nóbiles Iuda occídit rex Babylónis. I pozabijał król Babiloński syny Sedeciaszowe w Reblacie przed oczyma jego: i wszystkę szlachtę Judzką pozabijał król Babiloński.
7
Oculos quoque Sedecíæ éruit, et vinxit eum compédibus ut ducerétur in Babylónem. Oczy też Sedeciaszowi wyłupił, i okował go w pęta, aby go zawiedziono do Babilonu.
8
Domum quoque regis, et domum vulgi succendérunt Chaldǽi igni, et murum Ierúsalem subvertérunt. Dom też królewski, i domy ludu pospolitego popalili Chaldejczycy ogniem, i mury Jerozolimskie rozwalili
9
Et relíquias pópuli, qui remánserant in civitáte, et pérfugas, qui transfúgerant ad eum, et supérfluos vulgi, qui remánserant, tránstulit Nabuzárdan magíster mílitum in Babylónem. A ostatek ludu: który się ostał w mieście, i zbieg którzy byli pouciekali do niego, i ostatek ludu, który pozostał, przeniósł Nabuzardan hetman do Babilonu.
10
Et de plebe páuperum, qui nihil pénitus habébant, dimísit Nabuzárdan magíster mílitum in terra Iuda: et dedit eis víneas, et cistérnas in die illa. A z pospólstwa ubogich, którzy nic zgoła nie mieli, zostawił Nabuzardan hetman w ziemi Judzkiej, i dał im winnice i cysterny dnia onego.
11
Præcéperat autem Nabuchodónosor rex Babylónis de Ieremía Nabuzárdan magístro mílitum, dicens: A rozkazał był Nabuchodonozor król Babiloński o Jeremiaszu Nabuzardanowi hetmanowi, mówiąc:
12
Tolle illum, et pone super eum óculos tuos, nihílque ei mali fácias: sed ut volúerit, sic fácias ei. Weźmi go, a połóż nań oczy twe, a nie czyń mu nic złego: ale jako będzie chciał, tak mu uczyń.
13
Misit ergo Nabuzárdan princeps milítiæ, et Nabusézban, et Rábsares, et Néregel, et Seréser, et Rebmag, et omnes optimátes regis Babylónis, A tak posłał Nabuzardan hetman, i Nabuzezban, i Rabsares, i Neregel, i Sereser, i Rebmagi wszyscy celniejszy króla Babilońskiego:
14
misérunt, et tulérunt Ieremíam de vestíbulo cárceris, et tradidérunt eum Godolíæ fílio Ahicam fílii Saphan, ut intráret in domum, et habitáret in pópulo. Posłali i wzięli Jeremiasza z sieni ciemnice, i dali go Godoliaszowi synowi Ahikama syna Saphonowego, aby wszedł do domu, i mieszkał między ludem.
15
Ad Ieremíam autem factus fúerat sermo Dómini, cum clausus esset in vestíbulo cárceris, dicens: A do Jeremiasza stało się słowo Pańskie, gdy był zamkniony w sieni ciemnice, rzekąc:
16
Vade, et dic Abdémelech Æthíopi, dicens: Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Ecce ego indúcam sermónes meos super civitátem hanc in malum, et non in bonum, et erunt in conspéctu tuo in die illa. Idź, a powiedz Abdemelechowi murzynowi, rzekąc: To mówi Pan zastępów Bóg Izraelów: Oto ja przywiodę mowy moje na to miasto, na złe, a nie na dobre: i będą przed tobą onego dnia.
17
Et liberábo te in die illa, ait Dóminus, et non tradéris in manus virórum, quos tu formídas: A wybawię cię onego dnia, mówi Pan, a nie będziesz podan w ręce mężów, których się ty boisz.
18
sed éruens liberábo te, et gládio non cades, sed erit tibi ánima tua in salútem, quia in me habuísti fidúciam, ait Dóminus. Ale wybawiając wybawię cię, i niepolężesz od miecza: ale będzie tobie dusza twoja na zbawienie, iżeś ufał we mnie, mówi Pan.
40
1
Sermo, qui factus est ad Ieremíam a Dómino, postquam dimíssus est a Nabuzárdan magístro milítiæ de Rama, quando tulit eum vinctum caténis in médio ómnium, qui migrábant de Ierúsalem et Iuda, et ducebántur in Babylónem. Słowo, które się stało do Jeremiasza od Pana, gdy wypuszczony od Nabuzardan hetmana z Rama, gdy go wziął związanego łańcuchami w pośrodku wszystkich, którzy się prowadzili z Jeruzalem, i wiedziono je do Babilonu.
2
Tollens ergo princeps milítiæ Ieremíam, dixit ad eum: Dóminus Deus tuus locútus est malum hoc super locum istum: A tak hetman wziąwszy Jeremiasza, rzekł do niego: Pan Bóg twój mówił to złe na to miejsce.
3
et addúxit, et fecit Dóminus sicut locútus est, quia peccástis Dómino, et non audístis vocem eius: et factus est vobis sermo hic. I przywiódł: i uczynił Pan jako mówił: boście zgrzeszyli Panu, a nie słuchaliście głosu jego, i stała się wam ta mowa.
4
Nunc ergo ecce solvi te hódie de caténis, quæ sunt in mánibus tuis: si placet tibi ut vénias mecum in Babylónem, veni: et ponam óculos meos super te: si autem dísplicet tibi veníre mecum in Babylónem, réside: ecce omnis terra in conspéctu tuo est: quod elégeris, et quo placúerit tibi ut vadas, illuc perge. A tak teraz otom cię dziś rozwiązał z łańcuchów, które są na rękach twoich: jeślić się podoba iść zemną do Babilonu, pódź, i położę oczy moje na cię: lecz jeślić się nie podoba iść zemną do Babilonu, zostań: oto wszystka ziemia jest przed oczyma twemi: co obierzesz, i gdzieć się podoba, żebyś szedł, tam idź.
5
Et mecum noli veníre, sed hábita apud Godolíam fílium Ahicam fílii Saphan, quem præpósuit rex Babylónis civitátibus Iuda: hábita ergo cum eo in médio pópuli: vel quocúmque placúerit tibi ut vadas, vade. Dedit quoque ei magíster milítiæ cibária et munúscula, et dimísit eum. A zemną nie chodź: ale mieszkaj u Godoliasza syna Ahikama syna Saphan, którego przełożył król Babiloński nad miasty Judzkiemi: mieszkajże tedy z nim w pośrodku ludu: abo gdziekolwiek ci się będzie podobało, żebyś szedł, idź, i dał mu hetman strawę, i dary, i odprawił go.
6
Venit autem Ieremías ad Godolíam fílium Ahicam in Masphath, et habitávit cum eo in médio pópuli, qui relíctus fúerat in terra. I przyszedł Jeremiasz do Godoliasza syna Ahikam do Masphath, i mieszkał z nim w pośrodku ludu, który był zostawion w ziemi.
7
Cumque audíssent omnes príncipes exércitus, qui dispérsi fúerant per regiónes, ipsi et sócii eórum, quod præfecísset rex Babylónis Godolíam fílium Ahicam terræ, et quod commendásset ei viros, et mulíeres, et párvulos, et de paupéribus terræ, qui non fúerant transláti in Babylónem: A gdy usłyszeli wszyscy przełożeni wojska, którzy byli po krainach rozproszeni, sami i towarzysze ich, że przełożył król Babiloński Godoliasza syna Achikam nad ziemią, a iż mu zlecił męże i niewiasty, i dzieci, i ubogie ziemie, którzy nie byli zaprowadzeni do Babilonu:
8
venérunt ad Godolíam in Masphath: et Ismahel fílius Nathaníæ, et Ióhanan, et Iónathan fílii Carée, et Saréas fílius Thanéhumeth, et fílii Ophi, qui erant de Netóphathi, et Iezonías fílius Maáchathi, ipsi et viri eórum. Przyszli do Godoliasza do Masphath: i Ismahel syn Nathaniasza, i Johanan, i Jonathan synowie Karee, i Sareasz syn Thanehumeth, i synowie Ophi, którzy byli z Nethophati, i Jezoniasz syn Maachathy, sami i mężowie ich.
9
Et iurávit eis Godolías fílius Ahicam fílii Saphan, et comítibus eórum, dicens: Nolíte timére servíre Chaldǽis: habitáte in terra, et servíte regi Babylónis, et bene erit vobis. I przysiągł im Godoliasz syn Achikama, syna Saphan, i towarzyszom ich, mówiąc: Nie bójcie się służyć Chaldejczykom: mieszkajcie w ziemi, a służcie królowi Babilońskiemu, a będzie wam dobrze.
10
Ecce ego hábito in Masphath, ut respóndeam præcépto Chaldæórum, qui mittúntur ad nos: vos autem collígite vindémiam, et messem, et óleum, et cóndite in vasis vestris, et manéte in úrbibus vestris, quas tenétis. Oto ja mieszkam w Masphath, abych odpowiadał rozkazaniu Chaldejczyków, którzy bywają posyłani do nas: a wy zbierajcie wino, i żniwo, i oliwę, a chowajcie w naczynia wasze, a mieszkajcie w mieściech waszych, które trzymacie.
11
Sed et omnes Iudǽi, qui erant in Moab, et in fíliis Ammon, et in Idumǽa, et in univérsis regiónibus, audíto quod dedísset rex Babylónis relíquias in Iudǽa, et quod præposuísset super eos Godolíam fílium Ahicam fílii Saphan: Lecz i wszyscy Żydowie, którzy byli w Moab, i u synów Ammon, i w Idumejej, i we wszech krainach, usłyszawszy, że zostawił król Babiloński ostatki w Żydostwie, a iż przełożył nad nimi Godoliasza syna Ahikam syna Saphan:
12
revérsi sunt, inquam, omnes Iudǽi de univérsis locis, ad quæ profúgerant, et venérunt in terram Iuda ad Godolíam in Masphath, et collegérunt vinum et messem multam nimis. Wrócili się, mówię, wszyscy Żydowie ze wszech miejsc, do których byli uciekli: i przyśli do Judzkiej ziemie, do Godoliasza do Masphath: i zebrali wino, i żniwa barzo wiele.
13
Ióhanan autem fílius Carée, et omnes príncipes exércitus, qui dispérsi fúerant in regiónibus, venérunt ad Godolíam in Masphath, Ale Johanan syn Karee, i wszyscy przełożeni wojska, którzy byli po krainach rozproszeni, przyszli do Godoliasza do Masphath.
14
et dixérunt ei: Scito quod Báalis rex filiórum Ammon misit Ismahel fílium Nathaníæ percútere ánimam tuam. Et non crédidit eis Godolías fílius Ahicam. I rzekli mu: Wiedz, iż Baali król synów Ammon posłał Izmahela syna Nathaniasza zabić duszę twoję. A nie uwierzył im Godoliasz syn Ahikam.
15
Ióhanan autem fílius Carée dixit ad Godolíam seórsum in Masphath, loquens: Ibo, et percútiam Ismahel fílium Nathaníæ, nullo sciénte, ne interfíciat ánimam tuam, et dissipéntur omnes Iudǽi, qui congregáti sunt ad te, et períbunt relíquiæ Iuda. A Johanan syn Karee rzekł do Godoliasza osobno w Masphath, mówiąc: Pójdę, a zabiję Ismahela syna Nathaniasza, gdy nikt nie wzwie, aby nie zabił dusze twojej, i nie byli rozprószeni wszyscy Żydowie, którzy się zebrali do ciebie, a zginie ostatek Juda.
16
Et ait Godolías fílius Ahicam ad Ióhanan fílium Carée: Noli fácere verbum hoc: falsum enim tu lóqueris de Ismahel. I rzekł Godoliasz syn Achikam do Johanan syna Karee: Nic czyń tego, bo nieprawdę ty mówisz o Ismahelu.
41
1
Et factum est in mense séptimo, venit Ismahel fílius Nathaníæ fílii Elísama, de sémine regáli, et optimátes regis, et decem viri cum eo, ad Godolíam fílium Ahicam, in Masphath, et comedérunt ibi panes simul in Masphath. I stało się miesiąca siódmego, przyszedł Ismahel syn Nathaniaszów, syna Elisam, z nasienia królewskiego, i książęta królewskie, i dziesięć mężów z nim, do Godoliasza syna Ahikam do Masphath: i jedli tam chleb społem w Masphath.
2
Surréxit autem Ismahel fílius Nathaníæ, et decem viri, qui cum eo erant, et percussérunt Godolíam fílium Ahicam fílii Saphan gládio, et interfecérunt eum, quem præfécerat rex Babylónis terræ. I wstał Ismahel syn Nathaniasza, i dziesięć mężów, którzy z nim byli, i zabili Godoliasza syna Ahikam syna Saphan, mieczem, i zabili tego, którego był król Babiloński przełożył nad ziemią.
3
Omnes quoque Iudǽos, qui erant cum Godolía in Masphath, et Chaldǽos, qui repérti sunt ibi, et viros bellatóres percússit Ismahel. Wszystkie też Żydy, którzy byli z Godoliaszem w Masphath, i Chaldejczyki, którzy się tam naleźli, i męże rycerskie pobił Ismahel.
4
Secúndo autem die postquam occíderat Godolíam, nullo adhuc sciénte, A wtórego dnia po zabiciu Godoliasza, gdy jeszcze nikt nie wiedział,
5
venérunt viri de Sichem, et de Silo, et de Samaría, octogínta viri, rasi barba, et scissis véstibus, et squalléntes: et múnera et thus habébant in manu, ut offérrent in domo Dómini. Przyszli mężowie z Sichem, i z Silo, i z Samariej ośmdziesiąt mężów: ogoliwszy brody, i podarszy szaty, i brudni a dary i kadzidło mieli w ręku, aby ofiarowali w domu Pańskim.
6
Egréssus ergo Ismahel fílius Nathaníæ in occúrsum eórum de Masphath, incédens et plorans ibat: cum autem occurrísset eis, dixit ad eos: Veníte ad Godolíam fílium Ahicam. Wyszedszy tedy Ismahel syn Nathaniasza przeciwko im z Masphath, szedł idąc a płacząc: a gdy się potkał z nimi rzekł do nich: Pódźcie do Godoliasza syna Ahikam.
7
Qui cum veníssent ad médium civitátis, interfécit eos Ismahel fílius Nathaníæ circa médium laci, ipse et viri, qui erant cum eo. Którzy gdy przyszli w pośród miasta, pozabijał je Ismahel syn Nathaniaszów przy pośrodku dołu, sam i mężowie, którzy z nim byli.
8
Decem autem viri repérti sunt inter eos, qui dixérunt ad Ismahel: Noli occídere nos, quia habémus thesáuros in agro, fruménti, et hórdei, et ólei, et mellis: et cessávit, et non interfécit eos cum frátribus suis. Ale dziesięć mężów nalazło się między niemi, którzy rzekli do Ismahela: Nie zabijaj nas: bo mamy skarby na polu, pszenice, i jęczmienia, i oliwy, i miodu: I przestał: i nie zabił ich z bracią ich.
9
Lacus autem, in quem proiécerat Ismahel ómnia cadávera virórum, quos percússit propter Godolíam, ipse est, quem fecit rex Asa propter Báasa regem Israel: ipsum replévit Ismahel fílius Nathaníæ occísis. A dół, do którego wrzucił Ismahel wszystkie trupy mężów, które pobił dla Godoliasza, on jest, który uczynił król Asa dla Baasy króla Izraelskiego: ten napełnił Ismahel syn Nathaniaszów pobitymi.
10
Et captívas duxit Ismahel omnes relíquias pópuli, qui erant in Masphath: fílias regis, et univérsum pópulum, qui remánserat in Masphath: quos commendáverat Nabuzárdan princeps milítiæ, Godolíæ fílio Ahicam: et cepit eos Ismahel fílius Nathaníæ, et ábiit ut transíret ad fílios Ammon. I pobrał w niewolą Ismahel wszystkie ostatki ludu, które były w Masphath: córki królewskie, i wszystek lud, który był został w Masphath: które był poruczył Nabuzardan hetman Godoliaszowi synowi Achikam: i pojmał je Ismahel syn Nathaniaszów, i poszedł, aby zaszedł do synów Ammon.
11
Audívit autem Ióhanan fílius Carée, et omnes príncipes bellatórum, qui erant cum eo, omne malum, quod fécerat Ismahel fílius Nathaníæ. I usłyszał Johanan syn Karee, i wszyscy przełożeni waleczników którzy byli z nim, wszystko złe, które był uczynił Ismahel syn Nathaniaszów:
12
Et assúmptis univérsis viris, profécti sunt ut bellárent advérsum Ismahel fílium Nathaníæ: et invenérunt eum ad aquas multas, quæ sunt in Gábaon. I wziąwszy z sobą wszystkie męże, poszli, aby walczyli z Ismahelem synem Nathaniaszowym: i naleźli go u wód mnogich które są w Gabaon.
13
Cumque vidísset omnis pópulus, qui erat cum Ismahel Ióhanan fílium Carée, et univérsos príncipes bellatórum, qui erant cum eo, lætáti sunt. A gdy ujrzał wszystek lud, który był z Ismahelem, Johanana syna Karee, i wszystkie przełożone waleczników, którzy z nim byli, uradowali się.
14
Et revérsus est omnis pópulus, quem céperat Ismahel, in Masphath: reversúsque ábiit ad Ióhanan fílium Carée. I wrócił się wszystek lud, który był pobrał Ismahel w Masphath: a wróciwszy się poszedł do Johanan syna Karee.
15
Ismahel autem fílius Nathaníæ fugit cum octo viris a fácie Ióhanan, et ábiit ad fílios Ammon. Lecz Ismahel syn Nathaniaszów uciekł z ośmią mężów przed Johanan, i poszedł do synów Ammon.
16
Tulit ergo Ióhanan fílius Carée, et omnes príncipes bellatórum, qui erant cum eo, univérsas relíquias vulgi, quas redúxerat ab Ismahel fílio Nathaníæ de Masphath, postquam percússit Godolíam fílium Ahicam: fortes viros ad prœ́lium, et mulíeres, et púeros, et eunúchos, quos redúxerat de Gábaon. A tak wziął Johanan syn Karee, i wszyscy przełożeni waleczników, którzy z nim byli, wszystek ostatek ludu, który był przywiódł od Ismahela syna Nathaniasza z Masphath po zabiciu Godoliasza syna Ahikam: mocne męże na wojnę, i niewiasty i dzieci, i trzebieńce, które był wrócił z Gabaon.
17
Et abiérunt, et sedérunt peregrinántes in Chámaam, quæ est iuxta Béthlehem, ut pérgerent, et introírent Ægýptum I odeszli i mieszkali gośćmi w Chamaam, który jest u Bethlehem, aby szli, i weszli do Egiptu.
18
a fácie Chaldæórum: timébant enim eos, quia percússerat Ismahel fílius Nathaníæ Godolíam fílium Ahicam, quem præposúerat rex Babylónis in terra Iuda. Przed Chaldejczyki: bo się ich bali, że Ismahel syn Nathaniasza zabił był Godoliasza syna Ahikam, którego był przełożył król Babiloński w ziemi Judzkiej.
42
1
Et accessérunt omnes príncipes bellatórum, et Ióhanan fílius Carée, et Iezonías fílius Osaíæ, et réliquum vulgus, a parvo usque ad magnum: I przystąpili wszyscy przełożeni waleczników, i Johanan syn Karee, i Jezoniasz syn Ozyasza, i ostatek pospólstwa od małego aż do wielkiego:
2
dixerúntque ad Ieremíam prophétam: Cadat orátio nostra in conspéctu tuo, et ora pro nobis ad Dóminum Deum tuum, pro univérsis relíquiis istis, quia derelícti sumus pauci de plúribus, sicut óculi tui nos intuéntur: I rzekli do Jeremiasza proroka: Niech padnie prośbą nasza przed oczyma twemi, a módl się za nami do Pana Boga twego za wszystek ten ostatek: bo nas zostało mało z wiela, jako nas widzą oczy twoje:
3
et annúntiet nobis Dóminus Deus tuus viam, per quam pergámus, et verbum, quod faciámus. A niech nam oznajmi Pan Bóg twój drogę, którą iść mamy, i słowo, które czynić mamy.
4
Dixit autem ad eos Ieremías prophéta: Audívi: ecce ego oro ad Dóminum Deum vestrum secúndum verba vestra: omne verbum quodcúmque respónderit mihi indicábo vobis, nec celábo vos quidquam. I rzekł do nich Jeremiasz prorok: Słyszałem: Oto się ja modlę do Pana Boga waszego według słów waszych. Każde słowo, które mi odpowie, oznajmię wam: ani zataję przed wami żadnej rzeczy.
5
Et illi dixérunt ad Ieremíam: Sit Dóminus inter nos testis veritátis et fídei, si non iuxta omne verbum, in quo míserit te Dóminus Deus tuus ad nos, sic faciémus. A oni rzekli do Jeremiasza: Niech Pan będzie między nami świadkiem prawdy i wiary, jeśli nie według każdego słowa: z którym cię pośle Pan Bóg twój do nas, tak uczynimy.
6
Sive bonum est, sive malum, voci Dómini Dei nostri, ad quem míttimus te, obediémus: ut bene sit nobis cum audiérimus vocem Dómini Dei nostri. Choć dobre będzie, chociaż złe, głosu Pana Boga naszego, do którego cię posyłamy, posłuszni będziemy. Aby nam dobrze było, gdy usłuchamy głosu Pana Boga naszego.
7
Cum autem compléti essent decem dies, factum est verbum Dómini ad Ieremíam. A gdy wyszło dziesięć dni, stało się słowo Pańskie do Jeremiasza.
8
Vocavítque Ióhanan fílium Carée, et omnes príncipes bellatórum, qui erant cum eo, et univérsum pópulum, a mínimo usque ad magnum. I zawołał Johanan syna Karee, i wszystkich przełożonych waleczników, którzy z nim byli, i wszystkiego ludu od namniejszego aż do wielkiego.
9
Et dixit ad eos: Hæc dicit Dóminus Deus Israel, ad quem misístis me ut prostérnerem preces vestras in conspéctu eius: I rzekł do nich: To mówi Pan Bóg Izraelów do któregoście mię posłali, abych przełożył prośby wasze przed obliczem jego.
10
Si quiescéntes manséritis in terra hac, ædificábo vos, et non déstruam: plantábo, et non evéllam: iam enim placátus sum super malo quod feci vobis. Jeśli spokojnie mieszkać będziecie w tej ziemi, pobuduję was, a nie rozwalę: nasadzę, a nie powyrywam: bom już ubłagany nad złem którem wam uczynił.
11
Nolíte timére a fácie regis Babylónis, quem vos pávidi formidátis: nolíte metúere eum, dicit Dóminus, quia vobíscum sum ego ut salvos vos fáciam, et éruam de manu eius. Nie bójcie się od oblicza króla Babilońskiego, którego się wy lękając boicie: nie bójcie się go, mówi Pan: bom ja z wami jest, abych was wybawił, i wyrwał z ręki jego.
12
Et dabo vobis misericórdias, et miserébor vestri, et habitáre vos fáciam in terra vestra. I dam wam litości, i zlituję się nad wami: i uczynię, że będziecie mieszkać w ziemi waszej.
13
Si autem dixéritis vos: Non habitábimus in terra ista, nec audiémus vocem Dómini Dei nostri, Lecz jeśli wy rzeczecie: Nie będziem mieszkać w tej ziemi, ani będziem słuchać głosu Pana Boga naszego,
14
dicéntes: Nequáquam, sed ad terram Ægýpti pergémus, ubi non vidébimus bellum, et clangórem tubæ non audiémus, et famem non sustinébimus, et ibi habitábimus. Mówiąc: Nie, ale do ziemie Egiptskiej pójdziemy: gdzie nie ujrzemy wojny, i głosu trąby nie usłyszcmy, i głodu cierpieć nie będziemy: i tam mieszkać będziemy.
15
Propter hoc nunc audíte verbum Dómini relíquiæ Iuda: Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Si posuéritis fáciem vestram ut ingrediámini Ægýptum, et intravéritis ut ibi habitétis: Dla tego słuchajcie teraz głosu Pańskiego ostatku Judy. To mówi Pan zastępów Bóg Izraelski: Jeśli położycie oblicze wasze iść do Egiptu, i wnidziecie abyście tam mieszkali;
16
gládius, quem vos formidátis, ibi comprehéndet vos in terra Ægýpti: et fames, pro qua estis sollíciti, adhærébit vobis in Ægýpto, et ibi moriémini. Miecz, którego się wy boicie, tam was ogarnie, w ziemi Egiptskiej: a głód, dla którego się troszczecie, przylnie do was w Egiptcie, i tam pomrzecie.
17
Omnésque viri, qui posuérunt fáciem suam ut ingrediántur Ægýptum, ut hábitent ibi, moriéntur gládio, et fame, et peste: nullus de eis remanébit, nec effúgiet a fácie mali, quod ego áfferam super eos. Wszyscy też mężowie, którzy położyli twarz swoją aby weszli do Egiptu, aby tam mieszkali, pomrą od miecza, od głodu, i od moru: żaden z nich nie zostanie, ani ujdzie przed złem, które ja przyniosę na nie.
18
Quia hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Sicut conflátus est furor meus, et indignátio mea super habitatóres Ierúsalem, sic conflábitur indignátio mea super vos cum ingréssi fuéritis Ægýptum: et éritis in iusiurándum, et in stupórem, et in maledíctum, et in oppróbrium, et nequáquam ultra vidébitis locum istum. Bo to mówi Pan zastępów Izraelów: Jako się zlał gniew mój i zapalczywość moja na obywatele Jerozolimskie, tak się zleje gniew mój na was, gdy wnidziecie do Egiptu: i będziecie na przysięgę, i na zdumienie i złorzeczenie, i na hańbę, a nie ujrzycie więcej tego miejsca.
19
Verbum Dómini super vos relíquiæ Iuda: Nolíte intráre Ægýptum: sciéntes sciétis quia obtestátus sum vos hódie, Słowo Pańskie na was ostatku Judy: Nie wchodźcie do Egiptu: wiedząc będziecie wiedzieć, iż się oświadczam na was dzisia,
20
quia decepístis ánimas vestras: vos enim misístis me ad Dóminum Deum nostrum, dicéntes: Ora pro nobis ad Dóminum Deum nostrum, et iuxta ómnia quæcúmque díxerit tibi Dóminus Deus noster, sic annúntia nobis, et faciémus. Żeście zwiedli dusze wasze: boście wy mnie posłali do Pana Boga naszego, mówiąc: Módl się za nami do Pana Boga naszego, a wedle wszystkiego cokolwiek tobie rzecze Pan Bóg nasz, tak nam oznajmi, a uczynimy.
21
Et annuntiávi vobis hódie, et non audístis vocem Dómini Dei vestri super univérsis, pro quibus misit me ad vos. I oznajmiłem wam dzisia, a nie usłuchaliście głosu Pana Boga waszego we wszystkiem, o co mię do was posłał.
22
Nunc ergo sciéntes sciétis quia gládio, et fame, et peste moriémini in loco, ad quem voluístis intráre ut habitarétis ibi. A tak teraz wiedząc wiedzieć będziecie, że mieczem, i głodem, i morem pomrzecie na miejscu, do któregoś chcieliście iść, abyście tam mieszkali.
43
1
Factum est autem, cum complésset Ieremías loquens ad pópulum univérsos sermónes Dómini Dei eórum, pro quibus míserat eum Dóminus Deus eórum ad illos, ómnia verba hæc: I stało się, gdy skończył Jeremiasz mówić do ludu wszystkie mowy Pana Boga ich, z któremi go posłał Pan Bóg ich do nich, wszystkie te słowa:
2
dixit Azarías fílius Osaíæ, et Ióhanan fílius Carée, et omnes viri supérbi, dicéntes ad Ieremíam: Mendácium tu lóqueris: non misit te Dóminus Deus noster, dicens: Ne ingrediámini Ægýptum ut habitétis illuc. Rzekł Azaryasz syn Osajasza, i Johanan syn Karee, i wszyscy mężowie pyszni, mówiąc do Jeremiasza: kłamstwo ty mówisz, nie posłał cię Pan Bóg nasz, mówiąc: Nie wchodźcie do Egiptu, abyście tam mieszkali.
3
Sed Baruch fílius Neríæ íncitat te advérsum nos, ut tradat nos in manus Chaldæórum, ut interfíciat nos, et tradúci fáciat in Babylónem. Ale Baruch syn Neriaszów podszczuwa cię na nas, aby nas wydał w ręce Chaldejczyków, aby nas pomordował, i zaprowadził do Babilonu.
4
Et non audívit Ióhanan fílius Carée, et omnes príncipes bellatórum, et univérsus pópulus, vocem Dómini, ut manérent in terra Iuda. I nie usłuchał Johanan syn Karee, i wszyscy przełożeni waleczników, i wszystek lud głosu Pańskiego, żeby mieszkali w ziemi Judzkiej.
5
Sed tollens Ióhanan fílius Carée, et univérsi príncipes bellatórum, univérsos reliquiárum Iuda, qui revérsi fúerant de cunctis géntibus, ad quas fúerant ante dispérsi, ut habitárent in terra Iuda: Ale wziąwszy Johanan syn Karcę, i wszyscy przełożeni waleczników, wszystek ostatek Judy, którzy się byli wrócili od wszystkich narodów, do których przed tem byli rozprószeni, aby mieszkali w ziemi Judzkiej:
6
viros, et mulíeres, et párvulos, et fílias regis, et omnem ánimam, quam relíquerat Nabuzárdan princeps milítiæ cum Godolía fílio Ahicam fílii Saphan, et Ieremíam prophétam, et Baruch fílium Neríæ. Męże, i niewiasty, i dzieci, i córki królewskie, i każdą duszę, którą był zostawił Nabuzardan hetman z Godoliaszem synem Ahikam syna Saphan, i Jeremiasza proroka, i Barucha syna Neriasza:
7
Et ingréssi sunt terram Ægýpti, quia non obediérunt voci Dómini, et venérunt usque ad Taphnis. I weszli do ziemie Egiptskiej: bo nie byli posłuszni głosu Pańskiego: i przyszli aż do Taphnis.
8
Et factus est sermo Dómini ad Ieremíam in Taphnis, dicens: I stała się mowa Pańska do Jeremiasza w Taphnis, mówiąc:
9
Sume lápides grandes in manu tua, et abscóndes eos in crypta, quæ est sub muro laterício in porta domus Pharaónis in Taphnis, cernéntibus viris Iudǽis: Weźmi kamienie wielkie w rękę twoję, a skryj je w sklepie, który jest pod murem cegielnym, w bramie domu Pharaonowego w Thaphnis, przed oczyma mężów Judzkich:
10
et dices ad eos: Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Ecce ego mittam et assúmam Nabuchodónosor regem Babylónis, servum meum: et ponam thronum eius super lápides istos, quos abscóndi, et státuet sólium suum super eos. I rzeczesz do nich: To mówi Pan zastępów Bóg Izraelów: Oto ja poślę i wezmę Nabuchodonozora króla Babilońskiego sługę niego: a położę stolicę jego na tym kamieniu, którym skrył, i postawi stolicę swą na nich.
11
Veniénsque percútiet terram Ægýpti: quos in mortem, in mortem: et quos in captivitátem, in captivitátem: et quos in gládium, in gládium. A przeszedszy porazi ziemię Egiptską, które na śmierć, na śmierć: a które w niewolą, w niewolą: a które pod miecz, pod miecz.
12
Et succéndet ignem in delúbris deórum Ægýpti, et combúret ea, et captívos ducet illos: et amiciétur terra Ægýpti sicut amicítur pastor pállio suo, et egrediétur inde in pace. I zapali ogień we zborach bogów Egiptskich, a spali je, i weźmie je w niewolą: i odzieje się ziemią Egiptską, jako się pasterz odziewa płaszczem swoim: i wynidzie z tamtąd w pokoju.
13
Et cónteret státuas domus solis, quæ sunt in terra Ægýpti: et delúbra deórum Ægýpti combúret igni. I skruszy słupy domu słonecznego, które są w ziemi Egiptskiej: a zbory bogów Egiptskich ogniem spali.
44
1
Verbum, quod factum est per Ieremíam ad omnes Iudǽos, qui habitábant in terra Ægýpti, habitántes in Mágdalo, et in Taphnis, et in Memphis, et in terra Phatúres, dicens: Słowo, które się stało przez Jeremiasza do wszech Żydów, którzy mieszkali w ziemi Egiptskiej, którzy mieszkali w Magdalu, i w Taphnis, i w Memphis, i w ziemi Phaturcs, rzekąc:
2
Hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Vos vidístis omne malum istud, quod addúxi super Ierúsalem, et super omnes urbes Iuda: et ecce desértæ sunt hódie, et non est in eis habitátor: To mówi Pan zastępów, Bóg Izraelów: Wyście widzieli to wszystko, ie: z którem przywiódł na Jeruzalem, i na wszystkie miasta Judzkie, a oto puste są dzisia, i nie masz w nich obywatela.
3
propter malítiam, quam fecérunt ut me ad iracúndiam provocárent, et irent ut sacrificárent, et cólerent deos aliénos, quos nesciébant, et illi, et vos, et patres vestri. Dla złości, którą czynili, aby mię do gniewu przywiedli, aby szli a ofiarowali, i służyli bogom cudzym, których nie znali i oni, i wy, i ojcowie waszy.
4
Et misi ad vos omnes servos meos prophétas, de nocte consúrgens, mitténsque et dicens: Nolíte fácere verbum abominatiónis huiuscémodi, quam odívi. I posyłałem wszystkie sługi moje proroki w nocy wstając, a posyłając, i mówiąc: Nie czyńcie słowa brzydliwości takiej, której nienawidzę.
5
Et non audiérunt, nec inclinavérunt aurem suam ut converteréntur a malis suis, et non sacrificárent diis aliénis. A nic słuchali, ani nachylili ucha swego, aby się nawrócili od złości swoich, a nie ofiarowali bogom cudzym.
6
Et confláta est indignátio mea et furor meus, et succénsa est in civitátibus Iuda, et in platéis Ierúsalem: et versæ sunt in solitúdinem et vastitátem secúndum diem hanc. I zlał się gniew mój, i zapalczywość moja, i zapaliła się po mieściech Judzkich, i po ulicach Jerozolimskich, i obróciły się w pustki i wzburzenie wedle dnia tego.
7
Et nunc hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Quare vos fácitis malum grande hoc contra ánimas vestras, ut intéreat ex vobis vir et múlier, párvulus et lactens, de médio Iudæ, nec relinquátur vobis quidquam resíduum: A teraz to mówi Pan zastępów, Bóg Izraelów: Czemu wy czynicie złość tę wielką przeciw duszam waszym, aby wyginął z was mąż i niewiasta, dziecię i ssące z pośrodku Judy, aby wam nie zostało szczątku żadnego?
8
provocántes me in opéribus mánuum vestrárum, sacrificándo diis aliénis in terra Ægýpti, in quam ingréssi estis ut habitétis ibi: et dispereátis, et sitis in maledictiónem, et in oppróbrium cunctis géntibus terræ? Drażniąc mię uczynkami rąk waszych, ofiarując bogom cudzym w ziemi Egiptskiej, do którejeście weszli, abyście tam mieszkali: abyście wyginęli, i byli przeklinaniem i urąganiem wszystkim narodom ziemie:
9
Numquid oblíti estis mala patrum vestrórum, et mala regum Iuda, et mala uxórum eius, et mala vestra, et mala uxórum vestrárum, quæ fecérunt in terra Iuda, et in regiónibus Ierúsalem? Azaścic zapomnieli złości ojców waszych, i złość1 królów Judzkich, i złości żon ich, i złości waszych, i złości żon waszych, które czynili w ziemi Judzkiej, i po ulicach Jerozolimskich?
10
Non sunt mundáti usque ad diem hanc: et non timuérunt, et non ambulavérunt in lege Dómini, et in præcéptis meis, quæ dedi coram vobis et coram pátribus vestris. Nie oczyścili się aż do dnia tego: i nie bali się, ani chodzili w zakonie Pańskim, i przykazaniach moich, którem dał przed wami, i przed ojcy waszemi.
11
Ideo hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Ecce ego ponam fáciem meam in vobis in malum: et dispérdam omnem Iudam. Przetoż to mówi Pan zastępów Bóg Izraelów: Oto ja położę oblicze moje na was na złe, a wytracę wszystkiego Judę.
12
Et assúmam relíquias Iudæ, qui posuérunt fácies suas ut ingrederéntur terram Ægýpti, et habitárent ibi: et consuméntur omnes in terra Ægýpti: cadent in gládio, et in fame, et consuméntur a mínimo usque ad máximum: in gládio et in fame moriéntur, et erunt in iusiurándum, et in miráculum, et in maledictiónem, et in oppróbrium. I zabiorę ostatek Judy, którzy położyli twarze swe aby weszli do ziemie Egiptskiej, i mieszkali tam: i zniszczeją wszyscy w ziemi Egiptskiej: polegną od miecza: i od głodu: i zniszczeni będą od namniejszego aż do nawiętszego, od miecza, i od głodu pomrą: i będą na przysięgę i na dziw, i złorzeczenie, i hańbę.
13
Et visitábo super habitatóres terræ Ægýpti sicut visitávi super Ierúsalem, in gládio, et fame, et peste. I nawiedzę obywatele ziemie Egiptskiej, jakom nawiedził Jeruzalem, mieczem, głodem, i morem.
14
Et non erit qui effúgiat, et sit resíduus de relíquiis Iudæórum, qui vadunt ut peregrinéntur in terra Ægýpti: et revertántur in terram Iuda, ad quam ipsi élevant ánimas suas ut revertántur, et hábitent ibi: non reverténtur, nisi qui fúgerint. I nic będzie, ktoby uszedł, i został z ostatku Żydów, którzy idą, żeby gośćmi byli do ziemie Egiptskiej: a żeby się wrócili do ziemie Judzkiej, do której oni podnoszą dusze swe, aby się wrócili, i mieszkali tam: nic wrócą się jedno którzy ujdą.
15
Respondérunt autem Ieremíæ omnes viri sciéntes quod sacrificárent uxóres eórum diis aliénis: et univérsæ mulíeres, quarum stabat multitúdo grandis, et omnis pópulus habitántium in terra Ægýpti in Phatúres, dicéntes: I odpowiedzieli Jeremiaszowi wszyscy mężowie wiedzący, że ich żony ofiarowały bogom cudzym: i wszystkie niewiasty, których stało mnóstwo wielkie, i wszystek lud mieszkających w ziemi Egiptskiej, w Phatures, rzekąc:
16
Sermónem, quem locútus es ad nos in nómine Dómini, non audiémus ex te: Mowy, którąś mówił do nas imieniem Pańskiem, nie usłuchamy od ciebie:
17
sed faciéntes faciémus omne verbum, quod egrediétur de ore nostro, ut sacrificémus regínæ cæli, et libémus ei libámina, sicut fécimus nos et patres nostri, reges nostri et príncipes nostri, in úrbibus Iuda, et in platéis Ierúsalem: et saturáti sumus pánibus, et bene nobis erat, malúmque non vídimus. Ale czyniąc uczynimy każde słowo, które wynidzie z ust naszych, żebyśmy ofiarowali królowej niebieskiej, i ofiarowali jej mokre ofiary, jakośmy czynili, my i ojcowie naszy, królowie naszy, i książęta nasze w mieściech Judzkich, i po ulicach Jerozolimskich: a najadaliśmy się chleba, i dobrze nam było, i nie widzieliśmy złego.
18
Ex eo autem témpore quo cessávimus sacrificáre regínæ cæli, et libáre ei libámina, indigémus ómnibus, et gládio, et fame consúmpti sumus. Lecz od onego czasu, któregośmy przestali ofiarować królowej niebieskiej, i ofiarować jej mokre ofiary, na wszyskiem nam schodzi, i zniszczeliśmy od miecza, i od głodu.
19
Quod si nos sacrificámus regínæ cæli, et libámus ei libámina: numquid sine viris nostris fécimus ei placéntas ad coléndum eam, et libándum ei libámina? Lecz jeśli my ofiarujemy królowej niebieskiej, i ofiarujemy jej mokre ofiary: azaśmy bez mężów naszych czynili jej placki ku służbie jej, i ku ofiarowaniu jej mokrych ofiar?
20
Et dixit Ieremías ad omnem pópulum, advérsum viros, et advérsum mulíeres, et advérsum univérsam plebem, qui respónderant ei verbum, dicens: I mówił Jeremiasz do wszystkiego ludu, przeciwko mężom, i przeciw niewiastam, i przeciw wszemu ludowi, którzy mu byli odpowiedzieli, rzekąc:
21
Numquid non sacrifícium, quod sacrificástis in civitátibus Iuda, et in platéis Ierúsalem, vos et patres vestri, reges vestri, et príncipes vestri, et pópulus terræ, horum recordátus est Dóminus, et ascéndit super cor eius? A za nie ofiara, którąście ofiarowali w mieściech Judzkich, i na ulicach Jeruzalem wy i ojcowie waszy, królowie waszy, i książęta wasze, i lud ziemie? na toć wspamiętał Pan, i wstąpiło na serce jego.
22
Et non póterat Dóminus ultra portáre propter malítiam studiórum vestrórum, et propter abominatiónes, quas fecístis: et facta est terra vestra in desolatiónem, et in stupórem, et in maledíctum, eo quod non sit habitátor, sicut est dies hæc. I nie mógł Pan dalej znosić dla złości spraw waszych, i dla obrzydłości, któreście czynili: i stała się ziemia wasza spustoszeniem, i zdumieniem, i przeklęctwem dla tego, że niemasz obywatela, jako ten dzień jest:
23
Proptérea quod sacrificavéritis idólis, et peccavéritis Dómino: et non audiéritis vocem Dómini, et in lege, et in præcéptis, et in testimóniis eius non ambulavéritis: idcírco evenérunt vobis mala hæc, sicut est dies hæc. Dla tego, iżeście ofiarowali bałwanom, i zgrzeszyliście Panu: i nie słuchaliście głosu Pańskiego, i w zakonie, w przykazaniach, i w świadectwach jego nie chodziliście: dla tego przyszło na was to złe, jako ten dzień jest.
24
Dixit autem Ieremías ad omnem pópulum, et ad univérsas mulíeres: Audíte verbum Dómini omnis Iuda, qui estis in terra Ægýpti: I rzekł Jeremiasz do wszego ludu, i do wszech niewiast: Słuchajcie słowa Pańskiego wszystek Judo, którzyście w ziemi Egiptskiej.
25
Hæc inquit Dóminus exercítuum, Deus Israel, dicens: Vos, et uxóres vestræ locúti estis ore vestro, et mánibus vestris impléstis, dicéntes: Faciámus vota nostra, quæ vóvimus, ut sacrificémus regínæ cæli, et libémus ei libámina: impléstis vota vestra, et ópere perpetrástis ea. To mówi Pan zastępów Bóg Izraelów, rzekąc: Wy i żony wasze mówiliście usty swemi, i wypełniliście rękami waszemi, mówiąc: czyńmy śluby nasze, któreśmy ślubili, żebyśmy ofiarowali królowej niebieskiej, i ofiarował i jej mokre ofiary. Wypełniliście śluby wasze, i skutkiemeście je wykonali.
26
Ideo audíte verbum Dómini omnis Iuda, qui habitátis in terra Ægýpti: Ecce ego iurávi in nómine meo magno, ait Dóminus: quia nequáquam ultra vocábitur nomen meum ex ore omnis viri Iudǽi, dicéntis: Vivit Dóminus Deus in omni terra Ægýpti. Przetoż słuchajcie słowa Pańskiego wszystek Judo, którzy mieszkacie w ziemi Egiptskiej: Otom ja przysiągł na imię moje wielkie, mówi Pan: że nie będzie więcej wzywane imię moje ustami żadnego męża Żyda, mówiącego: Żywie Pan Bóg, we wszystkiej ziemi Egiptskiej.
27
Ecce ego vigilábo super eos in malum, et non in bonum: et consuméntur omnes viri Iuda, qui sunt in terra Ægýpti, gládio, et fame, donec pénitus consumántur. Oto ja będę czuł nad nimi na złe, a nie na dobre: i zniszczeją wszyscy mężowie Judzcy, którzy są w ziemi Egiptskiej, mieczem i głodem, aż do szczętu wyginą.
28
Et qui fúgerint gládium, reverténtur de terra Ægýpti in terram Iuda viri pauci: et scient omnes relíquiæ Iuda, ingrediéntium terram Ægýpti ut hábitent ibi, cuius sermo compleátur, meus an illórum. A którzy ujdą miecza, wrócą się z ziemie Egiptskiej do ziemi Judzkiej mężów mało: i dozna wszystek ostatek Judy, który wszedł do ziemie Egiptskiej, aby tam mieszkał, czyje się słowo wypełni, mojeli abo ich.
29
Et hoc vobis signum, ait Dóminus, quod vísitem ego super vos in loco isto: ut sciátis quia vere complebúntur sermónes mei contra vos in malum: A to wam znakiem, mówi Pan, że ja was nawiedzę na tem miejscu: abyście wiedzieli, że się prawdziwie spełnią mowy moje przeciwko wam na złe.
30
Hæc dicit Dóminus: Ecce ego tradam Pharaónem Ephrée regem Ægýpti in manu inimicórum eius, et in manu quæréntium ánimam illíus: sicut trádidi Sedecíam regem Iuda in manu Nabuchodónosor regis Babylónis inimíci sui, et quæréntis ánimam eius. To mówi Pan: Oto ja podam Pharaona Ephree króla Egiptskiego w rękę nieprzyjaciół jego, i w rękę szukających dusze jego: jakom podał Sedeciasza króla Judzkiego w rękę Nabuchodonozora króla Babilońskiego nieprzyjaciela jego, i szukającego dusze jego.
45
1
Verbum, quod locútus est Ieremías prophéta ad Baruch fílium Neríæ, cum scripsísset verba hæc in libro ex ore Ieremíæ, anno quarto Ióakim fílii Iosíæ regis Iuda, dicens: Słowo, które mówił Jeremiasz prorok do Barucha syna Neriasza, gdy napisał te słowa w księgach z ust Jeremiaszowych, roku czwartego Joakima syna Jozyaszowego króla Judzkiego, rzekąc:
2
Hæc dicit Dóminus Deus Israel ad te Baruch: To mówi Pan Bóg Izraelów do ciebie Baruchu:
3
Dixísti: Væ mísero mihi, quóniam áddidit Dóminus dolórem dolóri meo: laborávi in gémitu meo, et réquiem non invéni. Mówiłeś: Biada mnie nędznemu: bo przyczynił Pan boleści do boleści mojej: upracowałem się we wzdychaniu mojem, a nie nalazłem od poczynienia.
4
Hæc dicit Dóminus: Sic dices ad eum: Ecce quos ædificávi, ego déstruo, et quos plantávi, ego evéllo, et univérsam terram hanc. To mówi Pan: Tak rzeczesz do niego: Oto, którem zbudował rozwalam: a którem nasadził, ja wyrywam, i wszystkę tę ziemię.
5
Et tu quæris tibi grándia? noli quǽrere: quia ecce ego addúcam malum super omnem carnem, ait Dóminus: et dabo tibi ánimam tuam in salútem in ómnibus locis, ad quæcúmque perréxeris. A ty szukasz sobie wielkich? nie szukaj: bo oto ja przywiodę złe na wszelkie ciało, mówi Pan: i dam tobie duszę twoję na zbawienie na wszystkich miejscach dokądkolwiek pójdziesz.
46
1
Quod factum est verbum Dómini ad Ieremíam prophétam contra gentes, Słowo Pańskie, które się stało do Jeremiasza proroka przeciw narodom.
2
ad Ægýptum, advérsum exércitum Pharaónis Néchao regis Ægýpti, qui erat iuxta flúvium Euphráten in Chárcamis, quem percússit Nabuchodónosor rex Babylónis, in quarto anno Ióakim fílii Iosíæ regis Iuda. Na Egipt, przeciw wojsku Pharaona Nechao króla Egiptskiego, który był nad rzeką Euphratesem w Charkamis, którego poraził Nabuchodonozor król Babiloński, czwartego roku Joakima syna Jozyaszowego króla Judzkiego.
3
Præparáte scutum, et clýpeum, et procédite ad bellum. Gotujcie tarcz i pawezę, a wychodźcie na wojnę.
4
Iúngite equos, et ascéndite équites: state in gáleis, políte lánceas, indúite vos lorícis. Zaprzągajcie konie, a wsiadajcie jezdni: stańcie w helmiech, wycierajcie oszczepy, obleczcie się w pancerze?
5
Quid ígitur? vidi ipsos pávidos, et terga verténtes, fortes eórum cæsos: fugérunt cónciti, nec respexérunt: terror úndique, ait Dóminus. Cóż tedy? widziałem je lękliwe, a tył podające, mocne ich pobite: uciekali prędko ani się obejrzeli: strach zewsząd, mówi Pan.
6
Non fúgiat velox, nec salvári se putet fortis: ad aquilónem iuxta flumen Euphráten victi sunt, et ruérunt. Niech nie ucieka prędki, a niech nie mniema, aby miał wybawion być mocny: na Północy u rzeki Euphratesa zwyciężeni są i polegli.
7
Quis est iste, qui quasi flumen ascéndit: et véluti fluviórum intuméscunt gúrgites eius? Któż to jest, który jako rzeka wzbiera: a jako rzekł, nadymają się wody jego?
8
Ægýptus flúminis instar ascéndit, et velut flúmina movebúntur fluctus eius, et dicet: Ascéndens opériam terram: perdam civitátem, et habitatóres eius. Egipt jako rzeka wzbiera, a jako rzeki wzruszać się będą wały jego: i rzecze: Wstąpiwszy pokryję ziemię: wygubię miasto i obywatele jego.
9
Ascéndite equos, et exsultáte in cúrribus, et procédant fortes, Æthiópia et Líbyes tenéntes scutum, et Lýdii arripiéntes et iaciéntes sagíttas. Wsiadajcie na konie, a wyskakujcie na woziech, a niech się ruszą mocni, Murzyńska ziemia, i Libijanie, którzy noszą tarcz, i Lidyjczycy porywający i puszczający strzały.
10
Dies autem ille Dómini Dei exercítuum dies ultiónis, ut sumat vindíctam de inimícis suis: devorábit gládius, et saturábitur, et inebriábitur sánguine eórum: víctima enim Dómini Dei exercítuum in terra aquilónis iuxta flumen Euphráten. Ale on dzień Pana Boga zastępów, dzień pomsty, aby się pomścił nad nieprzyjacioły swemi: pożrze miecz, a nasyci się i opije się krwie ich: bo ofiara Pana Boga zastępów w ziemi północnej nad rzeką Euphratesem.
11
Ascénde in Gálaad, et tolle resínam virgo fília Ægýpti: frustra multíplicas medicámina, sánitas non erit tibi. Wstąp na Galaad, a nabierz rezyny panno córko Egiptska: próżno rozmnażasz lekarstwa, zdrowia mieć nie będziesz.
12
Audiérunt gentes ignomíniam tuam, et ululátus tuus replévit terram: quia fortis impégit in fortem, et ambo páriter concidérunt. Usłyszeli narodowie sromotę twoję, a krzyk twój napełnił ziemię: bo mocny natarł na mocnego, i oba społem upadli.
13
Verbum, quod locútus est Dóminus ad Ieremíam prophétam, super eo quod ventúrus esset Nabuchodónosor rex Babylónis, et percussúrus terram Ægýpti: Słowo, które mówił Pan do Jeremiasza proroka, otem, że ma przyść Nabuchodonozor król Babiloński, a porazić ziemię Egiptską.
14
Annuntiáte Ægýpto, et audítum fácite in Mágdalo, et résonet in Memphis, et in Taphnis, dícite: Sta, et prǽpara te: quia devorábit gládius ea, quæ per circúitum tuum sunt. Opowiadajcie Egiptowi, a dajcie słyszeć w Magdalu, i niech brzmi w Memphis, i w Taphnis: rzeczcie: Stań, a nagotuj się: bo pożrze miecz to co w okolicy twojej jest.
15
Quare compútruit fortis tuus? non stetit, quóniam Dóminus subvértit eum. Czemuż zgnił mocarz twój? nie ostał się: bo go Pan wywrócił.
16
Multiplicávit ruéntes, cecidítque vir ad próximum suum, et dicent: Surge, et revertámur ad pópulum nostrum, et ad terram nativitátis nostræ, a fácie gládii colúmbæ. Rozmnożył upadające, i padł mąż na bliźniego swego. I rzeką: wstań a wróćmy się do ludu swego, i do ziemie narodzenia naszego, od oblicza miecza gołębice.
17
Vocáte nomen Pharaónis regis Ægýpti, tumúltum addúxit tempus. Nazówcie imię Pharaona króla Egiptskiego, trwogę przywiódł czas.
18
Vivo ego (inquit rex, Dóminus exercítuum nomen eius), quóniam sicut Thabor in móntibus, et sicut Carmélus in mari, véniet. Żywę ja, (mówi król, Pan zastępów imię jego) że jako Thabor między górami, a jako Karmel nad morzem, przydzie.
19
Vasa transmigratiónis fac tibi habitátrix fília Ægýpti: quia Memphis in solitúdinem erit, et deserétur, et inhabitábilis erit. Naczynie prowadzenia poczyń sobie, obywatelko córko Egiptska: bo Memphis pustynią będzie, i spustoszeje, i będzie niemieszkalna.
20
Vítula élegans atque formósa Ægýptus, stimulátor ab aquilóne véniet ei. Cielica piękna i krasna Egipt, poganiacz z północy przyjdzie na nie.
21
Mercenárii quoque eius, qui versabántur in médio eius quasi vítuli sagináti versi sunt, et fugérunt simul, nec stare potuérunt: quia dies interfectiónis eórum venit super eos, tempus visitatiónis eórum. Najemnicy też jej, którzy mieszkali w pośrodku jej, jako cielcy ukarmieni obrócili się, i uciekali społem, i ostać się nie mogli: bo dzień wygubienia ich przyszedł na nie, czas nawiedzenia ich.
22
Vox eius quasi æris sonábit: quóniam cum exércitu properábunt, et cum secúribus vénient ei quasi cædéntes ligna. Głos jej jako miedzi zabrzmi: bo się z wojskiem pospieszą, i z siekierami przyda do niej, jako co drwa rąbają.
23
Succidérunt saltum eius, ait Dóminus, qui supputári non potest: multiplicáti sunt super locústas, et non est eis númerus. Wyrąbali las jej mówi Pan, który zliczon być nie może: rozmnożyli się nad szarańczą, i nie masz im liczby.
24
Confúsa est fília Ægýpti, et trádita in manu pópuli aquilónis. Zawstydziła się córka Egiptska, i podana w ręce ludu Północnego.
25
Dixit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Ecce ego visitábo super tumúltum Alexandríæ, et super Pharaónem, et super Ægýptum, et super deos eius, et super reges eius, et super Pharaónem, et super eos, qui confídunt in eo. Rzekł Pan zastępów Bóg Izraelów: Oto ja nawiedzę trwogę Alexandryjska, i Pharaona, i Egipt, i Bogi jego, i króle jego, i Pharaona, i te, którzy w nim ufają.
26
Et dabo eos in manu quæréntium ánimam eórum, et in manu Nabuchodónosor regis Babylónis, et in manu servórum eius: et post hæc habitábitur sicut diébus prístinis, ait Dóminus. I dam je w ręce szukających dusze ich, i w ręce Nabuchodonozora króla Babilońskiego, i w ręce sług jego: a potem mieszkać w nim będą jako za dawnych dni, mówi Pan.
27
Et tu ne tímeas serve meus Iacob, et ne páveas Israel: quia ecce ego salvum te fáciam de longínquo, et semen tuum de terra captivitátis tuæ: et revertétur Iacob, et requiéscet, et prosperábitur: et non erit, qui extérreat eum. A ty nie bój się sługo mój Jakóbie, a nie lękaj się Izraelu: bo oto ja ciebie wybawię z daleka, i nasienie twoje z ziemie poimania twego: i wróci się Jakób, a odpoczynie, i poszczęści mu się, a nie będzie, ktoby go straszył.
28
Et tu noli timére serve meus Iacob, ait Dóminus: quia tecum ego sum, quia ego consúmam cunctas gentes, ad quas eiéci te: te vero non consúmam, sed castigábo te in iudício, nec quasi innocénti parcam tibi. A ty nie bój się sługo mój Jakóbie, mówi Pan: bom ja jest z tobą; bo ja wyniszczę wszystkie narody, do którychem cię wygnał: a ciebie nie wyniszczę, ale cię skarzę w sądzie, a nie przepuszczę jako niewinnemu.
47
1
Quod factum est verbum Dómini ad Ieremíam prophétam contra Palæstínos, ántequam percúteret Phárao Gazam. Słowo Pańskie, które się stało do Jeremiasza proroka przeciw Palesthynom, przed tem, niż poraził Pharaon Gazę.
2
Hæc dicit Dóminus: Ecce aquæ ascéndunt ab aquilóne, et erunt quasi torrens inúndans, et opérient terram et plenitúdinem eius, urbem et habitatóres eius: clamábunt hómines, et ululábunt omnes habitatóres terræ, To mówi Pan: Oto wody wstępują z północy, i będą jako potok wylewający, a okryją ziemię, i napełnienie jej, miasto i obywatele jego: będą wołać ludzie, i zawyją wszyscy obywatele ziemie.
3
a strépitu pompæ armórum, et bellatórum eius, a commotióne quadrigárum eius, et multitúdine rotárum illíus. Non respexérunt patres fílios mánibus dissolútis Przed trzaskiem pompy oręża i waleczników jego, przed grzmotem poczwórnych jego, i przed mnóstwem kół jego. Nie obejrzeli się ojcowie na syny, opuściwszy ręce,
4
pro advéntu diéi, in quo vastabúntur omnes Philísthiim, et dissipábitur Tyrus, et Sidon cum ómnibus réliquis auxíliis suis: depopulátus est enim Dóminus Palæstínos, relíquias ínsulæ Cappadóciæ. Dla przyszcia dnia, którego zburzeni będą wszyscy Philistymowie, i będzie rozproszon Tyr, i Sydon, ze wszystkiemi pozostałemi pomocami swemi: bo splondrował Pan Philistymy, ostatek wyspu Kapadociej.
5
Venit calvítium super Gazam: contícuit Ascalon, et relíquiæ vallis eárum, úsquequo concidéris? Przyszło obłysienie na Gazę: umilknął Askalon, i ostatki doliny ich, dokądże się rzezać będziesz?
6
O mucro Dómini úsquequo non quiésces? Ingrédere in vagínam tuam, refrigeráre, et sile. O mieczu Pański dokąd się nie uspokoisz? wnidź w poszwy twoje, ochłódź się, a umilkni.
7
Quómodo quiéscet, cum Dóminus præcéperit ei advérsus Ascalónem, et advérsus marítimas eius regiónes, ibíque condíxerit illi? Ale jakoż się ma uspokoić, ponieważ mu Pan rozkazał przeciw Askalonowi, i przeciw pomorskim krajom jego, i tam mu miejsce założyła?
48
1
Ad Moab hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Væ super Nabo, quóniam vastáta est, et confúsa: capta est Cariáthaim: confúsa est fortis, et trémuit. Do Moaba to mówi Pan zastępów Bóg Izraelów? Biada nad Nabo, bo zburzon jest i zawstydzon: wzięto Kariathaim, zawstydzon jest mocny i zadrżał.
2
Non est ultra exsultátio in Moab contra Hésebon: cogitavérunt malum. Veníte, et disperdámus eam de gente: ergo silens conticésces, sequetúrque te gládius. Niemasz więcej radości w Moabie, przeciw Hesebon myślili źle: Pódźcie a wytraćmy ji z narodu, przeto milcząc umilkniesz, a pójdzie miecz za tobą.
3
Vox clamóris de Orónaim, vástitas et contrítio magna. Głos wołania z Oronaim: spustoszenie i zburzenie wielkie.
4
Contríta est Moab: annuntiáte clamórem párvulis eius. Potłuczono Moaba: opowiedzcie wołanie maluczkim jego.
5
Per ascénsum enim Luith plorans ascéndet in fletu: quóniam in descénsu Orónaim hostes ululátum contritiónis audiérunt: Bo wstępem Luith płacząc wstąpi z płaczem: bo na zstępowaniu Oronaim nieprzyjaciele krzyk zburzenia usłyszeli:
6
Fúgite, salváte ánimas vestras, et éritis quasi myrícæ in desérto. Uciekajcie, wybawcie dusze wasze: a będziecie jako wrzos na puszczy.
7
Pro eo enim quod habuísti fidúciam in munitiónibus tuis, et in thesáuris tuis, tu quoque capiéris: et ibit Chamos in transmigratiónem, sacerdótes eius et príncipes eius simul. Bo przeto, iżeś miał ufanie w obronach twoich, i w skarbicch twoich, ty tez wzięty będziesz: i pójdzie Chamos w przeprowadzenie, kapłani jego i książęta jego społem.
8
Et véniet prædo ad omnem urbem, et urbs nulla salvábitur: et períbunt valles, et dissipabúntur campéstria: quóniam dixit Dóminus: I przydzie zbójca do każdego miasta, a żadne miasto nie ujdzie: i zginą doliny, i rozrzucone będą pola: bo Pan powiedział.
9
Date florem Moab, quia florens egrediétur: et civitátes eius desértæ erunt, et inhabitábiles. Dajcie kwiat Moab, bo kwitnąc wynidzie: a miasta jego puste będą, i niemieszkalne.
10
Maledíctus, qui facit opus Dómini fraudulénter: et maledíctus, qui próhibet gládium suum a sánguine. Przeklęty który czyni sprawę Pańską zdradliwie: i przeklęty który miecz swój hamuje ode krwie.
11
Fértilis fuit Moab ab adolescéntia sua, et requiévit in fǽcibus suis: nec transfúsus est de vase in vas, et in transmigratiónem non ábiit: idcírco permánsit gustus eius in eo, et odor eius non est immutátus. Płodny był Moab od młodości swej, i odpoczywał na drożdżach swoich: a nie przelewano, go z naczynia do naczynia, i nie chodził w zaprowadzenie: przeto smak jego został w nim, i zapach jego nie zmienił się.
12
Proptérea ecce dies véniunt, dicit Dóminus, et mittam ei ordinatóres et stratóres lagunculárum: et sternent eum, et vasa eius exháurient, et lagúnculas eórum collídent. Dla tego oto dni przychodzą, mówi Pan: i poszlę mu szykujące i pokładacze łagwic, i położą go, a naczynia jego wypróżnią, i łagwice ich potłuką.
13
Et confundétur Moab a Chamos sicut confúsa est domus Israel a Bethel, in qua habébat fidúciam. I zawstydzon będzie Moab od Chamon, jako zawstydzon jest dom Izraelski od Bethel, w którym ufanie miał.
14
Quómodo dícitis: Fortes sumus, et viri robústi ad prœliándum? Jako mówicie: Mocniśmy, i mężowie duży ku bitwie?
15
Vastáta est Moab, et civitátes illíus succidérunt: et elécti iúvenes eius descendérunt in occisiónem: ait rex, Dóminus exercítuum nomen eius. Zburzon jest Moab, i miasta jego wycięli: i wyborni młodzieńcy jego poszli na zabicie: mówi król, Pan zastępów imię jego.
16
Prope est intéritus Moab ut véniat, et malum eius velóciter accúrret nimis. Blizko jest zginienie Moab że przydzie: a złe jego przybieży barzo prędko.
17
Consolámini eum omnes, qui estis in circúitu eius: et univérsi, qui scitis nomen eius, dícite: Quómodo confrácta est virga fortis, báculus gloriósus? Cieszcie go wszyscy, którzyście około niego, a wszyscy, którzy znacie imię jego, mówcie: jako się złamała laska mocna, kij chwalebny?
18
Descénde de glória, et sede in siti habitátio fíliæ Dibon: quóniam vastátor Moab ascéndit ad te, dissipávit munitiónes tuas. Zstąp z sławy, a siądź w pragnieniu mieszkanie córko Dibon: bo zburzyciel Moab przyciągnie do ciebie, pokazi obrony twoje.
19
In via sta, et próspice habitátio Aroer: intérroga fugiéntem: et ei, qui evásit, dic: Quid áccidit? Na drodze stań, a wyglądaj mieszkanie Aroer: pytaj uciekającego, a temu, który uszedł, mów: Cóż się stało?
20
Confúsus est Moab, quóniam victus est: ululáte, et clamáte, annuntiáte in Arnon, quóniam vastáta est Moab. Zawstydzon jest Moab, że go zwyciężono: wyjcie, a wołajcie, opowiadajcie w Amon, że zburzono Moab.
21
Et iudícium venit ad terram campéstrem: super Helon, et super Iasa, et super Méphaath, I sąd przyszedł na ziemię polną: na Helon, i na Jasa i na Mephaath,
22
et super Dibon, et super Nabo, et super domum Debláthaim, I na Dibon, i na Nabo, i na dom Deblathaim.
23
et super Cariáthaim, et super Béthgamul, et super Béthmaon, I na Kariathaim, i na Bethgamul, i na Bethmuon.
24
et super Cárioth, et super Bosra: et super omnes civitátes terræ Moab, quæ longe, et quæ prope sunt. I na Karioth, i na Bosra: i na wszystkie miasto ziemie Moab, które daleko i które blizko są.
25
Abscíssum est cornu Moab, et bráchium eius contrítum est, ait Dóminus. Odcięto róg Moabowi, i ramię jego starto, mówi Pan.
26
Inebriáte eum, quóniam contra Dóminum eréctus est: et allídet manum Moab in vómitu suo, et erit in derísum étiam ipse. Upójcie go, bo się przeciw Panu podniósł: i otrąci rękę Moab o blwocina swoje, i będzie na pośmiech on też:
27
Fuit enim in derísum tibi Israel, quasi inter fures reperísses eum: propter verba ergo tua, quæ advérsum illum locútus es, captívus ducéris. Bo Izrael był tobie pośmiewiskiem, jakobyś go między złodziejmi zastał: a tak dla słów twoich, któreś przeciw jemu mówił, powiodą cię więźniem.
28
Relínquite civitátes, et habitáte in petra habitatóres Moab: et estóte quasi colúmba nidíficans in summo ore foráminis. Opuszczajcie miasta, a mieszkajcie na skale obywatele Moab: a bądźcie jako gołębica, która się gnieździ przy samym kraju dziury.
29
Audívimus supérbiam Moab, supérbus est valde: sublimitátem eius, et arrogántiam, et supérbiam, et altitúdinem cordis eius. Słyszeliśmy o pysze Moab, pyszny jest barzo: wysokość jego i hardość, i pychę, i wyniosłe serce jego.
30
Ego scio, ait Dóminus, iactántiam eius: et quod non sit iuxta eam virtus eius, nec iuxta quod póterat conáta sit fácere. Ja znam, mówi Pan chlubę jego, a iż nie jest wedle niej siła jego, ani według tego co mógł czynić usiłował.
31
Ideo super Moab eiulábo, et ad Moab univérsam clamábo, ad viros muri fíctilis lamentántes. Dla tego nad Moab narzekać będę, i do Moab wszystkiego wołać będę, do mężów muru ceglanego lamentujących.
32
De planctu Iazer plorábo tibi vínea Sábama: propágines tuæ transiérunt mare, usque ad mare Iazer pervenérunt: super messem tuam, et vindémiam tuam prædo írruit. Płaczem Jazer płakać ci będę winnico Sabama: latorośli twoje zaszły za morze, aż do morza Jazer przyszły: na żniwo twoje i na zbieranie wina twego zbójca napadł.
33
Abláta est lætítia et exsultátio de Carmélo, et de terra Moab, et vinum de torculáribus sústuli: nequáquam calcátor uvæ sólitum celéuma cantábit. Odjęte jest wesele i radość z Karmela, i z ziemie Moab i wino z pras pobrałem: a tłoczący wino nie będzie zwykłej pobudki śpiewał.
34
De clamóre Hésebon usque Eleále, et Iasa, dedérunt vocem suam: a Segor usque ad Orónaim vítula conternánte: aquæ quoque Nemrim péssimæ erunt. Od wołania Hesebon aż do Eleale, i Jasa puścili głos swój: od Segor aż do Oronaim cielice trzecioletniej: wody eż Nemrim barzo złe będą.
35
Et áuferam de Moab, ait Dóminus, offeréntem in excélsis, et sacrificántem diis eius. I odejmę z Moaba mówi Pan, ofiarującego na wyżynach, i ofiarującego bogom swoim.
36
Proptérea cor meum ad Moab quasi tíbiæ resonábit, et cor meum ad viros muri fíctilis dabit sónitum tibiárum: quia plus fecit quam pótuit, idcírco periérunt. Przeto serce moje nad Moabem jako piszczałki piszczeć będzie: serce też moje nad mężami muru ceglanego wypuści głos piszczałek: bo więcej czynił niżli mógł, przeto zaginęli.
37
Omne enim caput calvítium, et omnis barba rasa erit: in cunctis mánibus colligátio, et super omne dorsum cilícium. Bo każda głowa łysina, a każda broda ogolona będzie: na wszystkich rękach więzy, a na każdym grzbiecie włosienica.
38
Super ómnia tecta Moab, et in platéis eius omnis planctus: quóniam contrívi Moab sicut vas inútile, ait Dóminus. Po wszystkich dachach Moabowych, i po ulicach jego wszelakie narzekanie: bom skruszył Moaba, jako naczynie nicpożyteczne, mówi Pan.
39
Quómodo victa est, et ululavérunt? quómodo deiécit cervícem Moab, et confúsus est? erítque Moab in derísum, et in exémplum ómnibus in circúitu suo. Jako zwyciężon jest i krzyczeli, jako spuścił szyję Moab i zawstydził się? i będzie Moab naśmiewiskiem i przykładem wszystkim w okolicy jego.
40
Hæc dicit Dóminus: Ecce quasi áquila volábit, et exténdet alas suas ad Moab. To mówi Pan: Oto jako orzeł przyleci, a wyciągnie skrzydła swe na Moaba.
41
Capta est Cárioth, et munitiónes comprehénsæ sunt: et erit cor fórtium Moab in die illa, sicut cor mulíeris parturiéntis. Wzięto Karioth, i zamki pobrano: a będzie serce mocarzów Moab onego dnia, jako serce niewiasty rodzącej.
42
Et cessábit Moab esse pópulus: quóniam contra Dóminum gloriátus est. I przestanie Moab być ludem: bo się przeciw Panu chlubił.
43
Pavor, et fóvea, et láqueus super te o habitátor Moab, dicit Dóminus. Strach i dół, i sidło nad tobą o obywatelu Moab, mówi Pan.
44
Qui fúgerit a fácie pavóris cadet in fóveam, et qui conscénderit de fóvea capiétur láqueo: addúcam enim super Moab annum visitatiónis eórum, ait Dóminus. Kto uciecze przed strachem, wpadnie do dołu: a kto wylezie z dołu, poiman będzie sidłem: bo przywiodę na Moaba rok nawiedzenia ich, mówi Pan.
45
In umbra Hésebon stetérunt de láqueo fugiéntes: quia ignis egréssus est de Hésebon, et flamma de médio Seon, et devorábit partem Moab, et vérticem filiórum tumúltus. W cieniu Hesebon stanęli z sidła uciekający: bo ogień wyszedł z Hesebon, a płomień z pośrodku Seon, i pożrze część Moab, i wierzch synów rozruchu.
46
Væ tibi Moab, periísti pópule Chamos: quia comprehénsi sunt fílii tui, et fíliæ tuæ in captivitátem. Biada tobie Moab, zginąłeś ludu Chamos, bo zabrano syny twoje, i córki twoje w niewolą.
47
Et convértam captivitátem Moab in novíssimis diébus, ait Dóminus. Hucúsque iudícia Moab. I wrócę pojmanie Moab w ostateczne dni, mówi Pan. Dotąd sądy Moab.
49
1
Ad fílios Ammon. Hæc dicit Dóminus: Numquid non fílii sunt Israel? aut heres non est ei? Cur ígitur hereditáte possédit Melchom Gad, et pópulus eius in úrbibus eius habitávit? Do synów Ammon. To mówi Pan: Izali nie ma synów Izrael? abo dziedzica nie nasz u niego? Czemuś tedy Melchom dziedzictwem posiadł Gada: a lud jego w miastach jego mieszkał?
2
Ideo dies véniunt, dicit Dóminus: et audítum fáciam super Rabbath filiórum Ammon frémitum prœ́lii, et erit in tumúltum dissipáta, filiǽque eius igni succendéntur, et possidébit Israel possessóres suos, ait Dóminus. Przetoż oto dni przychodzą, mówi Pan, i dam słyszeć nad Rabbat snów Ammon trzask bitwy, i będzie w gromadę rozwalona, a córki jej ogniem będą spalone, a posiędzie Izrael dzierżawce swoje, mówi Pan.
3
Ulula Hésebon, quóniam vastáta est Hai: clamáte fíliæ Rabbath, accíngite vos cilíciis: plángite et circuíte per sepes: quóniam Melchom in transmigratiónem ducétur, sacerdótes eius et príncipes eius simul. Zawyj Hesebon, bo jest zburzon Haj. Krzyczcie córki Rabbath, przepaszcie się włosiennicami: narzekajcie i chodźcie około płotów: bo Melchom będzie prowadzon w zaprowadzenie, kapłani jego, i książęta jego społem.
4
Quid gloriáris in vállibus? deflúxit vallis tua fília delicáta, quæ confidébas in thesáuris tuis, et dicébas: Quis véniet ad me? Co się przechwalasz dolinami? spłynęła dolina twoja córko pieszczona, któraś ufała w skarbiech twoich, i mówiłaś: któż przydzie do mnie?
5
Ecce ego indúcam super te terrórem, ait Dóminus Deus exercítuum, ab ómnibus qui sunt in circúitu tuo: et dispergémini sínguli a conspéctu vestro, nec erit qui cóngreget fugiéntes. Oto ja przywiodę na cię strach, mówi Pan Bóg zastępów, od wszystkich, którzy są w okolicy twojej: i rozproszycie się każdy od oczu waszych, a nie będzie ktoby zebrał uciekające.
6
Et post hæc revérti fáciam captívos filiórum Ammon, ait Dóminus. A potem każe się wrócić więźniom synów Ammon, mówi Pan.
7
Ad Idumǽam. Hæc dicit Dóminus exercítuum: Numquid non ultra est sapiéntia in Theman? Périit consílium a fíliis, inútilis facta est sapiéntia eórum. Do Idumeiej. To mówi Pan zastępów: Izali niemasz dalej mądrości w Theman? Zginęła rada od synów, niepożyteczna się stała mądrość ich.
8
Fúgite, et terga vértite, descéndite in voráginem habitatóres Dedan: quóniam perditiónem Esau addúxi super eum, tempus visitatiónis eius. Uciekajcie a tył podawajcie, zstępujcie w przepaść obywatele Dedan: bo zatracenie Ezaw przywiodłem nań, czas nawiedzenia jego.
9
Si vindemiatóres veníssent super te, non reliquíssent racémum: si fures in nocte, rapuíssent quod suffíceret sibi. By byli przyszli na cię ci co zbierają wino, nie zostawiliby byli grona: by złodzieje w nocy: porwali by byli coby im dosyć było.
10
Ego vero discoopérui Esau, revelávi abscóndita eius, et celári non póterit: vastátum est semen eius, et fratres eius, et vicíni eius, et non erit. Lecz ja obnażyłem Ezaw, odkryłem skrytości jego, i skryć się nie będzie mógł: zburzono nasienie jego, i bracią jego, i sąsiady jego, i nic będzie.
11
Relínque pupíllos tuos: ego fáciam eos vívere: et víduæ tuæ in me sperábunt. Opuść sieroty twoje, ja je żywić będę, a wdowcy twoje we mnie nadzieję mieć będą.
12
Quia hæc dicit Dóminus: Ecce quibus non erat iudícium ut bíberent cálicem, bibéntes bibent: et tu quasi ínnocens relinquéris? non eris ínnocens, sed bibens bibes. Bo to mówi Pan: Oto którym nie było sądu, aby pili kielich, pijąc pić będą: a ty jako niewinny zostaniesz, nie będziesz niewinny, ale pijąc pić będziesz.
13
Quia per memetípsum iurávi, dicit Dóminus, quod in solitúdinem, et in oppróbrium, et in desértum, et in maledictiónem erit Bosra: et omnes civitátes eius erunt in solitúdines sempitérnas. Bo przysiągłem sam przez się mówi Pan, iż spustoszeniem i hańbą i pustynią i przeklęctwem będzie Bosra i wszystkie miasta jej będą pustyniami wiecznemi.
14
Audítum audívi a Dómino, et legátus ad gentes missus est: Congregámini, et veníte contra eam, et consurgámus in prœ́lium. Słyszałem słuch od Pana, i poseł do narodów posłan jest: Zbierajcie się, a przydzie na nie, a powstańmy ku bitwie.
15
Ecce enim párvulum dedi te in géntibus, contemptíbilem inter hómines. Bo oto małego dałem cię między narody, wzgardzonego między ludzie.
16
Arrogántia tua decépit te, et supérbia cordis tui: qui hábitas in cavérnis petræ, et apprehéndere níteris altitúdinem collis: cum exaltáveris quasi áquila nidum tuum, inde détraham te, dicit Dóminus. Hardość twoja zwiodła cię i pycha serca twego: który mieszkasz w jaskiniach skały, a usiłujesz dosiądź wysokości pagórku, gdy wywyższysz jako orzeł gniazdo twoje, zonąd ściągnę cię, mówi Pan.
17
Et erit Idumǽa desérta: omnis qui transíbit per eam, stupébit, et sibilábit super omnes plagas eius. I będzie Idumea pusta: każdy, który pójdzie przez nic zadziwi się, i świstać będzie na wszystkie plagi jej.
18
Sicut subvérsa est Sódoma et Gomórrha, et vicínæ eius, ait Dóminus: non habitábit ibi vir, et non íncolet eam fílius hóminis. Jako wywrócona jest Sodoma i Gomorra i blizkie jej, mówi Pan: nie będzie tam mieszkał mąż, ani będzie w niej przebywał syn człowieczy.
19
Ecce quasi leo ascéndet de supérbia Iordánis ad pulchritúdinem robústam: quia súbito cúrrere fáciam eum ad illam: et quis erit eléctus, quem præpónam ei? quis enim símilis mei? et quis sustinébit me? et quis est iste pastor, qui resístat vúltui meo? Oto jako lew wystąpi z nadętości Jordanu do cudności mocnej im bo uczynię, że wnet pobicży do niej, a któż będzie wybrany, którego przełożę nad nią? bo kto mnie podobny? a kto mię zniesie? i który to jest pasterz, coby się sprzeciwił twarzy mojej?
20
Proptérea audíte consílium Dómini, quod íniit de Edom: et cogitatiónes eius, quas cogitávit de habitatóribus Theman: Si non deiécerint eos párvuli gregis, nisi dissipáverint cum eis habitáculum eórum. Przeto posłuchajcie rady Pańskiej, którą uradził na Edom: i myśli jego, które umyślił na obywatele Theman: Jeśli ich nie zrzucą malutcy z trzody: jeśli nie rozmiecą z nimi mieszkania ich.
21
A voce ruínæ eórum commóta est terra: clamor in mari Rubro audítus est vocis eius. Od trzasku upadku ich wzruszyła się ziemia: wołanie aż na morzu Czerwonem słyszano głosu jego.
22
Ecce quasi áquila ascéndet, et avolábit: et expándet alas suas super Bosran: et erit cor fórtium Idumǽæ in die illa, quasi cor mulíeris parturiéntis. Oto jako orzeł wzbije się i odleci, a rozciągnie skrzydła swe nad Bosrą: i będzie serce mocarzów Idumeiej onego dnia, jako serce niewiasty rodzącej.
23
Ad Damáscum. Confúsa est Emath, et Arphad: quia audítum péssimum audiérunt, turbáti sunt in mari: præ sollicitúdine quiéscere non pótuit. Do Damaszku: Zawstydził się Emath i Arphad: bo złą barzo nowinę usłyszeli, strwożyli się jako na morzu, dla frasunku uspokoić się nie mógł.
24
Dissolúta est Damáscus, versa est in fugam: tremor apprehéndit eam: angústia et dolóres tenuérunt eam quasi parturiéntem. Osłabiał Damaszek, dał się uciekać, strach go ogarnął, ucisk a boleści poimały go jako rodzącą.
25
Quómodo dereliquérunt civitátem laudábilem, urbem lætítiæ? Jakoż opuścili miasto chwalebne, miasto wesołe?
26
Ideo cadent iúvenes eius in platéis eius: et omnes viri prœ́lii conticéscent in die illa, ait Dóminus exercítuum. Przetoż polegą młodzieńcy jego na ulicach, jego, a wszyscy mężowie walki umilkną dnia onego, mówi Pan zastępów.
27
Et succéndam ignem in muro Damásci, et devorábit mœ́nia Bénadad. I zapalę ogień na murze Damaszku, i pożrze mury Benadad.
28
Ad Cedar, et ad regna Asor, quæ percússit Nabuchodónosor rex Babylónis. Hæc dicit Dóminus: Súrgite, et ascéndite ad Cedar, et vastáte fílios oriéntis. Na Cedar, i na królestwa Assur, które poraził Nabuchodonozor król Babiloński. To mówi Pan: wstańcie a idźcie na Cedar, a zburzcie syny Wschodnie.
29
Tabernácula eórum, et greges eórum cápient: pelles eórum, et ómnia vasa eórum, et camélos eórum tollent sibi: et vocábunt super eos formídinem in circúitu. Namioty ich trzody ich zabiorą: skóry ich i wszystko naczynie ich, i wielbłądy ich wezmą sobie, i zwołają na nie strach w okolicy.
30
Fúgite, abíte veheménter, in voragínibus sedéte, qui habitátis Asor, ait Dóminus: íniit enim contra vos Nabuchodónosor rex Babylónis consílium, et cogitávit advérsum vos cogitatiónes. Uciekajcie, bieżcie w skok, w głębokości siedźcie, którzy mieszkacie w Azor, mówi Pan: bo Nabuchodonozor król Babiloński uradził na was radę, i umyślił na was myśli.
31
Consúrgite, et ascéndite ad gentem quiétam, et habitántem confidénter, ait Dóminus: non óstia, nec vectes eis: soli hábitant. Wstańcie, a idźcie do narodu spokojnego, a mieszkającego bezpiecznie, mówi Pan: Niemasz wrót ani zawory u nich, sam mieszkają.
32
Et erunt caméli eórum in direptiónem, et multitúdo iumentórum in prædam: et dispérgam eos in omnem ventum, qui sunt attónsi in comam, et ex omni confínio eórum addúcam intéritum super eos, ait Dóminus. I będą wielbłądy ich rozchwyceniem, a mnóstwo dobytków ich korzyścią: i rozw one je na wszystkie wiatry, którzy się podstrzygli pod długi włos, a z wszech granic jego przywiodę zatracenie na nie, mówi Pan.
33
Et erit Asor in habitáculum dracónum, desérta usque in ætérnum: non manébit ibi vir, nec íncolet eam fílius hóminis. I będzie Asor mieszkaniem smoków spustoszony aż na wieki: nie będzie tam mieszkał mąż, ani przebywał syn człowieczy.
34
Quod factum est verbum Dómini ad Ieremíam prophétam advérsus Ælam, in princípio regni Sedecíæ regis Iuda, dicens: Słowo Pańskie, które się stało do Jeremiasza proroka przeciw Elam na początku królestwa Sedeciasza króla Judzkiego rzekąc:
35
Hæc dicit Dóminus exercítuum: Ecce ego confríngam arcum Ælam, et summam fortitúdinem eórum. To mówi Pan zastępów: Oto ja złamię łuk Elam, i wielką moc ich.
36
Et indúcam super Ælam quátuor ventos a quátuor plagis cæli: et ventilábo eos in omnes ventos istos: et non erit gens, ad quam non pervéniant prófugi Ælam. I przywiodę na Elam czterzy wiatry ze czterech stron nieba: a rozwionę je na wszystkie te wiatry, i nie będzie narodu, gdzieby nie zaszli wygnańcy Elam przed nieprzyjaciółmi jego,
37
Et pavére fáciam Ælam coram inimícis suis, et in conspéctu quæréntium ánimam eórum: et addúcam super eos malum, iram furóris mei, dicit Dóminus: et mittam post eos gládium donec consúmam eos. I przed szukającemi dusze ich: i przywiodę na nie złe, gniew zapalczywości mojej, mówi Pan: i poślę za nimi miecz, aż ich dokonam.
38
Et ponam sólium meum in Ælam, et perdam inde reges et príncipes, ait Dóminus. I postawię stolicę moję w Elam, a wytracę z onąd króle i książęta, mówi Pan.
39
In novíssimis autem diébus revérti fáciam captívos Ælam, dicit Dóminus. A w ostateczne dni każe się wrócić poimańcom Elam, mówi Pan.
50
1
Verbum, quod locútus est Dóminus de Babylóne et de terra Chaldæórum, in manu Ieremíæ prophétæ. Słowo, które mówił Pan o Babilonie, i o ziemi Chaldejskiej przez rękę Jeremiasza proroka.
2
Annuntiáte in géntibus, et audítum fácite: leváte signum, prædicáte, et nolíte celáre: dícite: Capta est Bábylon, confúsus est Bel, victus est Mérodach, confúsa sunt sculptília eius, superáta sunt idóla eórum. Opowiadajcie między narody, a puśćcie słuch: podnieście chorągiew, ogłaszajcie, a nie tajcie, mówcie: Wzięt jest Babilon, zawstydzon jest Bel, zwyciężon jest Merodach, zawstydziły się ryciny jego, zwyciężone są bałwany jego.
3
Quóniam ascéndit contra eam gens ab aquilóne, quæ ponet terram eius in solitúdinem: et non erit qui hábitet in ea ab hómine usque ad pecus: et moti sunt, et abiérunt. Bo wyciągnął przeciw jemu naród z północy, który położy ziemię jego spustoszeniem: i nie będzie ktoby mieszkał w niej, od człowieka aż do bydlęcia: i ruszyli się a poszli.
4
In diébus illis, et in témpore illo, ait Dóminus: vénient fílii Israel, ipsi et fílii Iuda simul: ambulántes et flentes properábunt, et Dóminum Deum suum quærent. W one dni, i na on czas, mówi Pan: przyda synowie Izraelowi sami i synowie Judzcy społem, idąc a płacząc prędko pójdą, i Pana Boga swego szukać będą.
5
In Sion interrogábunt viam, huc fácies eórum: vénient, et apponéntur ad Dóminum fœ́dere sempitérno, quod nulla oblivióne delébitur. Do Sionu drogi się pytać będą, tam twarzy ich. Przyda, a przyłożeni będą do Pana przymierzem wiecznem, które żadnem zapomnieniem zgładzone nie będzie.
6
Grex pérditus factus est pópulus meus: pastóres eórum seduxérunt eos, fecerúntque vagári in móntibus: de monte in collem transiérunt, oblíti sunt cubílis sui. Trzodą straconą stał się lud mój: pasterzowie ich zwiedli je, uczynili że błąkali po górach: z góry na pagórek przeszli: zapomnieli legowiska swego.
7
Omnes, qui invenérunt, comedérunt eos, et hostes eórum dixérunt: Non peccávimus: pro eo quod peccavérunt Dómino decóri iustítiæ, et exspectatióni patrum eórum Dómino. Wszyscy którzy naleźli zjedli je, a nieprzyjaciele ich mówili: Nic zgrzeszyliśmy dla tego, że zgrzeszyli Panu piękności, sprawiedliwości i oczekiwaniu ojców ich Panu.
8
Recédite de médio Babylónis, et de terra Chaldæórum egredímini: et estóte quasi hædi ante gregem. Uchodźcie z pośrodku Babilonu, a z ziemie Chaldejskiej wychodźcie: a bądźcie jako kozłowie przed trzodą.
9
Quóniam ecce ego súscito, et addúcam in Babylónem congregatiónem géntium magnárum de terra aquilónis: et præparabúntur advérsus eam, et inde capiétur: sagítta eius quasi viri fortis interfectóris, non revertétur vácua. Bo oto ja pobudzam: i przywiodę na Babilon zgromadzenie narodów wielkich z ziemie północnej: nagotują się nań, a zatem ji wezmą: strzała jego, jako męża mocnego zabijacza, nie wróci się próżno.
10
Et erit Chaldǽa in prædam: omnes vastántes eam replebúntur, ait Dóminus. I będzie Chaldejska ziemia korzyścią: wszyscy którzy ją będą burzyć nasycą się, mówi Pan.
11
Quóniam exsultátis, et magna loquímini, diripiéntes hereditátem meam: quóniam effúsi estis sicut vítuli super herbam, et mugístis sicut tauri. Bo się radujecie, i wielkie rzeczy mówicie rozchwytając dziedzictwo moje: boście się rozlegli jako cielcy po trawie, a beczeliście jako bycy.
12
Confúsa est mater vestra nimis, et adæquáta púlveri, quæ génuit vos: ecce novíssima erit in géntibus, desérta, ínvia, et arens. Zawstydzona jest matka wasza barzo, i porównana z prochem, która was porodziła: oto ostateczna będzie między narody, pusta, bezdrożna, i wyschła.
13
Ab ira Dómini non habitábitur, sed redigétur tota in solitúdinem: omnis, qui transíbit per Babylónem, stupébit, et sibilábit super univérsis plagis eius. Dla gniewu Pańskiego nie będą w niej mieszkać, ale się wszystka obróci w pustynią: każdy idący przez Babilon, zdumieje się, i świstać będzie nad wszemi plagami jego.
14
Præparámini contra Babylónem per circúitum omnes qui ténditis arcum: debelláte eam, non parcátis iáculis, quia Dómino peccávit. Gotujcie się na Babilon w około wszyscy, którzy łuk ciągniecie: zwojujcie ji, nie folgujcie strzałom, bo zgrzeszył Panu.
15
Clamáte advérsus eam, ubíque dedit manum, cecidérunt fundaménta eius, destrúcti sunt muri eius, quóniam últio Dómini est: ultiónem accípite de ea: sicut fecit, fácite ei. Wołajcie nań, wszędy dał rękę, upadły fundamenty jego, skażone są mury jego, bo pomsta Pańska jest: pomścicie się nad nim, jako czynił uczyńcie mu.
16
Dispérdite satórem de Babylóne, et tenéntem falcem in témpore messis: a fácie gládii colúmbæ unusquísque ad pópulum suum convertétur, et sínguli ad terram suam fúgient. Wytraćcie siejące z Babilonu, i trzymającego sierp czasu żniwa: przed mieczem gołębice każdy się obróci do ludu swego, i każdy do ziemie swej uciecze.
17
Grex dispérsus Israel, leónes eiecérunt eum: primus comédit eum rex Assur: iste novíssimus exossávit eum Nabuchodónosor rex Babylónis. Stado rozproszone Izrael, lwowie wypędzili je: pierwszy król Assur zjadł go: ten ostateczny Nabuchodonozor król Babiloński kości jego połamał.
18
Proptérea hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Ecce ego visitábo regem Babylónis et terram eius, sicut visitávi regem Assur: Przeto to mówi Pan zastępów, Bóg Izraelów: Oto ja nawiedzę króla Babilońskiego i ziemię jego, jakom nawiedził króla Assur:
19
et redúcam Israel ad habitáculum suum: et pascétur Carmélum, et Basan, et in monte Ephraim, et Gálaad saturábitur ánima eius. I przywiodę zaś Izraela do mieszkania jego, a będzie się pasł na Karmelu i na Basan, i na górze Ephraim, i Galaad nasyci się dusza jego.
20
In diébus illis, et in témpore illo, ait Dóminus, quærétur iníquitas Israel, et non erit: et peccátum Iuda, et non inveniétur: quóniam propítius ero eis quos relíquero. W one dni i czasu onego, mówi Pan: będą szukać nieprawości Izraelowej, a nie będzie jej: i grzechu Juda, a nie najdzie się: bo mitościw będę tym, które zostawię.
21
Super terram dominántium ascénde, et super habitatóres eius vísita, díssipa, et intérfice quæ post eos sunt, ait Dóminus: et fac iuxta ómnia quæ præcépi tibi. Na ziemię panujących wyciągni, a obywatele ich nawiedź, rozpraszaj i zabijaj co za nimi jest, mówi Pan: a czyń wedle wszystkiego jakom ci rozkazał.
22
Vox belli in terra, et contrítio magna. Głos bitwy w ziemi, i zstarcie wielkie.
23
Quómodo confráctus est, et contrítus málleus univérsæ terræ? quómodo versa est in desértum Bábylon in géntibus? Jako złamany jest i skruszony młot wszystkiej ziemie? jako się obrócił w pustynią Babilon między narody?
24
Illaqueávi te, et capta es Bábylon, et nesciébas: invénta es et apprehénsa, quóniam Dóminum provocásti. Usidliłem cię, i pojmaneś Babilonie, a nie wiedziałeś: zastano cię i pojmano: iżeś Pana drażnił.
25
Apéruit Dóminus thesáurum suum, et prótulit vasa iræ suæ: quóniam opus est Dómino Deo exercítuum in terra Chaldæórum. Otworzył Pan skarb swój, i wyniósł naczynia gniewu swego: bo sprawę ma Pan Bóg zastępów w ziemi Chaldejskiej.
26
Veníte ad eam ab extrémis fínibus, aperíte ut éxeant qui concúlcent eam: tóllite de via lápides, et redígite in acérvos, et interfícite eam: nec sit quidquam réliquum. Pódźcie do niej od krajów ostatecznych, otwórzcie, aby wyszli, którzyby ją deptali: zbierajcie z drogi kamienie, a składźcie w kupy, a zatraćcie ją: i niech nie będzie szczątku.
27
Dissipáte univérsos fortes eius, descéndant in occisiónem: væ eis, quia venit dies eórum, tempus visitatiónis eórum. Rozpraszajcie wszystkie mocarze jej, niech zstępują na zabicie: biada im, bo przyszedł dzień ich, czas nawiedzenia ich.
28
Vox fugiéntium, et eórum, qui evasérunt de terra Babylónis, ut annúntient in Sion ultiónem Dómini Dei nostri, ultiónem templi eius. Głos uciekających i tych, którzy uszli z ziemie Babilońskiej, aby opowiadali w Sionie pomstę Pana Boga naszego, pomstę kościoła jego.
29
Annuntiáte in Babylónem plúrimis ómnibus, qui tendunt arcum: consístite advérsus eam per gyrum, et nullus evádat: réddite ei secúndum opus suum: iuxta ómnia quæ fecit, fácite illi: quia contra Dóminum erécta est, advérsum sanctum Israel. Dajcie znać przeciw Babilonie mnogim, wszystkim którzy ciągną łuk: stańcie przeciw jemu w około, a żaden nie ujdzie: oddajcie mu według dzieła jego: wedle wszystkiego co czynił, czyńcie mu: bo się wynosił przeciw Panu, przeciw świętemu Izraelowemu.
30
Idcírco cadent iúvenes eius in platéis eius: et omnes viri bellatóres eius conticéscent in die illa, ait Dóminus. Przeto polegą młodzieńcy jego na ulicach jego, i wszyscy mężowie waleczni jego umilkną dnia onego, mówi Pan.
31
Ecce ego ad te supérbe, dicit Dóminus Deus exercítuum: quia venit dies tuus, tempus visitatiónis tuæ. Owo ja do ciebie hardy, mówi Pan Bóg zastępów: bo przyszedł dzień twój, czas nawiedzenia twego.
32
Et cadet supérbus, et córruet, et non erit qui súscitet eum: et succéndam ignem in úrbibus eius, et devorábit ómnia in circúitu eius. I powali się hardy, i upadnie, a nic będzie ktoby go w zwiódł: i zapalę ogień w mieściech jego, i pożrze wszystko około niego.
33
Hæc dicit Dóminus exercítuum: Calúmniam sústinent fílii Israel, et fílii Iuda simul: omnes, qui cepérunt eos, tenent, nolunt dimíttere eos. To mówi Pan zastępów: Potwarz cierpią synowie Izraelscy, i synowie Judzcy społem: wszyscy którzy je poimali trzymają, a nie chcą ich puścić.
34
Redémptor eórum fortis, Dóminus exercítuum nomen eius: iudício deféndet causam eórum, ut extérreat terram, et commóveat habitatóres Babylónis. Odkupiciel ich mocny, Pan zastępówr imię jego, sądem będzie bronił rzeczy ich, aby przestraszył ziemię, a wyruszył obywatele Babilońskie.
35
Gládius ad Chaldǽos, ait Dóminus, et ad habitatóres Babylónis, et ad príncipes, et ad sapiéntes eius. Miecz na Chaldejczyki, mówi Pan, i na obywatele Babilońskie, i na książęta i na mądre jego.
36
Gládius ad divínos eius, qui stulti erunt: gládius ad fortes illíus, qui timébunt. Miecz na wieszczki jego, którzy zgłupieją: miecz na mocarze jego, którzy się bać będą.
37
Gládius ad equos eius, et ad currus eius, et ad omne vulgus, quod est in médio eius: et erunt quasi mulíeres: gládius ad thesáuros eius, qui diripiéntur. Miecz na konie jego, i na wozy jego, i na wszystko pospólstwo, które jest w pośród jego: a będą jako niewiasty: miecz na skarby jego, które będą rozchwycone.
38
Síccitas super aquas eius erit, et aréscent, quia terra sculptílium est, et in porténtis gloriántur. Susza będzie nad wodami jego, i wyschną: bo ziemia rycin jest, a w potworach się przechwalają.
39
Proptérea habitábunt dracónes cum faunis ficáriis: et habitábunt in ea struthiónes: et non inhabitábitur ultra usque in sempitérnum, nec exstruétur usque ad generatiónem et generatiónem. Przeto będą mieszkać smokowie z dzikimi mężami, i będą w niej mieszkać strusowie, a nie będą w niej mieszkać dalej aż na wieki, ani będzie zbudowana aż do pokolenia i pokolenia.
40
Sicut subvértit Dóminus Sódomam et Gomórrham, et vicínas eius, ait Dóminus: non habitábit ibi vir, et non íncolet eam fílius hóminis. Jako Pan wywrócił Sodomę i Gomorrę, i blizkie jej, mówi Pan: nie będzie tam mąż mieszkać ani przebywać w niej syn człowieczy.
41
Ecce pópulus venit ab aquilóne, et gens magna, et reges multi consúrgent a fínibus terræ. Oto lud idzie z północy, a naród wielki, i królowie mnodzy powstaną z krajów ziemie.
42
Arcum et scutum apprehéndent: crudéles sunt, et immisericórdes: vox eórum quasi mare sonábit, et super equos ascéndent, sicut vir parátus ad prœ́lium contra te fília Bábylon. Łuk i pawezę pochwycą, okrutni są a nie miłosierni: głos ich jako morze zaszumi, a na konie wsiędą: jako mąż gotowy ku bitwie przeciw tobie córko Babilońska.
43
Audívit rex Babylónis famam eórum, et dissolútæ sunt manus eius: angústia apprehéndit eum, dolor quasi parturiéntem. Usłyszał król Babiloński wieść o nich, i osłabiały ręce jego: pojmał go ucisk, boleść jako rodzącą.
44
Ecce quasi leo ascéndet de supérbia Iordánis ad pulchritúdinem robústam: quia súbito cúrrere fáciam eum ad illam: et quis erit eléctus, quem præpónam ei? quis est enim símilis mei? et quis sustinébit me? et quis est iste pastor, qui resístat vúltui meo? Oto jako lew wystąpi z nadętości Jordanu do piękności mocnej, bo uczynię że znagła pobieży do niej, a któż będzie wybrany, któregobych przełożył nad nią? bo kto mnie jest podobny? a kto mię zniesie? a który to jest pasterz coby się sprzeciwił twarzy mojej?
45
Proptérea audíte consílium Dómini, quod mente concépit advérsum Babylónem: et cogitatiónes eius, quas cogitávit super terram Chaldæórum: Nisi detráxerint eos párvuli gregum, nisi dissipátum fúerit cum ipsis habitáculum eórum. Przeto słuchajcie rady Pańskiej, którą umyślił przeciw Babilonowi: myśli jego, które myśli na ziemię Chaldejską: Jeśli ich nie ściągną malutcy z trzody, jeśli nie będzie rozmiecono z nimi mieszkanie ich.
46
A voce captivitátis Babylónis commóta est terra, et clamor inter gentes audítus est. Od wrzasku pojmania Babilonu wzruszyła się ziemia, i wołanie między narody usłyszano jest.
51
1
Hæc dicit Dóminus: Ecce ego suscitábo super Babylónem et super habitatóres eius, qui cor suum levavérunt contra me, quasi ventum pestiléntem. To mówi Pan: Oto ja wzbudzę na Babilon i na obywatele jego, którzy serce swe podnieśli przeciwko mnie, jako wiatr zaraźliwy.
2
Et mittam in Babylónem ventilatóres, et ventilábunt eam, et demoliéntur terram eius: quóniam venérunt super eam úndique in die afflictiónis eius. I poślę do Babilonu przewiewacze, i rozwieją, ji, a splądrują ziemię jego: bo przyszły nań zewsząd w dzień utrapienia jego.
3
Non tendat qui tendit arcum suum, et non ascéndat loricátus, nolíte párcere iuvénibus eius, interfícite omnem milítiam eius. Niech nie ciągnie, który ciągnie łuk swój, a niech nie wstępuje w pancerzu: nie folgujcie młodzieńcom jego, wybijcie wszystko rycerstwo jego.
4
Et cadent interfécti in terra Chaldæórum, et vulneráti in regiónibus eius. I polegą pobici w ziemi Chaldejskiej, i zranieni po krainach jego.
5
Quóniam non fuit viduátus Israel et Iuda a Deo suo Dómino exercítuum: terra autem eórum repléta est delícto a sancto Israel. Bo nie owdowiał Izrael i Juda od Boga swego, od Pana zastępów: lecz ziemia ich pełna jest przestępstwa dla świętego Izraelowego.
6
Fúgite de médio Babylónis, et salvet unusquísque ánimam suam: nolíte tacére super iniquitátem eius: quóniam tempus ultiónis est a Dómino, vicissitúdinem ipse retríbuet ei. Uciekajcie z pośrodku Babilonu, a każdy niech zbawi duszę swoję: nie milczcie nad nieprawością jego, bo czas pomsty jest od Pana, on mu wzajem odda.
7
Calix áureus Bábylon in manu Dómini, inébrians omnem terram: de vino eius bibérunt gentes, et ídeo commótæ sunt. Kubek złoty Babilon w ręce Pańskiej upajający wszystkę ziemię: wino jego pili narodowie, i dla tego wzruszeni są.
8
Súbito cécidit Bábylon, et contríta est. Ululáte super eam: tóllite resínam ad dolórem eius, si forte sanétur. Nagle upadł Babilon, i połamał się, wyjcie nad nim, weźcie żywice na boleść jego, owa się wyleczy.
9
Curávimus Babylónem, et non est sanáta: derelinquámus eam, et eámus unusquísque in terram suam: quóniam pervénit usque ad cælos iudícium eius, et elevátum est usque ad nubes. Leczyliśmy Babilon a nie jest uzdrowiony: opuśćmy ji a pódźmy każdy do swej ziemie: bo doszedł aż do nieba sąd jego, i wyniósł się aż do obłoków.
10
Prótulit Dóminus iustítias nostras: veníte, et narrémus in Sion opus Dómini Dei nostri. Wywiódł Pan sprawiedliwość nasze: pódźcie, a opowiadajmy na Sionie dzieło Pana Boga naszego.
11
Acúite sagíttas, impléte pháretras: suscitávit Dóminus spíritum regum Medórum: et contra Babylónem mens eius est ut perdat eam, quóniam últio Dómini est, últio templi sui. Ostrzcie strzały, napełniajcie sajdaki: WZbudził Pan ducha króla Medzkiego: i przeciw Babilonowi myśl jego jest, aby ji zatracił: bo pomsta Pańska jest, pomsta kościoła jego.
12
Super muros Babylónis leváte signum, augéte custódiam: leváte custódes, præparáte insídias: quia cogitávit Dóminus, et fecit quæcúmque locútus est contra habitatóres Babylónis. Na murzech Babilońskich podnieście chorągiew, przyczyńcie strażej, wystawcie stróże, nagotujcie zasadzki: bo umyślił Pan, i uczyni cokolwiek mówił przeciw obywatelom Babilońskim.
13
Quæ hábitas super aquas multas, lócuples in thesáuris: venit finis tuus, pedális præcisiónis tuæ. Która mieszkasz nad wodami mnogimi, bogata w skarby, przyszedł koniec twój na stopie odcięcia twego.
14
Iurávit Dóminus exercítuum per ánimam suam: Quóniam replébo te homínibus quasi brucho, et super te celéuma cantábitur. Przysiągł Pan zastępów na duszę swoję: Że cię napełnię ludzi jako chrząszczów, i nad tobą będą śpiewać pobudkę.
15
Qui fecit terram in fortitúdine sua, præparávit orbem in sapiéntia sua, et prudéntia sua exténdit cælos. Który uczynił ziemię mocą swoją, zgotował świat mądrością swoją, a mądrością swoją rozciągnął niebiosa:
16
Dante eo vocem, multiplicántur aquæ in cælo: qui levat nubes ab extrémo terræ, fúlgura in plúviam fecit: et prodúxit ventum de thesáuris suis. Gdy on głos wypuszcza: mnożą się wody na niebie: który podnosi obłoki od kończyn ziemie, błyskawice w deszcz obracał, i wywiódł wiatr z skarbów swoich.
17
Stultus factus est omnis homo a sciéntia: confúsus est omnis conflátor in scúlptili: quia mendax est conflátio eórum, nec est spíritus in eis. Zgłupiał każdy człowiek od umiejętności: zawstydzon każdy zlewacz na rycinie, bo fałsz jest zlanie ich, i niemasz ducha w nich.
18
Vana sunt ópera, et risu digna: in témpore visitatiónis suæ períbunt. Marne są dzieła, i śmiechu godne: czasu nawiedzenia ich zginą.
19
Non sicut hæc pars Iacob: quia qui fecit ómnia, ipse est, et Israel sceptrum hereditátis eius: Dóminus exercítuum nomen eius. Nie jako to dział Jakóbów: bo który wszystko stworzył on jest, a Izrael sceptr dziedzictwa jego: Pan zastępów imię jego.
20
Collídis tu mihi vasa belli, et ego collídam in te gentes, et dispérdam in te regna: Tłuczesz ty mnie oręże wojenne, a ja potłukę w tobie narody, i wytracę w tobie królestwa:
21
et collídam in te equum, et équitem eius: et collídam in te currum, et ascensórem eius: I potłukę w tobie konia i jeźdźca jego: i potłukę w tobie wóz i wsiadacza jego:
22
et collídam in te virum et mulíerem: et collídam in te senem et púerum: et collídam in te iúvenem et vírginem: I potłukę w tobie męża i niewiastę: i potłukę w tobie starca ich pacholę: i potłukę w tobie młodzieńca i pannę:
23
et collídam in te pastórem et gregem eius: et collídam in te agrícolam et iugáles eius: et collídam in te duces et magistrátus. I potłukę w tobie pasterza i trzodę jego: i potłukę w tobie oracza i sprzężaj jego: i potłukę w tobie książęta i urzędniki.
24
Et reddam Babylóni, et cunctis habitatóribus Chaldǽæ, omne malum suum, quod fecérunt in Sion, in óculis vestris, ait Dóminus. A oddam Babilonowi i wszystkim obywatelom Chaldejskim wszystkie złości ich, które czynili na Sion, przed oczyma waszemi, mówi Pan:
25
Ecce ego ad te mons péstifer, ait Dóminus, qui corrúmpis univérsam terram: et exténdam manum meam super te, et evólvam te de petris, et dabo te in montem combustiónis. Oto ja na cię góro zarażająca, mówi Pan, która zarażasz wszystkę ziemię, i wyciągnę rękę moję na cię, a zwalę cię z skał, i uczynię cię góra spalenia.
26
Et non tollent de te lápidem in ángulum, et lápidem in fundaménta: sed pérditus in ætérnum eris, ait Dóminus. I nie będą z ciebie brać kamienia do węgła, i kamienia do fundamentów, ale będziesz wiecznie zatracona, mówi Pan.
27
Leváte signum in terra: clángite búccina in géntibus, sanctificáte super eam gentes: annuntiáte contra illam régibus Ararat, Menni, et Ascenez: numeráte contra eam Taphsar, addúcite equum quasi bruchum aculeátum. Podnieście chorągiew w ziemi: trąbcie w trąby między narody, poświęćcie na nie narody: Dajcie znać przeciw niej królom Arazath, Menni, i Asczeneth: policzcie przeciwko niej Taphsar, przywiedźcie konie jako chrząszcze z żądłami.
28
Sanctificáte contra eam gentes, reges Médiæ, duces eius, et univérsos magistrátus eius, cunctámque terram potestátis eius. Poświęćcie przeciwko niej narody, króle Mediej, książęta jej, i wszystkie urzędniki jej, i wszystkę ziemię władze jej.
29
Et commovébitur terra, et conturbábitur, quia evigilábit contra Babylónem cogitátio Dómini, ut ponat terram Babylónis desértam et inhabitábilem. I wzruszy się ziemia, i zatrwoży: bo się ocuci przeciw Babilonowi myśl Pańska, aby położył ziemię Babilońską pustą i nie mieszkalną.
30
Cessavérunt fortes Babylónis a prœ́lio, habitavérunt in præsídiis: devorátum est robur eórum, et facti sunt quasi mulíeres: incénsa sunt tabernácula eius, contríti sunt vectes eius. Ustali mocarzowie Babilońscy od bitwy, mieszkali w zamkach: pożarta jest siła ich: i stali się jako niewiasty: zapalono mieszkania jego, złamano zawory jego.
31
Currens óbviam currénti véniet, et núntius óbvius nuntiánti: ut annúntiet regi Babylónis, quia capta est cívitas eius a summo usque ad summum: Bieżący bieżącemu zabieży, a poseł potka się z posłem, aby oznajmił królowi Babilońskiemu, że wzięto miasto jego od końca aż do końca.
32
et vada præoccupáta sunt, et palúdes incénsæ sunt igni, et viri bellatóres conturbáti sunt. I brody ubieżano, i błota ogniem wypalono, a mężowie waleczni zatrwożyli się.
33
Quia hæc dicit Dóminus exercítuum, Deus Israel: Fília Babylónis quasi área, tempus tritúræ eius: adhuc módicum, et véniet tempus messiónis eius. Bo to mówi Pan zastępów Bóg Izraelów: Córka Babilońska jako bojowisko, czas młoćby jej: jeszcze trochę, i przydzie czas żniwa jej.
34
Comédit me, devorávit me Nabuchodónosor rex Babylónis: réddidit me quasi vas ináne, absórbuit me quasi draco, replévit ventrem suum teneritúdine mea, et eiécit me. Zjadł mię, pożarł mię Nabuchodonozor król Babiloński: uczynił mię jako naczynie czcze, połknął mię jako smok, napełnił brzuch swój pieszczotą moją, i wygnał mię.
35
Iníquitas advérsum me, et caro mea super Babylónem, dicit habitátio Sion: et sanguis meus super habitatóres Chaldǽæ, dicit Ierúsalem. Nieprawość przeciwko mnie, i ciało moje na Babilonie, mówi mieszkanie Sion, a krew moja na obywatelach Chaldejskiej ziemie, mówi Jeruzalem.
36
Proptérea hæc dicit Dóminus: Ecce ego iudicábo causam tuam, et ulcíscar ultiónem tuam: et desértum fáciam mare eius, et siccábo venam eius. Przetoż to mówi Pan: Oto ja osądzę rzecz twoję, a pomszczę się pomsty twojej: i puste uczynię morze jego, i wysuszę żyłę jego.
37
Et erit Bábylon in túmulos, habitátio dracónum, stupor, et síbilus, eo quod non sit habitátor. I będzie Babilon mogiłami mieszkaniem smoków, zdumieniem i świstaniem, dla tego, że niemasz obywatela.
38
Simul ut leónes rúgient, excútient comas véluti cátuli leónum. Pospołu jako lwi ryczeć będą, będą otrząsać grzywę jako lwięta.
39
In calóre eórum ponam potus eórum, et inebriábo eos ut sopiántur, et dórmiant somnum sempitérnum, et non consúrgant, dicit Dóminus. W zapaleniu ich postawię picia ich, i upoję je, aby zasnęli i spali sen wieczny, a nie wstali, mówi Pan.
40
Dedúcam eos quasi agnos ad víctimam, et quasi aríetes cum hædis. Powiodę je jako baranki na rzeź, i jako barany z kozły.
41
Quómodo capta est Sesach, et comprehénsa est ínclyta univérsæ terræ? quómodo facta est in stupórem Bábylon inter gentes? Jako wzięt jest Sesach, i pojmane jest nasławniejsze wszystkiej ziemie? jako się stał Babilon między narodami?
42
Ascéndit super Babylónem mare, multitúdine flúctuum eius opérta est. Wystąpiło morze na Babilon, pokryt jest mnóstwem wałów jego.
43
Factæ sunt civitátes eius in stupórem, terra inhabitábilis et desérta, terra in qua nullus hábitet, nec tránseat per eam fílius hóminis. Stały się miasta jego zdumieniem, ziemią niemieszkalną i pustą, ziemią, w której nikt nie mieszka, ani chodzi przez nie syn człowieczy.
44
Et visitábo super Bel in Babylóne, et eíciam quod absorbúerat de ore eius, et non cónfluent ad eum ultra gentes, síquidem et murus Babylónis córruet. I nawiedzę Bela w Babilonie, i wyrzucę co był połknął z gęby jego, a nie będą się zbiegać kniemu więcej narodowie, ponieważ i mur Babiloński upadnie.
45
Egredímini de médio eius pópulus meus: ut salvet unusquísque ánimam suam ab ira furóris Dómini. Wynidźcie z pośrodku jego ludu mój: aby zbawił każdy duszę swoję, przed gniewem zapalczywości Pańskiej.
46
Et ne forte molléscat cor vestrum, et timeátis audítum, qui audiétur in terra: et véniet in anno audítio, et post hunc annum audítio: et iníquitas in terra, et dominátor super dominatórem. Ażeby snać nie zmiękczało serce wasze, a ulęklibyście się słuchu, który będzie słyszeć w ziemi: i przydzie w rok słuch, a potem roku słuch: i nieprawość w ziemi, i panujący na panującego.
47
Proptérea ecce dies véniunt, et visitábo super sculptília Babylónis: et omnis terra eius confundétur, et univérsi interfécti eius cadent in médio eius. Przetoż oto dni przychodzą, i nawiedzę ryciny Babilońskie, i zawstydzi się wszystka ziemia jego, i wszyscy zabici jego polega w pośrodku jego.
48
Et laudábunt super Babylónem cæli et terra, et ómnia quæ in eis sunt: quia ab aquilóne vénient ei prædónes, ait Dóminus. I będą chwalić nad Babilonem niebiosa, i ziemia, i wszystko co na nich jest: bo z północy przyda kniemu łupieżcy, mówi Pan.
49
Et quómodo fecit Bábylon, ut cáderent occísi in Israel: sic de Babylóne cadent occísi in univérsa terra. A jako czynił Babilon, że polegli pobici w Izraelu: tak też polega pobici z Babilonu po wszystkiej ziemi.
50
Qui fugístis gládium, veníte, nolíte stare: recordámini procul Dómini, et Ierúsalem ascéndat super cor vestrum. Którzyście uciekli przed mieczem, pódźcie, nie stójcie: pomnicie zdaleka na Pana, i Jeruzalem niech przydzie na serce wasze.
51
Confúsi sumus, quóniam audívimus oppróbrium: opéruit ignomínia fácies nostras, quia venérunt aliéni super sanctificatiónem domus Dómini. Zawstydziliśmy się, żeśmy usłyszeli urąganie: pokryła sromota oblicze nasze: bo przyszli cudzy na świątnicę domu Pańskiego.
52
Proptérea ecce dies véniunt, ait Dóminus: et visitábo super sculptília eius, et in omni terra eius múgiet vulnerátus. Przetoż oto dni przychodzą mówi Pan: i nawiedzę ryciny jego: i po wszystkiej ziemi jego beczeć będzie zraniony.
53
Si ascénderit Bábylon in cælum, et firmáverit in excélso robur suum: a me vénient vastatóres eius, ait Dóminus. Choćby wstąpił Babilon do nieba, i obwarował na wysokości moc swoję: odemnie przyda pustoszyciele jego, mówi Pan.
54
Vox clamóris de Babylóne, et contrítio magna de terra Chaldæórum: Głos wołania z Babilonu, a zstarcie wielkie z ziemię Chaldejskiej:
55
quóniam vastávit Dóminus Babylónem, et pérdidit ex ea vocem magnam: et sonábunt fluctus eórum quasi aquæ multæ: dedit sónitum vox eórum: Bo Pan zburzył Babilon, i wytracił z niego głos wielki: i szumieć będą wały ich, jako wody obfite: wydał szum głos ich.
56
quia venit super eam, id est super Babylónem prædo, et apprehénsi sunt fortes eius, et emárcuit arcus eórum: quia fortis ultor Dóminus reddens retríbuet. Bo idzie nań, to jest na Babilon, zbójca, i pojmani są mocarze jego, i osłabiał łuk ich, bo mocny zemściciel Pan oddawając odda.
57
Et inebriábo príncipes eius, et sapiéntes eius, et duces eius, et magistrátus eius, et fortes eius: et dórmient somnum sempitérnum, et non expergiscéntur, ait rex, Dóminus exercítuum nomen eius. I upoję książęta jego, i mądre jego, i wodze jego, i urzędniki jego: i mężne jego: i zasną sen wieczny, a nie ocucą się, mówi król, Pan zastępów imię jego.
58
Hæc dicit Dóminus exercítuum: Murus Babylónis ille latíssimus suffossióne suffodiétur, et portæ eius excélsæ igni comburéntur, et labóres populórum ad níhilum, et géntium in ignem erunt, et disperíbunt. To mówi Pan zastępów: Mur Babiloński on szeroki podkopaniem podkopany będzie, a bramy jego wysokie ogniem spalone będą, a prace ludzi w niwecz, i narodów na ogień będą i zginą.
59
Verbum, quod præcépit Ieremías prophéta Saraíæ fílio Neríæ fílii Maasíæ, cum pérgeret cum Sedecía rege in Babylónem, in anno quarto regni eius: Saraías autem erat princeps prophetíæ. Słowo, które rozkazał Jeremiasz prorok Sarajaszowi synowi Neriasza syna Maasiaszowego, gdy szedł z Sedeciaszem królem do Babilonu, roku czwartego królestwa jego: a Sarajasz był książęciem proroctwa.
60
Et scripsit Ieremías omne malum, quod ventúrum erat super Babylónem, in libro uno: ómnia verba hæc, quæ scripta sunt contra Babylónem. I napisał Jeremiasz wszystko złe, które miało przyść na Babilon w księgach jednych: wszystkie te słowa, które są napisane przeciw Babilonowi.
61
Et dixit Ieremías ad Saraíam: Cum véneris in Babylónem, et víderis, et légeris ómnia verba hæc, I rzekł Jeremiasz do Sarajasza: Gdy przydziesz do Babilonu, a ujrzysz i przeczytasz wszystkie te słowa,
62
dices: Dómine tu locútus es contra locum istum, ut dispérderes eum: ne sit qui in eo hábitet ab hómine usque ad pecus, et ut sit perpétua solitúdo. Rzeczesz: Panie, tyś mówił przeciw miejscu temu, że je masz wytracić: aby nie było ktoby w niem mieszkał od człowieka aż do bydlęcia, i żeby było pustkami wiecznemi.
63
Cumque compléveris légere librum istum, ligábis ad eum lápidem, et proícies illum in médium Euphráten: A gdy skończysz czytanie tej księgi, przywiążesz do niej kamień, i wrzucisz ją w pośród Euphratesa:
64
et dices: Sic submergétur Bábylon, et non consúrget a fácie afflictiónis, quam ego addúco super eam, et dissolvétur. Hucúsque verba Ieremíæ. I rzeczesz: Tak zatopion będzie Babilon: a nie powstanie od utrapienia, które ja nań przywiodę, i rozwali się. Póty słowa Jeremiaszowe.
52
1
Fílius vigínti et uníus anni erat Sedecías cum regnáre cœpísset: et úndecim annis regnávit in Ierúsalem, et nomen matris eius Amítal fília Ieremíæ de Lobna. Synem dwudziestu i jednego roku był Sedeciasz, gdy począł królować: a jedenaście lat królował w Jeruzalem: a imię matki jego Amital córka Jeremiaszowa z Lobna.
2
Et fecit malum in óculis Dómini, iuxta ómnia quæ fécerat Ióakim. A czynił złe przed oczyma Pańskiemi, wedle wszystkiego co był uczynił Joakim.
3
Quóniam furor Dómini erat in Ierúsalem et in Iuda, úsquequo proíceret eos a fácie sua: et recéssit Sedecías a rege Babylónis. Bo zapalczywość Pańska była na Jeruzalem i na Judę aż je odrzucił od oblicza swego: i odstąpił Sedeciasz od króla Babilońskiego.
4
Factum est autem in anno nono regni eius, in mense décimo, décima mensis, venit Nabuchodónosor rex Babylónis, ipse et omnis exércitus eius, advérsus Ierúsalem: et obsedérunt eam, et ædificavérunt contra eam munitiónes in circúitu. I stało się roku dziewiątego królestwa jego, w dziesiątym miesiącu, dnia dziesiątego: przyszedł Nabuchodonozor król Babiloński, sam i wszystko wojsko jego na Jeruzalem, i obiegli je, i zbudowali przeciw jemu baszty w około.
5
Et fuit cívitas obséssa usque ad undécimum annum regis Sedecíæ. I było miasto oblężone, aż do jedenastego roku króla Sedeciasza.
6
Mense autem quarto, nona mensis, obtínuit fames civitátem, et non erant aliménta pópulo terræ. A miesiąca czwartego dziewiątego dnia miesiąca, zajął się głód w mieście: i nie miał żywności lud ziemie.
7
Et dirúpta est cívitas, et omnes viri bellatóres eius fugérunt, exierúntque de civitáte nocte, per viam portæ, quæ est inter duos muros, et ducit ad hortum regis (Chaldǽis obsidéntibus urbem in gyro) et abiérunt per viam, quæ ducit in erémum. I uczyniono dziurę do miasta, a wszyscy mężowie waleczni jego uciekli, i wyszli z miasta w nocy drogą bramy, która jest między dwiema mury, a wiedzie do sadu królewskiego (bo Chaldejczycy oblegli byli miasto w około) i poszli drogą, która wiedzie ku puszczy.
8
Persecútus est autem Chaldæórum exércitus regem, et apprehendérunt Sedecíam in desérto, quod est iuxta Iéricho: et omnis comitátus eius diffúgit ab eo. Lecz wojsko Chaldejskie goniło króla: i poimali Sedeciasza na puszczy, która jest u Jericho: a wszyscy co z nim byli uciekli od niego:
9
Cumque comprehendíssent regem, adduxérunt eum ad regem Babylónis in Réblatha, quæ est in terra Emath: et locútus est ad eum iudícia. A poimawszy króla, przywiedli go do króla Babilońskiego do Reblatha, który jest w ziemi Emath, i mówił do niego sądy.
10
Et iugulávit rex Babylónis fílios Sedecíæ in óculis eius, sed et omnes príncipes Iuda occídit in Réblatha. I pościnał król Babiloński syny Sedeciaszowe przed oczyma jego: ale i wszystkie książęta Judzkie pozabijał w Reblatha.
11
Et óculos Sedecíæ éruit, et vinxit eum compédibus, et addúxit eum rex Babylónis in Babylónem: et pósuit eum in domo cárceris usque ad diem mortis eius. I oczy Sedeciaszowe wyłupił, i okował go w pęta i zaprowadził go król Babiloński do Babilonu, i wsadził go do domu więzienia aż do dnia śmierci jego.
12
In mense autem quinto, décima mensis, ipse est annus nonus décimus Nabuchodónosor regis Babylónis: venit Nabuzárdan princeps milítiæ, qui stabat coram rege Babylónis in Ierúsalem. A w miesiącu piątym dziesiątego dnia miesiąca, ten jest dziewiętnasty rok Nabuchodonozora króla Babilońskiego: przyszedł Nabuzardan hetman żołnierstwa, który stał przed królem Babilońskim w Jeruzalem.
13
Et incéndit domum Dómini, et domum regis, et omnes domos Ierúsalem: et omnem domum magnam igni combússit. I spalił dom Pański, i dom królewski, i wszystkie domy Jerozolimskie, i każdy dom wielki spalił ogniem.
14
Et totum murum Ierúsalem per circúitum destrúxit cunctus exércitus Chaldæórum, qui erat cum magístro milítiæ. I wszystek mur Jerozolimski w około rozwaliło wszystko wojsko Chaldejskie, które było z hetmanem.
15
De paupéribus autem pópuli, et de réliquo vulgo, quod remánserat in civitáte, et de pérfugis, qui transfúgerant ad regem Babylónis, et céteros de multitúdine tránstulit Nabuzárdan princeps milítiæ. Ubogie zaś ludzie, i ostatek pospólstwa, które było pozostało w mieście, i zbiegi, którzy byli zbiegli do króla Babilońskiego, i inne z pospólstwa, zaprowadził Nabuzardan hetman.
16
De paupéribus vero terræ relíquit Nabuzárdan princeps milítiæ vinitóres et agrícolas. A z ubogich ziemie zostawił Nabuzardan hetman wojska, winiarze i oracze.
17
Colúmnas quoque ǽreas, quæ erant in domo Dómini, et bases, et mare ǽneum, quod erat in domo Dómini, confregérunt Chaldǽi, et tulérunt omne æs eórum in Babylónem. Słupy też miedziane, które były w domu Pańskim, i połamali Chaldejczycy, i zabrali wszystkę ich miedź do Babilonu.
18
Et lebétes, et créagras, et psaltéria, et phíalas, et mortaríola, et ómnia vasa ǽrea, quæ in ministério fúerant, tulérunt: I kotły, i panewki i gęśle, i czasze, i moździerzyki, i wszystko naczynie miedziane, którego do służby używano, pobrali.
19
et hýdrias, et thymiamatéria, et úrceos, et pelves, et candelábra, et mortária, et cýathos: quotquot áurea, áurea, et quotquot argéntea, argéntea, tulit magíster milítiæ: I wiadra, i kadziedlnice, i konwie, i miednice, i świeczniki, i moździerze, i kubki: ile złotych, złote, a ile srebrnych, srebrne, zabrał hetman wojska.
20
et colúmnas duas, et mare unum, et vítulos duódecim ǽreos, qui erant sub básibus, quas fécerat rex Sálomon in domo Dómini: non erat pondus æris ómnium horum vasórum. I dwa słupy, i morze jedno, i dwanaście wołów miedzianych, które były pod podstawkami, które był sprawił król Salomon w domu Pańskim: nie było wagi miedzi wszego naczynia tego.
21
De colúmnis autem, decem et octo cúbiti altitúdinis erant in colúmna una, et funículus duódecim cubitórum circuíbat eam: porro grossitúdo eius quátuor digitórum, et intrínsecus cava erat. A z słupów, łokci ośmnaście było wzwyż słupa jednego, a sznur dwunaście łokiet opasował ji, a miąszość zasię jego na cztery palce: a wewnątrz dęty był.
22
Et capitélla super utrámque ǽrea: altitúdo capitélli uníus quinque cubitórum: et retiácula et malogranáta super corónam in circúitu, ómnia ǽrea. Simíliter colúmnæ secúndæ, et malogranáta. I kapitella na obudwu miedziane: kapitellum jedno miało wzwyż piec łokiet: i siatki, i jabłka granatowe na koronie w koło, wszystko z miedzi. Także i na drugim słupie, i jabłka granatowe.
23
Et fuérunt malogranáta nonagínta sex dependéntia: et ómnia malogranáta centum, retiáculis circumdabántur. A było jabłek granatowych dziewięćdziesiąt i sześć wiszących, a wszystkich jabłek granatowych sto siatkami obtoczonych.
24
Et tulit magíster milítiæ Saraíam sacerdótem primum, et Sophoníam sacerdótem secúndum, et tres custódes vestíbuli. I wziął hetman wojska Sarajasza kapłana pierwszego, i Sophoniasza kapłana wtórego: i trzech stróżów sieni.
25
Et de civitáte tulit eunúchum unum, qui erat præpósitus super viros bellatóres: et septem viros de his, qui vidébant fáciem regis, qui invénti sunt in civitáte: et scribam príncipem mílitum, qui probábat tyrónes: et sexagínta viros de pópulo terræ, qui invénti sunt in médio civitátis. A z miasta wziął rzezańca jednego, który był przełożony nad mężmi walecznemi: i siedmi mężów z onych co patrzali na twarz królewską, którzy się w mieście naleźli, i pisarza przedniejszego żołnierzów, który próbował nowych rycerzów: i sześćdziesiąt mężów z ludu ziemskiego, którzy się naleźli w pośrodku miasta.
26
Tulit autem eos Nabuzárdan magíster milítiæ, et duxit eos ad regem Babylónis in Réblatha. I wziął je Nabuzardan hetman wojska, i zawiódł je do króla Babilońskiego do Reblatha.
27
Et percússit eos rex Babylónis, et interfécit eos in Réblatha in terra Emath: et translátus est Iuda de terra sua. I pozabijał je król Babiloński, i pomordował je w Reblatha w ziemi Emath: i przeniesion jest Juda z ziemie swojej.
28
Iste est pópulus, quem tránstulit Nabuchodónosor: In anno séptimo, Iudǽos tria míllia et vigínti tres: Ten jest lud, który przeniósł Nabuchodonozor: Roku siódmego Żydów trzy tysiące dwudziestu i trzech.
29
in anno octávo décimo Nabuchodónosor, de Ierúsalem ánimas octingéntas trigínta duas: Roku ośmnastego Nabuchodonozora, z Jeruzalem dusz ośmset trzydzieści i dwie:
30
in anno vigésimo tértio Nabuchodónosor, tránstulit Nabuzárdan magíster milítiæ ánimas Iudæórum septingéntas quadragínta quinque: omnes ergo ánimæ, quátuor míllia sexcéntæ. Roku dwudziestego trzeciego Nabuchodonozora, zaprowadził Nabuzardan hetmań dusz Żydowskich siedmset czterdzieści i pięć. A tak wszystkich dusz cztery tysiące i sześć set.
31
Et factum est in trigésimo séptimo anno transmigratiónis Ióachin regis Iuda, duodécimo mense, vigésima quinta mensis, elevávit Evilmérodach rex Babylónis, ipso anno regni sui, caput Ióachin regis Iuda, et edúxit eum de domo cárceris. I stało się trzydziestego i siódmego roku zaprowadzenia Joachina króla Judzkiego, dwunastego miesiąca, dwudziestego piątego dnia miesiąca, podniósł Ewilmerodach król Babiloński, samegoż roku królestwa swego, głowę Joachina króla Judzkiego, i wywiódł go z domu więzienia.
32
Et locútus est cum eo bona, et pósuit thronum eius super thronos regum, qui erant post se in Babylóne. I mówił z nim dobra, i postawił stolicę jego nad stolicami królów, którzy byli po nim w Babilonie.
33
Et mutávit vestiménta cárceris eius, et comedébat panem coram eo semper cunctis diébus vitæ suæ: I odmienił szaty więzienia jego, i jadał chleb przed nim zawżdy, po wszystkie dni żywota jego.
34
et cibária eius, cibária perpétua dabántur ei a rege Babylónis, statúta per síngulos dies, usque ad diem mortis suæ, cunctis diébus vitæ eius. A strawa jego, strawa ustawiczna, dawana mu była od króla Babilońskiego, ustawiona na każdy dzień, aż do dnia śmierci jego, po wszystkie dni żywota jego.