Prophetia Joel
Proroctwo Joela
1
Verbum Dómini, quod factum est ad Ioel fílium Phátuel.
Słowo Pańskie, które się stało do Joel syna Phatuel.
2
Audíte hoc senes, et áuribus percípite omnes habitatóres terræ: si factum est istud in diébus vestris, aut in diébus patrum vestrórum?
Słuchajcie tego starcy, a bierzcie w uszy wszyscy obywatele ziemie: jeśli się to stało za dni waszych, abo za dni ojców waszych?
3
Super hoc fíliis vestris narráte, et fílii vestri fíliis suis, et fílii eórum generatióni álteræ.
O tem synom waszym powiadajcie, a synowie waszy synom swoim, i synowie ich rodzajowi drugiemu.
4
Resíduum erúcæ comédit locústa, et resíduum locústæ comédit bruchus, et resíduum bruchi comédit rubígo.
Ostatek gąsienice zjadła szarańcza, a ostatek szarańczej, zjadł chrząszcz, a ostatek chrząszcza, zjadła rdza.
5
Expergiscímini ébrii, et flete, et ululáte omnes, qui bíbitis vinum in dulcédine: quóniam périit ab ore vestro.
Ocućcie się pijani, a płaczcie, i wyjcie wszyscy, którzy pijecie wino z słodkością: bo zginęło od gęby waszej.
6
Gens enim ascéndit super terram meam, fortis et innumerábilis: dentes eius ut dentes leónis, et moláres eius ut cátuli leónis.
Abowiem naród przyciągnął na ziemię moję mocny i niezliczony: zęby jego jako zęby lwie: i trzonowe zęby Jego, jako szczenięcia lwiego.
7
Pósuit víneam meam in desértum, et ficum meam decorticávit: nudans spoliávit eam, et proiécit: albi facti sunt rami eius.
Położył winnicę moję spustoszeniem, a figę moję obłupił: obnażając obnażył je, i porzucił: zbielały gałęzi ich.
8
Plange quasi virgo accíncta sacco super virum pubertátis suæ.
Narzekaj jako panna przepasana worem nad mężem młodości jej.
9
Périit sacrifícium, et libátio de domo Dómini: luxérunt sacerdótes minístri Dómini.
Zaginęła obiata i mokra ofiara z domu Pańskiego: płakali kapłani słudzi Pańscy.
10
Depopuláta est régio, luxit humus: quóniam devastátum est tríticum, confúsum est vinum, elánguit óleum.
Spustoszona jest kraina, smęciła się ziemia: bo zepsowana jest pszenica, zawstydziło się wino, zemdlała oliwa.
11
Confúsi sunt agrícolæ, ululavérunt vinitóres super fruménto, et hórdeo, quia périit messis agri.
Zawstydzili się oracze, wyli winiarze, dla pszenice i jęczmienia, i zginęło żniwo polne.
12
Vínea confúsa est, et ficus elánguit: malogranátum, et palma, et malum, et ómnia ligna agri aruérunt: quia confúsum est gáudium a fíliis hóminum.
Winnica zawstydziła się, a figa zemdlała: jabłka granatowe, i palma i jabłoń, i wszystkie drzewa polne poschły: że zawstydziło się wesele od synów człowieczych.
13
Accíngite vos, et plángite sacerdótes: ululáte minístri altáris: ingredímini, cubáte in sacco minístri Dei mei: quóniam intériit de domo Dei vestri sacrifícium, et libátio.
Przepaszcie się, a płaczcie kapłani, wyjcie słudzy ołtarzowi: wnidźcie, leżcie w worzech słudzy Boga mego: bo zginęła, z domu Boga waszego obiata, i mokra ofiara.
14
Sanctificáte ieiúnium, vocáte cœtum, congregáte senes omnes habitatóres terræ in domum Dei vestri: et clamáte ad Dóminum:
Poświęćcie post, zwołajcie gromadę, zbierzcie starce, i wszystkie obywatele ziemskie do domu Boga waszego, a wołajcie do Pana:
15
A a a, diéi: quia prope est dies Dómini, et quasi vástitas a poténte véniet.
A a a, dniowi: bo blizko jest dzień Pański, a jako spustoszenie od wszechmocnego przydzie.
16
Numquid non coram óculis vestris aliménta periérunt de domo Dei nostri, lætítia et exsultátio?
Izali nie przed oczyma waszemi żywność zginęła z domu Boga naszego, radość i wesele?
17
Computruérunt iuménta in stércore suo, demolíta sunt hórrea, dissipátæ sunt apothécæ: quóniam confúsum est tríticum.
Pogniły dobytki w gnoju swoim, obalone są gumna, pokażone są spichlerze: bo zawstydzona jest pszenica.
18
Quid ingémuit ánimal, mugiérunt greges arménti? Quia non est páscua eis: sed et greges pécorum disperiérunt.
Przecz wzdycha bydło, ryczały stada skotu? Że nie mają pastwiska: lecz i trzody owiec wyginęły.
19
Ad te Dómine clamábo: quia ignis comédit speciósa desérti, et flamma succéndit ómnia ligna regiónis.
K tobie Panie wołać będę: bo ogień pożarł ozdobę puszczy, a płomień popalił wszystkie drzewa polne.
20
Sed et béstiæ agri, quasi área sítiens imbrem, suspexérunt ad te: quóniam exsiccáti sunt fontes aquárum, et ignis devorávit speciósa desérti.
Lecz i bestye polne jako pole pragnące dżdża poglądały do ciebie: bo wyschły źródła wodne, a ogień pożarł ozdoby puszczy.
1
Cánite tuba in Sion, ululáte in monte sancto meo, conturbéntur omnes habitatóres terræ: quia venit dies Dómini, quia prope est.
Trąbcie w trąbę na Sionie, a krzyczcie na górze świętej mojej, niech się lękają wszyscy obywatele ziemscy: bo przychodzi dzień Pański, bo blizko jest
2
Dies tenebrárum et calíginis, dies nubis et túrbinis: quasi mane expánsum super montes pópulus multus et fortis: símilis ei non fuit a princípio, et post eum non erit usque in annos generatiónis et generatiónis.
Dzień ciemności, i mroku, dzień obłoku i wichru: jako zaranie rozciągnione po górach lud wielki a mocny: podobnego mu nie było od początku, i nie będzie po nim, aż do lat rodu i rodu.
3
Ante fáciem eius ignis vorans, et post eum exúrens flamma: quasi hortus voluptátis terra coram eo, et post eum solitúdo desérti, neque est qui effúgiat eum.
Przed obliczem jego ogień pożerający, a za nim płomień palący: jako ogród rozkoszny ziemia przed nim, a po nim pustynia pusta, i niemasz ktoby uszedł przed nim.
4
Quasi aspéctus equórum, aspéctus eórum: et quasi équites, sic current.
Jako widzenie koni, widzenie ich: a jako jezdni tak pobieżą.
5
Sicut sónitus quadrigárum super cápita móntium exsílient, sicut sónitus flammæ ignis devorántis stípulam, velut pópulus fortis præparátus ad prœ́lium.
Jako grzmot poczwórnych po wierzchu gór skakać będą, jako szum płomienia ognistego pożerającego słomę, jako lud mocny zgotowany ku bitwie.
6
A fácie eius cruciabúntur pópuli: omnes vultus redigéntur in ollam.
Przed obliczem jego dręczeni będą narodowie, wszystkie twarzy obrócą się w garniec.
7
Sicut fortes current: quasi viri bellatóres ascéndent murum: viri in viis suis gradiéntur, et non declinábunt a sémitis suis.
Jako mocarze biegać będą: jako mężowie waleczni włażą na mur: mężowie drogami swemi pójdą, a nie ustąpią z ścieżek swoich.
8
Unusquísque fratrem suum non coarctábit, sínguli in calle suo ambulábunt: sed et per fenéstras cadent, et non demoliéntur.
Żaden brata swego nie ściśnie, każdy ścieżką swoją pójdą, ale i okny wypadać będą, a nie stłuką się.
9
Urbem ingrediéntur, in muro current: domos conscéndent, per fenéstras intrábunt quasi fur.
Do miasta wnidą, po murze biegać będą: na domy wstąpią, okny jako złodziej włażą.
10
A fácie eius contrémuit terra, moti sunt cæli: sol et luna obtenebráti sunt, et stellæ retraxérunt splendórem suum.
Przed obliczem jego zadrżała ziemia, poruszyły się niebiosa, słońce i księżyc zaćmiły się, a gwiazdy zahamowały jasność swoję.
11
Et Dóminus dedit vocem suam ante fáciem exércitus sui, quia multa sunt nimis castra eius, quia fórtia et faciéntia verbum eius: magnus enim dies Dómini, et terríbilis valde, et quis sustinébit eum?
A Pan dał głos swój przed wojskiem swem, bo wiele barzo obozów jego: bo mocne a czyniące słowo jego: abowiem wielki dzień Pański, i straszny barzo, a kto ji zniesie?
12
Nunc ergo dicit Dóminus: Convertímini ad me in toto corde vestro, in ieiúnio, et in fletu, et in planctu.
Przetoż teraz mówi Pan: Nawróćcie się do mnie ze wszystkiego serca waszego, w poście, i w płaczu, i w żalu.
13
Et scíndite corda vestra, et non vestiménta vestra, et convertímini ad Dóminum Deum vestrum: quia benígnus et miséricors est, pátiens et multæ misericórdiæ, et præstábilis super malítia.
I rozdzierajcie serca wasze, a nie szaty wasze, a nawróćcie się do Pana Boga waszego: bo dobrotliwy i miłosierny jest, cierpliwy, i mnogiego miłosierdzia, i łacny do ubłagania nad złością, i kający się złego.
14
Quis scit si convertátur, et ignóscat, et relínquat post se benedictiónem, sacrifícium et libámen Dómino Deo vestro?
Kto wie jeśli się wróci, i odpuści, i zostawi po sobie błogosławieństwo, obiatę, i mokrą ofiarę Panu Bogu waszemu?
15
Cánite tuba in Sion, sanctificáte ieiúnium, vocáte cœtum,
Trąbcie w trąbę na Sionie, poświęćcie post, zwołajcie gromadę.
16
congregáte pópulum, sanctificáte ecclésiam, coadunáte senes, congregáte párvulos, et sugéntes úbera: egrediátur sponsus de cubíli suo, et sponsa de thálamo suo.
Zgromadźcie lud, poświęćcie kościół, zbierzcie starce, zbierzcie dzieci i ssące piersi: niech wynidzie oblubieniec z komory swej: a oblubienica z komnaty swojej.
17
Inter vestíbulum et altáre plorábunt sacerdótes minístri Dómini, et dicent: Parce Dómine, parce pópulo tuo: et ne des hereditátem tuam in oppróbrium, ut dominéntur eis natiónes: quare dicunt in pópulis: Ubi est Deus eórum?
Między przysionkiem a ołtarzem będą płakać kapłani słudzy Pańscy, a będą mówić: przepuść Panie, przepuść ludowi twemu, a nie daj dziedzictwa twego na hańbę, żeby nad niem poganie panowali. Przecz mówią między narody: Gdzież jest Bóg ich?
18
Zelátus est Dóminus terram suam, et pepércit pópulo suo:
Żalem zjęty jest Pan nad ziemią swoją, a przepuścił ludowi swemu.
19
et respóndit Dóminus, et dixit pópulo suo: Ecce ego mittam vobis fruméntum, et vinum, et óleum, et replebímini eis: et non dabo vos ultra oppróbrium in géntibus.
I odpowiedział Pan, i rzekł ludowi swemu: Oto ja poślę wam pszenicę, i wino, i oliwę, i nasycicie się nimi: a nie dam was więcej pośmiewiskiem między narody.
20
Et eum, qui ab aquilóne est, procul fáciam a vobis: et expéllam eum in terram ínviam, et desértam: fáciem eius contra mare orientále, et extrémum eius ad mare novíssimum: et ascéndet fœtor eius, et ascéndet putrédo eius, quia supérbe egit.
I tego, który jest od północy oddalę od was: i wypędzę go do ziemie bezdrożnej i pustej: oblicze jego ku morzu wschodniemu, a ostatek jego ku Morzu ostatecznemu: i wynidzie smród jego, wystąpi zgniłość jego, bo się pyszno sprawował.
21
Noli timére terra, exsúlta et lætáre: quóniam magnificávit Dóminus ut fáceret.
Nie bój się ziemio, raduj się a wesel się: bo uwielmożył Pan aby uczynił.
22
Nolíte timére animália regiónis, quia germinavérunt speciósa desérti: quia lignum áttulit fructum suum, ficus, et vínea dedérunt virtútem suam.
Nie bójcie się bydło polne: bo zrodziły ozdoby pustynie, bo drzewo przyniosło owoc swój, figa i winnica podały moc swoję.
23
Et fílii Sion exsultáte, et lætámini in Dómino Deo vestro: quia dedit vobis doctórem iustítiæ, et descéndere fáciet ad vos imbrem matutínum et serótinum, sicut in princípio.
I synowie Sion weselcie się, a radujcie się w Panu Bogu waszym: bo wam dał Nauczyciela sprawiedliwości, i uczyni, że spadnie na was deszcz ranny, i pozdny jako na początku.
24
Et implebúntur áreæ fruménto, et redundábunt torculária vino, et óleo.
I napełnią się gumna zbożem, a prasy opływać będą winem i oliwą.
25
Et reddam vobis annos, quos comédit locústa, bruchus, et rubígo, et erúca: fortitúdo mea magna, quam misi in vos.
I oddam wam lata, które zjadła szarańcza, chrząszcz, i rdza, i gąsiennica: wojsko moje wielkie, ktorem był posiał na was.
26
Et comedétis vescéntes, et saturabímini: et laudábitis nomen Dómini Dei vestri, qui fecit mirabília vobíscum: et non confundétur pópulus meus in sempitérnum.
A tak jedząc jeść będziecie, i najecie się, a chwalić będziecie imię Pana Boga waszego, który uczynił dziwy, z wami, a nie zawstydzi się lud mój na wieki.
27
Et sciétis quia in médio Israel ego sum: et ego Dóminus Deus vester, et non est ámplius: et non confundétur pópulus meus in ætérnum.
Będziecie wiedzieć, że ja w pośrodku Izraela jestem, ji Pan Bóg wasz, a niemasz inszego: nie będzie zawstydzon lud mój na wieki.
28
Et erit post hæc: effúndam spíritum meum super omnem carnem: et prophetábunt fílii vestri, et fíliæ vestræ: senes vestri sómnia somniábunt, et iúvenes vestri visiónes vidébunt.
I będzie potem: wyleję ducha mego na wszelkie ciało, a prorokować będą synowie waszy, i córki wasze: starcom waszym sny się śnić będą, a młodzieńcy waszy widzenia widzieć będą.
29
Sed et super servos meos, et ancíllas in diébus illis effúndam spíritum meum.
Lecz i na sługi moje, i na służebnice w one dni wyleję ducha mego.
30
Et dabo prodígia in cælo, et in terra, sánguinem, et ignem, et vapórem fumi.
I dam cuda na niebie i na ziemi, krew i ogień, i parę dymową.
31
Sol convertétur in ténebras, et luna in sánguinem: ántequam véniat dies Dómini magnus, et horríbilis.
Słońce obróci się w ciemność, a księżyc w krew niż przydzie dzień Pański wielki a straszny.
32
Et erit: omnis qui invocáverit nomen Dómini, salvus erit: quia in monte Sion, et in Ierúsalem erit salvátio, sicut dixit Dóminus, et in resíduis quos Dóminus vocáverit.
I będzie: każdy któryby wzywał imienia Pańskiego, zbawion będzie: bo na górze Liońskiej i w Jeruzalem będzie wybawienie, jako rzekł Pan, i w ostatkach, których Pan wezwie.
1
Quia ecce in diébus illis, et in témpore illo, cum convértero captivitátem Iuda, et Ierúsalem:
Bo oto w one dni, i czasu onego, gdy nawrócę pojmanie Juda i Jeruzalem.
2
congregábo omnes gentes, et dedúcam eas in vallem Iósaphat: et disceptábo cum eis ibi super pópulo meo, et hereditáte mea Israel, quos dispersérunt in natiónibus, et terram meam divisérunt.
Zgromadzę wszystkie narody, i sprowadzę je na dolinę Jozaphat: i będę się tam z nimi sądził o lud mój, i o dziedzictwo moje Izraelskie, które rozproszyli między narody, a ziemię moję podzielili.
3
Et super pópulum meum misérunt sortem: et posuérunt púerum in prostíbulo, et puéllam vendidérunt pro vino ut bíberent.
O lud też mój rzucali los: i dawali pacholę na nierząd, a dzieweczkę przedawali za wino, aby pili.
4
Verum quid mihi et vobis Tyrus, et Sidon, et omnis términus Palæstinórum? numquid ultiónem vos reddétis mihi? et si ulciscímini vos contra me, cito velóciter reddam vicissitúdinem vobis super caput vestrum.
Ale co mnie i wam Tyrze i Sydonie, i wszystka granico Palestyńska? izali wy mnie pomstę oddacie? a jeśli się wy nademną mścicie, barzo prędko wzajem oddam wam na głowę wasze.
5
Argéntum enim meum, et aurum tulístis: et desiderabília mea, et pulchérrima intulístis in delúbra vestra.
Abowiem srebro moje i złoto zabraliście, a pożądane rzeczy moje, i co piękniejsze rzeczy wnieśliście do zborów waszych.
6
Et fílios Iuda, et fílios Ierúsalem vendidístis fíliis Græcórum, ut longe facerétis eos de fínibus suis.
I syny Judzkie, i syny Jeruzalem przedawaliście synom Greków, żebyście je oddalili od ich granic.
7
Ecce ego suscitábo eos de loco, in quo vendidístis eos: et convértam retributiónem vestram in caput vestrum.
Otóż ja wzbudzę je z miejsca, na któreście je przelali: a oddam zapłatę waszę na głowę waszę.
8
Et vendam fílios vestros, et fílias vestras in mánibus filiórum Iuda, et venúmdabunt eos Sabǽis, genti longínquæ, quia Dóminus locútus est.
I zaprzedam syny wasze i córki wasze w ręce synów Judzkich, i zaprzedadzą je Sabejczykom narodowi dalekiemu, bo Pan mówił.
9
Clamáte hoc in géntibus, sanctificáte bellum, suscitáte robústos: accédant, ascéndant omnes viri bellatóres.
Rozwołajcie to między narody, poświęćcie wojnę, pobudźcie mocarze: niech przystąpią, niech wyciągną wszyscy mężowie waleczni.
10
Concídite arátra vestra in gládios, et ligónes vestros in lánceas. Infírmus dicat: Quia fortis ego sum.
Potłuczcie pługi wasze na miecze, a motyki wasze na włócznie. Słaby niech mówi, żem ja mocny.
11
Erúmpite, et veníte omnes gentes de circúitu, et congregámini: ibi occúmbere fáciet Dóminus robústos tuos.
Wyrwicie się, a przydźcie wszyscy narodowie z okolice, a zgromadźcie się: tam uczyni Pan, że polęgą mocarze twoi.
12
Consúrgant, et ascéndant gentes in vallem Iósaphat: quia ibi sedébo ut iúdicem omnes gentes in circúitu.
Niech powstaną a przyciągną narodowie na dolinę Jozaphat: bo tam siedzieć będę, abych sądził wszystkie narody okoliczne.
13
Míttite falces, quóniam maturávit messis: veníte, et descéndite, quia plenum est tórcular, exúberant torculária: quia multiplicáta est malítia eórum.
Zapuście sierpy, bo się dostało żniwo: pódźcie a zstąpcie, bo pełna jest prasa i opływają prasy: bo się rozmnożyła złość ich.
14
Pópuli pópuli in valle concisiónis: quia iuxta est dies Dómini in valle concisiónis.
Ludowie, ludowie w dolinie posieczenia: bo blizko jest dzień Pański w dolinie posieczenia.
15
Sol et luna obtenebráti sunt, et stellæ retraxérunt splendórem suum.
Słońce i księżyc zaćmiły się, z gwiazdy zawściągnęły światłość swoję.
16
Et Dóminus de Sion rúgiet, et de Ierúsalem dabit vocem suam: et movebúntur cæli, et terra: et Dóminus spes pópuli sui, et fortitúdo filiórum Israel.
A Pan z Sion zaryczy, a Jeruzalem da głos swój: i poruszą się niebiosa i ziemia: a Pan nadzieja ludu swego, i moc synów Izraelowych.
17
Et sciétis quia ego Dóminus Deus vester, hábitans in Sion monte sancto meo: et erit Ierúsalem sancta, et aliéni non transíbunt per eam ámplius.
A poznacie, żem ja Pan Bóg wasz, mieszkający na Sionie górze świętej mojej: i będzie Jeruzalem święte, a obcy nie przejdą przez nie więcej.
18
Et erit in die illa: stillábunt montes dulcédinem, et colles fluent lacte: et per omnes rivos Iuda ibunt aquæ: et fons de domo Dómini egrediétur, et irrigábit torréntem spinárum.
I będzie dnia onego: będą kropić góry słodkość, a pagórki popłyną mlekiem: a wszystkiemi strumieńmi Judzkimi pójdą wody: a źródło z domu Pańskiego wynidzie, i obleje potok cierznia.
19
Ægýptus in desolatiónem erit, et Idumǽa in desértum perditiónis: pro eo quod iníque égerint in fílios Iuda, et effúderint sánguinem innocéntem in terra sua.
Egipt spustoszeniem będzie, a Idumea pustynią wygubienia, za to, że niesprawiedliwie czynili przeciw synom Juda, i wylali krew niewinną w ziemi ich.
20
Et Iudǽa in ætérnum habitábitur, et Ierúsalem in generatiónem et generatiónem.
A Judzka ziemia na wieki mieszkana będzie, a Jeruzalem do rodu i rodu.
21
Et mundábo sánguinem eórum, quem non mundáveram: et Dóminus commorábitur in Sion.
I oczyścię krew ich, które jem był nie oczyścił, a Pan będzie mieszkał na Sionie.