Prophetia Amos
Proroctwo Amosa
1
Verba Amos, qui fuit in pastóribus de Thécue: quæ vidit super Israel in diébus Ozíæ regis Iuda, et in diébus Ieróboam fílii Ioas regis Israel, ante duos annos terræmótus.
Słowa Amos, który był między pasterzmi z Thekue: które widział nad Izraelem za dni Ozyasza króla Judzkiego, i za dni Jeroboama syna Joasa króla Izraelskiego, przed dwiema laty trzęsienia ziemie.
2
Et dixit: Dóminus de Sion rúgiet, et de Ierúsalem dabit vocem suam: et luxérunt speciósa pastórum, et exsiccátus est vertex Carméli.
I rzekł: Pan z Sion zaryczy, a z Jeruzalem da głos swój: i płakały ozdoby pasterzów, a uszedł wierzch Karmela.
3
Hæc dicit Dóminus: Super tribus sceléribus Damásci, et super quátuor non convértam eum: eo quod trituráverint in plaustris férreis Gálaad.
To mówi Pan: Dla trzech występków Damaszku, i dla czterzech nie nawrócę go: iż pomłócili wozmi żelaznemi Galaad.
4
Et mittam ignem in domum Azael, et devorábit domos Bénadad.
I poślę ogień do domu Azael, i pożrze domy Benadad.
5
Et cónteram vectem Damásci: et dispérdam habitatórem de campo idóli, et tenéntem sceptrum de domo voluptátis: et transferétur pópulus Sýriæ Cyrénen, dicit Dóminus.
I skruszę zaworę Damaszku, wytracę obywatela z pola bałwańskiego, i trzymającego berło z domu rozkoszy: i będzie zaprowadzon lud Syryjski do Cyreny, mówi Pan:
6
Hæc dicit Dóminus: Super tribus sceléribus Gazæ, et super quátuor non convértam eum: eo quod transtúlerint captivitátem perféctam, ut conclúderent eam in Idumǽa.
To mówi Pan: Dla trzech występków Gazy, i dla czterzech nie nawrócę go: iż przenieśli pojmanie doskonałe, aby je zamknęli w Idumei.
7
Et mittam ignem in murum Gazæ, et devorábit ædes eius.
A puszczę ogień na mury Gazy, i pożrze domy jej.
8
Et dispérdam habitatórem de Azóto, et tenéntem sceptrum de Ascalóne: et convértam manum meam super Accaron, et períbunt réliqui Philisthinórum, dicit Dóminus Deus.
I wytracę obywatela z Azotu, i trzymającego berło z Askalonu, i obrócę rękę moję na Akkaron, i zginą pozostali z Philistynów, mówi Pan Bóg.
9
Hæc dicit Dóminus: Super tribus sceléribus Tyri, et super quátuor non convértam eum: eo quod conclúserint captivitátem perféctam in Idumǽa, et non sint recordáti fœ́deris fratrum.
To mówi Pan: Dla trzech złości Tyru, i dla czterzech nie nawrócę go, dla tego, że zamknęli pojmanie doskonałe w Idumei, a nie wspomnieli przymierza braterskiego.
10
Et mittam ignem in murum Tyri, et devorábit ædes eius.
I puszczę ogień na mur Tyrski, i pożrze domy jego.
11
Hæc dicit Dóminus: Super tribus sceléribus Edom, et super quátuor non convértam eum: eo quod persecútus sit in gládio fratrem suum, et violáverit misericórdiam eius, et tenúerit ultra furórem suum, et indignatiónem suam serváverit usque in finem.
To mówi Pan: Dla trzech złości Edom i dla czterzech nie nawrócę go: przeto iż prześladował mieczem brata swego, i zgwałcił miłosierdzie swoje, i trzymał dłużej zapalczywość swoję, i zagniewanie swe zachował aż do końca.
12
Mittam ignem in Theman: et devorábit ædes Bosræ.
Puszczę ogień na Theman: i pożrze domy Bosry.
13
Hæc dicit Dóminus: Super tribus sceléribus filiórum Ammon, et super quátuor non convértam eum: eo quod dissecúerit prægnántes Gálaad ad dilatándum términum suum.
To mówi Pan: Dla trzech złości synów Ammon, i dla czterzech nie nawrócę go: dla tego, bo rozcinał brzemienne Galaad, żeby rozszerzył granice swe.
14
Et succéndam ignem in muro Rabba: et devorábit ædes eius in ululátu in die belli, et in túrbine in die commotiónis.
A rozniecę ogień na murze Rabba, i pożrze domy jej w krzyku w dzień wojny, iż wichrem w dzień ruszenia.
15
Et ibit Melchom in captivitátem, ipse, et príncipes eius simul, dicit Dóminus.
I pójdzie Melchom w niewolą, i on i książęta jego społem, mówi Pan.
1
Hæc dicit Dóminus: Super tribus sceléribus Moab, et super quátuor non convértam eum: eo quod incénderit ossa regis Idumǽæ usque ad cínerem.
To mówi Pan: Dla trzech złości Moab, i dla czterzech nie nawrócę go: dla tego, że spalił kości króla Idumejskiego aż na popiół.
2
Et mittam ignem in Moab, et devorábit ædes Carioth: et moriétur in sónitu Moab, in clangóre tubæ:
I puszczę ogień na Moab, i spali domy Karioth, i umrze w grzmocie Moab, w brzmieniu trąby:
3
et dispérdam iúdicem de médio eius, et omnes príncipes eius interfíciam cum eo, dicit Dóminus.
I wytracę sędziego z pośrodku jego, i wszystkie książęta jego pobiję z nim, mówi Pan.
4
Hæc dicit Dóminus: Super tribus sceléribus Iuda, et super quátuor non convértam eum: eo quod abiécerit legem Dómini, et mandáta eius non custodíerit: decepérunt enim eos idóla sua, post quæ abíerant patres eórum.
To mówi Pan: Dla trzech złości Judy, i dla czterzech nie nawrócę go: przeto że odrzucił zakon Pański, a przykazania jego nie zachował: bo je zwiodły bałwany ich, za któremi chodzili ojcowie ich.
5
Et mittam ignem in Iuda, et devorábit ædes Ierúsalem.
I puszczę ogień na Judę, i pożrze domy Jeruzalem.
6
Hæc dicit Dóminus: Super tribus sceléribus Israel, et super quátuor non convértam eum: pro eo quod vendíderit pro argénto iustum, et páuperem pro calceaméntis.
To mówi Pan: Dla trzech złości Izraelowych, i dla czterzech nie nawrócę go: dla tego że przedał za srebro sprawiedliwego, a ubogiego za boty.
7
Qui cónterunt super púlverem terræ cápita páuperum, et viam humílium declínant: et fílius ac pater eius iérunt ad puéllam, ut violárent nomen sanctum meum.
Którzy trą barziej niż proch ziemski głowy ubogich, a drogę poniżonych mijają: i syn, i ojciec jego chodzili do dziewki, aby gwałcili imię święte moje.
8
Et super vestiméntis pignorátis accubuérunt iuxta omne altáre: et vinum damnatórum bibébant in domo Dei sui.
I na szatach zastawnych siadali podle każdego ołtarza, a wino skazanych pili w domu Boga swego.
9
Ego autem exterminávi Amorrhǽum a fácie eórum: cuius altitúdo, cedrórum altitúdo eius, et fortis ipse quasi quercus: et contrívi fructum eius désuper, et radíces eius subter.
A jam wygładził Amorrhejczyki od oblicza ich: którego wysokość cedrów wysokość: a on duży jako dąb: i starłem owoc jego z wierzchu, a korzenie jego ze spodku.
10
Ego sum, qui ascéndere vos feci de terra Ægýpti, et duxi vos in desérto quadragínta annis, ut possiderétis terram Amorrhǽi.
Jam jest, którym uczynił, żeście wyszli z ziemie Egiptskiej, a wodziłem was po puszczy czterdzieści lat, żebyście posiedli ziemię Amorrhejczyka.
11
Et suscitávi de fíliis vestris in prophétas, et de iuvénibus vestris Nazarǽos: numquid non ita est fílii Israel, dicit Dóminus?
I wzbudziłem z synów waszych proroki, a z młodzieńców waszych Nazarejczyki: izali nie tak jest synowie Izraelowi, mówi Pan?
12
Et propinábitis Nazarǽis vinum: et prophétis mandábitis, dicéntes: Ne prophetétis.
A będziecie Nazarejczykom podawać wino: a prorokom rozkażecie, mówiąc: nie prorokujcie.
13
Ecce ego stridébo subter vos, sicut stridet plaustrum onústum fœno.
Otóż ja będę skrzypiał pod wami jako skrzypi wóz nałożony sianem.
14
Et períbit fuga a velóce, et fortis non obtinébit virtútem suam, et robústus non salvábit ánimam suam:
I zginie ucieczka od prędkiego, a mocny nie otrzyma siły swojej: i mocarz nie wyzwoli dusze swojej.
15
et tenens arcum non stabit, et velox pédibus suis non salvábitur, et ascénsor equi non salvábit ánimam suam:
I dzierżący łuk nie ostoi się: a prędki nogami swemi nie będzie wybawion: a kto wsiada na koń, nie zachowa dusze swej.
16
et robústus corde inter fortes nudus fúgiet in illa die, dicit Dóminus.
I kto mężnego serca między mocarzami, nago uciekać będzie dnia onego, mówi Pan.
1
Audíte verbum, quod locútus est Dóminus super vos, fílii Israel: super omnem cognatiónem, quam edúxi de terra Ægýpti, dicens:
Słuchajcie słowa, które Pan mówił na was synowie Izraelowi, na wszystek rodzaj, którym wywiódł z ziemie Egiptskiej, mówiąc:
2
Tantúmmodo vos cognóvi ex ómnibus cognatiónibus terræ: idcírco visitábo super vos omnes iniquitátes vestras.
Tylkom was poznał ze wszech rodzajów ziemskich: dla tego nawiedzę na was wszystkie nieprawości wasze.
3
Numquid ambulábunt duo páriter, nisi convénerit eis?
Izali pójdą dwa społem, jeśli się nie zgodzą?
4
numquid rúgiet leo in saltu, nisi habúerit prædam? numquid dabit cátulus leónis vocem de cubíli suo, nisi áliquid apprehénderit?
Izali ryknie lew w lesie jeśli obłowu mieć nie będzie? izali szczenię lwie wypuści głos swój z legowiska swego, jeśli czego nie ułapi?
5
numquid cadet avis in láqueum terræ absque áucupe? numquid auferétur láqueus de terra ántequam quid céperit?
Izali wpadnie ptak do sidła na ziemi bez ptasznika? Izali wezmą sidło z ziemie pierwej niźli co ułapi?
6
Si clanget tuba in civitáte, et pópulus non expavéscet? si erit malum in civitáte, quod Dóminus non fécerit?
Aza zabrzmi trąba w mieście, a lud się nie zlęknie? aza będzie złe w mieście, którego by Pan nie uczynił?
7
Quia non facit Dóminus Deus verbum, nisi reveláverit secrétum suum ad servos suos prophétas.
Bo nie czyni Pan Bóg słowa, jeśliby nie objawił tajemnice swej sługom swoim prorokom.
8
Leo rúgiet, quis non timébit? Dóminus Deus locútus est, quis non prophetábit?
Lew zaryknie, któż się nie zlęknie? Pan Bóg mówił, któż prorokować nie będzie?
9
Audítum fácite in ǽdibus Azóti, et in ǽdibus terræ Ægýpti: et dícite: Congregámini super montes Samaríæ, et vidéte insánias multas in médio eius, et calúmniam patiéntes in penetrálibus eius.
Dajcież słyszeć w domiech Azothu, i w domiech ziemie Egiptskiej, a rzeczcie: Zbierzcie się na góry Samaryi, a obaczcie szaleństwa wielkie w pośrodku jej, i potwarz cierpiące w skrytościach jej.
10
Et nesciérunt fácere rectum, dicit Dóminus, thesaurizántes iniquitátem, et rapínas in ǽdibus suis.
I nie umieli czynić prawości, mówi Pan, skarbiąc nieprawość i łupieztwo w domach swoich.
11
Proptérea hæc dicit Dóminus Deus: Tribulábitur, et circuiétur terra: et detrahétur ex te fortitúdo tua, et diripiéntur ædes tuæ.
Przetoż to mówi Pan Bóg: Będzie uciśniona i okrążana ziemia: i zdarta będzie z ciebie moc twoja, a rozchwyco domy twoje.
12
Hæc dicit Dóminus: Quómodo si éruat pastor de ore leónis duo crura, aut extrémum aurículæ: sic eruéntur fílii Israel, qui hábitant in Samaría in plaga léctuli, et in Damásci grabáto.
To mówi Pan: Jako gdyby wyrwał pasterz z paszczeki lwiej dwie goleni, abo koniec ucha: tak wyrywani będą synowie Izraelowi, którzy mieszkają w Samaryi na stronie łóżka, i na łożu Damaszku.
13
Audíte, et contestámini in domo Iacob, dicit Dóminus Deus exercítuum:
Słuchajcie, a oświadczajcie w domu Jakóbowym, mówi Pan Bóg zastępów:
14
Quia in die cum visitáre cœ́pero prævaricatiónes Israel, super eum visitábo, et super altária Bethel: et amputabúntur córnua altáris, et cadent in terram.
Bo w dzień, gdy nawiedzać pocznę przestępstwa Izraelowe, nawiedzę go, i ołtarze Bethel: i obcięte będą rogi ołtarzowe, i upadną na ziemię.
15
Et percútiam domum hiemálem cum domo æstíva: et períbunt domus ebúrneæ, et dissipabúntur ædes multæ, dicit Dóminus.
I porażę dom zimny z domem letnym: a zginą domy z kości słoniowej, i będą rozwalone domy mnogie, mówi Pan.
1
Audíte verbum hoc vaccæ pingues, quæ estis in monte Samaríæ: quæ calúmniam fácitis egénis, et confríngitis páuperes: quæ dícitis dóminis vestris: Afférte, et bibémus.
Słuchajcie słowa tego krowy tłuste, które jesteście na górze Samaryjskiej, które po twarz czynicie nędznikom, a niszczycie ubogie: które mówicie panom swym: Przynieście, a będziem pić.
2
Iurávit Dóminus Deus in sancto suo: quia ecce dies vénient super vos, et levábunt vos in contis, et relíquias vestras in ollis fervéntibus.
Przysiągł Pan Bóg na świętobliwość swoję: że oto dni przyda na was, a wyniosą was na drzewcach, a ostatki wasze w garncach warzących.
3
Et per apertúras exíbitis áltera contra álteram, et proiciémini in Armon, dicit Dóminus.
I dziurami wynidziecie, jedna przeciw drugiej, a będziecie zarzucone do Armon, mówi Pan.
4
Veníte ad Bethel, et ímpie ágite: ad Gálgalam, et multiplicáte prævaricatiónem: et afférte mane víctimas vestras, tribus diébus décimas vestras.
Chodźcież do Bethel, a niezbożnie czyńcie: do Galgal, a rozmnażajcie przestępstwo: a przynoście poranu ofiary wasze, przez trzy dni dziesięciny wasze.
5
Et sacrificáte de fermentáto laudem: et vocáte voluntárias oblatiónes, et annuntiáte: sic enim voluístis fílii Israel, dicit Dóminus Deus.
I ofiarujcie z kwaszonego chwałę: a nazywajcie dobrowolne ofiary: a opowiadajcie: boście tak chcieli synowie Izraelscy, mówi Pan Bóg.
6
Unde et ego dedi vobis stupórem déntium in cunctis úrbibus vestris, et indigéntiam panum in ómnibus locis vestris: et non estis revérsi ad me, dicit Dóminus.
Ztądże i ja dałem wam strętwienie zębów we wszech mieściech waszych, i niedostatek chleba po wszech miejscach waszych, a nie nawróciliście się do mnie, mówi Pan.
7
Ego quoque prohíbui a vobis imbrem, cum adhuc tres menses superéssent usque ad messem: et plui super unam civitátem, et super álteram civitátem non plui: pars una complúta est: et pars, super quam non plui, áruit.
Jam też zahamował od was deszcz, gdy jeszcze były trzy miesiące do żniwa: a spuszczałem deszcz na jedno miasto, a na drugie miasto nie spuszczałem: część jedna dżdżem polana była, a część, na którą nie spuszczałem dżdżu wyschła.
8
Et venérunt duæ et tres civitátes ad unam civitátem ut bíberent aquam, et non sunt satiátæ: et non redístis ad me, dicit Dóminus.
I przyszły dwie i trzy miasta do jednego miasta, aby wodę piły, i nie napiły się: a nie nawróciliście się do mnie, mówi Pan.
9
Percússi vos in vento urénte, et in aurúgine: multitúdinem hortórum vestrórum, et vineárum vestrárum: olivéta vestra, et ficéta vestra comédit erúca: et non redístis ad me, dicit Dóminus.
Karałem was wiatrem palącym, i suszą, mnóstwo ogrodów waszych, i winnic waszych: oliwnice wasze i figownice wasze pożerała gąsiennica: a nie wróciliście się do mnie, mówi Pan.
10
Misi in vos mortem in via Ægýpti, percússi in gládio iúvenes vestros, usque ad captivitátem equórum vestrórum: et ascéndere feci putrédinem castrórum vestrórum in nares vestras: et non redístis ad me, dicit Dóminus.
Puściłem na was śmierć na drodze Egiptskiej, pozabijałem mieczem młodzieńce wasze aż do pojmania koni waszych: i uczyniłem, że przyszła zgniłość obozów waszych w nozdrze wasze: a nie wróciliście się do mnie, mówi Pan.
11
Subvérti vos, sicut subvértit Deus Sódomam, et Gomórrham, et facti estis quasi torris raptus ab incéndio: et non redístis ad me, dicit Dóminus.
Wywróciłem was jako wywrócił Bóg Sodomę i Gomorrę, i staliście się jako głownia porwana z ognia: a nie wróciliście się do mnie, mówi Pan.
12
Quaprópter hæc fáciam tibi Israel: postquam autem hæc fécero tibi, præparáre in occúrsum Dei tui Israel.
Przetoż to uczynię tobie Izraelu: a gdyć to uczynię, przygotuj się na zabieżenie Panu Bogu twemu Izraelu.
13
Quia ecce formans montes, et creans ventum, et annúntians hómini elóquium suum, fáciens matutínam nébulam, et grádiens super excélsa terræ: Dóminus Deus exercítuum nomen eius.
Bo oto tworzący góry i stwarzający wiatr, i oznajmujący człowiekowi mowę swoję, czyniący mgłę poranną, a chodzący po wysokościach ziemie: Pan Bóg zastępów imię jego.
1
Audíte verbum istud, quod ego levo super vos planctum. Domus Israel cécidit, et non adíciet ut resúrgat.
Słuchajcie słowa tego, które ja wznoszę na was narzekanie. Dom Izraelów upadł, a więcej nie powstanie.
2
Virgo Israel proiécta est in terram suam, non est qui súscitet eam.
Panna Izraelska porzucona jest na ziemię swoję, niemasz ktoby ją podniósł.
3
Quia hæc dicit Dóminus Deus: Urbs, de qua egrediebántur mille, relinquéntur in ea centum: et de qua egrediebántur centum, relinquéntur in ea decem in domo Israel.
Bo to mówi Pan Bóg: W mieście, z którego wychodziło tysiąc, zostanie się w nim sto: a z którego wychodziło sto, zostanie w nim dziesięć w domu izraelowym.
4
Quia hæc dicit Dóminus dómui Israel: Quǽrite me, et vivétis.
Bo to mówi Pan domowi Izraelowemu: Szukajcie mię, a żyć będziecie.
5
Et nolíte quǽrere Bethel, et in Gálgalam nolíte intráre, et in Bersabée non transíbitis: quia Gálgala captíva ducétur, et Bethel erit inútilis.
A nie szukajcie Bethela, do Galgala nie chodźcie, i do Bersabei nie przejdziecie: bo Galgala w niewolą zaprowadzona będzie, a Bethel będzie niepożyteczną.
6
Quǽrite Dóminum, et vívite: ne forte comburátur ut ignis domus Ioseph, et devorábit, et non erit qui exstínguat Bethel.
Szukajcie Pana, a żyjcie: aby snać nie zagorzał jako ogień dom Józefów, i pożrze, a nie będzie ktoby ugasił Bethel.
7
Qui convértitis in absínthium iudícium, et iustítiam in terra relínquitis.
Którzy sąd w piołun obracacie, a sprawiedliwość na ziemię opuszczacie.
8
Faciéntem Arctúrum, et Oríonem, et converténtem in mane ténebras, et diem in noctem mutántem: qui vocat aquas maris, et effúndit eas super fáciem terræ: Dóminus nomen est eius.
Tego, który uczynił wóz niebieski, i kosę, i który obraca ciemności w zaranie, i dzień w noc odmienia: który woła wód morskich, i wylewa je na oblicze ziemie, Pan imię jego.
9
Qui subrídet vastitátem super robústum, et depopulatiónem super poténtem affert.
Który się uśmiecha zburzeniu mocnego, i spustoszenie na mocarza przywodzi.
10
Odio habuérunt corripiéntem in porta: et loquéntem perfécte abomináti sunt.
Nienawidzieli strofującego w bramie: a mówiącym doskonale brzydzili się.
11
Idcírco, pro eo quod diripiebátis páuperem, et prædam eléctam tollebátis ab eo: domos quadro lápide ædificábitis, et non habitábitis in eis: víneas plantábis amantíssimas, et non bibétis vinum eárum.
Przetoż ponieważeście łupili ubogiego, a korzyść wyborna braliście od niego: domy z kamienia kwadratowego zbudujecie, a nie będziecie mieszkać w nich: winnic barzo miłych nasadzicie, a wina ich pić nie będziecie.
12
Quia cognóvi multa scélera vestra, et fórtia peccáta vestra: hostes iusti accipiéntes munus, et páuperes depriméntes in porta.
Bom poznał mnogie złości wasze, i mocne grzechy wasze: nieprzyjaciele sprawiedliwego biorący dar, a ubogie tłumiący w bramie:
13
Ideo prudens in témpore illo tacébit, quia tempus malum est.
Przeto roztropny czasu onego milczeć będzie: bo czas zły jest.
14
Quǽrite bonum, et non malum, ut vivátis: et erit Dóminus Deus exercítuum vobíscum, sicut dixístis.
Szukajcie dobra, a nie złości, żebyście żyli: a będzie Pan Bóg zastępów z wami, jakoście mówili.
15
Odíte malum, et dilígite bonum, et constitúite in porta iudícium: si forte misereátur Dóminus Deus exercítuum relíquiis Ioseph.
Miejcie złość w nienawiści, a miłujcie dobro, i postanówcie w bramie sąd, owa się Pan Bóg zastępów zmiłuje nad ostatkiem Józefa.
16
Proptérea hæc dicit Dóminus Deus exercítuum dominátor, in ómnibus platéis planctus: et in cunctis, quæ foris sunt, dicétur væ væ: et vocábunt agrícolam ad luctum, et ad planctum eos, qui sciunt plángere.
Przetoż to mówi Pan Bóg zastępów panujący: po wszech ulicach narzekanie: a po wszech miejscach, które po stronach są rzeką: Biada, biada: I będą przyzywać oracza na płacz, a do narzekania tych, którzy umieją narzekać.
17
Et in ómnibus víneis erit planctus: quia pertransíbo in médio tui, dicit Dóminus.
I po wszech winnicach będzie narzekanie: bo pójdę przez pośród ciebie, mówi Pan.
18
Væ desiderántibus diem Dómini: ad quid eam vobis? dies Dómini ista, ténebræ, et non lux.
Biada żądającym dnia Pańskiego: cóż wam po nim? dzień ten Pański ciemność, a nie światłość.
19
Quómodo si fúgiat vir a fácie leónis, et occúrrat ei ursus: et ingrediátur domum, et innitátur manu sua super paríetem, et mórdeat eum cóluber.
Jako gdyby uciekał mąż przede lwem, a zabiegł mu niedźwiedź: a wszedłby do domu i podparł się ręką swą na ścienie, ukąsiłby go wąż.
20
Numquid non ténebræ dies Dómini, et non lux: et calígo, et non splendor in ea?
Izali nie ciemność dzień Pański, a nie światłość: i mrok a nie jasność w nim?
21
Odi, et proiéci festivitátes vestras: et non cápiam odórem cœ́tuum vestrórum.
Mam w nienawiści i odrzuciłem święta wasze: ani przyjmę woni gromad waszych.
22
Quod si obtuléritis mihi holocautómata, et múnera vestra, non suscípiam: et vota pínguium vestrórum non respíciam.
A jeśli mi ofiarować będziecie całopalenia i dary wasze nie przyjmę: i na śluby tłustych rzeczy waszych nie wejrzę.
23
Aufer a me tumúltum cárminum tuórum: et cántica lyræ tuæ non áudiam.
Odejmi odemnie zgiełk pieśni twoich, i piosnek liry twojej, słuchać nie będę.
24
Et revelábitur quasi aqua iudícium, et iustítia quasi torrens fortis.
I odkryje się sąd jako woda, a sprawiedliwość jako potok gwałtowny.
25
Numquid hóstias et sacrifícium obtulístis mihi in desérto quadragínta annis, domus Israel?
Izaliście mi ofiary i obiatę ofiarowali na puszczy przez czterdzieści lat, domie Izraelski?
26
Et portástis tabernáculum Moloch vestro, et imáginem idolórum vestrórum, sidus Dei vestri, quæ fecístis vobis.
I nosiliście namiot Molokowi waszemu, i obraz bałwanów waszych, gwiazdę Boga waszego, któreście działali sobie.
27
Et migráre vos fáciam trans Damáscum, dicit Dóminus, Deus exercítuum nomen eius.
I uczynię, że się przeprowadzicie za Damaszek, mówi Pan Bóg zastępów imię jego.
1
Væ qui opulénti estis in Sion, et confíditis in monte Samaríæ: optimátes cápita populórum, ingrediéntes pompátice domum Israel.
Biada, którzyście bogaci na Sionie, a ufacie w górze Samaryjskiej: co celniejszy, głowy ludów, chodzący z pompą do domu Izraelskiego.
2
Transíte in Chaláne, et vidéte, et ite inde in Emath magnam: et descéndite in Geth Palæstinórum, et ad óptima quæque regna horum: si látior términus eórum término vestro est.
Zajdźcie do Chalane, a obaczcie, a z onąd idźcie do Emath wielkiego, i znidźcie do Geth Palestyńskiego, i do co lepszych królestw tych, jeśli szersza jest granica ich niż granica wasza.
3
Qui separáti estis in diem malum: et appropinquátis sólio iniquitátis.
Którzyście odłączeni na dzień zły: a przybliżacie się do stolice nieprawości.
4
Qui dormítis in lectis ebúrneis, et lascivítis in stratis vestris: qui coméditis agnum de grege, et vítulos de médio arménti.
Którzy sypiacie na łożach słoniowych, a rozpustujecie na pościelach waszych: którzy jadacie baranka z trzody, i cielce z pośrodku stada.
5
Qui cánitis ad vocem psaltérii: sicut David putavérunt se habére vasa cántici.
Którzy śpiewacie przy dźwięku arfy: mniemali, że mieli jako Dawid naczynia śpiewania.
6
Bibéntes vinum in phíalis, et óptimo unguénto delibúti: et nihil patiebántur super contritióne Ioseph.
Którzy piją czasami wino, a przedniejszym się olejkiem namazują, a nic się nie użalili skruszenia Józefowego.
7
Quaprópter nunc migrábunt in cápite transmigrántium: et auferétur fáctio lasciviéntium.
Przeto teraz wyprowadzą się na przodku prowadzących się: a będzie odjęte spiknienie rozpustnych.
8
Iurávit Dóminus Deus in ánima sua, dicit Dóminus Deus exercítuum: Detéstor ego supérbiam Iacob, et domos eius odi, et tradam civitátem cum habitatóribus suis.
Przysiągł Pan Bóg na duszę swoję, mówi Pan Bóg zastępów: Brzydzę się ja pychą Jakóbową, a domów jego nienawidzę, i wydam miasto z obywatelmi jego.
9
Quod si réliqui fúerint decem viri in domo una, et ipsi moriéntur.
A jeśli się zostanie dziesięć mężów w domu jednym, i ci pomrą.
10
Et tollet eum propínquus suus, et combúret eum, ut éfferat ossa de domo: et dicet ei, qui in penetrálibus domus est: Numquid adhuc est penes te?
I weźmie go blizki jego, i spali go, aby wyniósł kości z domu: i rzecze temu, który jest wewnątrz domu. Jestli jeszcze u ciebie?
11
Et respondébit: Finis est. Et dicet ei: Tace, et non recordéris nóminis Dómini.
A on odpowie: Już koniec. I rzecze mu: Milcz, a nie wspominaj imienia Pańskiego.
12
Quia ecce Dóminus mandábit, et percútiet domum maiórem ruínis, et domum minórem scissiónibus.
Bo oto Pan rozkaże, i skarżę dom więtszy obaleniem, a dom mniejszy porysowaniem.
13
Numquid cúrrere queunt in petris equi, aut arári potest in búbalis, quóniam convertístis in amaritúdinem iudícium, et fructum iustítiæ in absínthium?
Izali biegać mogą konie po skałach, abo mogą orać bawołami: żeście przemienili sąd w gorzkość a owoc sprawiedliwości w piołun?
14
Qui lætámini in níhilo: qui dícitis: Numquid non in fortitúdine nostra assúmpsimus nobis córnua?
Którzy się radujecie w niczem: którzy mówicie: Izali nie mocą naszą wzięliśmy sobie rogi?
15
Ecce enim suscitábo super vos domus Israel, dicit Dóminus Deus exercítuum, gentem: et cónteret vos ab intróitu Emath, usque ad torréntem desérti.
Bo oto wzbudzę na was domie Izraelów, mówi Pan Bóg zastępów, naród: i skruszy was od weszcia do Emath, aż do potoku paszcze.
1
Hæc osténdit mihi Dóminus Deus: et ecce fictor locústæ in princípio germinántium serótini imbris, et ecce serótinus post tonsiónem regis.
To mi ukazał Pan Bóg: a oto twórca szarańczej na początku wyrastających rzeczy ode dżdżu pozdnego, a oto pozdny po postrzyżeniu królewskiem.
2
Et factum est: cum consummásset comédere herbam terræ, dixi: Dómine Deus propítius esto, óbsecro: quis suscitábit Iacob, quia párvulus est?
I stało się gdy dokonała jeść trawy ziemie, rzekłem: Panie Boże bądź miłościw proszę: któż wzniesie Jakóba, bo jest maluczki.
3
Misértus est Dóminus super hoc: Non erit, dixit Dóminus.
Zmiłował się Pan nad tem: Nie będzie, rzekł Pan.
4
Hæc osténdit mihi Dóminus Deus: et ecce vocábat iudícium ad ignem Dóminus Deus: et devorávit abýssum multam, et comédit simul partem.
To mi ukazał Pan Bóg: a oto wołał sądu do ognia PAN Bóg: i pożarł przepaść wielką, i zjadł część pospołu.
5
Et dixi: Dómine Deus quiésce, óbsecro: quis suscitábit Iacob, quia párvulus est?
I rzekłem: Panie Boże przestań, proszę: kto wzniesie Jakóba, bo maluczki jest?
6
Misértus est Dóminus super hoc: Sed et istud non erit, dixit Dóminus Deus.
Zmiłował się Pan nad tem: Lecz i to nie będzie, rzekł Pan Bóg.
7
Hæc osténdit mihi Dóminus: et ecce Dóminus stans super murum litum, et in manu eius trulla cæmentárii.
To mi ukazał Pan: A oto Pan stojący na murze potynkowanym, a w ręce jego kielnia murarska.
8
Et dixit Dóminus ad me: Quid tu vides Amos? Et dixi: Trullam cæmentárii. Et dixit Dóminus: Ecce ego ponam trullam in médio pópuli mei Israel: non adíciam ultra superindúcere eum.
I rzekł Pan do mnie: Co ty widzisz Amos? i rzekłem, kielnia murarską. I rzekł Pan: Oto ja położę kielnia w pośrodku ludu mego Izraelskiego: nie przydam więcej tynkować go.
9
Et demoliéntur excélsa idóli, et sanctificatiónes Israel desolabúntur: et consúrgam super domum Ieróboam in gládio.
I obalone będą wyżyny bałwańskie, a świątynie Izraelowe spustoszone będą, i powstanę na dom Jeroboama z mieczem.
10
Et misit Amasías sacérdos Bethel ad Ieróboam regem Israel, dicens: Rebellávit contra te Amos in médio domus Israel: non póterit terra sustinére univérsos sermónes eius.
I posłał Amazyasz kapłan Bethel do Jeroboama króla Izrael, mówiąc: powstał przeciw tobie Amos w pośrodku domu Izraelowego: nie będzie mogła ziemia znieść wszystkich mów jego.
11
Hæc enim dicit Amos: In gládio moriétur Ieróboam, et Israel captívus migrábit de terra sua.
Bo to mówi Amos: Od miecza umrze Jeroboam, a Izrael pojmany przeprowadzi się z ziemie swej.
12
Et dixit Amasías ad Amos: Qui vides, grádere, fuge in terram Iuda: et cómede ibi panem, et prophetábis ibi.
I rzekł Amaziasz do Amos: Który widzisz idź, uciecz do ziemie Judzkiej, a jedz tam chleb, i tam prorokuj.
13
Et in Bethel non adícies ultra ut prophétes: quia sanctificátio regis est, et domus regni est.
A w Bethel nie przyczyniaj więcej prorokować: bo świątynią jest królewską, i domem królestwa jest.
14
Respondítque Amos, et dixit ad Amasíam: Non sum prophéta, et non sum fílius prophétæ: sed armentárius ego sum véllicans sycómoros.
Odpowiedział Amos, i rzekł do Amazyasza: Nie jestem prorokiem, i nie jestem synem proroka: alem ja skotarz obrywający leśne figi.
15
Et tulit me Dóminus cum séquerer gregem, et dixit Dóminus ad me: Vade prophéta ad pópulum meum Israel.
I wziął mię Pan, gdym chodził za bydłem: i rzekł Pan do mnie: Idź prorokuj do ludu mego Izraelskiego.
16
Et nunc audi verbum Dómini: Tu dicis: Non prophetábis super Israel, et non stillábis super domum idóli.
A teraz słuchaj słowa Pańskiego: Ty mówisz: Nie będziesz prorokował na Izraela, a nie będziesz kropił na dom bałwana.
17
Propter hoc hæc dicit Dóminus: Uxor tua in civitáte fornicábitur: et fílii tui, et fíliæ tuæ in gládio cadent, et humus tua funículo metiétur: et tu in terra pollúta moriéris, et Israel captívus migrábit de terra sua.
Przetoż to mówi Pan: Żona twoja w mieście nierząd płodzić będzie: a synowie twoi, i córki twoje od miecza polęgą: a ziemia twoja sznurem pomierzona będzie: a ty w ziem splugawionej umrzesz, a Izrael pojmany przeniesie się z ziemie swej.
1
Hæc osténdit mihi Dóminus Deus: et ecce uncínus pomórum.
To mi ukazał Pan Bóg: a oto hak owocu.
2
Et dixit: Quid tu vides Amos? Et dixi: Uncínum pomórum. Et dixit Dóminus ad me: Venit finis super pópulum meum Israel: non adíciam ultra ut pertránseam eum.
I rzekł: Co ty widzisz Amos? i rzekłem: Hak owocu. I rzekł Pan do mnie: Przyszedł koniec na lud mój Izraelski, nie przydam więcej, abym go minął.
3
Et stridébunt cárdines templi in die illa, dicit Dóminus Deus: multi moriéntur: in omni loco proiciétur siléntium.
A będą skrzypieć zawiasy kościelne w on dzień, mówi Pan Bóg: wiele ich pomrze: na każdem miejscu milczenie rozrzucone będzie.
4
Audíte hoc qui contéritis páuperem, et defícere fácitis egénos terræ,
Słuchajcie tego, którzy trapicie ubogiego, a czynicie, że giną niedostateczni na ziemi,
5
dicéntes: Quando transíbit mensis, et venumdábimus merces: et sábbatum, et aperiémus fruméntum: ut imminuámus mensúram, et augeámus siclum, et supponámus statéras dolósas,
Mówiąc: kiedy minie miesiąc, i będziem przedawali towary: i sobota, i otworzymy zboże, abyśmy umniejszali miary, a przyczynia1i sykla, i podrzucali szale zdradliwe,
6
ut possideámus in argénto egénos et páuperes pro calceaméntis, et quisquílias fruménti vendámus?
Abyśmy dostali za srebro nędzników, a ubogich za boty, a żebyśmy plewy pszeniczne przedali.
7
Iurávit Dóminus in supérbiam Iacob: Si oblítus fúero usque ad finem ómnia ópera eórum.
Przysiągł Pan przeciw pysze Jakóbowej: jeźliże zapomnię aż do końca wszystkich uczynków ich.
8
Numquid super isto non commovébitur terra, et lugébit omnis habitátor eius: et ascéndet quasi flúvius univérsus, et eicicétur, et défluet quasi rivus Ægýpti?
Izali dla tego nie poruszy się ziemia, a płakać będzie wszelki obywatel jej, i wzbierze wszystek jako rzeka, i będzie wygnany i zbieży jako potok Egiptski.
9
Et erit in die illa, dicit Dóminus Deus: óccidet sol in merídie, et tenebréscere fáciam terram in die lúminis:
I będzie dnia onego, mówi Pan Bóg: zajdzie słońce w południe, i uczynię, że się zaćmi ziemia w dzień jasności:
10
et convértam festivitátes vestras in luctum, et ómnia cántica vestra in planctum: et indúcam super omne dorsum vestrum saccum, et super omne caput calvítium: et ponam eam quasi luctum unigéniti, et novíssima eius quasi diem amárum.
I obrócę święta wasze w płacz, a wszystkie pieśni wasze w narzekanie: i oblokę wór na wszelki grzbiet wasz, a na każdą głowę obłysienie: i położę ją jako żałobę jednorodzonego, a ostateczne rzeczy jej jako dzień gorzki.
11
Ecce dies véniunt, dicit Dóminus: et mittam famem in terram: non famem panis, neque sitim aquæ, sed audiéndi verbum Dómini.
Oto dni idą, mówi Pan: i puszczę głód na ziemię: nie głód chleba, ani pragnienie wody: ale słuchania słowa Pańskiego.
12
Et commovebúntur a mari usque ad mare, et ab aquilóne usque ad oriéntem: circuíbunt quæréntes verbum Dómini, et non invénient.
I wzruszą się od morza, aż do morza, i od północy aż na wschód, będą obchodzić szukając słowa Pańskiego, a nie najdą.
13
In die illa defícient vírgines pulchræ, et adolescéntes in siti.
Onego dnia zemdleją panienki piękne, młodzieńcy dla pragnienia.
14
Qui iurant in delícto Samaríæ, et dicunt: Vivit Deus tuus Dan: et vivit via Bersabée: et cadent, et non resúrgent ultra.
Którzy przysięgają przez grzech Samaryi, a mówią: Żywie Bóg twój Dan, i żywie też droga w Bersabei upadną a nie powstaną więcej.
1
Vidi Dóminum stantem super altáre, et dixit: Pércute cárdinem, et commoveántur superliminária: avarítia enim in cápite ómnium, et novíssimum eórum in gládio interfíciam: non erit fuga eis. Fúgient, et non salvábitur ex eis qui fúgerit.
Widziałem Pana stojącego na ołtarzu, i rzekł: Uderz w zawiasę, i niech się wzruszą napróżniki: bo łakomstwo na głowie wszystkich, a ostatek ich mieczem pobiję; nie będą mogli uciec. Ucieka, a nie będzie zachowań z nich, który uciecze.
2
Si descénderint usque ad inférnum, inde manus mea edúcet eos: et si ascénderint usque in cælum, inde détraham eos.
Choćby zstąpili aż do piekła, ztamtąd wywiedzie je ręka moja: i choćby wstąpili aż do nieba, ztamtąd je ściągnę.
3
Et si abscónditi fúerint in vértice Carméli, inde scrutans áuferam eos: et si celáverint se ab óculis meis in profúndo maris, ibi mandábo serpénti, et mordébit eos.
I choćby się skryli na wierzch Karmela, ztamtąd szperając wezmę je: i choćby się skryli od oczu moich do głębokości morskiej, tam rozkażę wężowi, a będzie je kąsał.
4
Et si abíerint in captivitátem coram inimícis suis, ibi mandábo gládio, et occídet eos: et ponam óculos meos super eos in malum, et non in bonum.
A jeśli pójdą w niewolą przed nieprzyjacioły swemi, tam rozkażę mieczowi, i pobije je: i położę oczy moje na nie, na złe, a nie na dobre.
5
Et Dóminus Deus exercítuum, qui tangit terram, et tabéscet: et lugébunt omnes habitántes in ea: et ascéndet sicut rivus omnis, et défluet sicut flúvius Ægýpti.
A Pan Bóg zastępów, który się dotyka ziemie, a zniszczeje, i płakać będą wszyscy mieszkający na niej: i wzbierze jako potok wszelki, a ściecze jako rzeka Egiptska.
6
Qui ædíficat in cælo ascensiónem suam, et fascículum suum super terram fundávit: qui vocat aquas maris, et effúndit eas super fáciem terræ, Dóminus nomen eius.
Który buduje na niebie wysokie mieszkanie swoje, a snopek swój na ziemi zasadził: który przyzywa wód morskich, i wylewa je na oblicze ziemie: Pan imię jego.
7
Numquid non ut fílii Æthíopum vos estis mihi, fílii Israel, ait Dóminus? numquid non Israel ascéndere feci de terra Ægýpti, et Palæstínos de Cappadócia, et Syros de Cyréne?
Izali nie jako synowie Murzyńscy, wy jesteście mi synowie Izraelscy, mówi Pan? izali nie Izraela wywiodłem z ziemie Egiptskiej, a Palestyny z Kappadocyi, a Syryany z Cyreny?
8
Ecce óculi Dómini Dei super regnum peccans, et cónteram illud a fácie terræ: verúmtamen cónterens non cónteram domum Iacob, dicit Dóminus.
Oto oczy Pana Boga na królestwo grzeszące, a zetrę je z oblicza ziemie: wszakoż wygładzając nie wygładzę domu Jakóbowego, mówi Pan.
9
Ecce enim mandábo ego, et concútiam in ómnibus géntibus domum Israel, sicut concútitur tríticum in cribro: et non cadet lapíllus super terram.
Bo oto ja rozkażę, i wskrzeszę między wszemi narody dom Izraelów, jako wskrzeszają pszenicę w rzeszecie: a nie wypadnie kamyk na ziemię.
10
In gládio moriéntur omnes peccatóres pópuli mei, qui dicunt: Non appropinquábit, et non véniet super nos malum.
Od miecza pomrą wszyscy grzesznicy ludu mego: którzy mówią: Nie przybliży się, ani przydzie na nas złe.
11
In die illa suscitábo tabernáculum David, quod cécidit: et reædificábo apertúras murórum eius, et ea, quæ corrúerant, instaurábo: et reædificábo illud sicut in diébus antíquis.
Onego dnia podniosę przybytek Dawidów, który upadł, i zbuduję znowu rozpadliny murów jego, a co się było obaliło naprawię, i znowu zbuduję ji jako za dni dawnych.
12
Ut possídeant relíquias Idumǽæ, et omnes natiónes, eo quod invocátum sit nomen meum super eos: dicit Dóminus fáciens hæc.
Żeby posiedli ostatek Idumei, i wszystkie narody: przeto iż wzywano imienia mego nad nimi, mówi Pan czyniący to.
13
Ecce dies véniunt, dicit Dóminus: et comprehéndet arátor messórem, et calcátor uvæ mitténtem semen: et stillábunt montes dulcédinem, et omnes colli culti erunt.
Oto dni idą, mówi Pan: i zajmie oracz żeńca, a który depce winne jagody, siejącego nasienie: i kropić będą góry słodkością, a wszystkie pagórki wyprawione będą.
14
Et convértam captivitátem pópuli mei Israel: et ædificábunt civitátes desértas, et inhabitábunt: et plantábunt víneas, et bibent vinum eárum: et fácient hortos, et cómedent fructus eórum.
I wrócę pojmanie ludu mego Izraelskiego: a będą budować miasta spustoszone, i będą mieszkać: w nich i będą też sadzić winnice i pić wino ich, i naczynia sadów, a będą jeść owoce ich.
15
Et plantábo eos super humum suam, et non evéllam eos ultra de terra sua, quam dedi eis, dicit Dóminus Deus tuus.
I nasadzę je w ziemię ich, a nie wyrwę ich więcej z ziemie ich, którąm im dał, mówi Pan Bóg twój.